Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng Tại Đại Học Y Dược TP.HCM

Luận văn thạc sĩ y tế nghiên cứu phát triển chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng ở đại học y dược thành phố hồ chí minh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Thanh Nga
• Trường học: Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng Tại Đại Học Y Dược TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN ĐIỀU DƯỠNG Ở ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2. Nội dung quản lý phát triển chương trình đào tạo cử nhân Điều dưỡng ở Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.3. Định hướng phát triển chương trình đào tạo cử nhân Điều dưỡng ở Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN ĐIỀU DƯỠNG Ở ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Đặc điểm Đại học Y Dược Tp.HCM, Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học và Bộ môn Điều dưỡng
• 2.2. Đánh giá thực trạng phát triển chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng ở Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3. Nguyên nhân thành công - hạn chế của phát triển chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng
• 3. CHƯƠNG 3: YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN ĐIỀU DƯỠNG Ở ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Yêu cầu xây dựng biện pháp phát triển chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng ở Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh hiện nay
• 3.2. Biện pháp quản lý phát triển chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng ở Đại học Y Dược TPHCM
• 3.3. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng

Chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng tại Đại học Y Dược TP.HCM đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế. Việc phát triển chương trình này không chỉ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe mà còn phù hợp với xu thế toàn cầu hóa trong lĩnh vực y tế. Chương trình cần được thiết kế linh hoạt, hiện đại và gắn liền với thực tiễn để đảm bảo sinh viên tốt nghiệp có đủ năng lực và kỹ năng cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng

Chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng là một hệ thống các môn học và hoạt động học tập nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cho sinh viên. Chương trình này cần được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế và nhu cầu thực tiễn của ngành y tế.

1.2. Vai Trò Của Đại Học Y Dược TP.HCM Trong Đào Tạo Điều Dưỡng

Đại học Y Dược TP.HCM là cơ sở đào tạo hàng đầu về điều dưỡng tại Việt Nam. Trường không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn chú trọng đến thực hành, giúp sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc phát triển chương trình đào tạo, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Chất lượng đào tạo chưa đồng đều, chương trình còn nặng về lý thuyết và chưa gắn kết chặt chẽ với thực tiễn. Điều này dẫn đến việc sinh viên ra trường chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động.

2.1. Chất Lượng Đào Tạo Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu Thực Tiễn

Nhiều sinh viên tốt nghiệp từ chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng chưa có đủ kỹ năng thực hành cần thiết. Điều này ảnh hưởng đến khả năng làm việc của họ trong môi trường y tế.

2.2. Thiếu Sự Liên Kết Giữa Nhà Trường Và Cơ Sở Y Tế

Sự thiếu liên kết giữa nhà trường và các cơ sở y tế dẫn đến việc sinh viên không có đủ cơ hội thực tập và trải nghiệm thực tế, làm giảm chất lượng đào tạo.

III. Phương Pháp Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng Hiệu Quả

Để nâng cao chất lượng chương trình đào tạo, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc tích hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy và học tập sẽ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn.

3.1. Áp Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Giảng Dạy

Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận tài liệu học tập và nâng cao khả năng tự học. Các phần mềm mô phỏng và học trực tuyến cũng nên được tích cực áp dụng.

3.2. Tăng Cường Thực Tập Tại Các Cơ Sở Y Tế

Chương trình cần tăng cường thời gian thực tập tại các cơ sở y tế để sinh viên có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng mà còn tạo ra sự kết nối giữa nhà trường và ngành y tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng

Chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng tại Đại học Y Dược TP.HCM đã có những ứng dụng thực tiễn đáng kể. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã có thể làm việc tại các bệnh viện lớn và đáp ứng được yêu cầu của ngành y tế.

4.1. Kết Quả Đào Tạo Sinh Viên Tốt Nghiệp

Nhiều sinh viên tốt nghiệp từ chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng đã có việc làm ngay sau khi ra trường. Họ được đánh giá cao về kỹ năng và kiến thức chuyên môn.

4.2. Đóng Góp Của Cử Nhân Điều Dưỡng Đối Với Ngành Y Tế

Cử nhân điều dưỡng đóng góp quan trọng trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Họ không chỉ thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn mà còn tham gia vào các hoạt động giáo dục sức khỏe cộng đồng.

V. Kết Luận Về Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Cử Nhân Điều Dưỡng

Phát triển chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng tại Đại học Y Dược TP.HCM là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự đầu tư và cải cách mạnh mẽ để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

5.1. Định Hướng Tương Lai Của Chương Trình Đào Tạo

Chương trình đào tạo cần tiếp tục được cải tiến và đổi mới để phù hợp với xu thế phát triển của ngành y tế. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Quản Lý

Các cơ quan quản lý cần có chính sách hỗ trợ và đầu tư cho việc phát triển chương trình đào tạo cử nhân điều dưỡng. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020, việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân được xác định là chiến lược đột phá nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực y tế. Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHYD TPHCM) là một trong những trung tâm đào tạo nhân lực y tế trọng điểm, trong đó chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng (CNĐD) giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành y tế khu vực phía Nam và cả nước. Tuy nhiên, thực trạng chương trình đào tạo CNĐD hiện nay còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được chuẩn năng lực nghề nghiệp theo yêu cầu xã hội và xu thế hội nhập quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển chương trình đào tạo CNĐD tại ĐHYD TPHCM, đồng thời đề xuất các biện pháp phát triển chương trình đào tạo phù hợp với chuẩn năng lực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Phạm vi nghiên cứu tập trung trong vòng 10 năm trở lại đây, với đối tượng là chương trình đào tạo CNĐD trình độ đại học tại ĐHYD TPHCM. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc chuẩn hóa, hiện đại hóa chương trình đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực y tế chất lượng cao, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành điều dưỡng trong nước và hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý giáo dục hiện đại, bao gồm:

• Lý thuyết phát triển chương trình đào tạo: Theo quan điểm biện chứng duy vật, phát triển chương trình đào tạo là quá trình liên tục, có kế hoạch nhằm tạo ra những thay đổi tích cực, đáp ứng yêu cầu xã hội và sự phát triển khoa học kỹ thuật. Quá trình này bao gồm các bước phân tích tình hình, phân tích nghề, xác định chuẩn bậc nghề, thiết kế, thực hiện và đánh giá chương trình.

• Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter kết hợp bản đồ chiến lược và mô hình Delta: Áp dụng để phân tích chiến lược quản lý giáo dục tại ĐHYD TPHCM, giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chương trình đào tạo CNĐD.

• Mô hình Kirkpatrick về quản lý đào tạo: Được sử dụng để đánh giá hiệu quả đào tạo qua các cấp độ phản ứng, học tập, hành vi và kết quả.

• Hệ thống phân loại mục tiêu giáo dục của B. Bloom: Giúp xây dựng chuẩn đầu ra chương trình đào tạo, tập trung vào ba lĩnh vực chính: thái độ, kiến thức và kỹ năng.

Các khái niệm chính bao gồm: chương trình đào tạo, phát triển chương trình đào tạo, chuẩn năng lực nghề nghiệp, chuẩn đầu ra, quản lý giáo dục và đào tạo theo năng lực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp lý luận và thực tiễn:

• Phương pháp lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn bản pháp luật, các nghiên cứu khoa học liên quan đến phát triển chương trình đào tạo CNĐD và quản lý giáo dục.

• Phương pháp thực tiễn: Thu thập dữ liệu qua khảo sát, phỏng vấn cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên, sinh viên và các chuyên gia tại ĐHYD TPHCM. Các phiếu khảo sát được thiết kế nhằm đánh giá thực trạng chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và các yếu tố ảnh hưởng.

• Phân tích số liệu: Sử dụng các công cụ thống kê và phần mềm phân tích dữ liệu để xử lý thông tin thu thập được, đảm bảo tính khách quan và chính xác.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong vòng 10 năm trở lại đây, từ năm 2003 đến 2013, nhằm đánh giá quá trình phát triển và thực trạng chương trình đào tạo CNĐD tại ĐHYD TPHCM.

Cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 200 đối tượng là sinh viên, giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng chương trình đào tạo CNĐD còn nhiều hạn chế: Chương trình hiện tại chủ yếu dựa trên chương trình đào tạo trung cấp, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuẩn năng lực nghề nghiệp. Khoảng 65% giảng viên chưa đạt chuẩn năng lực giảng dạy theo yêu cầu hiện đại, dẫn đến chất lượng đào tạo chưa cao.

2. Chuẩn đầu ra chưa cụ thể và chưa đo lường được đầy đủ: Chỉ khoảng 40% sinh viên tốt nghiệp đạt chuẩn năng lực nghề nghiệp theo Bộ Y tế quy định, đặc biệt trong các kỹ năng thực hành và thái độ nghề nghiệp.

3. Quản lý chương trình đào tạo còn thiếu sự đồng bộ và phân cấp chưa rõ ràng: ĐHYD TPHCM chưa thực hiện đầy đủ quyền tự chủ trong xây dựng và phát triển chương trình đào tạo, dẫn đến sự chồng chéo và thiếu linh hoạt trong tổ chức đào tạo.

4. Nhu cầu đào tạo CNĐD trình độ đại học ngày càng tăng: Theo dự báo, nhu cầu nhân lực điều dưỡng có trình độ đại học sẽ chiếm khoảng 40% tổng số nhân lực điều dưỡng trong hệ thống y tế, đặc biệt trong các lĩnh vực chuyên khoa sâu và quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc chương trình đào tạo chưa được cập nhật kịp thời theo chuẩn năng lực nghề nghiệp và xu thế hội nhập quốc tế. So với các nước trong khu vực như Thái Lan, Đài Loan và Philippines, chương trình đào tạo CNĐD của Việt Nam còn thiếu tính thực tiễn và chưa đạt chuẩn hóa quốc tế. Việc thiếu đội ngũ giảng viên đạt chuẩn năng lực và kinh nghiệm thực tế cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng đào tạo.

Kết quả khảo sát cho thấy, việc áp dụng mô hình đào tạo theo chuẩn năng lực giúp sinh viên phát triển toàn diện về thái độ, kiến thức và kỹ năng, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng với môi trường làm việc đa dạng. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp khó khăn do thiếu nguồn lực, cơ sở vật chất và phương tiện đào tạo hiện đại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ sinh viên đạt chuẩn năng lực giữa các khóa đào tạo, bảng phân tích mức độ hài lòng của sinh viên và giảng viên về chương trình đào tạo, cũng như sơ đồ mô tả quy trình quản lý phát triển chương trình tại ĐHYD TPHCM.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện chuẩn đầu ra cụ thể, đo lường được: Thiết lập bộ tiêu chí chuẩn năng lực nghề nghiệp rõ ràng, bao gồm thái độ, kiến thức và kỹ năng, làm cơ sở cho thiết kế chương trình và đánh giá kết quả đào tạo. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Ban giám hiệu, phòng đào tạo, chuyên gia ngành điều dưỡng.

2. Phát triển chương trình đào tạo theo chuẩn năng lực, hiện đại hóa nội dung và phương pháp giảng dạy: Cập nhật chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu hướng quốc tế, áp dụng phương pháp đào tạo tích cực, mô đun hóa và linh hoạt. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: Bộ môn Điều dưỡng, giảng viên, chuyên gia giáo dục.

3. Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, sư phạm và kỹ năng thực hành cho giảng viên, đảm bảo đạt chuẩn năng lực giảng dạy theo yêu cầu mới. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Ban giám hiệu, phòng nhân sự.

4. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị đào tạo hiện đại: Đầu tư phòng thực hành, thiết bị y tế mô phỏng, tài liệu học tập đa phương tiện để nâng cao chất lượng đào tạo thực hành. Thời gian: 3 năm; Chủ thể: Ban giám hiệu, phòng kế hoạch đầu tư.

5. Thực hiện phân cấp quản lý đào tạo rõ ràng, phát huy quyền tự chủ của ĐHYD TPHCM: Xây dựng cơ chế quản lý linh hoạt, minh bạch, tạo điều kiện cho các khoa, bộ môn chủ động phát triển chương trình và tổ chức đào tạo. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Ban giám hiệu, các phòng ban chức năng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục đại học y dược: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý chương trình đào tạo, xây dựng chiến lược phát triển nhân lực y tế chất lượng cao.

2. Giảng viên và cán bộ đào tạo ngành điều dưỡng: Áp dụng các biện pháp đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy theo chuẩn năng lực, nâng cao chất lượng đào tạo.

3. Sinh viên ngành điều dưỡng và các ngành liên quan: Hiểu rõ về chuẩn đầu ra, yêu cầu năng lực nghề nghiệp, từ đó chủ động phát triển bản thân phù hợp với yêu cầu xã hội.

4. Các nhà hoạch định chính sách y tế và giáo dục: Tham khảo để xây dựng chính sách đào tạo nhân lực y tế phù hợp với xu thế phát triển và nhu cầu thực tế của ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần phát triển chương trình đào tạo CNĐD theo chuẩn năng lực?
   Phát triển theo chuẩn năng lực giúp sinh viên đạt được các kỹ năng, kiến thức và thái độ cần thiết để làm việc hiệu quả trong môi trường y tế hiện đại, đáp ứng yêu cầu xã hội và hội nhập quốc tế.

2. Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo CNĐD gồm những gì?
   Chuẩn đầu ra bao gồm ba lĩnh vực chính: thái độ nghề nghiệp, kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành, được đo lường cụ thể để đảm bảo sinh viên có thể làm việc thành thạo sau khi tốt nghiệp.

3. Những khó khăn chính trong phát triển chương trình đào tạo CNĐD hiện nay là gì?
   Khó khăn gồm thiếu đội ngũ giảng viên đạt chuẩn, chương trình còn lạc hậu, thiếu tính thực tiễn, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu đào tạo hiện đại và quản lý chương trình chưa hiệu quả.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực giảng viên trong đào tạo CNĐD?
   Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn, sư phạm, cập nhật kiến thức mới và kỹ năng thực hành, đồng thời khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học và thực tế nghề nghiệp.

5. Phương pháp đào tạo nào phù hợp với chương trình CNĐD theo chuẩn năng lực?
   Phương pháp đào tạo tích cực, lấy người học làm trung tâm, sử dụng mô đun hóa, kết hợp lý thuyết với thực hành, thảo luận nhóm, thực tập tại bệnh viện và đánh giá liên tục theo chuẩn đầu ra.

Kết luận

• Chương trình đào tạo CNĐD tại ĐHYD TPHCM hiện còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng chuẩn năng lực nghề nghiệp và yêu cầu hội nhập quốc tế.
• Phát triển chương trình theo chuẩn năng lực là xu thế tất yếu nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu xã hội.
• Cần xây dựng chuẩn đầu ra cụ thể, đo lường được, đồng thời đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo và nâng cao năng lực giảng viên.
• Quản lý chương trình đào tạo cần minh bạch, phân cấp rõ ràng và phát huy quyền tự chủ của nhà trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện chuẩn đầu ra, triển khai chương trình mới, đào tạo giảng viên và đầu tư cơ sở vật chất, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo CNĐD trong 3-5 năm tới.

Hãy bắt đầu hành trình đổi mới chương trình đào tạo CNĐD để góp phần xây dựng nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành y tế Việt Nam và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I là: "Chương trình giáo dục thể hiện mục tiêu giáo dục, quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, cách thức đánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp, mỗi cấp học hay trình độ đào tạo”. 18 Chương trình dạy học, dù ở cấp độ chương trình ngành học hay môn học, chương trình khung hay chương trình chi tiết, chỉ có giá trị pháp lí khi được các cấp quản lí nhà nước về giáo dục có thẩm quyền phê duyệt. Liên quan đến chương trình đào tạo có các khái niệm thiết kế chương trình (curriculum design) và phát triển chương trình (curriculum development).130] Theo Luật giáo dục đại học, Luật số 8/2012 - QH13 mới đây đã quy định rất cụ thể việc xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo, giao trách nhiệm và quyền hạn cho “Hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH quyết định số học phần và khối lượng tín chỉ tích lũy cho từng chương trình và trình độ đào tạo”. Theo Ts Yvonne Osborne thuộc Dự án QUT và Tổ chức Atlantic Philanthropies về xây dựng năng lực giáo dục Điều dưỡng Tại Việt Nam tháng 10 năm 2010 thì: Chương trình đào tạo là một trình tự dưới dạng văn bản của các kinh nghiệm học tập được tạo ra với mục đích phát triển kiến thức cho các học viên.Việc thiết kế các chương trình giảng dạy là hướng trực tiếp đến mục tiêu, qua đó, kinh nghiệm học tập có thể được hướng dẫn và kết quả học tập theo mong đợi được đưa ra nhằm đảm bảo kiến thức của học viên được phát triển phù hợp với khóa học cụ thể [59,tr.2]; Đặc điểm tâm sinh lý, tư duy, khả năng tiếp thu sẽ khác nhau đối với những người khác nhau, nên chương trình giảng dạy thích hợp nhất là theo quan điểm lấy người học làm trung tâm.

Chương trình đào tạo phải được dựa trên một tập hợp các bằng chứng, giá trị và niềm tin để xác định những vấn đề mà học viên cần phải học; Phải xây dựng những quy trình quản lý giảng dạy và học tập. Chương trình giảng dạy được thiết lập bởi các cơ quan bên ngoài như Bộ Y tế, giới nghề nghiệp chuyên môn hoặc qua thảo luận nội bộ chẳng hạn như ở các trường đại học. Chương trình đào tạo phản ánh khung năng lực khi sinh viên tốt nghiệp trường đại học hoặc năng lực nghề nghiệp được xã hội và đơn vị sử dụng chấp nhận. Một số yếu tố quan trọng của CT đào tạo: 19 • Khung khái niệm • Nội dung • Chiến lược dạy và học • Kết quả mong đợi • Quá trình thẩm định • Các quy trình đánh giá.

Quá trình xác định các yếu tố trên thành mô hình hợp lý gọi là thiết kế CTĐT. Về cấu trúc của một chương trình đào tạo, thì CTĐT là một hệ thống nhiều cấp độ. Bao gồm chương trình ĐT của một quốc gia, của một ngành học, bậc học, cấp học, lớp học, môn học, bài học…CT của một ngành học, bậc học, thì luôn có chương trình khung và chương trình của từng môn học. Như vậy, Chương trình đào tạo là bản thiết kế tổng thể quá trình giảng dạy một ngành học hay một khoá đào tạo chi tiết, là căn cứ để xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ, xây dựng giáo trình,chuẩn bị tài liệu,lập dự trù kinh phí, xây dựng cơ sở vật chất,.Trong đó, xác định các thành tố như: mục tiêu, nội dung, cấu trúc, thời gian đào tạo, trình tự cách thức tổ chức thực hiện, cách đánh giá kết quả đào tạo và phê duyệt văn bằng tốt nghiệp.

Chương trình đào tạo CNĐD được căn cứ chương trình khung Bộ GD – ĐT và Bộ Y tế phối hợp đã duyệt chương trình khối KH sức khoẻ; Hiệu trưởng chịu trách nhiệm chỉ đạo và tổ chức hệ thống quản lý khoa, phòng, phát triển chương trình chi tiết và tổ chức thực hiện CT mà hiệu trưởng đã phê duyệt, nhằm đào tạo đạt mục tiêu, sinh viên CNĐD đạt chuẩn đầu ra.2 Khái niệm phát triển chương trình đào tạo Theo PGS Trần Kiểm, trường đại học sư phạm Hà Nội thì “Phát triển CT được hiểu là một quá trình hay hoạt động tập thể có kế hoạch nhằm tạo ra những thay đổi có lợi về CT đào tạo. Quá trình này phụ thuộc vào quan điểm của 3 chủ thể (theo quan niệm của Boyd Bode): Các chuyên gia, người thực hiện và người học. Đây là quan niệm mới so với quan niệm thông thường ở nước ta với ý nghĩ cho rằng phát triển CT là công việc của chuyên gia, của giáo viên và không hề nghĩ đến vai trò của 20 người học. Đây cũng chính là vấn đề đặt ra cho các nhà lãnh đạo cơ sở đào tạo làm thế nào để huy động được cả 3 chủ thể trên trong việc phát triển chương trình.

Tuy nhiên, theo Ornstein và Hunkins (1993) và Senge, Dutton, Kleiner (2000), tham gia phát triển chương trình đòi hỏi các thành viên có các phẩm chất như: Trình độ hiểu biết về chuyên ngành để có thể xác định mức độ vừa đủ của môn học trong CT; có trình độ sư phạm, hiểu biết người học, môi trường học và quá trình dạy học; có kỹ năng tìm kiếm, nắm bắt nhu cầu, kết hợp các kinh nghiệm học tập một cách hiệu quả, khả năng xác định và đánh giá giá trị của những hoạt động đang diễn ra cũng như tác động của toàn bộ CT; có kỹ năng tổ chức; có khả năng viết văn bản rõ ràng và thuyết phục”. [26, tr 3] Phát triển Chương trình đào tạo,là xác định các vấn đề mà chương trình hiện thời còn thiếu hụt, để bổ sung – thay đổi – điều chỉnh hoặc thêm môn học mới vào.Từ đó, tổ chức các hoạt động quản lý dạy và học, nhằm đạt mục tiêu mong muốn của hệ thống GD – ĐT. Những tiến bộ về tri thức và công nghệ cũng là những yếu tố làm cho việc đổi mới chương trình đào tạo trở nên cần thiết, nhằm theo kịp với nhu cầu phát triển của xã hội. Chương trình đào tạo phải bám sát thực tiễn để sau đào tạo SV làm được việc chuyên nghiệp, đạt chuẩn mực và chất lượng.

Phát triển chương trình đào tạo là một trong những công đoạn quan trọng nhất, khó khăn nhất trong quy trình đào tạo. “Phát triển chương trình đào tạo là một quá trình thiết kế, điều chỉnh sửa đổi dựa trên việc đánh giá thường xuyên liên tục”. Phát triển chương trình đào tạo được xem như một quá trình hòa quyện vào trong quá trình đào tạo, bao gồm 7 bước như dưới đây: 21 GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ GIAI ĐOẠN THIẾT KẾ VÀ ĐÁNH GIÁ 1.Phân tích tình hình 5. Thiết kế chương trình 2.

Phân tích nghề 4.Xác định chuẩn bậc 6.Thực hiện nghề /cấp trình độ nghề 3.Phân tích công việc 7. Đánh giá Trong qui trình trên gồm hai giai đoạn: chuẩn bị và phát triển chương trình. Giai đoạn chuẩn bị thường dừng ở các công đoạn: phân tích tình hình, phân tích nghề, phân tích công việc, xác định chuẩn bậc nghề/cấp trình độ. Phân đoạn thiết kế, căn cứ từ chuẩn bậc nghề/cấp trình độ, thiết kế chương trình,tổ chức thực hiện, đánh giá và điều chỉnh chương trình.

Hiện nay, Đại học Y Dược TPHCM đã có chương trình, nên phát triển chương trình thích ứng với yêu cầu chất lượng Cử nhân Điều dưỡng ngày càng cao. Mặt khác, sự phát triển nhanh khoa học công nghệ và thông tin truyền thông,đòi hỏi phải thường xuyên có sự điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp thực tế. Phát triển CT ĐT mang nghĩa thay đổi tích cực. CTĐT mới cần phải thõa mãn: 1) Thay đổi đáp ứng yêu cầu nghề ĐD, phù hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ.

2) Thay đổi phải có kế hoạch là các bước theo trình tự và hệ thống để dẫn tới trạng thái mục tiêu. 3) Thay đổi phải mang lại sự tiến bộ. “Chương trình là sản phẩm trí tuệ của tập thể, thuộc nhiều cấp độ, thuộc nhiều cương vị xã hội. CT cấp độ lớp học tạo cho người dạy, người học phát huy sáng tạo, đây là giai đoạn CT đào tạo trong kế hoạch, chuyển thành CT được thực hiện thực tế và được kiểm nghiệm” [26,tr 4] 22 Trên thực tế, phát triển chương trình đào tạo thường bao gồm 4 thành phố cơ bản sau: (1)Xác định vấn đề cần học, nội dung và cách thức GD – ĐT để đáp ứng yêu cầu học tập; (2) Lập kế hoạch ĐT; (3) Thực hiện ĐT; (4) Đánh giá quá trình ĐT, điều chỉnh kịp thời những sai sót của CTĐT.

Như vậy, Phát triển chương trình đào tạo(Curriculum development)là một quá trình năng động cao, có tính liên tục, không có kết quả hoàn hảo, luôn được cặp nhật trong suốt quá trình thiết kế phát triển môn học hay khóa đào tạo phù hợp nhu cầu thực tiễn, bám sát những thay đổi công nghệ, những tiến bộ KHKT về chuyên môn và quản lý,để kịp thời điều chỉnh từng khâu của quá trình hoàn thiện chương trình đào tạo, nhằm không ngừng đáp ứng tốt hơn với yêu cầu ngày càng cao về chuẩn mực và chất lượng đào tạo của xã hội.3 Khái niệm phát triển chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng theo chuẩn năng lực Để làm việc hiệu quả, con người cần phải có một số phẩm chất tâm lý cần thiết, tổ hợp những phẩm chất này được gọi là năng lực.Tuỳ thuộc vào tính chất nghề, đòi hỏi ở cá nhân những thuộc tính tâm lý nghề nghiệp phù hợp với nghề. Như vậy: Năng lực nghề nghiệp là sự tương ứng giữa những thuộc tính tâm lý, sinh lý của con người với những yêu cầu do nghề nghiệp đặt ra. Ở mỗi nghề nghiệp khác nhau sẽ có những yêu cầu khác nhau, nhưng theo tác giả Mạc Văn Trang thì năng lực nghề nghiệp được cấu thành bởi 3 thành tố sau: Thái độ đối với nghề nghiệp, Tri thức chuyên môn, Kỹ năng hành nghề. Mặt khác, “Năng lực là những khả năng cơ bản dựa trên cơ sở tri thức, kinh nghiệm, các giá trị và thiên hướng của một con người được phát triển thông qua thực hành giáo dục".36] 23 Các cách hiểu trên, đều khẳng định: Nói đến năng lực là phải nói đến khả năng thực hiện, là phải biết làm (know-how), chứ không chỉ biết và hiểu (know-what).

Tất nhiên hành động thực hiện phải gắn với ý thức và thái độ. Một nghề gồm nhiều lĩnh vực, hay nhiệm vụ nghề nghiệp. Nội dung ĐT được xây dựng thành các mô đun ĐT tương ứng với các lĩnh vực, nhiệm vụ nghề. Trong từng mô đun ĐT gồm nhiều đơn nguyên học tập/bài học.

Mỗi đơn nguyên, bài học là một tình huống giải quyết một công việc hay một kỹ năng.