CHƯƠNG 1 Kinh doanh dich vụ vận tải hàng hóa là hoạt đông kinh doanh có tính chất phức tap, nhưng có tâm quan trong đối với đời sông x4 hội. Vi vậy, Nhà nước đã thiết lập một cơ chê pháp lý làm cơ sở để các nhà đầu tư thực hiện hoạt động kinh doanh vận tải hàng hóa, trong đó có các điều kiện đầu tư kinh doanh. Việc tạo ra các điêu kiện đầu tư kinh doanh địch vụ vận tải hàng hóa sẽ giúp cho Nhà nước quản lý hiệu quả hoạt đông đầu tư kinh doanh dịch vụ vân tải hàng hóa theo đúng định hướng phát triển kinh té - xã hội đối với ngành, nghé nay; hạn ché các nguy cơ, tác động tiêu cực phat sinh từ hoạt động. đầu tư kinh doanh tới lợi ích, trật tự công.
Việc nghiên cửu những van đề lý luận về điều kiện dau tư kinh doanh dịch vụ van tải hàng hóa sẽ xác định đúng bản chất, nội dung, vai tro của điều kiên đầu tư kinh doanh dich vụ vận tai hàng hóa cũng như tông thé pháp luật về điều kiên đầu tư kinh doanh dich vu vận tai hàng hóa. Day là cơ sở, nên tảng quan trong dé xem xét, đánh giá sự phù hợp của các quy định pháp luật hiện hành về điêu kiện dau tư kinh: doanh dịch vụ van tải hang hóa. V ới vai trò là công cu, biện pháp quản ly của Nhà nước trong việc định hướng sự phát triển dịch vụ vận tải hàng hóa, điều kiện đầu tư kinh doanh dich vu van tai hàng hóa chỉ được coi là phủ hợp khi đáp ứng yêu cầu vừa bảo đảm sự kiểm soát của Nhà nước đối với hoạt động nay dé hài hòa lợi ích quốc gia, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hôi, vừa bảo đảm thực hiện hiệu quả quyên tự do kinh doanh của các chủ thé. 21 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUAT VÀ THỰC TIẾN THỰC THI PHÁP LUAT VE DIEU KIEN KINH DOANH DỊCH VỤ VAN TAI HÀNG HÓA Ở VIỆT NAM Hién pháp năm 2013 quy định “Moi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghệ ma pháp luật không cam” (Điều 33).
V oi quy định này, Hiền pháp nếm 2013 đã tạo tiên dé cho những quy định có tính đột phá manh mé về quyền tư do kinh doanh và tạo lập sự binh dang trong hoạt động kinh doanh giữa các chủ thể kinh doanh thuộc mọi thành phan kinh tê. Các luật hư LDN năm 2014, LĐT năm 2014, Luật Hợp tác xã 2012; và mới đây là LDN năm 2020, LDT năm 2020, Luật Hop tác xã năm 2023 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã cụ thé hóa bằng việc đưa ra các quy định về cá nhân, tô chức, pháp nhân hoặc hộ gia đính được quyên tự do, tự chủ trong kinh doanh Tuy vậy, khi đã lựa chon và ding ký ngành nghề kinh doanh, các chủ thê kinh doanh cân phải dap úng các điều kiện kinh doanh ma Nhà nước đặt ra tương ứng với các ngành nghệ kinh doanh đó. Việc quy đính các ngành nghệ kinh doanh có điều kiện và điều kiên kinh doanh được xác định dựa trên yêu cau quản lý nha nước, điêu tiết nên kinh tệ trong từng giai đoạn, sự plủ hợp với các cam kết quốc tế và được thé hiện trong các văn bản quy pham pháp luật nhật định. Quy định về thâm quyền quy định ngành nghề kinh doanh có điều kiện và điều kiện kinh doanh dịch vụ vận tải hàng hoá Điều kiện kính doanh dich vụ vận tải hang hoá là yêu câu, doi hỏi được Nhà nước dat ra mà các chủ thé kinh doanh vận tải hàng hoá phải đáp ứng và quy định trong văn bản quy phạm pháp luật.
Trong đó, LDT năm 2014 quy định Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được quy đính tại Phụ lục 4 của Luật nay”! Căn cứ điều kiên kinh tế - xã hội và yêu cầu quan lý nhà nước trong từng thời kỳ, Chinh phủ rà soát các ngành nghé cam dau tư kinh doanh; danh mục ngành, nghệ đầu tư kinh doanh có điều kiện và trình Quốc hội sửa đổi b6 sung Điều 6 và Điều7 của Luật nàyH Theo quy định của khoản 3 Diéu7 LDT năm 2020, điều kiện kinh đoanla được quy định trong luật, pháp lệnh, nghị định, nghị quyết và điều ước quốc tê mà Cộng Khoin 2 Điều 7 Luật Đầu tr 2020 `! Khoin 1 Điều8 Luật Đầu tr 2020 22 hòa xã hội chủ nghia Viét Nam là thành viên. Tức là, chi có Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ mới có thêm quyên quy dinh các điều kiện kinh doanh noi chung và điều kiên kinh doanh đối với ngành, nghề kinh doanh dich vụ vận tải nói riêng Các chủ thé khác như Bô trưởng, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dan các cấp không có thẩm quyền quy định điều kiên kinh doanh dich vụ vận tai đường bộ. Hiện nay, các quy định về điều kiện kinh doanh dich vụ vận tai được quy định cu thé trong hé thông pháp luật về giao thông đường bô, đường sắt, hàng không, hang hai và thủy nội địa Việc quy định về thâm quyền quy định điều kiện kinh doanh vận tai hàng hóa nhu đã phân tích ở trên là hoàn toàn phù hợp. Việc tập trung thâm quyên quy định tại cấp Trung ương giúp đêm bảo sựthông nhất trong các quy đính trên toàn quốc.
Các doanh nghiệp có thé dé dang nếm bat và tuân thủ các quy đình, từ đó giảm thiểu sự chéng chéo hoặc mâu thuần trong quy định pháp luật. Chính phủ hoặc cơ quan quản. ly Trung ương có khả năng kiểm soát chặt chế ngành vận tai hàng hóa, dim bão doanh nghiép tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn, chất lượng và bão vệ môi trường Quy định từ Trung ương cũng phù hợp với các chính sách phát triển kinh tế và hạ tang giao thông quốc gia, góp phân thúc day sự phát triển bên vững của ngành vận tải hàng hóa va tạo môi trường cạnh tranh lành manh Tuy nhiên trong thực tiễn, việc tập trung thâm quyên quy dinh về điều kiện kinh doanh vận tai hàng hoá cũng mang dén mét số bat cập. Mai dia phương lại có mt đặc điểm riêng về dia lý cũng như tinh bình kinh tê, do đó việc chỉ có Quốc hội, Uy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ mới có thêm quyên quy định về điều kiện kinh doanh vận tải hàng hoá có thé dan đền sự thiêu linh hoạt và không phù hợp với tình hình kính tê hoặc điều kiện thực tế ở dia phương, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi phải tuân thủ các quy định không phủ hợp.
Bên canh đó, quá trình cập nhật quy định từ trung ương thường mat nhiêu thời gian, dẫn dén việc các quy định lạc hậu so với thực tê và sự phát triển nhanh chóng của ngành. Quy định về ngành nghề kinh doanh có điều kiện thuộc địch vụ vận tải hàng hoá Trước đây, ngành, nghệ và điều kiện kinh doanh được quy định tại LDN năm 2005 là yêu cầu mà doanh nghiép phải có hoặc phải thực hiện khi kinh doanh ngành. nghê cụ thê, được thé biện bằng giây phépđành doanh, giây chúng nhận đủ điêu kiện. kinh doanh, chứng chỉ hành nghệ, chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, yêu cầu về vên pháp định hoặc yêu cầu khác.
Đến năm 2014, ngành, nghệ dau tư kinh doanh có điều kiện được LĐT năm 2014 quy định là ngành nghệ mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghé đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng Dé bảo dam quyên tự do kinh doanh của người dân trong những ngành, nghề mà pháp luật không câm, LĐT nam 2014 quy đính Danh mục ngành, nghề dau tư kinh doanh có điều kiện Đây là tước tiên trong tư duy quản lý kinh tế, thé hiện sự tôn trong và bao đảm quyên tự do kinh doanh trong những ngành, nghé mapháp luật không cam của Nhà nước, từ việc "chọn-cho" (Nha nước quy định những ngành, nghề ma người din được phép kinh doanh) sang hình thức “chon-bé" (Nha nước quy đính những ngành, nghệ cam dau tư kinh doanh và ngành, nghệ đầu tư kinh doanh có điệu kiên). Trường hợp cân sửa đôi, bổ sung ngành, nghệ đầu tư kinh doanh có điều kiện thì Chính phủ sé ra soát và trình Quốc hội sửa đổi, bô sung Danh muc cho phù hợp. LĐT năm 2020 đã thay thê LĐT ném 2014 với nhiều điểm mới nhằm nâng cao chất lượng, liệu quả thu hut nguồn lực dau tư trong nước va đầu tư nước ngoài. Theo đó, 41 ngành, nghệ dau tư kinh doanh có điều kiện đã bị cất giảm so với quy.
Việc cất giảm một sô ngành, nghề không cân thiệt hoặc quy đính cụ thé hơn và b6 sung thêm một số ngành nghệ moi nhằm tiệp tục bảo đảm thực hién day đủ, nhật quán quyên tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp trong những ngành, nghề mà Luật không cam nhằm tao điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động đăng ký đầu tư, cất giảm chi phí và thủ tục hành chính trong hoạt động dau ty, kinh doanh Trong quá trình ra soát danh mục ngành nghệ kinh doanh có điều kiện tại Phu lục IV LĐT năm 2020 và các quy định tại các văn bản pháp luật chuyên ngành, các ngành nghề liên quan đến kinh doanh dich vụ van tải hàng hoá van girnguyén, không thay đôi Cụ thé, căn cứ Danh mục ngành, nghệ đầu tư kinh doanh có điều kiện Phụ lục IV LĐT nam 2020 va Luật sửa đổi 2022: - Kinh doanh dich vụ vận tải hàng hoá thudc dich vu vận tải đường bộ là ngành: nghệ kinh doanh có điều kiên theo quy định tai khoản 1 Điều 64 Luật Giao thông 24 đường bộ năm 2008 và được xác định cụ thé tại số thứ tự số 71 Danh mục ngành, nghé đầu tư kinh doanh có điều kiện. - Kinh doanh dich vụ vận tải hang hoá thuộc dich vu vận tất biển được xác đính là ngành nghệ kinh doanh có điều kiện tai số thứ tự 84 Danh mục ngành, nghệ đầu tư kinh doanh có điều kiên. - Kinh doanh dich vụ vận tải hang hoá thuộc dich vụ vận tải đường thuỷ được xác định là ngành nghệ kinh doanh có điêu kiện tai số thứ tự 79 Danh mục ngành, nghé đầu tư kinh doanh có điều kiện.