Chương 1: Những vấn đề lí luận về bán đấu giá tài sản thi hành án trong thi hành án dân sự. Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt nam về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự. Chương 3: Thực tiễn bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự ở Việt Nam và kiến nghị. NHỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ BÁN ĐÁU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN sự 1.
Khái quát về hoạt động bán đấu giá tài săn trong thi hành án dân sụ* 1. Khái niệm bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự Bán đấu giá tài sản là phương thức trao đổi tài sản được hình thành rất lâu đời trên thế giới, mục đích cơ bản được hướng tới là nhằm đưa tài sản tiếp cận tới lượng lớn người mua để phát huy cao nhất giá trị tài sản hoặc mục đích khác mà người bán tài sản đấu giá mong muốn đạt được. Theo ghi chép của những người Hy Lạp cổ đại thì từ khoảng 500 năm trước công nguyên, hình thức bán đấu giá đã xuất hiện tại Babylon với đối tượng mua bán là người phụ nữ như một sự cưới hởi được tố chức hàng năm. Theo đó thì “Bất cứ người con gái nào bị gả bán ngoài cuộc đấu giả đều là bất hợp pháp ” [31, tr.3] Ở Việt Nam, tài sản THADS là loại tài sản đầu tiên được đưa ra đấu giá được ghi nhận trong Luật Thương sự tố tụng để thi hành trong các Tòa Nam án Bắc Kỳ năm 1934 [30, tr.27-35], những quy định về đấu giá tài sản THADS ở Việt Nam được quy định trong Pháp lệnh THADS năm 1989, Pháp lệnh THADS năm 1993 và tại các văn bản hướng dẫn thi hành.
Đây cũng là những văn bàn đầu tiên của nước ta quy định về hoạt động bán đấu giá nói chung. Nếu trước đây bán đấu giá tài sản tương đối hiếm gặp thì hiện nay, phương thức bán đấu giá tài sản được sử dụng như một phương thức mua bán thông thường, phổ biến trên toàn thế giới. Cùng với sự phát triển của thương mại điện từ, bán đấu giá tài sản bàng hình thức trực tuyến ngày càng được nhiều người biết đến. Việc bán đấu giá tài sản được tổ chức bằng các hình thức công khai hoặc theo hồ sơ niêm phong, theo phương thức đấu giá lên hoặc đặt giá xuống (điển hình là kiểu Hà Lan và kiểu Anh).
7 Theo hình thức công khai thì tài sàn được đăng bán với mức giá xác định, người bán tiếp tục nâng mức giá lên so với mức giá cũ một khoảng nhất định cho đến khi không còn người nào đưa ra giá cao hơn thì người đưa ra mức giá cao nhất là người thắng cuộc. Hình thức này thường được áp dụng nhiều đối với các giao dịch hàng hóa, sản phẩm. Theo hình thức niêm phong thì những người tham gia nộp giá mình muốn mua tài sản cùng một lúc mà không biết giá của người khác. Thông thường người trả giá cao nhất sẽ là người thắng cuộc và được sở hữu tài sản đó.
Tại Hà Lan, người bán đưa ra mức giá rất cao và rất ít khả năng có người mua cho hàng hoá, sản phẩm muốn bán. Mức giá được hạ dần trong khoảng thời gian nhất định và nếu giá tài sản hạ đến mức chấp nhận thì người tham gia trả giá cần ấn nút chấp nhận mua hàng ngay nếu không sẽ mất cơ hội. Phương thức này thường xuyên được áp dụng tại các chợ hoa và đặc biệt là với tài sản là hoa tulip. Tại Anh thì bán đấu giá có nét đặc trưng riêng.
Người bán đấu giá điều khiển cuộc bán đấu giá sao cho người trả giá thắng được mức giá hiện tại. Giá chào mới cao hơn giá chào cũ một khoảng cho trước. Cuộc bán đấu giá chấm dứt khi không còn người nào đưa ra mức giá cao hơn. Người trả giá hiện tại sẽ thắng và trả số tiền theo mức giá đã chào [44, tr.
Kiểu bán này còn được gọi là bán đấu giá mức thứ hai. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ thì đấu giá ngược điện tử là phương thức khá phổ biến đã được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới như: Chile, Brazil, Nga. và đang được phát triển tại Việt Nam. Đây có thể coi là một loại hình đấu giá đặc biệt vì người trả giá thấp nhất và duy nhất sau khi kết thúc mỗi phiên đấu giá thì sẽ trở thành người mua được tài sản đấu giá.
Theo phương thức này thì giá khởi điểm của bên bán đưa ra sẽ là mức giá lớn nhất. 8 Với tính năng ưu việt của mình, có thê nói răng bán đâu giá tài sản đã phát triển ngang với phương thức bán tài sản thông thường và không thể thiếu trong phát triển thương mại, kinh doanh của thế giới. Trong kinh tế học hiện đại, nhà kinh tế học người Anh - David w. Pearce đã đưa ra định nghĩa: "Đấu giá là một thị trường trong đó người mua tiềm tàng đặt giá cho tài sản chứ không phái đơn thuần trả giá theo công bố của người bán” và thị trường đấu giá là “một thị trường có tô chức, tại đỏ giá cả được điều chỉnh liên tục theo biến đôi của cung và cầu” [20, tr.
Tại Việt Nam, khái niệm bán đấu giá tài sản cũng được đưa ra trong nhiều tài liệu khác nhau. Theo từ điển Luật học thì "Bán đẩu giá tài sản là hĩnh thức bán công khai một tài sản, một khôi tài sản; theo đó có nhiêu người muôn mua tham gia trả giá, người trả giá cao nhất nhưng không thấp hơn giá khởi điêm là người mua được tài sản” [51, tr. Theo Đại từ điển Bách khoa Việt Nam thì "Đấu giá là hình thức bán những tài sản hoặc tài sản thường thuộc loại đắt tiền, hàng quỹ hiếm. Người bán đặt mức giá chuẩn, những người mua trả giá từ thấp đến cao, tài sản được bán cho người mua trả cao nhất” [35, tr.
136] còn theo Luật Đấu giá tài sán năm 2016 thì "Đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trĩnh tự và thủ tục được quy định theo Luật này” [42]. Có thể thấy rằng cà trên thế giới và tại Việt Nam đều tồn tại những quan điểm, định nghĩa khác nhau về bán đấu giá tài sản. Mặc dù vẫn có sự khác biệt giữa Việt Nam với thế giới về hình thức và phương thức bán đấu giá nhưng điểm chung là đều coi bán đấu giá tài sản là quá trình người có tài sản đưa tài sản ra để đấu giá công khai theo trình tự, thủ tục luật định tại tổ chức đấu giá. Phải có từ hai người trở lên tham gia đấu giá và người mua có thể tự do trả giá dựa theo giá khởi điểm và được quyền mua tài sản đấu giá khi trả giá đáp ứng nhũng quy định, điều kiện của phiên đấu giá đặt ra.
Người có tài sản bán đấu giá 9 9 X r chuyên quyên sở hữu, sử dụng và bàn giao tài sản cho người trúng đâu giá theo quy định pháp luật. Trong hoạt động THADS, khi người được thi hành án làm đơn yêu cầu người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo Bản án, quyết định của các chủ thể có thẩm quyền xét xử tới cơ quan Thi hành án dân sự thì khi hết thời gian tự nguyện thi hành án, chấp hành viên xác minh tài sản của người phải thi hành án. Nếu người phải thi hành án có tài sản nhưng không trả tiền cho người được thi hành án thì chấp hành viên tiến hành kê biên tài sản để thi hành án. Người được thi hành án và người phải thi hành án có quyền thỏa thuận với nhau về việc nhận tài sản kê biên để thi hành án, nhưng nếu không thỏa thuận được thì chấp hành viên căn cứ vào các quy định của pháp luật về loại tài sản, giá trị của tài sản đó đế xác định có thực hiện phương thức đấu giá hay không.
Chấp hành viên căn cứ theo kết quả định giá tài sản đế tự đứng ra tổ chức bán đấu giá hoặc ký hợp đồng với tố chức bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp nhằm bảo đảm thi hành bản án, quyết định của các chủ thể có thẩm quyền xét xử. về bản chất, việc bán đấu giá tài sản trong THADS vẫn là một phương thức bán tài sản đặc biệt, được tổ chức công khai tại một nơi nhất định và thực hiện theo • • 7 • • • • • • trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Do chỉ có một người bán và nhiều người muốn mua tài sản nên những người muốn mua tài sản sẽ cạnh tranh với nhau, đẩy giá tài sản lên mức cao nhất có thể và người chủ sở hữu của tài sản sẽ thu được số tiền cao nhất khi bán tài sản đó. Có thê thây răng, bán đâu giá tài sản trong THADS là quá trình đưa tài sản của người phải thi hành án đã bị kê biên đế bảo đảm thi hành án ra đấu giá theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục clo pháp luật về THADS và bản đấu giá quy định.
Người mua trả giá dựa trên giá khởi điểm, người nào trả giá cao nhất và hợp lệ là người có quyền mua tài sản đấu giá. Đặc diêm của bán đâu giá tài sản trong thi hành án dân sự Thứ nhất, cơ sờ pháp lý đế thực hiện bán đấu giá tài sán THADS dựa trên bản án, quyết định đã có hiệu lực thi hành của các chủ thể có thầm quyền xét xử. Khi xảy ra tranh chấp liên quan đến nghĩa vụ thanh toán tiền, tải sản được Tòa án, Trọng tài thương mại và một số cơ quan tài phán khác được giải quyết bằng bản án, quyết định hay phán quyết có hiệu lực thi hành thì đây là cơ sở pháp lý đế cơ quan THADS tiến hành thi hành án, đây là điểm đặc trưng của bán đấu giá tài sản THADS. Thứ hai, chủ sở hữu tài sản không là người có thâm quyền đưa tài sản THADS ra bản đấu giá.
trong bán đấu giá tài sản thông thường thì người bán đấu giá là người hoặc doanh nghiệp, tổ chức có tài sản chủ động mang tài sản, hàng hoá của mình tham gia đấu giá với mục đích thu được lợi nhuận tối đa từ hàng hoá, tài sản đó nên họ chủ động và tích cực để việc đấu giá nhanh chóng thành công.