ĐẶT VẤN ĐỀ: - Nêu khái quát về việc lựa chọn dé tài: “Phân tích hiện trang và phương hướng phát triển kinh tế — xã hội của xã Cù BỊ - Châu Đức- Bà Rịa Vũng Tàu giai đoạn 2005-2010” - Tóm tắt nội dung và phương pháp nghiên cứu. Chương II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Nêu một số khái niệm về phát triển nông thôn, vai trò, đặc điểm của nông thôn, một số vấn dé trong định hướng phát triển kinh tế — xã hội ở nông thôn và những vấn dé lý luận liên quan. Chương III: TỔNG QUAN Nêu đặc điểm tình hình cơ bản của xã Cù Bị, bao gồm điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội. Chương IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN: Xác định hiện trạng kinh tế - xã hội của xã, tổng hợp các điểm mạnh, điểm yếu, các cơ hội, các nguy cơ vào ma trận SWOT và để ra các chiến lược.
Từ đó đưa ra phương hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2005-2010 cũng như gợi ý một số giải pháp nhằm đạt được mục tiêu, phương hướng đề ra. Chương V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Tóm tắt kết quả nghiên cứu trong chương IV, đồng thời để xuất một số ý kiến để đạt được mục đích và hiệu quả như phương hướng đã đề ra. CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Một số khái niệm về phát triển, về nông thôn, phát triển nông thôn s* Khái niệm phát triển: Phát triển là một tiến trình tổng quát của sự thay đổi xã hội, thay đổi về mặt kinh tế, xã hội và môi trường. Phát triển là đi từ cổ truyén đến tiên tiến, con người là nhân tố trung tâm của sự phát triển, phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng ngày càng cao của con người.
s* Khái niêm nông thôn: Nông thôn là một vùng mà ở đó tổn tại một cộng đồng dân cư chủ yếu là nông dân sống và canh tác nông nghiệp theo nghĩa rộng, mật độ dân số thấp, cơ sở hạ tầng kém phát triển, trình độ tiếp cận với thị trường và sản xuất hang hóa còn thấp. s* Khái niêm phát triển nông thôn: Phát triển nông thôn là tiến trình con người gia tăng hiệu quả sản xuất để có nhiều sản phẩm và dịch vụ mong muốn, từ đó gia tang mức sống cá nhân và phúc lợi cộng đông. Bên cạnh đó, phát triển nông thôn còn quan tâm đến tăng cường hợp tác con người và năng lực của cộng đồng để phát triển nông thôn.Vị trí , vai trò và đặc điểm nông thôn Việt Nam: Sản xuất nông nghiệp là nên tang, là cơ sở để phát triển kinh tế, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước. Trong đó kinh tế nông thôn có vị trí khá quan trọng.
Đối với nước ta, là một nước nông nghiệp, nên nông thôn được phan ánh ở nhiều mặt của tiến trình phát triển ở một quốc gia nông nghiệp, nó chứa đựng các giá trị gồm: - Nông thôn là nơi sản xuất ra những nông sản, nguyên liệu, đáp ứng nhu cầu thiết yếu cho sự sống của con người. Bên cạnh đó, nông thôn là nơi cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp chế biến, công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp, nhằm phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. -Xét về mặt kinh tế xã hội và môi trường, nông thôn hết sức quan trọng để phát triển mỗi nước. Đối với nước ta hiện nay, một nước nông nghiệp thì nông thôn lại càng quan trọng hơn.
-Nông thôn san xuất ra nông sản phẩm chiếm 37% giá trị tổng sản phẩm xã hội, 46% giá trị thu nhập quốc dân và 52% giá trị xuất khẩu, sản lượng lương thực bình quân từ 35-40 triệu tấn/ năm, xuất khẩu khoảng 4-5 triệu tấn. - Địa bàn nông thôn có 70% lao động xã hội, đó là nguồn cung cấp lao động cho các ngành kinh tế quốc dân, đặc biệt cho công nghiệp và dịch vụ. Số lao động này nếu được nâng cao trình độ văn hoá, khoa học kĩ thuật, trang bị những công cụ thích hợp sẽ góp phần tăng năng suất lao động, giải phóng bớt lao động khỏi nông nghiệp để chuyển sang lao động phi nông nghiệp. -Nông thôn có trên 70% dân số xã hội, đó là thị trường tiêu thụ rộng lớn, nếu được mở rộng sẽ tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển.
- Nông thôn là nơi chứa đựng nhiều nguồn tài nguyên đất đai, khoáng sản, động thực vật, rừng và biển. Để duy trì sản xuất lâu dài cần phải tổ chức khai thác các nguồn tài nguyên một cách hợp lý, không ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên cũng như môi trường sống, dam bảo cho việc phát triển lâu dài và bền vững của đất nước. -Nông thôn là nơi tập trung các dân tộc khác nhau, mỗi dân tộc có tập quán canh tác riêng và định cư ở các vùng khác nhau. Sự biến động ở nông thôn sẽ tác động mạnh mẽ đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội và an ninh quốc phòng của đất nước.
Sự ổn định tình hình ở nông thôn sẽ góp phan quan trong đảm bảo cho sự ổn định chung của cả nước. -Đặc điểm nông thôn Việt Nam hiện nay vẫn còn tình trạng yếu kém lạc hậu, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào thiểu số. Nó xuất phát từ các đặc tính sau: -Kinh tế nông thôn ở một số nơi vẫn mang tính chất thuần nông, sản xuất mang tính tự cung tự cấp, còn nền công nghiệp va dịch vụ nông thôn hầu như chưa chuyển biến lớn và phát triển chậm. -Cơ sở hạ tầng ở nông thôn vẫn nằm trong tình trạng yếu kém và phát triển chậm.
-Tình trạng phá rừng vẫn còn tổn tại ở nông thôn, đây là tác nhân gây lũ lụt, xói mòn đất canh tác làm ảnh hưởng đến đời sống nông thôn. -Vấn dé gia tăng dân số nhanh chóng ở nông thôn đã tao áp lực khá nặng né trong phát triển. - Khó khăn về đời sống vật chất, tinh thần ở nông thôn trong những năm qua có những chuyển biến tiến bộ. -Bộ máy quản lý hành chánh và trình độ quản lý ở xã còn yếu do đó chưa đáp ứng được nhu cầu xây dựng và phát triển nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
-Vấn đề mê tin dị đoan, rượu chè và các tệ nạn xã hội vẫn còn tổn tại ở nông thôn.3 Sự cần thiết của công tác định hướng phát triển kinh tế xã hội ở nông thôn: -Phát triển nông thôn là một quá trình phát triển tất yếu của lịch sử luôn diễn ra ở mỗi nước. Trong thế kỉ 21 này, phát triển nông thôn ngày càng được chú trọng hơn, và ở nhiều nước nó đã trở thành một chiến lược phát triển quốc gia. Kinh nghiệm quốc tế nói chung và nhất là kinh nghiệm gần đây của các nước có nên kinh tế phát triển nhanh ở Châu A đã khẳng định: phát triển nông thôn là điều kiện quan trong để thúc đẩy nhanh nhịp độ phát triỂn kinh tế — xã hội mỗi nước. -Nước ta vừa thoát ra từ một nén kinh tế theo cơ chế bao cấp yếu kém và khủng hoảng để từng bước hội nhập vào nên kinh tế theo cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm hướng tới mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Là một nước Nông nghiệp với 70% dân số sống bằng nghề nông, nông nghiệp chiếm tỉ trọng lớn trong nền kinh tế quốc dân nhưng còn lạc hậu, đời sống người dân ở khu vực nông thôn còn gặp nhiều khó khăn, cơ sở hạ tầng còn yếu kém chưa đáp ứng cho nhu cầu phát triển sản xuất và đời sống. Vì vậy, định hướng phát triển nông thôn là công tác vô cùng cần thiết. Cơ sở pháp lý: - Luật đất đai được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2003: thừa nhận các quyển sử dụng đất của hộ nông dân. Bao gồm: quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, thừa kế.
đã tạo ra sức bật lớn cho kinh tế hộ và khẳng định vai trò của hộ nông dân. - Chương trình 135 phát triển sản xuất gắn lién với chế biến tiêu thụ sản xuất ở địa bàn xã. - Nghị định số 08/2005/NĐ - CP ngày 24/01/2005 của chính phủ về quy hoạch xây dựng. - Luật xây dựng được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2003.
- Hội nghị trung ương lần thứ V khoá VIII năm 1993: tiếp tục đổi mới phát triển kinh tế xã hội nông thôn. - Nghị quyết trung ương V khoá VII để ra chủ trương khuyến khích xây dựng các nông trại: “khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư phát triển các loại giống mới có hiệu quả kinh tế cao, khai thác đổi núi trọc, bãi bổi ven biển, nuôi trồng thuỷ sản, đánh bắt ngoài khơi, xây dựng các nông lâm ngư trang trại voi quy mô thích hợp.” - Xuất phát từ nhu cầu bức xúc của xã hội, nhu cầu về văn hoá, tinh than của người dân, nhằm khai thác tiềm năng lao động, đất dai phát triển sản xuất giải quyết việc làm, tăng thu nhập, thực hiện xoá đói giảm nghèo, ổn định và nâng cao đời sống của người dân.Các chỉ tiêu dùng để phân tích một số vấn dé định hướng phát triển kinh tế- xã hội ở nông thôn: Nội dung định hướng phát triển nông thôn bao gồm nhiều lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi trường. Nó nằm trong chiến lược phát triển chung của đất nước và được thể hiện 6 các vấn dé sau: 2. Vấn dé cơ cấu kinh tế nông thôn: Xác định cơ cầu kinh tế nông thôn là nhân tố quan trọng để định ré ty trọng của các ngành sản xuất ở nông thôn và xem xét sự tăng trưởng của các ngành để phát triển nông thôn một cách bền vững.
Cơ cấu kinh tế nông thôn quyết định quá trình khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai, vốn, lao động, cơ sở vật chất kỹ thuật. cơ cấu kinh tế nông thôn quyết định chiều hướng và tốc độ phát triển của các ngành sản xuất ở nông thôn, góp phan tăng tích luỹ tái san xuất mở rộng, nâng cao đời sống vật chất tinh thần ở nông thôn. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu nông thôn là nhằm giảm dan tinh chất thuần nông. Có nghĩa là giảm dan tỷ trọng nông nghiệp va tăng dần ty trọng công nghiệp và dịch vụ trong nông thôn.
Quá trình chuyển dịch này cũng đi đôi với việc giảm dần tỷ trọng lao động cho nông nghiệp và tăng dần tỷ trọng lao động cho các ngành phi nông nghiệp, đồng thời cũng hạn chế việc nông dân di cư đến thành thị.