Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở khoa học và Phương pháp tiếp cận các yếu tố tâm lý cấu thành MTLV cho công ty Senspark Chương 3: Phân tích kết quả nghiên cứu về MTLV của công ty Senspark Chương 4: Giải pháp hoàn thiện MTLV của nhân viên IT tại Senspark |Chương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 22 Chương CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN CÁC YẾU TỐ TÂM LÝ CẤU THÀNH MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC CHO CÔNG TY SENSPARK M ôi trường làm việc đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được hiệu quả công việc của nhân viên, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp; từ đó giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận, duy trì sự thành công bền vững cũng như năng lực cạnh tranh của mình. Để phân tích MTLV của nhân viên IT ở khía cạnh tâm lý cũng như đưa ra giải pháp hoàn thiện MTLV nhằm nâng cao hiệu quả công việc cho Senspark, cần có những cơ sở khoa học làm nền tảng. Chương 2 trình bày khái niệm và tầm quan trọng của MTLV, các nghiên cứu trước đây có liên quan, đề xuất khung phân tích theo bối cảnh công ty Senspark và thang đo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Cơ sở khoa học về MTLV 2. Các khái niệm có liên quan Môi trường làm việc: Theo Kohun (2002), môi trường làm việc là tổng hòa các mối quan hệ qua lại giữa người lao động và nơi họ làm việc. MTLV mô tả các điều kiện để nhân viên thực hiện công việc (Heath, 2006), gồm môi trường vật chất và môi trường phi vật chất (Ivancevich, 2010). Theo Tổ chức quốc tế về Tiêu chuẩn hóa quốc tế (2015), MTLV là tập hợp các điều kiện để thực hiện công việc, bao gồm các yếu tố vật chất, tâm lý, xã hội.
Môi trường vật chất (physical environment): Theo Shikdar (2002), môi trường vật chất gồm các thành phần hữu hình của MTLV, trong đó có cách bố trí không gian, thiết bị, đồ đạc và tính phù hợp của môi trường xung quanh tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động thực hiện công việc, như các yếu tố về thiết kế kiến trúc, bố trí không gian làm việc, đồ nội thất, ánh sáng, tiếng ồn… Môi trường tâm lý (psychological environment): Theo Brown & Leigh (1996), môi trường tâm lý tại nơi làm việc được tạo nên từ mối quan hệ giữa lãnh đạo với nhân viên, giữa nhân viên với nhau và từ thái độ nhân viên đối với công việc. Theo Parker & Cộng sự (2003), môi trường tâm lý bao gồm những biểu hiện về mặt tâm lý của các cá nhân trong tổ chức về cấu trúc, quy trình và về các sự việc diễn ra trong tổ chức. Theo Briner (2002), các yếu tố tâm lý xã hội tại nơi làm việc liên quan đến sự tương tác giữa MTLV, nội dung công việc, các điều kiện tổ chức và năng lực nhân |Chương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 24 viên, nhu cầu, văn hoá, các mối quan tâm cá nhân ngoài công việc, ảnh hưởng đến sức khoẻ, hiệu quả công việc và sự hài lòng về công việc. Theo Rego & Cunha (2008), môi trường tâm lý thể hiện tâm trạng chung của một tổ chức, qua sắc thái tâm lý, hành vi ứng xử, thái độ, cách cư xử giữa các cá nhân trong tổ chức với nhau và với công việc.
Nghiên cứu này tập trung vào môi trường tâm lý tại nơi làm việc. Tác giả vận dụng quan điểm của Rego & Cunha (2008) làm cơ sở nghiên cứu. Trong phạm vi nghiên cứu này, môi trường làm việc được hiểu là môi trường làm việc ở khía cạnh tâm lý. Tầm quan trọng của môi trường làm việc Môi trường làm việc đã thể hiện rõ tầm quan trọng của nó với bất kỳ tổ chức nào qua rất nhiều các nghiên cứu khoa học, có thể tóm lại một số ý cơ bản sau: Môi trường làm việc có ý nghĩa quan trọng đối với tổ chức: Mục tiêu lớn nhất của tất cả các tổ chức kinh doanh là tăng hiệu suất làm việc, từ đó lợi nhuận tăng cao (Heath, 2006).
MTLV là yếu tố quyết định đến chất lượng công việc và mức độ hoàn thành công việc (Haynes, 2008). Một MTLV hiệu quả là yếu tố then chốt để cải thiện kết quả công việc và sau đó duy trì lợi nhuận (Abdulla, 2010). Chất lượng MTLV tác động đến kết quả công việc của nhân viên, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của tổ chức (Heath, 2006). Một MTLV phù hợp giúp tổ chức đạt được và duy trì sự thành công bền vững cũng như khả năng cạnh tranh của các sản phẩm của mình (Tổ chức quốc tế về Tiêu chuẩn hóa quốc tế, 2011).
Khi xây dựng được một MTLV thích hợp, tổ chức đang tối ưu hóa khả năng sinh lời và cải thiện mức độ yêu thích của nhân viên đối công ty, từ đó giúp cho công ty thu hút và giữ chân nhân viên có trình độ cao (Cunnen, 2006). |Chương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 25 Môi trường làm việc có ý nghĩa quan trọng đối với nhân viên: Từ những thập niên 90, các yếu tố MTLV của nhân viên văn phòng đã thay đổi bởi nhiều lý do như cách thức tổ chức quy trình làm việc linh hoạt, những thay đổi từ môi trường xã hội, công nghệ thông tin (Hasun & Makhbul, 2005). Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng kết quả công việc nhân viên cao hơn khi tổ chức áp dụng chiến lược MTLV phù hợp (Burri & Halander, 1991). Các yếu tố tâm lý MTLV có thể ảnh hưởng tích cực cũng có thể là tiêu cực đến kết quả công việc của nhân viên (Chandrasekar, 2001).
Theo Boles et Cộng sự (2004), khi nhân viên làm việc với trạng thái thể chất và cảm xúc tốt, nhân viên cảm thấy hạnh phúc tại nơi làm việc, sẽ đạt kết quả công việc cao hơn. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng cho thấy khi có một MTLV phù hợp thì số lần vắng mặt của nhân viên giảm đi và do đó có thể làm tăng hiệu quả công việc, dẫn đến tăng năng suất tại nơi làm việc. Khi MTLV trở nên hấp dẫn, thoải mái, thỏa đáng và tạo động lực cho nhân viên, cho nhân viên cảm thấy tự hào và thấy mục đích về những việc họ làm thì hiệu quả công việc sẽ tăng lên (Humphreys, 2005). Một MTLV thích hợp sẽ mang lại nhiều lợi ích: năng suất cao hơn, nhân viên hạnh phúc hơn, gắn bó với công ty hơn; lợi thế kinh doanh, lợi nhuận cao hơn (Shrestha, 2007).
Các nghiên cứu trước về môi trường làm việc 2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về môi trường làm việc. Lewin, Lippitt và White (1939) đã nghiên cứu về ‘môi trường xã hội’ trong doanh nghiệp. Cảm nhận của nhân viên về MTLV đã gây sự chú ý trong các tài liệu nghiên cứu về tổ chức và đã được sử dụng để dự báo các kết quả ở cấp độ cá nhân.
Các nhà nghiên cứu đã chỉ |Chương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 26 ra mối quan hệ giữa cảm nhận của nhân viên về MTLV với kết quả công việc - job performance (Pritchard & Karasick, 1973), với sự hài lòng trong công việc - job satisfaction (Schneider & Snyder, 1975), với hành vi công dân của tổ chức - organizational citizenship behavior (Moorman, 1991), với trạng thái đuối sức vì công việc - burnout (McIntosh, 1995). Trong những thập niên gần đây, nhiều nghiên cứu về MTLV đã nhấn mạnh sức ảnh hưởng của MTLV đến hiệu quả công việc của nhân viên. Tiêu biểu có các nghiên cứu sau: “Effect of workplace environment on the performance of Bank employees in Nakuru Town” (2015), International Journal of Managerial Studies and Research. Tác giả Gitahi, Maina & Joel.
Nghiên cứu đã chỉ ra các thành phần tâm lý xã hội của MTLV và ảnh hưởng của nó đến hiệu quả công việc của nhân viên. “Psychological climate and its relation to work performance and well-being: The mediating role of Organizational Citizenship Behavior (OCB)” (2011), Baltic Journal of Psychology. Tác giả Eisele & D’Amato. Nghiên cứu tập trung vào môi trường tâm lý ở nơi làm việc, tác động của nó đến hạnh phúc của nhân viên, kết quả công việc.
“Authentizotic climates and employee happiness: Pathways to individual performance” (2008), Journal of business research. Tác giả Rego & Cunha. Nghiên cứu chỉ ra các thành phần tâm lý của MTLV và tác động của MTLV tâm lý đến căng thẳng công việc, trạng thái hạnh phúc, hiệu quả công việc của nhân viên. “Relationships between psychological climate perceptions and work outcomes: a meta-analytic review” (2003), Journal of Organizational Behavior.
Tác giả |Chương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 27 Parker & Cộng sự. Nghiên cứu này đi sâu vào môi trường tâm lý ở nơi làm việc và tác động của nó đến kết quả thực hiện công việc của nhân viên. “A new look at psychological climate and its relationship to job involvement, effort and performance” (1996), Journal of Applied Psychology Southern Methodist University. Tác giả Brown & Leigh.
Nghiên cứu này chỉ ra các yếu tố của môi trường tâm lý ở nơi làm việc, cho thấy tác động của nó đến sự chú tâm vào công việc, sự nỗ lực trong công việc và kết quả công việc của nhân viên. Các nghiên cứu trên đã cho tác giả cái nhìn tổng quan về các thành phần tâm lý MTLV và ảnh hưởng của nó đến kết quả công việc của nhân viên, là cơ sở định hướng cho tác giả đi sâu vào nghiên cứu, phân tích MTLV của nhân viên Công nghệ Thông tin và đề ra các giải pháp hoàn thiện MTLV cho nguồn nhân lực Công nghệ Thông tin tại Công ty Senspark. Một số mô hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Để có thể kế thừa và vận dụng hiệu quả các công trình nghiên cứu khoa học nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra, tác giả đi sâu vào nghiên cứu, tìm hiểu các nghiên cứu khoa học trên thế giới, đảm bảo hiểu đúng ngữ nghĩa các thuật ngữ, ý của các nhà nghiên cứu, làm cơ sở đề ra khung phân tích cho nghiên cứu của tác giả. Qua quá trình nghiên cứu các công trình nghiên cứu khoa học trên thế giới, tác giả điểm lại một số mô hình nghiên cứu liên quan đến đề tài với các nét chính sau đây: |Chương LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 28 Mô hình của Steven P.
Leigh (1996) Support Clarity Performance Express Job involvment Effort Contribution Recognition Challenge Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu của Steven P. Leigh, 1996 (Nguồn: Journal of Applied Psychology 1996, Vol.