Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân hàng thương mại cổ phần á châu phòng giao dịch tràng an

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Vũ Minh Thư
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Vân Huyền
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp Trong Hoạt Động Cho Vay Tại Ngân Hàng TMCP Á Châu ACB
• Loại tài liệu: khóa luận thực tập
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước
• 1.2. Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của NHTM
• 1.2.1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp
• 1.2.2. Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân hàng
• 1.3. Công tác phân tích tài chính khách hàng trong hoạt động cho vay tại NHTM
• 1.3.1. Quy trình phân tích tài chính KHDN trong hoạt động cho vay
• 1.3.2. Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính KHDN tại NHTM
• 1.3.3. Các phương pháp chủ yếu sử dụng phân tích tài chính KHDN trong HĐTD của NHTM
• 1.3.4. Nhân sự tham gia vào công tác phân tích tài chính KHDN trong HĐTD
• 1.3.5. Nội dung công tác phân tích tài chính KHDN trong HĐTD tại NHTM
• 1.3.5.1. Phân tích ngành nghề DN
• 1.3.5.2. Phân tích mức độ tự chủ của DN
• 1.3.5.3. Phân tích tình hình trả nợ
• 1.3.5.4. Phân tích tình hình kinh doanh của DN
• 1.3.5.5. Phân tích lưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp
• 1.3.6. Công nghệ sử dụng trong công tác PTTC KHDN
• 1.3.7. Nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính KHDN trong HĐTD tại NHTM
• 1.3.7.1. Nhóm nhân tố môi trường
• 1.3.7.2. Nhóm nhân tố từ phía KHDN
• 1.3.7.3. Nhóm nhân tố từ phía NHTM
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU ACB-PGD TRÀNG AN
• 2.1. Giới thiệu chung NH TM
• 2.1.1. Giới thiệu chung về ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 2.1.3. Khái quát tình hình HĐTD của ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An 2018-2020
• 2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của PGD
• 2.2. Thực trạng công tác phân tích khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 2.2.1. Quy trình phân tích khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 2.2.2. Thông tin sử dụng
• 2.2.3. Phương pháp phân tích tài chính KHDN trong HĐTD tại NH TMCP Á Châu-PGD Tràng An
• 2.2.4. Ví dụ minh họa công tác PTTC KHDN trong HĐTD tại ACB-PGD Tràng An
• 2.2.5. Đánh giá thực trạng công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU ACB-PGD TRÀNG AN
• 3.1. Định hướng phát triển dịch vụ tín dụng DN tại NHTMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An đến năm 2025
• 3.1.1. Cơ hội, thách thức đối với các NHTM Việt Nam trong thời gian tới
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển công tác phân tích tài chính trong hoạt động cho vay tại ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 3.1.3. Định hướng phát triển dịch vụ tín dụng DN tại NHTMCP Á Châu -PGD Tràng An đến năm 2025
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân hàng TMCP Á Châu ACB-PGD Tràng An
• 3.2.1. Đa dạng hóa thông tin phục vụ công tác phân tích tài chính
• 3.2.2. Hoàn thiện về quy trình phân tích
• 3.2.3. Hoàn thiện phương pháp phân tích
• 3.2.4. Hoàn thiện nội dung phân tích
• 3.2.5. Đầu tư vào phát triển nhân sự
• 3.2.6. Ứng dụng công nghệ trong phân tích tài chính
• 3.3. Kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với ngân hàng TMCP Á Châu ACB
• 3.3.2. Kiến nghị đối với khách hàng doanh nghiệp
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.4. Kiến nghị đối với Bộ Tài Chính
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp Tại ACB

Phân tích tài chính doanh nghiệp (PTTC DN) là một hoạt động quan trọng trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Á Châu ACB. Nó cung cấp cái nhìn sâu sắc về sức khỏe tài chính, khả năng trả nợ và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp. PTTC DN không chỉ giúp ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng mà còn hỗ trợ đưa ra các quyết định cho vay hiệu quả, đảm bảo an toàn vốn và tối đa hóa lợi nhuận. Việc phân tích kỹ lưỡng giúp ACB hiểu rõ hơn về báo cáo tài chính của khách hàng, từ đó đưa ra những quyết định sáng suốt. PTTC DN là quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ của DN nhằm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của doanh nghiệp, trên cơ sở đó nhà phân tích đưa ra các quyết định tài chính có liên quan đến lợi ích của họ và DN.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Phân Tích Ngành Trong Cho Vay ACB

Phân tích ngành đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp vay vốn tại ACB. Việc hiểu rõ về môi trường kinh doanh, chu kỳ kinh doanh, và đối thủ cạnh tranh giúp ngân hàng nhận diện các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của khách hàng. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc dự báo dòng tiền và đánh giá rủi ro tín dụng.

1.2. Vì Sao Cần Đánh Giá Doanh Nghiệp Khi Cho Vay Tại ACB

Đánh giá doanh nghiệp là bước không thể thiếu trong quy trình cho vay của ACB. Nó bao gồm việc xem xét lịch sử tín dụng, tài sản đảm bảo, dòng tiền, và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Mục tiêu là xác định liệu doanh nghiệp có đủ khả năng trả nợ và tuân thủ các điều kiện vay vốn hay không.

1.3. Vai Trò Của Báo Cáo Tài Chính Trong Quyết Định Cho Vay ACB

Báo cáo tài chính là nguồn thông tin chính để ACB thực hiện phân tích tài chính. Các chỉ số tài chính như tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ thanh toán hiện hành, và vòng quay hàng tồn kho cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính của doanh nghiệp. Phân tích ROE và ROA giúp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và khả năng sinh lời.

II. Rủi Ro Tín Dụng và Thách Thức Phân Tích Tài Chính tại ACB

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà Ngân hàng TMCP Á Châu ACB phải đối mặt trong hoạt động cho vay. Việc phân tích tài chính doanh nghiệp không đầy đủ hoặc không chính xác có thể dẫn đến quyết định cho vay sai lầm, gây ra nợ xấu và ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Thách thức đặt ra là làm sao nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và đảm bảo tính chính xác của các đánh giá tài chính. Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, ACB cần áp dụng các mô hình phân tích tài chính tiên tiến và liên tục cập nhật thông tin về môi trường kinh doanh của doanh nghiệp.

2.1. Nhận Diện Nợ Xấu Thông Qua Phân Tích Tài Chính

Phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện sớm nguy cơ nợ xấu. Các dấu hiệu cảnh báo có thể bao gồm tăng trưởng doanh thu chậm lại, lợi nhuận sau thuế giảm sút, và tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu tăng cao. Việc theo dõi sát sao các chỉ số tài chính này giúp ACB có biện pháp can thiệp kịp thời.

2.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Kinh Doanh Đến Khả Năng Trả Nợ

Môi trường kinh doanh có thể tác động đáng kể đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Các yếu tố như thay đổi khung pháp lý, biến động lãi suất, và sự xuất hiện của đối thủ cạnh tranh mới có thể ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. ACB cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố này trong quá trình thẩm định tín dụng.

2.3. Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Giải Pháp Nào Cho ACB

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn vốn cho ACB. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, sử dụng các mô hình phân tích tài chính tiên tiến, và thường xuyên theo dõi tình hình tài chính của khách hàng. Bên cạnh đó, việc xây dựng tài sản đảm bảo phù hợp cũng giúp giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp Hiệu Quả tại ACB

Ngân hàng TMCP Á Châu ACB sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay. Các phương pháp này bao gồm phân tích báo cáo tài chính, phân tích dòng tiền, và sử dụng các chỉ số tài chính quan trọng. Mục tiêu là đánh giá chính xác khả năng trả nợ và tính thanh khoản của doanh nghiệp. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của từng doanh nghiệp và mục đích của khoản vay. Các phương pháp này giúp ACB đưa ra quyết định thẩm định tín dụng chính xác hơn.

3.1. Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Bí Quyết Đánh Giá Doanh Nghiệp

Phân tích báo cáo tài chính là phương pháp cơ bản nhất để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. ACB tập trung vào việc phân tích bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh, và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Mục tiêu là xác định tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí, và lợi nhuận của doanh nghiệp.

3.2. Phân Tích Dòng Tiền Tiên Lượng Khả Năng Trả Nợ Của DN

Phân tích dòng tiền là phương pháp quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. ACB xem xét cả dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, hoạt động đầu tư, và hoạt động tài chính. Mục tiêu là xác định liệu doanh nghiệp có đủ dòng tiền để trả nợ gốc và lãi đúng hạn hay không.

3.3. Sử Dụng Chỉ Số Tài Chính Đánh Giá Nhanh Sức Khỏe DN

Sử dụng chỉ số tài chính là phương pháp nhanh chóng và hiệu quả để đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. ACB sử dụng nhiều chỉ số khác nhau, bao gồm tỷ lệ thanh toán hiện hành, tỷ lệ thanh toán nhanh, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, ROE, và ROA. Các chỉ số này cung cấp cái nhìn tổng quan về tính thanh khoản, khả năng sinh lời, và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Mô Hình Phân Tích Tiên Tiến Trong Cho Vay Tại ACB

Để nâng cao hiệu quả phân tích tài chính, Ngân hàng TMCP Á Châu ACB đang dần ứng dụng các mô hình phân tích tiên tiến. Các mô hình này giúp dự báo rủi ro tín dụng, đánh giá khả năng trả nợ, và đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn. Việc áp dụng công nghệ vào phân tích tài chính cũng giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao năng suất. Các mô hình này hỗ trợ ACB đưa ra quyết định cho vay dựa trên dữ liệu và phân tích một cách khách quan, giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng.

4.1. Mô Hình Phân Tích SWOT Xác Định Điểm Mạnh Yếu Doanh Nghiệp

Mô hình phân tích SWOT giúp ACB đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, và thách thức của doanh nghiệp vay vốn. Phân tích này cung cấp cái nhìn toàn diện về vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ.

4.2. Xây Dựng Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Nội Bộ Tại ACB

Việc xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ giúp ACB đánh giá rủi ro tín dụng một cách khách quan và nhất quán. Hệ thống này dựa trên nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm tình hình tài chính, lịch sử tín dụng, và môi trường kinh doanh của doanh nghiệp. Xếp hạng tín dụng giúp ACB định giá lãi suất và các điều khoản cho vay phù hợp.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Phân Tích Dữ Liệu Tài Chính

Việc ứng dụng công nghệ giúp ACB xử lý và phân tích dữ liệu tài chính một cách nhanh chóng và hiệu quả. Các công cụ như phần mềm phân tích tài chính và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp tự động hóa các quy trình phân tích, phát hiện các dấu hiệu bất thường, và đưa ra các dự báo chính xác hơn.

V. Hoàn Thiện Quy Trình Phân Tích và Phát Triển Nhân Sự Tại ACB

Để nâng cao hiệu quả phân tích tài chính doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Á Châu ACB cần liên tục hoàn thiện quy trình phân tích và phát triển nhân sự. Điều này bao gồm việc cập nhật các phương pháp phân tích mới nhất, đào tạo đội ngũ chuyên viên thẩm định tín dụng có trình độ chuyên môn cao, và xây dựng văn hóa quản trị rủi ro mạnh mẽ. Đồng thời, ACB cần chú trọng đến việc thu thập và xử lý thông tin một cách hiệu quả, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của dữ liệu.

5.1. Đa Dạng Hóa Nguồn Thông Tin Phục Vụ PTTC Tại ACB

Để có cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính của doanh nghiệp, ACB cần đa dạng hóa nguồn thông tin. Ngoài báo cáo tài chính do doanh nghiệp cung cấp, ACB cần thu thập thông tin từ các nguồn độc lập như CIC, phân tích ngành, và thông tin thị trường.

5.2. Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Thẩm Định Tín Dụng

Đội ngũ thẩm định tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá rủi ro tín dụng. ACB cần đầu tư vào việc đào tạo và phát triển đội ngũ này, cung cấp cho họ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện phân tích tài chính hiệu quả. Đặc biệt chú trọng đào tạo về mô hình phân tích tài chính tiên tiến và quản trị rủi ro.

5.3. Xây Dựng Văn Hóa Quản Trị Rủi Ro Trong Toàn Ngân Hàng

Văn hóa quản trị rủi ro mạnh mẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn vốn cho ACB. Tất cả nhân viên, từ cấp quản lý đến nhân viên tín dụng, cần nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc quản trị rủi ro và tuân thủ các quy trình và quy định liên quan.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Phân Tích Tài Chính Tại ACB

Công tác phân tích tài chính doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Á Châu ACB. Việc hoàn thiện quy trình phân tích, ứng dụng các mô hình tiên tiến, và phát triển nhân sự sẽ giúp ACB nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và đưa ra các quyết định cho vay chính xác hơn. Trong tương lai, phân tích tài chính sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và môi trường kinh doanh biến động. ACB cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đổi mới để duy trì lợi thế cạnh tranh.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Hoàn Thiện PTTC Tại ACB

Các giải pháp chính để hoàn thiện phân tích tài chính tại ACB bao gồm: Đa dạng hóa nguồn thông tin, nâng cao chất lượng đội ngũ thẩm định tín dụng, xây dựng văn hóa quản trị rủi ro, ứng dụng công nghệ, và liên tục cập nhật các phương pháp phân tích mới nhất.

6.2. Triển Vọng Ứng Dụng AI và Big Data Trong PTTC Tại ACB

Ứng dụng AI và Big Data trong phân tích tài chính hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích cho ACB. Các công nghệ này có thể giúp tự động hóa các quy trình phân tích, phát hiện các dấu hiệu bất thường, và đưa ra các dự báo chính xác hơn. Điều này giúp ACB cải thiện khả năng quản trị rủi ro và đưa ra các quyết định cho vay hiệu quả hơn.

6.3. PTTC Yếu Tố Quyết Định Thành Công Của ACB Trong Tương Lai

Phân tích tài chính hiệu quả sẽ là yếu tố then chốt quyết định thành công của ACB trong tương lai. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và môi trường kinh doanh biến động, ACB cần có khả năng đánh giá chính xác rủi ro tín dụng và đưa ra các quyết định cho vay sáng suốt để đảm bảo an toàn vốn và tối đa hóa lợi nhuận.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển và hội nhập sâu rộng, các doanh nghiệp tại Việt Nam ngày càng gia tăng về số lượng, quy mô và đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh. Để đáp ứng nhu cầu mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh, nhu cầu tiếp cận nguồn vốn tín dụng từ hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) trở nên cấp thiết. Đối với các NHTM, hoạt động tín dụng là mảng nghiệp vụ cốt lõi, mang lại tỷ trọng doanh thu và lợi nhuận chủ yếu, song đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất.

Công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp (KHDN) giữ vai trò then chốt trong quy trình cấp tín dụng, giúp ngân hàng đánh giá chính xác thực trạng tài chính, năng lực hoạt động, khả năng tạo dòng tiền và mức độ an toàn của nguồn vốn vay. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – Phòng giao dịch (PGD) Tràng An (tiền thân là PGD Thanh Nhàn thành lập từ năm 2009, đổi tên năm 2019, đặt trụ sở tại số 9 Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) là đơn vị kinh doanh trực thuộc hệ thống ACB. Nhằm kiểm soát chất lượng tín dụng, hạn chế nợ xấu và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn trong điều kiện cạnh tranh gay gắt, việc hoàn thiện công tác phân tích tài chính KHDN tại đơn vị mang tính cấp thiết cao.

Khóa luận xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng công tác phân tích tài chính KHDN trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Á Châu – PGD Tràng An giai đoạn 2018 – 2020; chỉ rõ những kết quả đạt được, hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính KHDN trong hoạt động cho vay tại ACB – PGD Tràng An với định hướng đến năm 2025.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của NHTM.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – Phòng giao dịch Tràng An.
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động thực tế giai đoạn 2018 – 2020 và các định hướng dự phóng phát triển đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tài chính - ngân hàng và hệ thống văn bản quy phạm về quản lý tín dụng. Tác giả tổng quan các nghiên cứu học thuật quốc tế như: mô hình dự báo nguy cơ phá sản bằng phân tích tỷ số Z-score của Edward I. Altman (1968); quy trình 6 bước phân tích báo cáo tài chính của Masson (2018); mô hình định lượng rủi ro danh mục đầu tư của Carol Alexander (2001). Đồng thời, tác giả kế thừa các công trình nghiên cứu thực nghiệm trong nước về phân tích tín dụng KHDN tại hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam (Nguyễn Kim Liên, 2018; Khúc Thị Quỳnh, 2017; Hoàng Thị Thu Thủy, 2012; Đoàn Ngọc Quỳnh, 2011).

Về mặt khái niệm, khóa luận dẫn chiếu định nghĩa từ Giáo trình Phân tích tài chính doanh nghiệp (NXB Học viện Ngân hàng): Phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu tài chính hiện hành và trong quá khứ nhằm đánh giá thực trạng tài chính, dự báo tiềm năng và rủi ro tương lai, làm căn cứ đưa ra các quyết định cấp tín dụng, xác định hạn mức và điều kiện cho vay.

Hệ thống phương pháp phân tích tài chính được áp dụng gồm:

• Phương pháp so sánh: So sánh số tuyệt đối (đo lường quy mô biến động), so sánh số tương đối (đo lường tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng) và so sánh số bình quân (đối chiếu với trung bình ngành).
• Phương pháp xác định mức độ ảnh hưởng của nhân tố: Phương pháp cân đối, phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch để xác định mức độ tác động của từng yếu tố cấu thành đến chỉ tiêu tài chính.
• Phương pháp tỷ số tài chính: Phân tích 4 nhóm chỉ số cơ bản:
  • Nhóm tỷ số tự chủ tài chính: Tỷ số nợ trên tổng nguồn vốn, Tỷ số vốn chủ sở hữu trên tổng nguồn vốn, Tỷ số tự tài trợ tài sản cố định.
  • Nhóm tỷ số khả năng thanh toán/trả nợ: Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn (ngưỡng an toàn tham chiếu thông thường tại NHTM là 2,0), Hệ số khả năng thanh toán nhanh (ngưỡng an toàn tham chiếu là 1,0), Hệ số khả năng thanh toán ngay (ngưỡng an toàn tham chiếu là 0,5).
  • Nhóm tỷ số hiệu quả hoạt động: Vòng quay khoản phải thu, Vòng quay hàng tồn kho, Hiệu suất sử dụng tổng tài sản, Hiệu suất sử dụng tài sản cố định.
  • Nhóm tỷ số khả năng sinh lời: Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA), Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS), Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE).
• Phương pháp phân tích lưu chuyển tiền tệ: Đánh giá dòng tiền thuần và tỷ trọng luồng tiền vào/ra từ ba hoạt động: hoạt động kinh doanh (HĐKD), hoạt động đầu tư (HĐĐT) và hoạt động tài chính (HĐTC).
• Mô hình phân tích Dupont: Tách biệt các nhân tố tác động đến hiệu quả sinh lời của vốn chủ sở hữu nhằm nhận diện nguồn gốc thúc đẩy tăng trưởng tài chính của KHDN.

Nguồn dữ liệu sử dụng bao gồm:

1. Dữ liệu tài chính nội bộ KHDN: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính và sổ kế toán chi tiết.
2. Dữ liệu phi tài chính: Môi trường kinh tế vĩ mô, môi trường ngành và đặc thù sản phẩm kinh doanh của doanh nghiệp.
3. Dữ liệu độc lập từ bên thứ ba: Báo cáo xếp hạng tín dụng từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC), thông tin từ hệ thống MIS nội bộ ACB, dữ liệu khảo sát thực địa tại trụ sở và cơ sở sản xuất của khách hàng.
4. Báo cáo tổng kết quả hoạt động kinh doanh và hoạt động tín dụng của ACB – PGD Tràng An giai đoạn 2018 – 2020.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp trong nghiệp vụ tín dụng tại ngân hàng thương mại

Chương I hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về phân tích tài chính KHDN trong hoạt động cho vay của NHTM. Tác giả khẳng định vai trò trọng yếu của công tác phân tích tài chính: là căn cứ để ngân hàng thẩm định khả năng thanh toán đầy đủ và đúng hạn của doanh nghiệp; làm cơ sở chấm điểm, xếp hạng tín dụng và trích lập dự phòng rủi ro; đồng thời đánh giá triển vọng thiết lập quan hệ khách hàng dài hạn ("bán nhiều sản phẩm cho một khách hàng").

Quy trình phân tích tài chính KHDN trong hoạt động tín dụng được khái quát qua 3 giai đoạn:

1. Giai đoạn lập kế hoạch phân tích: Xác định mục tiêu, phạm vi, nội dung phân tích và xây dựng danh mục thông tin cần thu thập.
2. Giai đoạn tiến hành phân tích: Thu thập hồ sơ, thẩm định tính hợp lệ và độ tin cậy của BCTC; tính toán hệ thống tỷ số tài chính, phân tích xu hướng, so sánh với trung bình ngành; phân tích dòng tiền và xác định các điểm nghẽn tài chính.
3. Giai đoạn kết thúc phân tích: Tổng hợp kết quả, lập báo cáo phân tích tài chính, đưa ra nhận xét, đề xuất cấp tín dụng hoặc từ chối, xây dựng hồ sơ tín dụng hoàn chỉnh.

Chương này cũng phân tích 3 nhóm nhân tố tác động đến chất lượng phân tích tài chính KHDN: nhóm nhân tố môi trường (kinh tế, khung pháp lý, chính sách tiền tệ); nhóm nhân tố từ KHDN (tính minh bạch, trung thực của BCTC, sự hợp tác cung cấp số liệu); và nhóm nhân tố từ NHTM (chính sách tín dụng, mô hình phân quyền phê duyệt, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ bán hàng/CBBH, hệ thống công nghệ thông tin hỗ trợ).

Chương II: Thực trạng công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Á Châu ACB - PGD Tràng An

Chương II tập trung giới thiệu mạng lưới tổ chức, mô hình hoạt động và kết quả kinh doanh của ACB – PGD Tràng An, đồng thời phân tích chi tiết thực trạng quy trình phân tích KHDN tại cơ sở.

Về cơ cấu nhân sự, PGD Tràng An vận hành theo mô hình phân nhiệm rõ ràng: Giám đốc PGD phụ trách chung; Kiểm soát viên (KSV) giao dịch và KSV tín dụng kiểm soát nghiệp vụ; Nhân viên tín dụng cá nhân (PFC); Chuyên viên quan hệ khách hàng doanh nghiệp (RA/CBBH) chịu trách nhiệm tiếp thị, tiếp nhận hồ sơ và phân tích tài chính; Bộ phận hỗ trợ tín dụng và dịch vụ khách hàng (CSR) quản lý hồ sơ và thực hiện thủ tục giải ngân; Giao dịch viên (Teller), Thủ quỹ và Kiểm ngân thực hiện các giao dịch tiền tệ.

Chỉ tiêu hoạt động	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Tổng vốn huy động (tỷ đồng)	281,88	335,00	393,00
- Vốn nội tệ (tỷ đồng)	213,85	258,40	306,89
- Tỷ trọng vốn nội tệ (%)	75,87%	77,07%	78,09%
- Vốn ngoại tệ quy đổi (tỷ đồng)	68,03	76,60	86,11
- Tiền gửi không kỳ hạn (tỷ đồng)	57,55	67,45	Tăng 34%
- Tiền gửi có kỳ hạn (tỷ đồng)	224,33	267,60	291,55
Dư nợ tín dụng (tỷ đồng)	272,00	292,00	311,00
- Tốc độ tăng trưởng dư nợ (%)	-	+7,35%	+6,50%
Doanh số cho vay (tỷ đồng)	267,00	286,80	Duy trì tăng
Doanh số kinh doanh ngoại tệ (triệu USD)	8,20	8,30	16,70
Tổng số thẻ lũy kế phát hành (thẻ)	2.898	4.088	6.685
- Thẻ ghi nợ quốc tế	1.486	1.756	3.095
- Thẻ ATM	866	1.523	1.957
- Thẻ trả trước	465	558	1.265
- Thẻ tín dụng	81	251	368
Kết quả kinh doanh (tỷ đồng)
- Tổng thu nhập	11,50	Tăng trưởng	11,63 (tăng trưởng)
- Lợi nhuận trước thuế	4,30	Tăng 1,20 (+27,9%)	Tăng 1,63 (+29,7%)

Thực trạng quy trình phân tích KHDN tại PGD Tràng An được thực hiện qua các giai đoạn:

1. Thu thập và xử lý thông tin: Khai thác hồ sơ pháp lý, BCTC kiểm toán/nội bộ, dữ liệu tra cứu CIC, thông tin hệ thống MIS nội bộ và khảo sát thực tế hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
2. Thực hiện phân tích theo chu trình cấp tín dụng:
   • Phân tích trước khi cho vay: Sàng lọc khách hàng theo bộ tiêu chí phân loại quy mô doanh thu thẩm định của ACB; tính toán các chỉ số tài chính, đánh giá tài sản đảm bảo, xây dựng tờ trình tín dụng trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
   • Phân tích trong khi cho vay: Theo dõi tiến độ sử dụng vốn giải ngân, giám sát dòng tiền luân chuyển qua tài khoản, thẩm định chứng từ mua bán đầu vào/đầu ra.
   • Phân tích sau khi cho vay: Định kỳ cập nhật BCTC, đánh giá lại năng lực tài chính và duy trì xếp hạng tín dụng của khách hàng.

Hệ thống ACB quy định phân loại KHDN theo doanh thu thuần thực tế thẩm định ($X$ - đơn vị tính: tỷ đồng) để áp dụng quy trình phân tích phù hợp:

• Doanh nghiệp Siêu nhỏ (Small Business - SB): $X < 15$ tỷ đồng.
• Doanh nghiệp Nhỏ (Small Enterprise - SE): $15 \le X < 80$ tỷ đồng ($X < 80$ tỷ đồng).
• Doanh nghiệp Vừa (Medium Enterprise - ME): $80 \le X < 400$ tỷ đồng ($X < 400$ tỷ đồng).
• Doanh nghiệp Lớn và Tầm trung (Mid-Market & Large Corporate - MMLC): $X \ge 400$ tỷ đồng.

Khóa luận phân tích ví dụ minh họa công tác phân tích tài chính tại cơ sở đối với hồ sơ vay vốn của Công ty Newstar, qua đó làm rõ việc áp dụng bộ câu hỏi sàng lọc, kiểm tra BCTC và tính toán chỉ số tài chính thực tế.

Đánh giá thực trạng tại PGD Tràng An:

• Ưu điểm: Quy trình phân tích được chuẩn hóa theo khung quy chế của Hội sở ACB; hệ thống core banking DNA hỗ trợ kết xuất dữ liệu nhanh; đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng nắm vững nghiệp vụ cơ bản; phân loại khách hàng theo quy mô rõ ràng.
• Hạn chế: Nguồn thông tin phân tích phụ thuộc chủ yếu vào BCTC do doanh nghiệp tự cung cấp, độ tin cậy chưa cao do nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có BCTC kiểm toán độc lập; việc phân tích dòng tiền thực tế và dự báo dòng tiền tương lai còn đơn giản; phương pháp phân tích chủ yếu là so sánh cơ học, chưa ứng dụng sâu các mô hình định lượng rủi ro; công tác kiểm tra, phân tích sau giải ngân đôi lúc chưa kịp thời trước các biến động thị trường.

Chương III: Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Á Châu ACB - PGD Tràng An

Dựa trên định hướng phát triển dịch vụ tín dụng doanh nghiệp của ACB đến năm 2025, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đa dạng hóa nguồn thông tin phục vụ phân tích tài chính: Mở rộng thu thập thông tin phi tài chính, đối chiếu số liệu BCTC với tờ khai thuế, sao kê ngân hàng đối tác, hóa đơn điện tử; tăng cường thẩm định thực địa tại kho bãi, nhà xưởng và phỏng vấn nhà cung cấp, khách hàng của doanh nghiệp.
2. Hoàn thiện quy trình phân tích tín dụng: Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ bằng cách chuẩn hóa các biểu mẫu phân tích theo từng phân khúc khách hàng (SB, SE, ME, MMLC); phân định rõ trách nhiệm giữa khâu bán hàng (RA) và khâu thẩm định độc lập.
3. Hoàn thiện phương pháp phân tích: Kết hợp đồng thời phân tích tỷ số tài chính với phân tích lưu chuyển tiền tệ chuyên sâu; áp dụng phương pháp phân tích Dupont để bóc tách các nhân tố sinh lời; từng bước đưa mô hình dự báo rủi ro định lượng vào đánh giá khả năng vỡ nợ của khách hàng.
4. Hoàn thiện nội dung phân tích tài chính: Chú trọng đánh giá chất lượng tài sản ngắn hạn (loại trừ các khoản phải thu khó đòi, hàng tồn kho ứ đọng); phân tích chi tiết dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh để đảm bảo khả năng trả nợ gốc và lãi đúng hạn; đánh giá tính khả thi và độ nhạy của phương án vay vốn trước các cú sốc chi phí đầu vào.
5. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo định kỳ nâng cao kỹ năng đọc - hiểu, phát hiện sai lệch trên BCTC cho đội ngũ CBBH/RA; nâng cao tính am hiểu ngành kinh tế chuyên sâu; bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp nhằm ngăn chặn rủi ro đạo đức trong thẩm định tín dụng.
6. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Khai thác tối đa hiệu năng hệ thống nghiệp vụ lõi DNA; tự động hóa việc tính toán các chỉ số tài chính từ BCTC quét dữ liệu; xây dựng cơ sở dữ liệu nội bộ về trung bình ngành để làm hệ quy chiếu phân tích.

Khóa luận đưa ra 4 nhóm kiến nghị cụ thể:

• Đối với Ngân hàng TMCP Á Châu (Hội sở): Cập nhật và hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ; xây dựng cẩm nang chỉ số tài chính chuẩn theo từng phân ngành kinh tế; phân cấp hạn mức phê duyệt linh hoạt cho PGD.
• Đối với Khách hàng doanh nghiệp: Nâng cao tính minh bạch trong công tác kế toán - tài chính; thực hiện kiểm toán BCTC định kỳ; chủ động chia sẻ dữ liệu kinh doanh trung thực với ngân hàng.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Hoàn thiện cổng thông tin dữ liệu CIC, nâng cao độ bao phủ và tính cập nhật của dữ liệu tín dụng; duy trì chính sách tiền tệ ổn định, an toàn hệ thống.
• Đối với Bộ Tài chính: Tăng cường quản lý, giám sát chất lượng dịch vụ kiểm toán độc lập; hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán doanh nghiệp nhằm hạn chế tình trạng gian lận BCTC.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu và thực tiễn hoạt động tại đơn vị:

• Đã phản ánh chi tiết bức tranh kinh doanh của ACB – PGD Tràng An giai đoạn 2018 – 2020: huy động vốn tăng từ 281,88 tỷ đồng lên 393 tỷ đồng; dư nợ tín dụng tăng từ 272 tỷ đồng lên 311 tỷ đồng; phát hành lũy kế 6.685 thẻ; doanh số kinh doanh ngoại tệ đạt 16,7 triệu USD năm 2020; lợi nhuận trước thuế duy trì mức tăng trưởng ấn tượng (năm 2019 tăng 27,9%, năm 2020 tăng 29,7%).
• Khái quát hóa và làm rõ tiêu chuẩn phân khúc khách hàng doanh nghiệp theo quy mô doanh thu thẩm định tại ACB (SB: $< 15$ tỷ; SE: $15 - < 80$ tỷ; ME: $80 - < 400$ tỷ; MMLC: $\ge 400$ tỷ đồng) cùng quy trình phân tích 3 giai đoạn (trước, trong và sau khi cấp tín dụng).
• Đóng góp mang tính thực tiễn: Khóa luận là công trình nghiên cứu trực tiếp tại địa bàn ACB – PGD Tràng An (sau thời điểm đổi tên năm 2019), giải quyết bài toán hoàn thiện công tác phân tích tài chính KHDN tại một đơn vị mạng lưới cụ thể, đưa ra hệ thống giải pháp gắn liền với định hướng chiến lược của ACB đến năm 2025.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Nghiên cứu giới hạn tại một đơn vị cấp cơ sở (PGD Tràng An thuộc hệ thống ACB), nơi chủ yếu phục vụ các KHDN quy mô siêu nhỏ (SB) và doanh nghiệp nhỏ (SE), chưa phản ánh toàn diện công tác phân tích tín dụng đối với các tập đoàn lớn hoặc phân khúc KHDN quy mô vừa và lớn (ME, MMLC) của toàn hệ thống ACB.
• Phạm vi dữ liệu: Chuỗi số liệu phân tích tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2018 – 2020.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Có thể mở rộng phạm vi khảo sát trên toàn bộ các chi nhánh/PGD của ACB trên địa bàn Hà Nội hoặc thực hiện các nghiên cứu so sánh đối sánh quy trình phân tích tài chính KHDN giữa ACB với các NHTM cổ phần khác trong cùng phân khúc.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Làm tài liệu tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu thực tiễn, cấu trúc trình bày khóa luận tốt nghiệp thực tập tại ngân hàng thương mại, cách thức phân tích báo cáo tài chính phục vụ thẩm định tín dụng.
• Chuyên viên quan hệ KHDN (CBBH/RA) và cán bộ thẩm định tín dụng: Tham khảo quy trình phân tích tài chính 3 bước, hệ thống công thức tỷ số tài chính (khả năng tự chủ, thanh toán, sinh lời, hiệu quả hoạt động), phương pháp phân tích dòng tiền và các tiêu chí phân loại KHDN theo doanh thu thực tế thẩm định.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống ACB phân chia Khách hàng doanh nghiệp thành những phân khúc quy mô nào theo doanh thu thực tế thẩm định?
Theo quy định áp dụng trên toàn hệ thống ACB, KHDN được chia thành 4 phân khúc dựa trên doanh thu thuần thực tế thẩm định ($X$ - đơn vị tính: tỷ đồng):

• Doanh nghiệp Siêu nhỏ (SB): $X < 15$ tỷ đồng.
• Doanh nghiệp Nhỏ (SE): $15 \le X < 80$ tỷ đồng ($X < 80$ tỷ đồng).
• Doanh nghiệp Vừa (ME): $80 \le X < 400$ tỷ đồng ($X < 400$ tỷ đồng).
• Doanh nghiệp Lớn / Tầm trung (MMLC): $X \ge 400$ tỷ đồng.

2. Quy trình phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại ACB – PGD Tràng An gồm những giai đoạn nào?
Quy trình phân tích gồm 2 bước lớn:

• Bước 1: Thu thập và xử lý thông tin: Thu thập tài liệu BCTC, báo cáo kế hoạch, dữ liệu CIC, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý và điều kiện so sánh.
• Bước 2: Phân tích: Gồm 3 khâu liên hoàn: Phân tích trước khi cho vay (đánh giá lịch sử vay vốn, doanh thu, lợi nhuận, TSĐB, xác định nhân tố ảnh hưởng); Phân tích trong khi vay (theo dõi tiến độ giải ngân, giám sát sử dụng vốn, theo dõi hoạt động kinh doanh); Phân tích sau khi cho vay (định kỳ đánh giá lại BCTC, theo dõi hoạt động tín dụng và khai thác thêm nhu cầu khách hàng).

3. Hoạt động huy động vốn và dư nợ tín dụng tại ACB – PGD Tràng An giai đoạn 2018 – 2020 biến động như thế nào?

• Tổng vốn huy động tăng trưởng liên tục: đạt 281,88 tỷ đồng (2018), tăng lên 335 tỷ đồng (2019, tăng 18,84%) và đạt 393 tỷ đồng (2020, tăng 17,31%). Trong đó, vốn nội tệ chiếm tỷ trọng áp đảo ($77,07%$ năm 2019 và $78,09%$ năm 2020).
• Dư nợ tín dụng tăng từ 272 tỷ đồng (2018) lên 292 tỷ đồng (2019, tăng 7,35%) và đạt 311 tỷ đồng vào năm 2020 (tăng 6,5%). Doanh số cho vay tăng từ 267 tỷ đồng năm 2018 lên 286,8 tỷ đồng năm 2019 và tiếp tục tăng trong năm 2020.

4. Khóa luận xác định các ngưỡng an toàn tham chiếu thông thường đối với nhóm chỉ số thanh toán trong thẩm định tín dụng là bao nhiêu?
Trong hoạt động phân tích tín dụng của NHTM, các ngưỡng tham chiếu thông thường được sử dụng gồm:

• Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn): $\ge 2,0$.
• Hệ số khả năng thanh toán nhanh ([Tiền + ĐTTC ngắn hạn + Khoản phải thu] / Nợ ngắn hạn): $\ge 1,0$.
• Hệ số khả năng thanh toán ngay ([Tiền + ĐTTC ngắn hạn] / Nợ ngắn hạn): $\ge 0,5$.

5. Tác giả đề xuất những nhóm giải pháp nào để hoàn thiện công tác phân tích tài chính KHDN tại ACB – PGD Tràng An?
Tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp: Đa dạng hóa nguồn thông tin phân tích; Hoàn thiện quy trình phân tích tín dụng; Hoàn thiện phương pháp phân tích (kết hợp phân tích dòng tiền và mô hình Dupont); Hoàn thiện nội dung phân tích tài sản và dòng tiền HĐKD; Đầu tư phát triển chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của nhân sự CBBH/RA; Ứng dụng công nghệ thông tin và tự động hóa trong phân tích tài chính.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Minh Thư đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, đồng thời phản ánh khách quan thực trạng phân tích tín dụng KHDN tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – PGD Tràng An giai đoạn 2018 – 2020. Dựa trên việc chỉ ra những ưu điểm trong chuẩn hóa quy trình và những hạn chế về độ tin cậy của thông tin BCTC cùng chiều sâu phân tích dòng tiền tại cơ sở, đề tài đã đề xuất 6 nhóm giải pháp thực tiễn và 4 nhóm kiến nghị vĩ mô. Nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng cũng như các cán bộ tín dụng trong công tác thẩm định và quản trị rủi ro cho vay khách hàng doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI: 1.1 Tổng quan nghiên cứu: 1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề phân tích tài chính nói chung và phân tích tài chính trong hoạt động tín dụng ngân hàng nói riêng hiện nay đang rất được quan tâm bởi tầm quan trọng của nó trong việc đánh giá sức khỏe tài chính của một doanh nghiệp – thành phần không thể thiếu trong nền kinh tế. Trong suốt những năm qua, song song với sự phát triển của nền kinh tế và thị trường tài chính thế giới, nhiều công trình nghiên cứu nhằm làm rõ, đẩy mạnh, hoàn thiện và nâng cao khả năng phân tích tài chính và hiệu quả của hoạt động tín dụng đã ra đời và phát triển Edward I Altman (1968) đã đánh giá chất lượng của kỹ thuật phân tích các tỷ số tài chính và kinh tế trong việc phân tích hoạt động của một công ty, dự đoán về khả năng phá sản. Tác giả đã nghiên cứu trên nhiều công ty, sử dụng mô hình phân tích này để thấy sự khác biệt rõ rệt giữa nhóm công ty có và không có khả năng phá sản. Masson, PhD, CTP, FD&A (2018) đã chỉ ra 6 bước để phân tích báo cáo tài chính một cách hiệu quả bao gồm: Xác định đặc điểm ngành kinh tế; Xác định chiến lược của công ty; Đánh giá chất lượng báo cáo tài chính của công ty: Phân tích lợi nhuận và rủi ro hiện có; Lập dự báo báo cáo tài chính và Định giá doanh nghiệp.

Carol Alexander (2001) đã nghiên cứu mô hình thị trường trong phân tích tài chính, mô hình hóa rủi ro thị trưởng của danh mục đầu tư và sử dụng kinh tế lượng trong phân tích đầu tư. Đây là một nghiên cứu mang tính hàn lâm khá cao, trong đó chú trọng tìm hiểu các khái niệm và ứng dụng mô hình vào thực tiễn để đưa ra các giải pháp thiết thực cho vấn đề được tác giả đặt ra.2 Những nghiên cứu ở trong nước Trong nước, đề tài “ Hoàn thiện công tác PTTC khác hàng DN trong HĐTD 3 tại NHTM” đã được nghiên cứu bởi nhiều tác giả, cụ thể: - Nguyễn Kim Liên (2018), đã dựa trên cơ sở lý luận cơ bản về PTTC KHDN để tiến hành phân tích thực trạng công tác PTTC KHDN tại MB Ba Đình từ đó đưa ra giải pháp và một số kiến nghị. - Khúc Thị Quỳnh (2017), đã dựa trên cơ sở lý luận cơ bản về PTTC KHDN để tiến hành phân tích thực trạng công tác PTTC KHDN tại CN Mê Linh từ đó đưa ra giải pháp và một số kiến nghị. -Hoàng Thị Thu Thủy (2012), đã làm sáng tỏ những lý luận cơ bản về hoạt động cho vay tại NHTM cũng như về PTTC KH trong hoạt động cho vay tại NHTM, vận dụng những lý luận cơ bản trên tiến hành phân tích thực trạng công tác PTTC KH tại NHTMCP Sài Gòn, từ đó đưa ra giải pháp và kiến nghị giúp hoàn thiện công tác PTTC DN tại NHTMCP Sài Gòn.

- Trần Thanh Thủy (2013) đã phân tích tình hình tài chính của công ty Xuất nhập khẩu Vinashin,từ đó đánh giá một cách khoa học những ưu điểm,hạn chế của hoạt động tài chính của công ty và đưa ra những giải pháp mang tính xây dựng. - Ngô Thị Tân Thành( 2010) đã khái quát hóa một số vấn đề lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp, đánh giá hoạt động tài chính của công ty AIA, đề giải pháp giúp công ty cải thiện tình hình tài chính. - Đoàn Ngọc Quỳnh ( 2011) đã đánh giá thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích của doanh nghiệp Kamaz và Citicom phục vụ cho ngân hàng Techcomebank khi đưa ra quyết định cho vay, từ đó đưa ra những giải pháp mang tính định hướng nhằm hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu này. Mặc dù đã có nhiều bài nghiên cứu về đề tài hoàn thiện công tác PTTC KHDN trong HĐTD tại NHTM”, nhưng chưa có nghiên cứu nào làm rõ “Hoàn thiện công tác PTTC KHDN trong HĐTD tại NHTMCP Á Châu ACB- PGD Tràng An”.

Vì vậy, tác giả quyết định thực hiện nghiên cứu này.2 Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của 4 NHTM 1.1 Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Có rất nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm PTTC DN: John N.Myé đã nhận định rằng ‘ Phân tích BCTC phần lớn là nghiên cứu về mối quan hệ giữa các yếu tố tài chính khác nhau trong một doanh nghiệp được tiết lộ qua một bộ báo cáo và một nghiên cứu về xu hướng của các yếu tố này được thể hiện trong một loạt các báo cáo’ Trong một bản tin nghiên cứu về hoạt động tài chính (03/2012) , Priyaaks đã chỉ ra răng’ Phân tích tài chính là một quy trình kiểm tra mối quan hệ giữa yếu tố của BCTC và so sánh với các thông tin liên quan. Đó là một công cụ trong quá trình đưa ra quyết định liên quan tới cổ phiếu , trái phiếu, và các công cụ tài chính khác’ ‘PTTC DN là một quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ của DN nhằm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của doanh nghiệp, trên cơ sở đó nhà phân tích đưa ra các quyết định tài chính có liên quan đến lợi ích của họ và DN’ ( Giáo trình Phân tích tài chính DN -NXB Học viện ngân hàng). Như vậy, mặc dù có nhiều quan điểm đưa ra về khái niệm PTTC DN nhưng theo quan điểm cá nhân, PTTC doanh nghiệp có thể hiểu bao gồm các phương pháp được sử dụng trong đánh giá và giải thích kết quả hoạt động của quá khứ và tình hình tài chính hiện tại vì cúng liên quan đến các yếu tố đặc biệt được quan tâm trong quyết định đầu tư. Đây được coi là một phương tiện quan trọng để đánh giá kết quả trong quá khứ và trong việc dự báo và lên kế hoạch cho tương lai.2 Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại ngân hàng NHTM là một trong những đối tượng rất quan tâm đến thông tin p.hân tích TCDN trong quan hệ tín dụng với DN.

Thông qua công tác p.hân tích TCDN, ngân hàng sẽ có những đánh giá sát thực tế về năng lực tài chính của DN có nhu cầu cấp vốn. Qua đó, ngân hàng có thể đánh giá được khả năng trả nợ của KHDN. Vì vậy, 5 công tác PTTC KHDN là vô cùng quan trọng và cần thiết đối với các NHTM. Cụ thể: Phân tích TCDN giúp NHTM xác định khả năng thanh toán của DN , là cơ sở để NHTM đưa ra quyết định đúng đắn trong quan hệ tín dụng với DN.

Trong quan hệ tín dụng, NHTM đóng vai trò là nhà tài trợ vốn hay chính là chủ nợ của DN, vì vậy có thể khẳng định vấn đề quan tâm hàng đầu của ngân hàng là bảo toàn vốn. Hoạt động kinh doanh của ngân hàng là kinh doanh tiền tệ, đây là lĩnh vực chứa đựng nhiều rủi ro. Nên để bảo toàn được vốn và gia tăng thu nhập cho ngân hàng thì NHTM không thể không quan tâm tới hoạt động tài chính, kinh doanh của DN. Các NHTM chắc chắn sẽ không có quan hệ tín dụng với KH là DN mà luôn có p.hương án sản xuất kinh doanh không hiệu quả, luôn trong tình trạng lăm ăn thua lỗ.

Vậy giúp NHTM ra quyết định đúng đắn chính là việc trả lời câu hỏi’ Có cho vay hay không? Nếu cho vay thì bao nhiêu là hiệu quả?’ Phân tích TCDN mà trọng tâm là p.hân tích các BCTC và các chỉ tiêu tài chính là công việc bắt buộc, là nội dung không thể thiếu đề ra quyết định tín dụng. Qua việc phân tích sẽ giúp người sử dụng thông tin có đánh giá một cách toàn diện từ nhiều góc nhìn, vừa tổng quát lại vừa cụ thể, chi tiết, từ đó, nhận biết, phán đoán và đưa ra quyết định phù hợp. Đối với NHTM, P.TTC chủ yếu là p.hân tích hiện trạng và dự báo về tài chính KH nhằm tìm ra và tiên lượng các trường hơp.j xấu làm ảnh hưởng tới khả năng trả nợ của KH. Khả năng thanh toán của DN là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới việc thu hồi vốn và lãi của ngân hàng.

Đối với khả năng thanh toán của KH, ngân hàng quan tâm đến hai khía cạnh là thanh toán đủ và thanh toán đúng hạn. Vì vậy ngoài việc đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của DN để khẳng định DN có thể thanh toán đủ, ngân hàng rất quan tâm đến lưu chuyển tiền để đảm bảo thanh toán đúng hạn. Như vậy, việc phân tích TCDN , đặc biệt là các chỉ tiêu p.hản ánh khẳ năng thanh toán đặc biệt quan trọng trong HĐTD , nó hỗ trợ rất lớn cho ngân hàng trong việc đưa ra quyết định đúng đắn trong quan hệ tín dụng với DN. 6 Phân tích TCDN làm cơ sở cho việc đánh giá, xếp loại tín dụng giúp ngân hàng có biện pháp trích lập dự phòng hợp lí Hoạt động kinh doanh của ngân hàng là hoạt động đặc thù và luôn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng.

Để đưa ra quyết định câp.s tín dụng, ngân hàng đã thẩm định rất kỹ về KH những điều đó cũng không thể triệt tiêu hoàn toàn rủi ro mà ngân hàng có thể gặp p. Sau khi quyết định cấp tín dụng, song song với công tác giải ngân , ngân hàng phải luôn theo dõi, đánh giá, xếp loại để có biện pháp phòng ngừa , xử lý hợp lý, kịp thời. Việc đảm bảo tốt chất lượng tín dụng không chỉ thể hiện ở cách thức giải quyết những khoản vay có vấn đề. Phân tích TCDN giúp NHTM xác định triển vọng của ngân hàng với DN trong tương lai Ngày nay quan hệ giữa ngân hàng và KH không chỉ dừng lại ở việc KH có nhu cầu vốn tìm đến ngân hàng để được cấp tín dụng.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính và phi tài chính ngày càng gay gắt, phương châm của các ngân hàng luôn là’ Bán một sản phẩm cho nhiều KH và bán nhiều sản phẩm cho một KH’. Mỗi ngân hàng đều tự xây dựng cho mình chiến lược kinh doanh phù hợp để có thể duy trì mối quan hệ lâu dài với KH, để có thể ‘ bán nhiều sản phẩm cho một KH’, đảm bảo sự hợp tác phát triển lâu dài cho cả hai bên.