LỜI MỞ ĐẦU Rủi ro hiện diện xung quanh ta, trong cuộc sống cũng như trong các hoạt động sản xuất kinh doanh. Bất cứ một doanh nghiệp nào, dù lớn hay nhỏ cũng đều phải đối mặt với rủi ro, bởi chúng xuất hiện ở khắp nơi, trong tất cả các hoạt động sản xuất – kinh doanh của tổ chức. Vì vậy, quản trị rủi ro là hoạt động không thể thiếu của một doanh nghiệp. Quản trị rủi ro tốt giúp cho doanh nghiệp có thể giảm thiểu được những tổn thất bất ngờ, phòng ngừa được những sự cố có thể xảy ra hay giảm thiểu tai nạn lao động, giảm được chi phí xử lý rủi ro, nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp, giảm thiểu tác động tiêu cực của những rủi ro đến dòng thu nhập trong tương của doanh nghiệp qua đó góp phần nâng cao giá trị doanh nghiệp.
Cụ thể hơn, quản trị rủi ro trong kinh doanh giúp cho doanh nghiệp nhận dạng, phân tích và đo lường rủi ro về 2 khía cạnh khả năng xảy ra (xác suất) và mức độ nghiệm trọng (tổn thất), đồng thời quản trị rủi ro trong kinh doanh còn cung cấp kiến thức cơ bản trong việc kiểm soát – phòng ngừa rủi ro xảy ra, ngăn ngừa tổn thất xuất hiện và kế hoạch tài trợ rủi ro khi có tổn thất. Quản trị rủi ro là một vấn đề trọng tâm, cốt lõi và được quan tâm hàng đầu của hệ thống quản trị doanh nghiệp và chiến lược kinh doanh hiệu quả. Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp là một quy trình được thực thi bởi một hội đồng gồm các cơ quan cấp cao của doanh nghiệp, những người quản lý điều hành, chuyên gia tài chính…được thiết lập để xác định những sự kiện, tình huống, vấn đề có thể tác động đến doanh nghiệp trong tương lai đồng thời quản lý, ngăn chặn, giới hạn các mức độ rủi ro để doanh nghiệp có thể đạt được mục tiêu. Quản trị rủi ro sẽ cho thấy được cái nhìn bao quát toàn diện để có thể chỉ ra và loại bỏ những điều bất lợi, thừa thải không cần thiết trong doanh nghiệp để giảm tối đa chi phí đầu tư.
Đồng thời quản trị rủi ro cũng có thể chỉ ra những chi phí phát sinh trong quá trình đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Quản trị rủi ro chính là cơ sở để xử lý các rủi ro chính trong doanh nghiệp để có thể tối ưu hóa nguồn lực doanh nghiệp, tối ưu hóa mối quan hệ rủi ro và lợi nhuận đồng thời giám sát một cách hiệu quả nhất các hoạt động của doanh nghiệp thông qua chỉ số rủi ro chính,… 1 Tieu luan Quản trị rủi ro liên quan trực tiếp đến các chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp và người chịu trách nhiệm chính là các nhà quản trị. Nếu có thể dự báo được rủi ro hoặc cơ hội chính xác, các nhà quản trị có thể đưa ra những quyết định đúng đắn hơn, những chiến lược hiệu quả hơn nhằm đạt được những mục tiêu đã đề ra. Trong thời kỳ cạnh tranh gay gắt như hiện nay, quản trị rủi ro càng thể hiện được vai trò của mình.
Doanh nghiệp nào càng nắm bắt rủi ro và cơ hội nhanh, có các biện pháp ứng phó phù hợp thì sẽ có cơ hội chiến thắng càng cao. Nhóm sinh viên đã chọn ra ba khía cạnh rủi ro về vận tải, thanh toán và bảo hiểm để tìm hiểu, phân tích và đưa ra phương pháp hợp lí giải quyết các rủi ro phát sinh ở các doanh nghiệp trong nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ hiện nay. CÁC RỦI RO TRONG ĐIỀU KHOẢN GIAO HÀNG Giao – nhận hàng hóa là nghĩa vụ cơ bản, đầu tiên của các bên trong quan hệ Hợp đồng mua bán hàng hóa nhằm hiện thực hóa những lời thỏa thuận trên giấy tờ bằng những hành vi cụ thể. Trong nghĩa vụ giao – nhận hàng hóa, giao hàng là nghĩa vụ cơ bản của bên bán và nhận hàng là nghĩa vụ cơ bản của bên mua.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu bên bán không giao hàng thì bên mua không thể thực hiện các cam kết tiếp theo như nhận hàng, thanh toán. Do vậy, giao hàng là nghĩa vụ cơ bản nhất, cũng là bước tiên quyết trong việc hiện thực hóa hợp đồng. Trong điều khoản này, hai bên cần thỏa thuận các nội dung sau: INCOTERMS: Sử dụng điều kiện nào, các điểm tới hạn nằm chính xác ở đâu; Thời hạn giao hàng: Giao hàng có định kỳ, giao hàng theo các thuật ngữ, hoặc giao hàng không định kỳ; Địa điểm giao hàng: Cố định hay mang tính lựa chọn; Phương thức giao hàng: Giao một lần hay nhiều lần, giao trong bao kiện hay giao hàng rời,. Thông báo giao hàng: Nghĩa vụ thông báo, nội dung, số lần, cách thức, thời hạn… Và một số quy định khác như: Có được phép giao hàng từng phần hay không, có được chuyển tải hay cho phép vận đơn đến chậm hay không,.
Mỗi nội dung của điều khoản Giao hàng luôn tiềm ẩn vô số những rủi ro từ nhỏ đến lớn, trong đó đối với vận tải đường biển có thể chia thành 4 nhóm rủi ro sau: Về hàng hóa, về tàu, về chứng từ/thủ tục và một số rủi ro khác liên quan. RỦI RO LIÊN QUAN ĐẾN HÀNG HÓA Trong quá trình vâ ̣n chuyển hàng hóa đường xa, dù là bằng phương thức vâ ̣n tải đường biển, đường sắt, hay đường bô ̣ đều không thể tránh khỏi những rủi ro, những trở ngại không đáng có làm ảnh hưởng trực tiếp tới tiến đô ̣ giao nhâ ̣n hàng ở đích đến cuối. Bởi thế cho nên, câu hỏi lớn mà nhiều doanh nghiê ̣p đang đă ̣t ra hiê ̣n nay đó là, rủi ro trong vâ ̣n chuyển hàng hóa là bao gồm những gì, có hay không biê ̣n pháp xử trí khắc phục để đẩy nhanh tiến đô ̣ luân chuyển hàng. Và một trong những mối lo hàng đầu của các công ty hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu quốc tế đó chính là các rủi 3 Tieu luan ro liên quan đến hàng hóa -–một yếu tố ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động kinh doanh, sản xuất cũng như các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp.
Hàng hóa bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển 1.1 Tổng quan Vận chuyển hàng hóa quốc tế là một quá trình có nhiều chặng bao gồm hàng hóa được đóng gói tại nhà máy, vận chuyển ra cảng đóng hàng vào container, container được xếp lên tàu xuất đi, container được dỡ xuống cảng đến, hàng hóa được “rút ruột” ra khỏi container mang vào kho hàng. Trong quá trình đó, bao bì hàng hóa chịu rất nhiều lực va đập từ tất cả các hướng, làm cho hàng hóa không còn giữ nguyên chất lượng bên trong. Thêm vào đó, thời gian vận chuyển từ nơi đi tới nơi đến kéo dài, nhiệt độ và độ ẩm bên trong container rất cao. Chính vì vậy các doanh nghiệp cần phải đặc biệt chú ý đến các yếu tổ gây nên rủi ro này nhằm hạn chế được những ảnh hưởng tiêu cực cũng như các yếu tố phát sinh nhằm bảo đảm quyền lợi cho các bên trong kinh doanh quốc tế.2 Nguyên nhân Con người Máy móc Nguyên vật liệu - Chất xếp hàng không - Tính chất đặc biệt của hàng - Bao bì không chắc chắn, bị đúng quy cách hóa làm nấm mốc, hư hại lô ảnh hưởng trước khi đóng hàng + Nhân viên mệt mỏi, hàng + Không kiểm tra quy cách làm việc quá sức, không + Không nghiên cứu kĩ hàng hóa cẩn thận trước khi tâm huyết, lương thấp lưỡng về hàng hóa và môi xếp hàng + Không có nhiều kinh trường bảo quản + Nhìn thấy thiệt hại nhưng chủ nghiệm, ít được đào tạo, + Công tác hun trùng, diệt quan, lơ là, xem nhẹ tầm quan chuyên môn kém mốc, hạn chế dịch bệnh trọng của bao bì, đóng gói không chặt chẽ - Không giữ nhiệt độ ổn định - Chất lượng hàng hóa kém, để duy trì chất lượng của không đạt tiêu chuẩn, hết hạn hàng hóa sử dụng + Điều hòa và các thiết bị giữ + Không tuân thủ đầy đủ các 4 Tieu luan ẩm, hệ thống thông gió bên trong bị hỏng hóc yêu cầu về chứng từ xuất xứ, + Khoang tàu không đủ dày chất lượng sản phẩm khiến mặt trời làm tăng nhiệt độ bên trong Phương pháp Quản lý Môi trường - Cố gắng nhồi nhét - Quản lý lỏng lẽo quá trình hàng hóa nhiều hơn - Do ảnh hưởng thời tiết xấu vận chuyển hàng hóa cho một chuyến + Không mẫn cán dẫn tới hư hỏng + Chưa có sự thống nhất + Tiết kiệm chi phí hàng hóa, chủ quan và không có trong cách làm việc và quản vận chuyển hàng các phương án dự phòng cho các lí hàng hóa trước và trong khi hóa trường hợp xấu vận chuyển + Không xem xét + Không cập nhật thông tin đầy đủ + Thông tin bất cân xứng hợp lí về số lượng về tình hình thời tiết trước chuyến giữa các phòng ban để giải và trọng lượng hàng đi quyết các vấn đề phát sinh hóa 1.3 Hậu quả - Hàng hóa bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển sẽ dẫn đến việc vi phạm hợp đồng ngoại thương giữa các bên, ảnh hưởng đến uy tín và danh tiếng của các bên liên quan; - Ngoài ra, còn tốn nhiều chi phí phải bỏ ra cho việc vi phạm hợp đồng, đền bù các tổn thất và trở thành tác động tiêu cực đến doanh thu của các chủ thể trong kinh doanh quốc tế; - Hơn thế nữa, hư hỏng hàng hóa còn đem lại tác động tiêu cực cho hãng tàu và thuyền trưởng trong trường hợp hàng bị đổ, vỡ sẽ làm tàu mất khả năng đi biển từ đó gây ra thiệt hại không chỉ về hàng hóa mà còn là con người và nặng nề nhất là môi trường.