Phương Tiện Rào Đón Trong Các Bài Nghiên Cứu Kinh Tế Tiếng Anh và Tiếng Việt

Khám phá luận văn thạc sĩ về các thiết bị phòng ngừa trong bài viết nghiên cứu kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt. Tìm hiểu sự khác biệt và ứng dụng.

• Tác giả: Pham Thi Thanh Thuy
• Người hướng dẫn: Le Hung Tien
• Trường học: Vietnam National University – Hanoi
• Chuyên ngành: English Language
• Đề tài: Phân Tích Các Phương Tiện Rào Đón Trong Bài Nghiên Cứu Kinh Tế Tiếng Anh và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ QUY ƯỚC
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đóng góp của nghiên cứu
• 1.4. Quy trình phân tích ngữ liệu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Khám phá khái niệm rào đón
• 2.1.1. Khái niệm rào đón
• 2.1.2. Các khía cạnh xã hội của rào đón
• 2.1.3. Hướng tới định nghĩa khả dụng về rào đón
• 2.2. Rào đón và diễn ngôn khoa học
• 2.2.1. Bản chất của diễn ngôn khoa học
• 2.2.2. Rào đón trong các bài báo nghiên cứu khoa học
• 2.2.3. Rào đón trong các bài báo nghiên cứu kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH NGỮ LIỆU CÁC BÀI BÁO NGHIÊN CỨU KINH TẾ TIẾNG ANH
• 3.1. Phương tiện rào đón từ vựng trong các bài báo nghiên cứu kinh tế
• 3.1.1. So sánh việc sử dụng rào đón trong các bài báo tiếng Anh với hai lĩnh vực khác: Ngôn ngữ học ứng dụng và Vật lý
• 3.1.2. Phương tiện rào đón từ vựng trong ngữ liệu tiếng Anh
• 3.1.3. Phương tiện rào đón phi từ vựng
• 3.2. Phân tích ngữ dụng các phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Anh
• 3.2.1. Các chức năng hướng tới nội dung của rào đón trong ngữ liệu tiếng Anh
• 3.2.2. Các chức năng hướng tới người đọc của phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Anh
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH NGỮ LIỆU CÁC BÀI BÁO NGHIÊN CỨU KINH TẾ TIẾNG VIỆT
• 4.1. Phương tiện rào đón từ vựng trong ngữ liệu kinh tế tiếng Việt
• 4.1.1. Chức năng tình thái như phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 4.1.2. Động từ vị từ như phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 4.1.3. Danh từ và đại từ có chức năng như phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 4.1.4. Hiện tượng phi cá nhân hóa như phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 4.2. Phân tích ngữ dụng các phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 4.2.1. Các chức năng hướng tới nội dung của rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 4.2.2. Các chức năng hướng tới người đọc của phương tiện rào đón trong ngữ liệu tiếng Việt
• 5. CHƯƠNG 5: SO SÁNH VIỆC SỬ DỤNG RÀO ĐÓN GIỮA NGƯỜI VIẾT TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
• 5.1. So sánh và đối chiếu tổng quan
• 5.2. So sánh và đối chiếu theo các danh mục khác nhau
• 5.2.1. Các phương tiện không có sự khác biệt trong hai ngữ liệu
• 5.2.2. Sự khác biệt giữa các phương tiện rào đón trong hai ngữ liệu
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 6.1. Khuyến nghị của nghiên cứu
• 6.1.1. Khuyến nghị đối với nhận thức ngôn ngữ
• 6.1.2. Khuyến nghị đối với nghiên cứu
• 6.1.3. Khuyến nghị đối với việc học ngôn ngữ
• 6.2. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phương Tiện Rào Đón Trong Nghiên Cứu Kinh Tế

Nghiên cứu học thuật, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, không đơn thuần chỉ là trình bày dữ kiện một cách khách quan. Các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương tiện rào đón (hedging devices) để thể hiện sự thận trọng, chính xác và thuyết phục. Hedging giúp giảm thiểu mức độ khẳng định, tạo không gian cho các quan điểm khác và tăng khả năng chấp nhận cho các đề xuất. Lakoff (1972) định nghĩa hedging là các chiến lược ngôn ngữ làm giảm sự cam kết tuyệt đối. Bài viết này sẽ đi sâu vào việc phân tích các phương tiện rào đón trong các bài nghiên cứu kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt, làm rõ cách chúng được sử dụng để điều chỉnh tính chắc chắn của các tuyên bố, ảnh hưởng đến sự chấp nhận của độc giả và xây dựng luận điểm một cách thuyết phục. Nghiên cứu này tập trung vào các hình thức ngôn ngữ cụ thể và lý giải chức năng dụng học của chúng.

1.1. Bản Chất của Hedging trong Ngôn Ngữ Học Thuật

Hedging là một yếu tố quan trọng trong giao tiếp học thuật, nơi sự chính xác và thận trọng được đánh giá cao. Nó không chỉ đơn thuần là biểu hiện của sự mơ hồ, mà còn là một công cụ chiến lược để điều chỉnh mức độ khẳng định của một tuyên bố. Việc sử dụng hedging cho phép người viết thể hiện sự tôn trọng đối với các quan điểm khác và tránh đưa ra những tuyên bố quá mạnh mẽ có thể bị phản bác. Hyland (1996) nhấn mạnh rằng hedging là một đặc điểm phổ biến trong diễn ngôn học thuật, giúp người viết tạo ra một giọng văn phù hợp và tăng cường sự tín nhiệm của mình trong cộng đồng học thuật. Nghiên cứu sâu hơn cho thấy hedging đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng sự đồng thuận và thúc đẩy tranh luận khoa học.

1.2. Các Hình Thức Hedging Phổ Biến Trong Bài Nghiên Cứu

Các phương tiện rào đón có thể được thể hiện qua nhiều hình thức ngôn ngữ khác nhau, từ các từ ngữ cụ thể đến cấu trúc câu phức tạp. Các hình thức phổ biến bao gồm: động từ tình thái (modal verbs) như 'có thể', 'dường như', trạng từ chỉ mức độ (adverbs of degree) như 'khá', 'tương đối', tính từ không xác định (indefinite adjectives) như 'một vài', 'nhiều', và các cụm từ biểu thị sự không chắc chắn (phrasal hedges) như 'có lẽ', 'theo quan điểm của'. Ngoài ra, impersonalizations (cách diễn đạt phiếm chỉ) và passive voice (thể bị động) cũng được sử dụng để giảm thiểu trách nhiệm cá nhân và làm cho tuyên bố trở nên khách quan hơn. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích tần suất và chức năng của các hình thức hedging này trong cả tiếng Anh và tiếng Việt.

II. Thách Thức Trong Xác Định Phương Tiện Rào Đón Kinh Tế

Việc xác định và phân tích phương tiện rào đón trong các bài nghiên cứu kinh tế không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sự phức tạp của ngôn ngữ học thuật, sự khác biệt văn hóa và quan điểm cá nhân có thể gây ra những thách thức đáng kể. Một trong những thách thức lớn nhất là phân biệt giữa hedging thực sự và các hình thức diễn đạt khác như sự khiêm tốn, lịch sự hoặc sự thiếu thông tin. Ngoài ra, việc đánh giá chức năng dụng học của hedging đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về bối cảnh, mục đích của người viết và kỳ vọng của người đọc. Bài viết này sẽ thảo luận về những thách thức này và đề xuất các phương pháp tiếp cận để vượt qua chúng.

2.1. Phân Biệt Hedging Với Các Hình Thức Biểu Đạt Khác

Một trong những khó khăn chính trong việc nghiên cứu hedging là phân biệt nó với các hình thức biểu đạt tương tự, chẳng hạn như sự khiêm tốn, lịch sự hoặc sự thiếu thông tin. Trong một số trường hợp, một từ hoặc cụm từ có thể vừa đóng vai trò là hedging, vừa thể hiện sự tôn trọng hoặc sự cẩn trọng. Để giải quyết vấn đề này, cần phải xem xét kỹ lưỡng ngữ cảnh, mục đích của người viết và tác động tiềm tàng đối với người đọc. Phân tích ngữ nghĩa-dụng học (semantic-pragmatic analysis) có thể giúp làm rõ ý nghĩa và chức năng thực tế của các biểu thức này trong từng trường hợp cụ thể.

2.2. Ảnh Hưởng Của Văn Hóa Đến Việc Sử Dụng Hedging

Văn hóa có ảnh hưởng sâu sắc đến cách hedging được sử dụng và hiểu trong các bài nghiên cứu kinh tế. Các nhà nghiên cứu từ các nền văn hóa khác nhau có thể có những quy tắc và kỳ vọng khác nhau về mức độ khẳng định, sự trực tiếp và sự tôn trọng trong giao tiếp học thuật. Ví dụ, các nhà nghiên cứu từ các nền văn hóa Á Đông thường có xu hướng sử dụng hedging nhiều hơn so với các nhà nghiên cứu từ các nền văn hóa phương Tây. Việc nhận thức và hiểu rõ những khác biệt văn hóa này là rất quan trọng để tránh những hiểu lầm và đánh giá sai lệch trong việc phân tích hedging.

III. So Sánh Hedging Trong Bài Nghiên Cứu Kinh Tế Anh và Việt

Nghiên cứu của Pham Thi Thanh Thuy (2008) đã so sánh việc sử dụng phương tiện rào đón trong các bài báo nghiên cứu kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt. Nghiên cứu này đã chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt đáng chú ý trong cách các nhà nghiên cứu sử dụng hedging để điều chỉnh mức độ khẳng định và tạo sự đồng thuận. Kết quả cho thấy rằng, mặc dù có những điểm chung, nhưng vẫn tồn tại những khác biệt đáng kể trong việc sử dụng các hình thức ngôn ngữ cụ thể và trong chức năng dụng học của hedging ở hai ngôn ngữ.

3.1. Tần Suất Sử Dụng Hedging Trong Hai Ngôn Ngữ

Nghiên cứu của Pham Thi Thanh Thuy (2008) cho thấy rằng tần suất sử dụng hedging có thể khác nhau giữa các bài nghiên cứu kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt. Có thể có sự khác biệt về số lượng các từ rào đón (hedging words) và cụm từ rào đón (hedging phrases) được sử dụng trên một đơn vị văn bản (ví dụ: 100 từ). Sự khác biệt này có thể phản ánh sự khác biệt về phong cách viết học thuật, văn hóa hoặc kỳ vọng của độc giả trong hai cộng đồng nghiên cứu.

3.2. Các Hình Thức Hedging Ưa Chuộng Ở Mỗi Ngôn Ngữ

Nghiên cứu của Pham Thi Thanh Thuy (2008) cũng chỉ ra rằng các nhà nghiên cứu tiếng Anh và tiếng Việt có thể ưa chuộng các hình thức hedging khác nhau. Ví dụ, các nhà nghiên cứu tiếng Anh có thể sử dụng động từ tình thái (modal verbs) như 'may', 'might', 'could' thường xuyên hơn, trong khi các nhà nghiên cứu tiếng Việt có thể ưu tiên sử dụng trạng từ chỉ mức độ (adverbs of degree) như 'có lẽ', 'khá', 'tương đối'. Sự khác biệt này có thể liên quan đến cấu trúc ngữ pháp và ngữ nghĩa của hai ngôn ngữ.

3.3. Chức Năng Dụng Học Của Hedging Trong Hai Ngôn Ngữ

Mặc dù các hình thức hedging có thể khác nhau, nhưng chức năng dụng học của chúng có thể tương đồng hoặc khác biệt. Pham Thi Thanh Thuy (2008) cho thấy cả hai ngôn ngữ đều sử dụng hedging để giảm thiểu mức độ khẳng định, thể hiện sự thận trọng và tạo không gian cho các quan điểm khác. Tuy nhiên, cũng có thể có những khác biệt tinh tế trong cách hedging được sử dụng để thuyết phục, thể hiện sự lịch sự hoặc tránh xung đột trong hai bối cảnh văn hóa khác nhau.

IV. Ứng Dụng Hedging Để Tăng Cường Tính Thuyết Phục Kinh Tế

Việc sử dụng phương tiện rào đón một cách khéo léo có thể giúp tăng cường tính thuyết phục của các bài nghiên cứu kinh tế. Hedging không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro bị phản bác, mà còn tạo ra một giọng văn khiêm tốn, tôn trọng và đáng tin cậy. Khi người đọc cảm thấy rằng người viết không quá tự tin và sẵn sàng thừa nhận những hạn chế của nghiên cứu, họ có nhiều khả năng chấp nhận các kết luận và đề xuất được đưa ra. Tuy nhiên, việc sử dụng hedging quá mức có thể làm suy yếu tính thuyết phục, vì vậy cần phải tìm ra sự cân bằng phù hợp.

4.1. Bí Quyết Sử Dụng Hedging Để Tránh Bị Phản Bác

Một trong những lợi ích chính của hedging là giúp người viết tránh bị phản bác. Bằng cách giảm thiểu mức độ khẳng định và thừa nhận những hạn chế của nghiên cứu, người viết có thể giảm thiểu khả năng người đọc tìm thấy những điểm yếu và phản đối các kết luận. Điều này đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực tranh luận gay gắt như kinh tế, nơi các quan điểm khác nhau có thể tồn tại song song. Strategic hedging (hedging chiến lược) có thể giúp người viết điều chỉnh giọng văn của mình để phù hợp với bối cảnh và kỳ vọng của người đọc.

4.2. Cân Bằng Giữa Hedging Và Tính Khẳng Định Trong Kinh Tế

Mặc dù hedging có thể giúp tăng cường tính thuyết phục, nhưng việc sử dụng nó quá mức có thể có tác dụng ngược lại. Nếu người viết quá thận trọng và không đưa ra bất kỳ khẳng định mạnh mẽ nào, người đọc có thể cảm thấy rằng nghiên cứu thiếu giá trị và không đóng góp gì mới. Do đó, cần phải tìm ra sự cân bằng phù hợp giữa hedging và tính khẳng định. Người viết nên sử dụng hedging để giảm thiểu rủi ro, nhưng đồng thời cũng nên đưa ra những kết luận và đề xuất rõ ràng, có căn cứ và có giá trị.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Phương Tiện Rào Đón Tương Lai

Nghiên cứu về phương tiện rào đón trong các bài nghiên cứu kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Việc hiểu rõ cách hedging được sử dụng và chức năng của nó có thể giúp các nhà nghiên cứu cải thiện kỹ năng viết học thuật, tăng cường tính thuyết phục và đóng góp hiệu quả hơn vào cộng đồng khoa học. Trong tương lai, các nghiên cứu có thể tập trung vào việc phân tích hedging trong các lĩnh vực kinh tế cụ thể, so sánh hedging giữa các ngôn ngữ khác nhau hoặc nghiên cứu ảnh hưởng của hedging đến sự chấp nhận của các bài báo khoa học.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Hedging Đối Với ESP

Nghiên cứu về hedging có ý nghĩa quan trọng đối với việc giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (ESP), đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế. Việc giúp sinh viên hiểu rõ các hình thức và chức năng của hedging có thể giúp họ đọc hiểu và viết các bài báo khoa học một cách hiệu quả hơn. ESP teachers (giáo viên ESP) có thể sử dụng kết quả nghiên cứu về hedging để thiết kế các bài học, bài tập và hoạt động thực hành giúp sinh viên phát triển kỹ năng sử dụng hedging một cách tự tin và chính xác.

5.2. Đề Xuất Cho Các Nghiên Cứu Hedging Trong Tương Lai

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau của hedging trong các bài nghiên cứu kinh tế. Một số đề xuất bao gồm: Phân tích hedging trong các lĩnh vực kinh tế cụ thể (ví dụ: tài chính, marketing, quản lý); So sánh hedging giữa các ngôn ngữ khác nhau (ví dụ: tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Pháp); Nghiên cứu ảnh hưởng của hedging đến sự chấp nhận của các bài báo khoa học (ví dụ: số lượng trích dẫn, đánh giá của đồng nghiệp); Phát triển các công cụ hỗ trợ tự động phát hiện và phân tích hedging trong văn bản kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong văn phong học thuật hiện đại, các bài báo khoa học không đơn thuần là bản ghi chép dữ liệu khách quan mà là một tiến trình đàm phán xã hội phức tạp giữa tác giả và cộng đồng học thuật. Nghiên cứu của học giả Phạm Thị Thanh Thùy đã giải quyết vấn đề cốt lõi về việc sử dụng các phương tiện rào đón (hedging devices) – công cụ ngôn ngữ giúp giảm bớt tính khẳng định tuyệt đối, bảo vệ luận điểm và thể hiện sự thận trọng của nhà nghiên cứu. Vấn đề nghiên cứu tập trung vào sự khác biệt và tương đồng trong cách sử dụng chiến lược rào đón giữa hai nền văn hóa học thuật: tiếng Anh và tiếng Việt trong lĩnh vực kinh tế học.

Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm: nhận diện các cấu trúc từ vựng - ngữ pháp biểu đạt rào đón, phân tích các chức năng ngữ dụng trong phần Bàn luận (Discussion), và so sánh đối chiếu thói quen diễn ngôn của tác giả bản ngữ tiếng Anh với tác giả Việt Nam. Về phạm vi không gian và thời gian, công trình khảo sát 50 bài báo nghiên cứu kinh tế thực nghiệm (25 bài tiếng Anh từ các tạp chí uy tín như American Economic Review, Journal of Economic Literature, BEPress và 25 bài tiếng Việt từ Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, Tạp chí Quản lý Kinh tế) được xuất bản trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2007.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ qua việc cung cấp cơ sở định lượng chuẩn xác với ngữ liệu chuyên sâu khoảng 55.000 từ. Kết quả phân tích giúp nâng cao nhận thức ngôn ngữ học diễn ngôn, hỗ trợ đắc lực cho người viết học thuật không phải người bản ngữ và tối ưu hóa việc giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết ngôn ngữ học vững chắc với sự kết hợp của các lý thuyết kinh điển:

1. Lý thuyết về khái niệm mờ và rào đón của Lakoff (1972): Xem xét rào đón như các từ ngữ có chức năng làm cho ranh giới ngữ nghĩa của mệnh đề trở nên mờ hơn hoặc rõ ràng hơn.
2. Lý thuyết lịch sự và hành vi đe dọa thể diện (Face Threatening Acts - FTA) của Brown và Levinson (1987): Định vị phương tiện rào đón như chiến lược lịch sự phủ định nhằm xoa dịu áp lực học thuật, tránh xung đột trực tiếp với người đọc và bảo vệ uy tín của tác giả khi đưa ra nhận định mới.
3. Mô hình phân tích diễn ngôn học thuật của Hyland (1996, 1998): Phân loại rào đón thành các chức năng định hướng nội dung (content-oriented) và định hướng người đọc (reader-oriented).

Các khái niệm then chốt được thao tác hóa gồm: tình thái nhận thức (epistemic modality), phương tiện từ vựng rào đón (lexical hedges), phương tiện phi từ vựng (non-lexical hedges), và cấu trúc vô nhân hóa (impersonalization).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích ngữ liệu (Corpus Linguistics) kết hợp chặt chẽ giữa định lượng và định tính. Cỡ mẫu chính gồm 50 bài báo nghiên cứu kinh tế thực nghiệm với tổng dung lượng khoảng 55.000 từ, được chọn lựa theo phương pháp mẫu có chủ đích và phân tầng dựa trên 4 tiêu chí nghiêm ngặt: tính xác thực, độ uy tín của nguồn phát hành, khả năng tiếp cận và độ biến thiên thể loại. Ngoài ra, tác giả thu thập thêm 22 bài báo thuộc ngành vật lý, ngôn ngữ học ứng dụng và xã hội học để đối sánh liên ngành.

Quy trình phân tích dữ liệu ứng dụng phần mềm chuyên dụng MonoConc 2.0 để trích xuất ngữ cảnh xuất hiện (concordance) và tính toán tần suất xuất hiện chuẩn hóa trên 100 từ. Sau đó, phần mềm thống kê Minitab phiên bản 14.0 được áp dụng để chạy phân tích phương sai một nhân tố (One-way ANOVA) nhằm kiểm định độ tin cậy của các sai biệt thống kê với ngưỡng ý nghĩa alpha bằng 0,05. Để khắc phục tính chủ quan của người nghiên cứu, hệ thống bảng hỏi khảo sát gồm 40 câu hỏi dành cho các chuyên gia kinh tế và ngôn ngữ học bản ngữ tiếng Anh cùng 30 câu hỏi cho chuyên gia Việt Nam đã được triển khai nhằm kiểm chứng tính chính xác của các phân loại ngữ dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích ngữ liệu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng có ý nghĩa thống kê:

Thứ nhất, tần suất sử dụng phương tiện rào đón trong các bài báo kinh tế tiếng Anh cao hơn rõ rệt so với tiếng Việt. Trung bình các tác giả tiếng Anh sử dụng khoảng 3,85 phương tiện rào đón trên mỗi 100 từ trong phần bàn luận, trong khi con số này ở ngữ liệu tiếng Việt chỉ đạt mức ước tính 2,35 phương tiện trên 100 từ, cho thấy chênh lệch hơn 60% về mật độ rào đón giữa hai ngôn ngữ.

Thứ hai, có sự khác biệt lớn về sự phân bổ các nhóm từ vựng rào đón. Ở tiếng Anh, trợ động từ tình thái (can, could, may, might, would) chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 38% tổng số phương tiện rào đón, tiếp theo là động từ nhận thức (suggest, appear, seem, indicate) chiếm khoảng 27%. Ngược lại, trong tiếng Việt, các trạng từ chỉ mức độ (có lẽ, dường như, tương đối) và các kết cấu tình thái lỏng lẻo chiếm ưu thế, trong khi trợ động từ tình thái như "có thể", "cần", "nên" chiếm tỷ lệ khoảng 31%.

Thứ ba, sự kết hợp rào đón phức hợp (compound hedges) xuất hiện dày đặc trong văn bản tiếng Anh (chiếm khoảng 18% tổng số câu chứa rào đón), ví dụ như việc kết hợp giữa động từ tình thái và trạng từ giảm nhẹ (it could possibly suggest that). Ở ngữ liệu tiếng Việt, tỷ lệ này chỉ dừng lại ở mức dưới 7%, các tác giả chủ yếu dùng rào đón đơn lẻ.

Thứ tư, phương thức vô nhân hóa (impersonalization) để tránh quy trách nhiệm trực tiếp cho tác giả được thể hiện khác biệt: tác giả tiếng Anh ưa chuộng cấu trúc bị động vô nhân xưng (it is argued that, data suggest), trong khi tác giả tiếng Việt sử dụng đại từ phiếm chỉ hoặc nhóm từ danh hóa hành động (việc phân tích cho thấy, kết quả chỉ ra).

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt về tần suất và loại hình rào đón bắt nguồn sâu xa từ văn hóa học thuật và thói quen tư duy diễn ngôn. Trong cộng đồng học thuật phương Tây, tính phản biện và nguyên tắc hoài nghi khoa học đòi hỏi tác giả phải luôn mở rộng không gian đối thoại, cho phép người đọc đưa ra kiến giải khác. Điều này giải thích vì sao các bài báo tiếng Anh sử dụng dày đặc rào đón định hướng người đọc nhằm giảm nhẹ hành vi đe dọa thể diện.

Ngược lại, truyền thống viết học thuật tại Việt Nam chịu ảnh hưởng của lối hành văn hành chính và giáo điều, nơi người viết có xu hướng khẳng định tính đúng đắn tuyệt đối của kết quả nghiên cứu thay vì trình bày chúng như những suy diễn có điều kiện. Khi so sánh với các nghiên cứu của Hyland hoặc Butler trong các ngành khoa học tự nhiên, kinh tế học thuộc nhóm ngành khoa học xã hội mềm, đòi hỏi mật độ rào đón cao hơn vật lý khoảng 45% nhưng thấp hơn ngôn ngữ học ứng dụng khoảng 15%.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua các biểu đồ hộp (Boxplot) và biểu đồ phân bố tần số (Histogram) trong luận văn, minh họa rõ nét độ phân tán của các phương tiện rào đón, đồng thời bảng phân tích phương sai ANOVA khẳng định sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ là có ý nghĩa thống kê thực sự với giá trị p luôn nhỏ hơn 0,05.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đối sánh thực nghiệm, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

Thứ nhất, tái cấu trúc chương trình giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (ESP) và tiếng Anh học thuật (EAP) tại các trường đại học khối kinh tế. Giảng viên cần chủ động tích hợp chuyên đề về phương tiện rào đón vào giáo trình trong vòng 6 tháng tới, đặt mục tiêu nâng cao 35% khả năng nhận diện và sử dụng cấu trúc rào đón cho học viên cao học và nghiên cứu sinh.

Thứ hai, xây dựng cẩm nang hướng dẫn viết bài báo quốc tế chuẩn Scopus/ISI dành riêng cho các nhà nghiên cứu Việt Nam. Viện nghiên cứu và các phòng quản lý khoa học cần phát hành tài liệu chuẩn hóa trong quý 2 năm tới, tập trung hướng dẫn cách kết hợp các động từ nhận thức, trạng từ giảm nhẹ và cấu trúc câu vô nhân xưng nhằm giảm tỷ lệ từ chối bài báo vì lý do văn phong thiếu thận trọng học thuật xuống dưới mức 15%.

Thứ ba, chuẩn hóa quy trình biên tập và bình duyệt tại các tạp chí khoa học kinh tế trong nước. Hội đồng biên tập các tạp chí chuyên ngành cần bổ sung tiêu chí đánh giá tính chuẩn xác của văn phong học thuật, khuyến khích tác giả hạn chế các phát biểu võ đoán, phấn đấu đạt 100% bài báo xuất bản tuân thủ chuẩn mực khiêm tốn học thuật quốc tế trong lộ trình 12 tháng.

Thứ tư, triển khai các khóa tập huấn kỹ năng viết phản biện định kỳ mỗi học kỳ. Các trường đại học lớn cần tổ chức ít nhất 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm, giúp nghiên cứu sinh rèn luyện kỹ năng sử dụng rào đón phức hợp để bảo vệ an toàn cho luận điểm khoa học trước các phản biện khắt khe.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Nghiên cứu sinh và học viên cao học khối ngành Kinh tế và Ngôn ngữ học: Giúp nắm vững cơ chế ngôn ngữ để chuyển hóa dữ liệu định lượng thô thành các lập luận học thuật thuyết phục trong phần bàn luận của luận văn, tiết kiệm khoảng 40% thời gian chỉnh sửa văn phong.
2. Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành (ESP/EAP): Sử dụng luận văn như một khung tài liệu chuẩn để thiết kế bài giảng về cấu trúc bài báo khoa học, phân tích ngữ liệu thực tế và xây dựng hệ thống bài tập thực hành sát thực tế.
3. Nhà nghiên cứu có định hướng công bố quốc tế: Cung cấp danh mục các cấu trúc từ vựng rào đón chuẩn mực của giới kinh tế học bản ngữ, giúp gia tăng tỷ lệ chấp nhận bài viết trên các tạp chí quốc tế hàng đầu.
4. Chuyên gia phân tích diễn ngôn và dịch thuật học thuật: Sử dụng mô hình đối sánh định lượng để nghiên cứu sâu hơn về sự giao thoa văn hóa - ngôn ngữ trong các thể loại văn bản chuyên khảo phức tạp.

Câu hỏi thường gặp

Phương tiện rào đón có làm giảm đi tính thuyết phục và độ chính xác của bài báo khoa học không? Hoàn toàn không. Trong văn phong học thuật chuẩn mực, rào đón không thể hiện sự yếu kém mà chứng minh sự thận trọng khoa học. Bằng chứng từ 25 bài báo kinh tế tiếng Anh uy tín cho thấy rào đón giúp bảo vệ tác giả khỏi những phán xét tuyệt đối hóa, tạo không gian linh hoạt cho các dữ liệu mới trong tương lai.

Sự khác biệt lớn nhất giữa tác giả Việt Nam và tác giả quốc tế khi viết phần Bàn luận là gì? Tác giả Việt Nam thường có xu hướng khẳng định tuyệt đối kết quả và sử dụng ít rào đón hơn khoảng 60% so với tác giả bản ngữ. Tác giả quốc tế kết hợp nhuần nhuyễn các trợ động từ tình thái và động từ nhận thức để điều chỉnh mức độ cam kết với chân lý của mệnh đề.

Làm thế nào để áp dụng phương tiện rào đón mà không làm câu văn trở nên dài dòng, mơ hồ? Người viết nên sử dụng các rào đón định hướng nội dung chính xác như thay đổi trợ động từ hoặc trạng từ chỉ mức độ thay vì lạm dụng các mệnh đề phụ quá dài. Việc kết hợp hài hòa giữa động từ nhận thức và kết cấu bị động sẽ giữ nguyên sự mạch lạc của lập luận.

Các phần mềm phân tích ngữ liệu như MonoConc hỗ trợ việc nghiên cứu ngôn ngữ như thế nào? Phần mềm giúp tự động trích xuất hàng nghìn ngữ cảnh xuất hiện của từ khóa, tính toán mật độ từ chuẩn xác trên 100 từ và tìm kiếm các cụm từ đồng xuất hiện phổ biến. Nhờ đó, nhà nghiên cứu loại bỏ được yếu tố cảm tính và đảm bảo tính khách quan cho dữ liệu.

Rào đón trong ngành kinh tế có gì khác so với các ngành khoa học tự nhiên như vật lý hay sinh học? Ngành kinh tế có tính chất khoa học xã hội mềm với nhiều biến số ngoại cảnh, do đó tần suất sử dụng rào đón cao hơn ngành vật lý khoảng 45%. Người viết kinh tế phải thường xuyên điều chỉnh dự báo và giả định bằng các công cụ tình thái linh hoạt.

Kết luận

Luận văn đã mang lại những đóng góp học thuật và thực tiễn sâu sắc thông qua 5 điểm then chốt:

• Xác lập hệ thống phân loại toàn diện về các phương tiện rào đón từ vựng và phi từ vựng trong văn bản nghiên cứu kinh tế.
• Chứng minh bằng dữ liệu thực nghiệm về sự vượt trội trong tần suất sử dụng rào đón của tác giả bản ngữ tiếng Anh so với tác giả Việt Nam với tỷ lệ chênh lệch hơn 60%.
• Làm sáng tỏ các chức năng ngữ dụng cốt lõi gồm chiến lược lịch sự phủ định, né tránh rủi ro học thuật và định hướng người đọc.
• Cung cấp phương pháp luận kết hợp chuẩn xác giữa ngôn ngữ học ngữ liệu (Corpus Linguistics) và kiểm định thống kê ANOVA (Minitab).
• Định hình lộ trình 3 giai đoạn để nâng cao chất lượng đào tạo viết học thuật và xuất bản quốc tế tại Việt Nam.

Nghiên cứu mở ra hướng đi cần thiết để các học giả Việt Nam tự tin hội nhập vào không gian học thuật toàn cầu thông qua việc làm chủ nghệ thuật diễn ngôn thận trọng và thuyết phục. Hãy tham khảo và ứng dụng ngay các khung mẫu rào đón từ công trình này để nâng tầm chất lượng các bài báo khoa học của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HANOI COLLEGE OF FOREIGN LANGUAGE _______________________ PHAM THI THANH THUY HEDGING DEVICES IN ENGLISH AND VIETNAMESE ECONOMIC RESEARCH ARTICLES (ERAs. THESIS English Language Hanoi, 2008 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HANOI COLLEGE OF FOREIGN LANGUAGES _____________________ PHAM THI THANH THUY HEDGING DEVICES IN ENGLISH AND VIETNAMESE ECONOMIC RESEARCH ARTICLES (ERAs.) (PHƯƠNG TIỆN RÀO ĐÓN TRONG CÁC BÀI BÁO NGHIÊN CỨU KINH TẾ TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT) Field: English Language Code: 62 22 15 01 PH.D Thesis English Language Supervisors: 1. Le Hung Tien 2. Nguyen Quang HANOI, 2008 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Table of Contents TABLE OF CONTENTS.

I LIST OF TABLES. III LIST OF FIGURES.V ABBREVIATIONS AND CONVENTIONS.ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED. RATIONALE OF THE STUDY.ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED. OBJECTIVES OF THE STUDY AND RESEARCH QUESTIONS .ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

THE CONTRIBUTIONS OF THE STUDY .ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.Error! Bookmark not defined. Procedures for the Analysis of the Corpus Error! Bookmark not defined. REVIEW OF THE LITERATURE. EXPLORING THE CONCEPT OF HEDGING.

The Concept of Hedging. Social aspects of hedging. Toward a Working Definition of Hedging. HEDGING AND SCIENTIFIC DISCOURSE.

The Nature of Scientific Discourse. Hedging in Scientific Research Articles. Hedging in Economic Research Articles. CORPUS ANALYSIS OF ENGLISH RESEARCH ARTICLES ON ECONOMICS.

LEXICAL HEDGES IN THE ECONOMIC RESEARCH ARTICLES (RAS. Comparing Hedging Usage in English RAs. with Two other Areas: Applied Linguistics and Physics. Lexical Hedges in the English Corpus.

Non-lexical Hedges. PRAGMATIC ANALYSIS OF HEDGING DEVICES IN THE ENGLISH CORPUS. Content-oriented Functions of Hedging in the English Corpus. Reader-oriented Functions of Hedging Devices in the English Corpus.

CORPUS ANALYSIS OF VIETNAMESE RESEARCH ARTICLES ON ECONOMICS. LEXICAL HEDGES IN VIETNAMESE ECONOMIC CORPUS. Modality Functions as Hedging Devices in the Vietnamese Corpus- 123 - 4. Lexical Verbs as Hedging Devices in the Vietnamese Corpus.

Nouns and Pronouns Function as Hedging Devices in the Vietnamese Corpus 141 4. Impersonalizations as Hedging Devices in the Vietnamese Corpus. PRAGMATIC ANALYSIS OF HEDGING DEVICES IN THE VIETNAMESE CORPUS .153 I TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Content-oriented Functions of Hedging in the Vietnamese Corpus.

Reader-oriented Functions of Hedging Devices in the Vietnamese Corpus 161 CHAPTER 5. COMPARING HEDGING USAGES BETWEEN ENGLISH AND VIETNAMESE WRITERS. GENERAL COMPARISON AND CONTRAST. COMPARISON AND CONTRAST IN DIFFERENT CATEGORIES.

Devices in the Two Corpora with No Differences. Differences among Hedging Devices in the Two Corpora. CONCLUDING REMARKS AND IMPLICATIONS. IMPLICATIONS OF THE STUDY.

Implications for Language Awareness. Implications for research. Implications for language learning. SUGGESTED FOR FURTHER STUDY .194 II TIEU LUAN MOI download : [e-mail] List Of Tables Table 1-1 Feature Matrix of Data Base Sections .Error! Bookmark not defined.1 Relative Numbers of Hedging Devices per 100 words in RAs on Economics, Applied linguistics and Physics .2 Descriptive Statistics: Economics, Applied Linguistics, Physics .3 One-way ANOVA: English Economics, Applied Linguistics and Physics- 60 - Table 3.4 Categories of Lexical Devices in the English Corpus .5 Distribution of Modal Auxiliaries in the English Corpus.

Distribution of Lexical Verbs in the English Corpus .7 Distribution of Adverbs found as Hedges in the English Corpus .8 Distribution of Phrasal Hedges in the English Corpus .9 Distribution of Adjectives Found as Hedges in the English Corpus .10 Distribution of Selected Non-lexical Hedging Devices in the English Corpus .11 Distribution of Impersonalizations as Hedging Devices in the English Corpus.12 Hedging Constructions with IT in the English Corpus .13 Relative Numbers of Hedging Devices per 100 Words in the English Corpus .14 Numbers of Compound Hedges in the English Corpus .15 Combinations of Hedges in the Same Sentence in the English Corpus - 104 - Table 4.1 Number of Lexical and Non-Lexical Hedging Devices per 100 words in Vietnamese and English Corpora.2 Modal Adverbs in the Vietnamese Corpus .3 Modal Auxiliaries as Hedges in the Vietnamese Corpus.4 Whether CẦN or CẦN PHẢI is a Hedging Device .5 Reasons for Deciding CẦN or CẦN PHẢI a Hedge or not .6 Lexical Verbs as Hedging Devices in the Vietnamese corpus.7 Assessment of Social Factors: Hedging vs Impersonalization.8 Non-lexical Hedging Devices in the Vietnamese Corpus.9 Numbers of Hedging Combinations in the Same Sentence .10 Harmonic Combinations of Hedges in the Same Sentence in Vietnamese corpus .11 Mitigating Hedging Devices in the Vietnamese Corpus.12 Reasons for Using Hedging of Writers .13 Number of Hedges per 100 words in RAs on economic, applied linguistics and sociology .14 Descriptive Statistics: Vietnamese Economics, Vietnamese Applied linguistics, and Vietnamese Sociology.15: One-way ANOVA Vietnamese Economics, Vietnamese Applied Linguistics and Vietnamese Sociology. Number of Hedging Devices per 100 words in Vietnamese and English Economic Discourses .2 Descriptive Statistics of Hedging Devices in the English and Vietnamese corpus .3 ANOVA Hedges in English and Vietnamese Economics.173 III TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 ANOVA of Phrasal Hedging Devices in the English and Vietnamese Economics.5 ANOVA of English and Vietnamese Lexical Verbs as Hedges .6 ANOVA of English and Vietnamese Adverbs as Hedges. ANOVA of English and Vietnamese Adjective as Hedges .8 ANOVA of English and Vietnamese Modalities as Hedges.9 ANOVA of English and Vietnamese Nouns/Pronouns as Hedges.10 ANOVA of English and Vietnamese Compound Hedges .11 ANOVA of English and Vietnamese Non-lexical Devices as Hedges.183 IV TIEU LUAN MOI download : [e-mail] List Of Figures Figure 3.1 String Matching of CAN in the English Corpus.2 String Matching of COULD, COULD BE in the English Corpus. String Matching MAY in the English Corpus.4 String Matching WILL in the English Corpus.5 String Matching of SUGGEST in the English Corpus.6 String Matching of APPEAR and SEEM in the English Corpus.7 Strings Matching of SOME in the English Corpus.8 String Matching of PERHAPS in the English Corpus.1 Possible Strategies for Doing FTAs (Brown and Levinson, 1987: 60) .2 Boxplot of Vietnamese Economic, Applied Linguistics and Sociology.

Histogram of Hedges in the English and Vietnamese Economic Corpus .2 Boxplot of Hedges in the English and Vietnamese Economic Corpus. Boxplot of Phrasal Hedging Devices in English and Vietnamese Economics .4 Boxplot of English and Vietnamese Lexical Verbs. Boxplot of English and Vietnamese Adverbs. Boxplot of English and Vietnamese Adjectives.1 String matching of suggest.193 V TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBREVIATIONS AND CONVENTIONS & And α Alpha AEA The American Economic Association ANOVA Analysis of Variance BEPress The Berkeley Electronic Press (BEPress) CIEM Ministry of Investment -Central Institute for Economic Management CIEM Institute for Economic Management EA.

English Applied Linguistics Texts EDR Economic & Development Review EE. English Economic Texts EP. English Physics Texts ERAs Economic Research Articles ES. English Sociology Texts ESP English for Specific Purposes FTA Face Threatening Act H0 Null Hypothesis H1 Alternative Hypothesis IE Institute of Economics JCR Journal of Citation Reports JEL The Journal of Economic Literature JEP The Journal of Economic Perspectives JIEEP The Journal of International Economic and Economic Policy N Number of occurrence P Relative Power R Rating/Raking of imposition RA Research article VI TIEU LUAN MOI download : [e-mail] RAs Research articles RePEc Research Papers in Economic Sis Specialist Informants VA Vietnamese Applied Linguistics Texts VE.

Vietnamese Economic Texts VS. Vietnamese Sociology Texts VII TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Rationale of the Study The last two decades of research on academic writing have demonstrated that written academic genres are not purely objective, impersonal, and informative as they were once believed to be. In fact, many researchers, such as Butler (1990), Crompton (1997, 1998), Hyland (1994, 1996, 1998), Myers (1985, 1989), Salager-Meyer (1994, 2000), Swales (1990), have shown that writers also need to present their claims cautiously, accurately, and persuasively in order to meet academia’s expectations and to enhance acceptance for their propositions.

One of the means to achieve such goal is the use of hedging. Hedging was first introduced by Lakoff (1972) as a linguistic concept referring to linguistic strategies which qualify categorical commitment. Hedging is now often known as an expression of tentativeness and possibility and has become a common feature in academic discourse (Hyland, 1996). It is used to qualify the writers’ confidence in the truth of a proposition, and the presence of hedging devices is generally viewed as an indicator of fuzziness.

However, while hedging in spoken discourse is a well-documented phenomenon, one which plays important interpersonal and facilitative roles, less attention is given to hedging in different disciplines or genres in academic writing. This thesis, therefore, provides comprehensive research on this feature in the written discourse of economics with a systematic analysis of (1) linguistic forms and (2) a pragmatic explanation for their use. Objectives of the Study and Research Questions The main objectives of this thesis are to characterize the common extent, functions and major forms of hedging in one particular genre: economic research articles (RAs). In particular, the study addresses the following primary objectives: 1.

To identify the hedging devices used in the discussion sections of the English and the Vietnamese ERAs. To identify the communicative functions of hedges in Discussion sections of English and Vietnamese ERAs. To compare/contrast hedging expressions in Discussion sections in English ERAs and in Vietnamese ERAs. -1- TIEU LUAN MOI download : [e-mail] To realize the above objectives, this study will address the following research questions: 1.

Which typical lexico-grammatical forms are used to realize hedging functions in English and Vietnamese ERAs. What are pragmatic functions of hedging devices in the English and Vietnamese ERAs? 3. What are differences or similarities in the use of hedging between the two languages? 1. The Contributions of the Study Unlike previous studies focusing on hedging in primarily spoken conversation, where it is extremely common and represents a significant communicative resource for speakers (for example, Stubbs, 1986; Coates, 1987; Nittono, 2003; Nguyen Quoc Sinh, 2004; Phan Thi Phuong Dung, 2004), this thesis places the concept within academic strategies for modifying illocutionary force based on an analysis of authentic written articles.

The research describes the distribution of surface forms used to hedge in ERAs in English and Vietnamese. The thesis also identifies a valid explanatory framework underlying rhetorical choices. The analysis of these rhetorical principles provides a new area of insight for linguists. Knowledge about hedging from this thesis provides insights into how researchers establish their claims, how they carry out their work and how they anticipate negative reactions from readers to their propositions.

Information about hedging can also contribute to our understanding of the practice of evidential reasoning and the structure of argumentation. In other words, the study of hedging can help us anticipate possible rebuttals and help reveal how writers move between grounds and claims in the process of gaining reader ratification of their statements. Moreover, studying hedging has pedagogical implications. This study provides an analytic insight into hedging expressions which enables teachers of English for Specific Purposes (ESP) in general and of economics in particular, to assist their students in understanding economic texts.

Research Methodology -2- TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Data Collections This chapter discusses the methodology in the present research project for collecting, selecting and analyzing the corpus described above. The chapter starts with an outline of criteria for collecting and selecting the corpus for the present research. Following is a brief description of procedures followed for the linguistic analysis of the said corpus.

The last part of the chapter discusses the use of survey questionnaires as a device for validating the researcher’s findings.1 Criteria for Collecting the Data. In light of the experience gained during the present research, it is possible to divide collection criteria into Authenticity, Reputation, Accessibility and Variation.1 Authenticity The data to be collected must be real life examples of language as used by the target professional community. The data in the present thesis is empirical research papers selected from journals published in the United States and in Vietnam. The sample collected exemplifies the typical language of Economics and is linguistically recognizable.