Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, ngành dịch vụ ẩm thực và đồ uống (F&B - Food and Beverage Service) tại Việt Nam, đặc biệt là tại các trung tâm đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, luôn chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt. Số lượng chuỗi cửa hàng cà phê, nhà hàng và các mô hình bán hàng mang đi liên tục gia tăng, tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường. Hoạt động xúc tiến thương mại đóng vai trò cốt lõi trong phối thức tiếp thị, giúp doanh nghiệp truyền tải thông tin sản phẩm, định vị thương hiệu và kích thích nhu cầu mua hàng của người tiêu dùng.

Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do là một doanh nghiệp khởi nghiệp được thành lập từ năm 2020. Dù đã có bước phát triển về số lượng điểm bán, các hoạt động xúc tiến của doanh nghiệp vẫn còn mang tính thử nghiệm, thiếu sự nhất quán và chưa khai thác tối đa tiềm năng bán hàng đa kênh. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn này, đề tài "Phân tích hoạt động xúc tiến tại Hàng Nước Tự Do thuộc Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do" được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện các công cụ xúc tiến đang áp dụng và tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu được xác định rõ ràng:

  1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động xúc tiến của doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả xúc tiến và thúc đẩy tăng trưởng doanh số.
  2. Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
    • Phân tích chi tiết thực trạng các hoạt động xúc tiến đang triển khai tại doanh nghiệp, chỉ rõ những kết quả đạt được và các hạn chế tồn tại.
    • Nhận diện các nguyên nhân chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến hiệu quả xúc tiến.
    • Đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi nhằm cải thiện hoạt động xúc tiến trên cả kênh trực tiếp và kênh trực tuyến.

Đối tượng nghiên cứu là toàn bộ các hoạt động xúc tiến hỗn hợp của chuỗi cửa hàng Hàng Nước Tự Do. Phạm vi nghiên cứu về không gian được giới hạn tại hệ sinh thái 6 chi nhánh của Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Về mặt thời gian, đề tài khảo sát dữ liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021 đến hết 11 tháng đầu năm 2023, đồng thời theo dõi trực tiếp các chương trình xúc tiến diễn ra từ tháng 9/2023 đến tháng 11/2023.


Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài vận dụng các lý thuyết căn bản về xúc tiến hỗn hợp (Promotion Mix) trong Marketing ngành dịch vụ đồ uống, bao gồm các công cụ: khuyến mãi (Sales Promotion), bán hàng trực tiếp (Direct Selling/Personal Selling), tiếp thị liên kết qua nền tảng thương mại điện tử (Platform Delivery) và quảng cáo (Advertising) qua các kênh truyền thống và kỹ thuật số.

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, tác giả kết hợp ba phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, phân tích và đối chiếu các tài liệu chuyên ngành, báo cáo thị trường từ IMARC Group, Statista, tài liệu hướng dẫn kỹ thuật từ ShopeeFood Merchant, GrabFood và BeMerchant, cùng hệ thống báo cáo quản trị nội bộ do phòng Kế toán cung cấp.
  • Phương pháp quan sát thực tế: Tham gia trực tiếp với vai trò thực tập sinh Marketing để theo dõi quy trình phục vụ khách hàng, việc thực hiện các chương trình ưu đãi tại điểm bán, hành vi của khách hàng trong các khung giờ cao điểm và hiệu quả tiếp cận của ấn phẩm quảng cáo.
  • Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu: Xử lý các chuỗi số liệu tài chính về doanh thu, chi phí, lợi nhuận, danh mục thiết bị, cơ cấu giá sản phẩm và các chỉ số thị phần ứng dụng giao nhận đồ ăn tại Việt Nam.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do, báo cáo quy mô thị trường của IMARC Group, số liệu thị phần ứng dụng gọi món của Statista năm 2022, kết hợp với dữ liệu sơ cấp thu thập trong 2 tháng thực tập trực tiếp tại doanh nghiệp.


Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do

Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do (tên tiếng Anh: Tea-Shop Freedom Company Limited, viết tắt: TFS) được thành lập ngày 29/09/2020 theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do ông Phạm Đình Lợi làm đại diện pháp luật, có trụ sở chính tại số 302 Nguyễn Văn Đậu, Phường 11, Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Doanh nghiệp hoạt động theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn ngoài Nhà nước với số vốn đầu tư ban đầu là 300 triệu đồng.

Từ một cửa hàng ban đầu tại Quận Bình Thạnh vào năm 2020, doanh nghiệp đã liên tục mở rộng mạng lưới phân phối tại Thành phố Hồ Chí Minh:

  • Năm 2022: Mở thêm chi nhánh thứ 2 tại đường Điện Biên Phủ (Quận Bình Thạnh) và tiếp tục phát triển 2 chi nhánh tại Quận 1 và Quận 2, nâng tổng số lên 4 cửa hàng.
  • Năm 2023: Đưa vào vận hành chi nhánh thứ 5 và thứ 6 tại Quận 1.

Cơ cấu nhân sự của công ty có quy mô khoảng 60 người do Ban Giám đốc điều hành trực tiếp. Khối vận hành cửa hàng gồm 6 Quản lý cửa hàng và 50 nhân viên (thu ngân, pha chế, phục vụ). Khối văn phòng hỗ trợ gồm Bộ phận Marketing (3 người), Bộ phận R&D (1 người) và Bộ phận Kế toán (1 người).

Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của công ty được trang bị đồng bộ trên toàn bộ 6 điểm bán với tổng cộng 90 thiết bị chính, bao gồm: 6 máy pha Espresso, 6 máy xay cà phê tự động, 6 máy bán hàng cảm ứng iPOS, 6 máy in hóa đơn, 6 tủ lạnh, 9 quạt làm mát, 16 cây dù, 15 camera giám sát an ninh, 6 nồi cơm điện, 4 máy lọc nước, 4 máy làm đá và 6 hệ thống loa. Nguồn nguyên vật liệu phục vụ pha chế được nhập khẩu và phân phối ổn định từ đối tác P-TASTE.

Thực đơn của quán có hơn 20 món, chia thành các dòng sản phẩm: Blend Coffee # (hạt cà phê phối trộn giống TR4 và Catimor bán gói 250g giá 100.000đ, gói 500g giá 175.000đ), Trà trái cây (29.000đ - 35.000đ), Espresso (đồng giá 25.000đ), Trà sữa (29.000đ - 39.000đ) và Nước ép nguyên chất (25.000đ - 29.000đ). Thị trường mục tiêu tập trung vào các khu vực tập trung đông văn phòng, cơ quan hành chính và trường đại học.

Chỉ tiêu tài chính Năm 2021 (VNĐ) Năm 2022 (VNĐ) 11 tháng đầu năm 2023 (VNĐ)
Tổng doanh thu 1.644.000.000 3.731.000.000 5.784.000.000
Tổng chi phí 762.000.000 2.701.000.000 3.149.000.000
Lợi nhuận 326.000.000 988.480.200 1.635.000.000

Bảng 1: Kết quả hoạt động kinh doanh của Hàng Nước Tự Do giai đoạn 2021 - 11/2023 (Nguồn: Phòng Kế toán)

Số liệu kinh doanh cho thấy tốc độ tăng trưởng doanh thu năm 2022 tăng mạnh so với năm 2021 nhờ việc mở rộng quy mô từ 1 lên 4 cửa hàng. Sang 11 tháng đầu năm 2023, doanh thu đạt 5,784 tỷ đồng (tăng 55% so với năm 2022) và lợi nhuận đạt 1,635 tỷ đồng (tăng 86% so với năm 2022) cùng với việc vận hành đủ 6 điểm bán.


Chương 2: Thực trạng hoạt động xúc tiến tại Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do

Tại doanh nghiệp, tác giả đảm nhận vị trí Thực tập sinh Marketing với nhiệm vụ nghiên cứu nhu cầu khách hàng, hỗ trợ giám sát quy trình phục vụ tại quầy, đề xuất ý tưởng phát triển kênh truyền thông số và xây dựng chương trình ưu đãi.

Hệ thống xúc tiến thương mại của công ty bao gồm các hoạt động sau:

  1. Hoạt động khuyến mãi:

    • Chương trình "Cà phê sáng 19K" (6h00 - 11h00): Áp dụng từ 04/09/2023 đến 31/01/2024, giảm giá 20% cho các món Cà phê đá, Cà phê sữa đá, Bạc xỉu và Cà phê muối (Size S: 19.000đ; Size M: 23.000đ). Mục tiêu nhằm khai thác nhu cầu tiêu dùng buổi sáng của nhân viên văn phòng và học sinh - sinh viên.
    • Chương trình Mua 1 tặng 1 "Thứ 6 vui vẻ": Áp dụng từ 02/10/2023 đến 29/12/2023 cho tất cả sản phẩm size M vào ngày thứ Sáu hàng tuần. Khách đi một mình có thể chọn nâng cỡ ly miễn phí (Free Upsize).
    • Chương trình ngắn hạn "Mừng Ngày Phụ Nữ Việt Nam 20/10": Áp dụng hình thức mua 1 tặng 1 cho toàn bộ sản phẩm size M nhằm kích cầu trong ngày lễ.
    • Chính sách giao hàng: Miễn phí giao hàng trong bán kính dưới 3km cho mọi đơn hàng từ 6h00 đến 17h00 hàng ngày.
  2. Kênh bán hàng trực tiếp: Phân bổ tại 6 điểm bán chiến lược tại Bình Thạnh (Bình Quới, Điện Biên Phủ), Quận 1 (Đinh Tiên Hoàng, Huỳnh Khương Ninh, Thi Sách) và Quận 2 (Nguyễn Thị Định). Doanh nghiệp áp dụng thiết kế nhận diện thương hiệu với ba tông màu chủ đạo vàng, trắng và xanh lá; kết hợp phát triển mô hình Kiosk nhỏ gọn đặt bên trong chuỗi Cửa hàng Tiện lợi Sagrifood.

  3. Tiếp thị liên kết và bán hàng trực tuyến: Doanh nghiệp chỉ mới vận hành gian hàng trên một ứng dụng gọi món duy nhất là ShopeeFood. Lượng đơn phát sinh hàng ngày trên nền tảng còn rất hạn chế, doanh số chủ yếu vẫn phụ thuộc vào khách mua trực tiếp tại quầy.

  4. Hoạt động quảng cáo: Chủ yếu sử dụng phương thức phát tờ rơi in thông tin thực đơn và chương trình giảm giá tại cửa hàng và bán kính 2km xung quanh. Việc phát tờ rơi được phân bổ vào hai khung giờ: 6h00 - 9h00 (đầu giờ làm việc) và 11h00 - 13h30 (giờ nghỉ trưa) từ thứ Hai đến thứ Sáu. Trên không gian mạng, doanh nghiệp có duy trì Fanpage Facebook nhưng nội dung đăng tải chưa thu hút được nhiều tương tác.

Tiêu chí Ưu điểm ghi nhận Hạn chế và nguyên nhân
Khuyến mãi Đánh trúng khung giờ cao điểm buổi sáng; tăng lượng khách tại quầy. Thời gian khuyến mãi kéo dài làm giảm biên lợi nhuận; tạo tâm lý chờ giảm giá mới mua.
Kênh bán hàng Điểm bán đặt tại các tuyến đường đông đúc, gần khu văn phòng và trường học. Chưa phát triển mạnh kênh bán hàng trực tuyến; chưa liên kết đủ các sàn giao đồ ăn lớn.
Quảng cáo Tờ rơi nhỏ gọn, nội dung song ngữ, chi phí thấp, tiếp cận đúng địa bàn. Chưa đầu tư ngân sách cho tiếp thị kỹ thuật số; Fanpage hoạt động thụ động.
Nhân sự & Vận hành Đội ngũ nhân viên trẻ, nhiệt tình. Tuyển dụng đại trà, thiếu đào tạo bài bản về kỹ năng bán hàng và chăm sóc khách hàng.

Bảng 2: Đánh giá tổng hợp hoạt động xúc tiến của Hàng Nước Tự Do (Nguồn: Tổng hợp từ khóa luận)


Chương 3: Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do

Trên cơ sở phân tích thực trạng và đối chiếu với dữ liệu thị trường, tác giả đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm:

  1. Mở rộng gian hàng và chạy quảng cáo trên các ứng dụng giao đồ ăn bên thứ ba:

    • Cơ sở dữ liệu: Báo cáo của IMARC Group ghi nhận quy mô thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam đạt 847,1 triệu USD năm 2023 và dự báo chạm mốc 2.918,3 triệu USD vào năm 2032. Khảo sát của Statista năm 2022 chỉ ra tỷ lệ sử dụng của người tiêu dùng đối với các nền tảng: ShopeeFood (58%), GrabFood (48%), Baemin (36%), Gojek (24%), Loship (13%) và beFood (7%).
    • Giải pháp trên ShopeeFood: Đăng ký tham gia gói quảng cáo "Quán Xịn Deal Xịn" trên ShopeeFood Merchant với mức phí 1.000.000 đồng/chu kỳ nhằm nhận quyền lợi hiển thị banner nổi bật tại trang chủ, hệ thống mã giảm giá độc quyền và ưu tiên hiển thị kết quả tìm kiếm.
    • Mở gian hàng trên GrabFood: Mức phí kích hoạt là 1.000.000 đồng (đã gồm VAT), mức chiết khấu hoa hồng từ 25% - 30% giá trị đơn hàng. Triển khai tính năng Ad Manager với hai hình thức: quảng cáo biểu ngữ hình ảnh và quảng cáo từ khóa tìm kiếm (tự động hoặc tự chọn theo danh mục món).
    • Mở gian hàng trên beFood: Miễn phí kích hoạt gian hàng, mức chiết khấu thương mại 25%. Tham gia các gói tài trợ khuyến mại hiển thị ở đầu trang chủ thông qua ứng dụng BeMerchant theo cơ chế chi phí tài trợ thực tế từ thương nhân.
  2. Phát triển thực đơn theo mùa (Seasonal Menu): Học hỏi kinh nghiệm từ các chuỗi đồ uống như Passio Coffee (ra mắt các dòng sản phẩm ngắn hạn như Chanh Xõa, Chanh Chill, Yo-Crush). Hàng Nước Tự Do cần nghiên cứu và đưa vào phục vụ các món nước giới hạn theo mùa, sử dụng nguyên liệu nông sản tươi mới nhằm kích thích nhu cầu trải nghiệm của khách hàng và duy trì sự đổi mới cho thương hiệu.

  3. Thành lập và chuẩn hóa bộ phận kiểm soát chất lượng (QC - Quality Control): Xây dựng bộ phận QC chuyên trách để kiểm soát đồng bộ chất lượng nguyên vật liệu đầu vào từ nhà cung cấp P-TASTE, chuẩn hóa quy trình pha chế theo định lượng chính xác và kiểm định thái độ phục vụ của nhân viên tại tất cả 6 chi nhánh. Việc kiểm soát chất lượng ổn định là điều kiện tiên quyết để đảm bảo hiệu quả chuyển đổi từ các chương trình xúc tiến thương mại.


Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa được các dữ liệu thực tế về tình hình sản xuất kinh doanh và hoạt động tiếp thị của chuỗi đồ uống Hàng Nước Tự Do. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng doanh nghiệp đã có bước tăng trưởng nhanh về doanh thu (đạt 5,784 tỷ đồng trong 11 tháng năm 2023) và mở rộng thành công 6 chi nhánh, song hoạt động xúc tiến vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn do phụ thuộc quá nhiều vào khuyến mãi giảm giá trực tiếp tại quầy và phát tờ rơi truyền thống.

Về mặt giải pháp, nghiên cứu đóng góp một kế hoạch chuyển đổi kênh xúc tiến sang môi trường số thông qua việc:

  • Định lượng chi tiết mức phí kích hoạt và mức hoa hồng của các sàn giao đồ ăn lớn (ShopeeFood: gói 1.000.000đ; GrabFood: phí kích hoạt 1.000.000đ, chiết khấu 25-30%; beFood: miễn phí kích hoạt, chiết khấu 25%).
  • Đề xuất các công cụ quảng cáo hiển thị cụ thể trên nền tảng Grab Ad Manager và gói truyền thông ShopeeFood Merchant.
  • Gắn kết hoạt động xúc tiến tiếp thị với việc chuẩn hóa vận hành thông qua thực đơn theo mùa và bộ phận QC.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện trong khuôn khổ một chuyên đề thực tập tốt nghiệp đại học nên còn một số giới hạn nhất định:

  • Dữ liệu tài chính và thực trạng kinh doanh mới dừng lại ở mốc 11 tháng đầu năm 2023, chưa tổng hợp được kết quả của cả năm tài chính.
  • Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp quan sát và số liệu nội bộ, chưa tiến hành điều tra xã hội học bằng bảng hỏi khảo sát định lượng với cỡ mẫu lớn để đo lường mức độ nhận diện thương hiệu hay độ co giãn của cầu theo giá đối với các chương trình khuyến mãi.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đo lường hiệu quả hoàn vốn đầu tư tiếp thị (ROMI - Return on Marketing Investment) sau khi doanh nghiệp triển khai thực tế các gói quảng cáo trên GrabFood và beFood, đồng thời phân tích hành vi đặt hàng trực tuyến của nhóm khách hàng văn phòng tại khu vực trung tâm TP.HCM.


Giá trị tham khảo

Báo cáo thực tập tốt nghiệp này là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên ngành Marketing, Quản trị Kinh doanh và Quản trị Dịch vụ Ẩm thực. Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tế về quy trình vận hành, bảng giá chi tiết từng dòng sản phẩm đồ uống, danh mục trang thiết bị mở quán, cũng như cơ cấu chi phí và điều kiện tham gia các sàn thương mại điện tử thực phẩm (ShopeeFood, GrabFood, beFood) tại thị trường Việt Nam.


Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do được thành lập vào thời gian nào và hiện có bao nhiêu chi nhánh?
Doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh vào ngày 29/09/2020 do ông Phạm Đình Lợi làm đại diện pháp luật. Tính đến năm 2023, công ty đã mở rộng và đưa vào hoạt động 6 chi nhánh tại các khu vực trung tâm TP.HCM (Quận Bình Thạnh, Quận 1 và Quận 2).

2. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong 11 tháng đầu năm 2023 đạt được là bao nhiêu?
Theo số liệu từ phòng Kế toán của công ty, trong 11 tháng đầu năm 2023, tổng doanh thu đạt 5.784.000.000 đồng, tổng chi phí hoạt động là 3.149.000.000 đồng, và lợi nhuận ghi nhận đạt 1.635.000.000 đồng.

3. Chương trình "Cà phê sáng 19K" có nội dung và khung giờ triển khai cụ thể như thế nào?
Chương trình áp dụng từ ngày 04/09/2023 đến 31/01/2024 trong khung giờ từ 6h00 đến 11h00 sáng, giảm giá 20% cho 4 món nước gồm Cà phê đá, Cà phê sữa đá, Bạc xỉu và Cà phê muối, với mức giá ưu đãi là 19.000 đồng đối với Size S và 23.000 đồng đối với Size M.

4. Mức phí kích hoạt và tỷ lệ chiết khấu khi mở gian hàng trên GrabFood và beFood được ghi nhận ra sao?
Trên nền tảng GrabFood, phí kích hoạt gian hàng là 1.000.000 đồng (đã gồm VAT) và mức chiết khấu hoa hồng dao động từ 25% đến 30% giá trị đơn hàng. Đối với beFood, phí kích hoạt gian hàng được miễn phí và tỷ lệ chiết khấu cố định là 25% tổng giá trị đơn hàng thành công.

5. Vì sao tác giả đề xuất thành lập thêm bộ phận kiểm soát chất lượng (QC) cho chuỗi cửa hàng?
Do việc thiếu vắng bộ phận QC khiến quy trình kiểm soát nguyên vật liệu đầu vào, công thức pha chế và quy trình phục vụ chưa có sự đồng nhất giữa 6 chi nhánh. Việc thành lập bộ phận QC nhằm đảm bảo tính đồng đều về chất lượng đồ uống và dịch vụ, tạo nền tảng vững chắc cho các chiến dịch tiếp thị.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đặng Nguyễn Y Phụng đã phản ánh bức tranh toàn cảnh về hoạt động kinh doanh và thực trạng xúc tiến hỗn hợp tại Công ty TNHH Hàng Nước Tự Do trong giai đoạn 2021 - 2023. Tác giả đã chỉ rõ các điểm nghẽn trong việc phụ thuộc vào khuyến mãi truyền thống và sự hạn chế của kênh bán hàng trực tuyến. Các giải pháp đề xuất về việc mở rộng gian hàng trên GrabFood, beFood, tham gia gói quảng cáo hiển thị, làm mới thực đơn theo mùa và thành lập bộ phận QC mang tính thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp hoàn thiện chiến lược tiếp thị trong ngành F&B.