Phân tích hoạt động thu mua nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế

Khóa luận thu mua nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam chi nhánh Huế

• Tác giả: Nguyễn Khánh Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Diễm My
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Phân tích hoạt động thu mua nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan thu mua nguyên vật liệu tại Hanesbrands Việt Nam

Hoạt động thu mua nguyên vật liệu giữ vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế. Doanh nghiệp chuyên sản xuất các mặt hàng dệt may xuất khẩu quy mô lớn. Hoạt động thu mua đảm bảo cung cấp đầy đủ vải dệt kim và phụ liệu cho dây chuyền may. Quy trình này kết nối trực tiếp phòng kế hoạch với các nhà cung cấp trong và ngoài nước. Doanh nghiệp áp dụng quy trình kiểm soát chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến nhập kho. Mọi lô hàng đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt. Việc mua sắm đúng tiến độ giúp nhà máy vận hành liên tục. Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành sản phẩm may mặc. Do đó quản lý thu mua hiệu quả giúp doanh nghiệp gia tăng biên lợi nhuận. Sự đồng bộ giữa kế hoạch sản xuất và tiến độ giao hàng hạn chế tình trạng tồn kho quá mức. Doanh nghiệp duy trì mối quan hệ bền vững với nhiều đối tác cung ứng uy tín toàn cầu. Đây là nền tảng cốt lõi giúp Hanesbrands giữ vững vị thế cạnh tranh trên thị trường may mặc quốc tế.

1.1. Vai trò của nguyên vật liệu trong sản xuất may mặc

Nguyên vật liệu đóng vai trò quyết định đối với chất lượng thành phẩm tại Hanesbrands Huế. Vải thun cotton là thành phần chính tạo nên các dòng áo ngực và đồ lót cao cấp. Bên cạnh đó, phụ liệu như chỉ may polyester, nhãn ép nhiệt, cúc áo và dây thun co giãn giữ vai trò hoàn thiện cấu trúc sản phẩm. Thiếu hụt bất kỳ loại vật tư nào cũng làm đình trệ toàn bộ dây chuyền may. Nguồn nguyên liệu chuẩn xác về màu sắc và thông số kỹ thuật giúp giảm thiểu tỷ lệ phế phẩm trong quá trình cắt may. Việc chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ tạo tiền đề cho quá trình sản xuất diễn ra liền mạch. Doanh nghiệp luôn chú trọng kiểm tra nguồn gốc và tiêu chuẩn an toàn của từng loại sợi trước khi đưa vào sản xuất đại trà.

1.2. Mục tiêu chiến lược của bộ phận mua sắm vật tư

Bộ phận mua sắm tại chi nhánh Huế hướng tới ba mục tiêu chiến lược cốt lõi. Thứ nhất là đảm bảo tính liên tục của nguồn cung vật tư cho các đơn hàng. Thứ hai là tối ưu hóa tổng chi phí sở hữu nguyên liệu thông qua đàm phán hợp đồng. Thứ ba là kiểm soát chất lượng đầu vào theo các chứng chỉ quốc tế như OEKO-TEX và WRAP. Đội ngũ thu mua phối hợp chặt chẽ cùng phòng kế hoạch để bám sát lịch sản xuất. Việc dự báo nhu cầu chính xác giảm áp lực lưu kho tại xưởng. Đồng thời, phòng ban chú trọng xây dựng mạng lưới cung ứng linh hoạt nhằm ứng phó rủi ro biến động giá. Những mục tiêu này tạo cơ sở vững chắc cho sự tăng trưởng ổn định của Hanesbrands Việt Nam.

II. Phân tích thực trạng thu mua nguyên vật liệu tại Hanesbrands Huế

Hoạt động thu mua tại Hanesbrands Chi nhánh Huế vận hành theo định mức kỹ thuật Bill of Material rất chi tiết. Công ty xác định rõ nhu cầu từng chủng loại sợi cotton, chỉ may, cúc và thun cho từng mã hàng. Kế hoạch mua hàng bám sát tiến độ sản xuất bốn mùa trong năm. Nhu cầu sản phẩm mùa xuân và mùa đông thường đạt quy mô từ 500.000 sản phẩm mỗi quý. Tuy nhiên, hoạt động cung ứng vẫn đối mặt với nhiều rào cản thực tế. Sự biến động của thị trường dệt may quốc tế gây áp lực lớn lên giá nguyên liệu thô. Tiến độ giao hàng của một số đối tác phụ liệu nội địa chưa đạt mức độ ổn định cao. Ngoài ra, mức độ tiêu hao nguyên vật liệu thực tế thường phát sinh chênh lệch so với định mức lý thuyết. Tỷ lệ hao hụt tự nhiên trong quá trình cắt vải làm tăng chi phí phát sinh. Khâu đánh giá nhà cung cấp đòi hỏi nhiều thủ tục thẩm định khắt khe về trách nhiệm xã hội và môi trường. Những hạn chế này đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục theo dõi dữ liệu sản xuất để điều chỉnh kế hoạch thu mua kịp thời.

2.1. Biến động nguồn cung và rủi ro thời gian giao hàng

Thời gian giao hàng là yếu tố sống còn đối với ngành may mặc xuất khẩu. Chu kỳ kinh doanh theo mùa khiến áp lực tiến độ tại Hanesbrands Huế luôn ở mức rất cao. Nhiều nhà cung cấp nguyên phụ liệu phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu xa xôi. Tình trạng đứt gãy vận tải biển hoặc chậm trễ thông quan dễ dẫn đến giao hàng trễ hạn. Khi nguyên liệu về chậm, dây chuyền may buộc phải cơ cấu lại lịch làm việc hoặc tăng ca. Điều này trực tiếp làm phát sinh thêm chi phí nhân công ngoài giờ. Bên cạnh đó, việc giao hàng không đúng hẹn ảnh hưởng tiêu cực tới uy tín giao hàng thành phẩm cho khách hàng quốc tế. Do đó, kiểm soát rủi ro tiến độ luôn là ưu tiên cấp thiết của bộ phận thu mua.

2.2. Khó khăn trong kiểm soát sai lệch định mức tiêu hao

Kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu là thách thức kỹ thuật lớn trong chuỗi sản xuất. Bảng định mức tiêu hao lý thuyết luôn có khoảng cách nhất định so với thực tế vận hành. Trong quá trình trải vải và cắt rập, hiện tượng lỗi sợi, co rút vải hoặc biên vải không đồng đều gây hao phí đáng kể. Các phụ liệu nhỏ như cúc nút, dây thun và chỉ may cũng thường chịu tỷ lệ thất thoát cơ học. Sự chênh lệch định mức này làm sai lệch kế hoạch dự toán mua sắm ban đầu. Phòng thu mua buộc phải đặt thêm các đơn hàng bổ sung nhỏ lẻ với chi phí đơn vị cao hơn. Quá trình xử lý bù đắp vật tư thiếu hụt gây tốn thời gian và làm giảm năng suất chung của toàn bộ nhà xưởng.

III. Giải pháp nâng cao hoạt động thu mua nguyên vật liệu Hanesbrands

Nhằm khắc phục các tồn tại, Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản trị hiện đại. Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống tiêu chí đánh giá nhà cung cấp trên cả phương diện định tính và định lượng. Việc theo dõi sát sao tỷ lệ hàng lỗi quá khứ và năng lực công nghệ giúp chọn lọc đối tác chất lượng. Đồng thời, công ty cần ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dự báo nhu cầu sản xuất theo mùa vụ. Giải pháp này giúp cập nhật dữ liệu định mức BOM chính xác hơn cho từng mã hàng. Sự phối hợp đa phòng ban giữa bộ phận thu mua, kế hoạch và kho vận cần được chuẩn hóa qua quy trình số. Ngoài ra, việc đa dạng hóa danh mục nhà cung cấp nội địa giúp giảm thiểu rủi ro logistics quốc tế. Doanh nghiệp cũng nên ký kết hợp đồng dài hạn kèm điều khoản bảo đảm giá đối với các vật tư chủ lực. Các biện pháp này sẽ tối ưu hóa dòng vật tư và nâng cao năng lực sản xuất tổng thể.

3.1. Chuẩn hóa tiêu chí lựa chọn đối tác cung ứng

Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá chuẩn xác là tiền đề cho hoạt động mua sắm hiệu quả. Doanh nghiệp cần kết hợp chặt chẽ giữa hai nhóm tiêu chí định lượng và định tính. Về định lượng, các chỉ số về giá thành cạnh tranh, năng lực sản xuất và tỷ lệ giao hàng đúng hẹn cần được đo lường cụ thể. Về định tính, uy tín thương hiệu, chất lượng dịch vụ hậu mãi và sự linh hoạt trong xử lý sự cố là yếu tố tiên quyết. Các chứng chỉ quốc tế như ISO 9001 và OEKO-TEX bắt buộc phải có trong hồ sơ thẩm định. Việc phân loại nhà cung cấp theo thang điểm rõ ràng giúp loại bỏ các đơn vị kém năng lực, từ đó bảo đảm an toàn cho chuỗi cung ứng vật tư dài hạn.

3.2. Ứng dụng công nghệ quản trị dự báo tồn kho

Chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng mang lại lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Doanh nghiệp cần tích hợp phần mềm quản lý kho và hoạch định nhu cầu vật tư tự động. Dữ liệu thực tế về mức tiêu hao vải và phụ liệu cần được số hóa liên tục. Hệ thống phân tích số liệu sẽ cảnh báo sớm khi lượng hàng tồn kho chạm ngưỡng an toàn. Nhờ đó, nhân viên mua sắm có thể ra quyết định đặt hàng kịp thời và chính xác. Việc kết nối dữ liệu giữa kế hoạch kinh doanh theo mùa và tiến độ sản xuất giúp giảm thiểu chi phí lưu kho thừa thãi. Đây là giải pháp hữu hiệu giúp cân bằng ngân sách thu mua và bảo đảm tính linh hoạt trong sản xuất hàng may mặc xuất khẩu.

IV. Đánh giá và bài học thu mua nguyên vật liệu tại Hanesbrands Huế

Quản lý thu mua nguyên vật liệu hiệu quả đóng vai trò nền móng cho sự phát triển của Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế. Bài học từ doanh nghiệp chỉ ra rằng việc kiểm soát chuỗi cung ứng không chỉ dừng lại ở bài toán giá cả. Yếu tố cốt lõi nằm ở khả năng xây dựng quan hệ hợp tác tin cậy và minh bạch với đối tác. Các tiêu chuẩn khắt khe về đạo đức kinh doanh và phát triển bền vững tạo ra giá trị gia tăng dài hạn. Doanh nghiệp ngành dệt may cần nhìn nhận hoạt động thu mua như một mắt xích chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh. Việc chủ động dự báo mùa vụ và kiểm soát chênh lệch định mức BOM giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền ổn định. Mô hình quản trị mua hàng bài bản của chi nhánh Huế mang lại nhiều bài học giá trị cho các nhà sản xuất dệt may tại Việt Nam. Việc đầu tư nghiêm túc vào con người, quy trình và công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp nâng tầm chuỗi giá trị và hội nhập kinh tế sâu rộng.

4.1. Bài học thực tiễn về hợp tác chuỗi cung ứng bền vững

Mối quan hệ chiến lược giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp đóng vai trò quyết định đến sự ổn định sản xuất. Hanesbrands Huế chứng minh rằng việc đối xử với nhà cung cấp như đối tác đồng hành mang lại hiệu quả vượt trội so với quan hệ mua bán thông thường. Doanh nghiệp cần chủ động chia sẻ kế hoạch sản xuất theo quý để nhà cung cấp chuẩn bị nguyên liệu kịp thời. Sự phối hợp chặt chẽ giúp giải quyết nhanh chóng các phát sinh về chất lượng hoặc tiến độ giao nhận. Doanh nghiệp dệt may nên thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro và lợi ích công bằng. Cách tiếp cận này củng cố lòng tin, nâng cao tính cam kết và tạo sự vững chắc cho toàn bộ chuỗi cung ứng hàng may mặc.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho doanh nghiệp dệt may

Quy trình thu mua tại Hanesbrands chi nhánh Huế cung cấp khuôn mẫu chuẩn mực cho các doanh nghiệp may mặc Việt Nam. Để áp dụng thành công, các đơn vị cần chuẩn hóa hệ thống định mức tiêu hao nguyên phụ liệu ngay từ khâu thiết kế mẫu. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình thẩm định nhà cung ứng đa tầng, kết hợp giữa tiêu chuẩn kỹ thuật và trách nhiệm xã hội. Việc đầu tư vào hệ thống phần mềm quản trị chuỗi cung ứng là bước đi tất yếu để nâng cao năng lực giám sát. Ngoài ra, việc đào tạo đội ngũ chuyên viên thu mua có tư duy phân tích dữ liệu thị trường sẽ tạo ra đột phá quản trị. Những ứng dụng này giúp các doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí sản xuất ngành công nghiệp dệt may, thường dao động ở mức 50% đến 60% tổng chi phí. Theo các dữ liệu nghiên cứu ngành dệt may toàn cầu từ McKinsey (2024), việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng và thực thi chiến lược mua sắm thông minh có thể giúp các doanh nghiệp sản xuất cắt giảm tới 10% chi phí nguyên liệu đầu vào. Tại Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế – đơn vị sản xuất trực thuộc Tập đoàn Hanesbrands (Hoa Kỳ) chuyên gia công các sản phẩm thời trang, đồ lót và áo thun xuất khẩu – hoạt động thu mua giữ vai trò xương sống nhằm đảm bảo dây chuyền sản xuất được liên tục. Báo cáo tài chính quý IV năm 2024 của doanh nghiệp ghi nhận các đàm phán hợp đồng cung ứng dài hạn đã hỗ trợ tiết giảm khoảng 8% đến 10% chi phí nguyên vật liệu.

Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế giai đoạn 2022–2024 ghi nhận nhiều biến động phức tạp đối với thị trường nguyên liệu thô dệt may. Đáng chú ý, vào năm 2024, giá bông và vải cotton đã tăng khoảng 15% do gián đoạn nguồn cung từ các quốc gia sản xuất chủ lực như Trung Quốc và Ấn Độ (theo báo cáo ngành may mặc năm 2024 của Bloomberg). Sự biến động về giá cả, thời gian vận chuyển logistics quốc tế và yêu cầu khắt khe về các chứng chỉ sản xuất xanh đặt ra áp lực lớn đối với ban quản lý chuỗi cung ứng tại chi nhánh Huế. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Khánh Hà đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá toàn diện hoạt động thu mua, chỉ ra các điểm nghẽn và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác lập rõ ràng gồm:

• Mục tiêu chung: Phân tích hoạt động thu mua nguyên vật liệu của Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2022–2024, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động thu mua nguyên vật liệu của công ty trong thời gian tới.
• Các mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động thu mua nguyên vật liệu tại các doanh nghiệp dệt may.
  2. Phân tích thực trạng hoạt động thu mua nguyên vật liệu của Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế giai đoạn 2022–2024.
  3. Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện hoạt động thu mua nguyên vật liệu của Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thu mua nguyên vật liệu, tập trung chủ yếu vào nguyên vật liệu vải của Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2022–2024.
• Đối tượng khảo sát: 13 cán bộ nhân viên đang trực tiếp làm việc tại các vị trí liên quan đến hoạt động thu mua (bộ phận cung ứng/thu mua, bộ phận kế hoạch sản xuất, kiểm tra chất lượng, kho vận và chứng từ).
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế (Lô C26 – C27, Khu công nghiệp Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích thực trạng thu thập trong giai đoạn 2022–2024; thời gian thực hiện nghiên cứu đề tài diễn ra từ ngày 21/01/2025 đến ngày 11/05/2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các công trình nghiên cứu kinh điển và giáo trình quản trị chuỗi cung ứng chuẩn mực. Về khái niệm thu mua và quản trị thu mua, tác giả trích dẫn các nghiên cứu của David Burt, Donald Dobler và Stephen Starling (2003), Lysons & Farrington (2016), Monczka, Handfield, Giunipero & Patterson (2016), cùng các tài liệu trong nước của Nguyễn Thị Bích Thủy (2020), Lê Văn Hà (2019), Trần Minh Đạo (2018), Nguyễn Thị Hương Giang (2017) và Phạm Văn Minh (2016). Hoạt động thu mua được định nghĩa là một chu trình chiến lược bao quát từ việc xác định nhu cầu, tìm kiếm nguồn hàng, đánh giá đối tác, thương thảo hợp đồng, giám sát vận chuyển cho đến đánh giá hiệu quả cung ứng nhằm tối ưu hóa chi phí sở hữu toàn bộ (Total Cost of Ownership – TCO).

Để cân đối nhu cầu nguyên vật liệu, khóa luận áp dụng mô hình cân đối cung cầu vật tư:

$$M = B + D_{ck} - D_{dk}$$

(Trong đó: $M$ là lượng hàng hóa cần mua vào trong kỳ; $B$ là sản lượng tiêu thụ hoặc đưa vào sản xuất theo kế hoạch; $D_{ck}$ là tồn kho dự trữ kế hoạch cuối kỳ; $D_{dk}$ là tồn kho thực tế đầu kỳ; trường hợp có hao hụt tính thêm định mức hao hụt $D_{hh}$).

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thu mua được thiết lập dựa trên bốn khía cạnh cốt lõi:

• Tiêu chí số lượng (Chase, Jacobs & Aquilano, 2006): Đảm bảo sự cân đối giữa định mức tiêu hao, nhu cầu sản xuất và mức tồn kho tối ưu để hạn chế ứ đọng vốn.
• Tiêu chí chất lượng (Besterfield, 2011): Kiểm soát tiêu chuẩn kỹ thuật (độ co giãn, độ bền màu, độ bền kéo), tính đồng nhất của lô vải và các chứng chỉ an toàn hóa chất quốc tế (OEKO-TEX, GRS).
• Tiêu chí chi phí (Fraser Johnson & Anna Flynn, 2015): Giá mua đơn vị, chi phí vận tải, chiết khấu số lượng, chi phí kiểm định, chi phí lưu kho bảo quản và TCO.
• Tiêu chí thời gian (Fraser Johnson & Anna Flynn, 2015): Thời gian đặt hàng, tốc độ xử lý đơn hàng, thời gian sản xuất của nhà cung ứng, thời gian vận chuyển logistics và mức độ linh hoạt đáp ứng đơn hàng khẩn.

Khóa luận cũng tổng hợp ba chiến lược thu mua chủ đạo: Mua sắm tập trung số lượng lớn (Van Weele, 2018); Đa dạng hóa mạng lưới nhà cung cấp nhằm giảm thiểu rủi ro đứt gãy (Dobler & Burt, 1996); Thiết lập quan hệ đối tác chiến lược lâu dài (Chopra & Meindl, 2016). Ngoài ra, phương pháp phân tích quyết định đa tiêu chí (MCDA - Multi-Criteria Decision Analysis) được viện dẫn làm cơ sở lý thuyết cho việc chấm điểm nhà cung cấp.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm hai nguồn dữ liệu chính:

• Dữ liệu thứ cấp: Được trích xuất từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính giai đoạn 2022–2024, bảng định mức kỹ thuật nguyên vật liệu (BOM - Bill of Material), kế hoạch sản xuất, báo cáo đánh giá nhà cung cấp nội bộ của Hanesbrands Huế và số liệu thống kê ngành dệt may từ VITAS, Tổng cục Thống kê.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phương pháp điều tra chọn mẫu tổng thể với bảng hỏi khảo sát gửi đến toàn bộ 13 nhân viên phụ trách trực tiếp các khâu thuộc chuỗi thu mua tại công ty. Thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) được sử dụng để lượng hóa ý kiến đánh giá về quy trình, độ chính xác của dự báo, năng lực đối tác, quản lý rủi ro và chất lượng nguyên liệu. Dữ liệu khảo sát được xử lý và phân tích bằng các phần mềm Excel và SPSS thông qua kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ tuyệt đối và tương đối, kết hợp phương pháp tham vấn ý kiến chuyên gia quản lý tại nhà máy.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động thu mua nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp lĩnh vực dệt may

Chương 1 hệ thống hóa khung lý thuyết tổng thể về quản trị thu mua vật tư công nghiệp, đồng thời làm rõ các đặc thù kỹ thuật và thương mại của chuỗi cung ứng dệt may. Ngành hàng dệt may có tính chu kỳ ngắn, biến động mạnh theo xu hướng thời trang, phụ thuộc vào mùa vụ tiêu dùng và chịu sự chi phối nặng nề từ các nguồn sợi, vải nhập khẩu. Nguyên liệu dệt may được phân định rõ thành: nguyên liệu chính (vải dệt thoi, dệt kim, sợi cotton, polyester, spandex), phụ liệu may (chỉ, thun lưng, nút, dây kéo), hóa chất nhuộm và vật tư bao bì đóng gói. Tác giả trình bày quy trình thu mua lý thuyết gồm 7 bước: từ xác định nhu cầu, chuẩn hóa yêu cầu kỹ thuật đơn hàng, tìm kiếm đối tác, đánh giá lựa chọn theo phương pháp MCDA, đàm phán hợp đồng, tiếp nhận - thanh toán đến hậu kiểm đối tác.

Về mặt thực tiễn, chương này phân tích bối cảnh ngành may mặc Việt Nam đầu năm 2025: kim ngạch xuất khẩu quý I/2025 đạt 11,2 tỷ USD (tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2024), cả năm ước đạt 47 tỷ USD (trong đó thị trường Hoa Kỳ chiếm 4,1 tỷ USD, tương đương 36,6% tổng kim ngạch). Tác giả khảo sát hai bài học kinh nghiệm điển hình tại Thừa Thiên Huế:

• Công ty TNHH Scavi Huế (Tập đoàn Scavi - Pháp): Triển khai hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) để theo dõi luồng vật tư theo thời gian thực; đa dạng hóa nguồn cung vải cao cấp đạt chuẩn OEKO-TEX, GOTS từ châu Âu và kiểm tra độc lập qua các phòng thí nghiệm bên thứ ba.
• Công ty TNHH MTV Dệt May Huế (HUEGATEX): Đẩy mạnh chiến lược nội địa hóa nguồn sợi dệt thông qua hợp tác với Tổng Công ty Dệt May Việt Nam (Vinatex) nhằm tận dụng quy tắc xuất xứ trong các FTA (EVFTA, CPTPP), đồng thời áp dụng chính sách đặt mua số lượng lớn theo quý để giữ giá ổn định.

Chương 2: Phân tích thực trạng hoạt động thu mua nguyên vật liệu may mặc tại Công ty Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế

Chương 2 cung cấp bức tranh chi tiết về điều kiện hoạt động và hiện trạng công tác thu mua nguyên liệu vải tại nhà máy Hanesbrands Huế:

Tổng quan doanh nghiệp và nguồn lực: Công ty là doanh nghiệp 100% vốn FDI từ Mỹ, hoạt động theo mô hình sở hữu chuỗi cung ứng (hơn 70% sản lượng toàn cầu do tập đoàn tự sản xuất hoặc ký hợp đồng chuyên biệt). Tính đến năm 2024, tổng quy mô nhân sự đạt 5.643 người. Cơ cấu nhân sự thu mua chuyên trách gồm 44 nhân viên trực tiếp và 6 nhân viên gián tiếp.

Chỉ tiêu nhân sự	2022	2023	2024	Biến động 2024/2023 (%)
Tổng số lao động (Người)	5.320	5.580	5.643	+1,13%
Lao động Nam (Người)	3.150	3.370	3.390	+0,59%
Lao động Nữ (Người)	2.170	2.210	2.253	+1,95%
Trình độ Sau đại học (Người)	105	115	120	+4,35%
Trình độ Đại học (Người)	1.150	1.220	1.260	+3,28%
Nhân viên thu mua trực tiếp (Người)	42	45	44	-2,22%
Nhân viên thu mua gián tiếp (Người)	8	5	6	+20,00%

Về năng lực tài chính, dữ liệu giai đoạn 2022–2024 cho thấy công ty mẹ đối mặt với áp lực rất lớn: tổng tài sản giảm từ 6.503,88 triệu USD (năm 2022) xuống 5.640,31 triệu USD (năm 2023) và tiếp tục giảm xuống mức 3.864,28 triệu USD vào năm 2024. Cơ cấu nguồn vốn mất cân đối nghiêm trọng khi nợ phải trả chiếm tới 99,11% tổng nguồn vốn vào năm 2024, vốn chủ sở hữu bị thu hẹp do các khoản lỗ ròng kéo dài (riêng năm 2024 lỗ ròng ghi nhận mức -320,43 triệu USD).

Quy trình và dữ liệu thu mua thực tế: Công ty tập trung thu mua ba chủng loại vải chính: Cotton (mã RBW651), Polyester (mã RBW649) và Spandex (mã RBW003). Chu trình thu mua tại chi nhánh được vận hành qua 8 giai đoạn khép kín: (1) Dự báo nhu cầu sản xuất; (2) Xác định nhu cầu mua nguyên vật liệu; (3) Xác định yêu cầu đơn đặt hàng; (4) Tìm kiếm nhà cung cấp tiềm năng; (5) Đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp; (6) Đàm phán và ký kết hợp đồng; (7) Giao nhận hàng và thanh toán; (8) Đánh giá hoạt động của nhà cung cấp.

Chỉ tiêu kế hoạch sản xuất áo thun	Đơn vị	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024
Kế hoạch sản xuất số lượng áo	Chiếc	520.000	570.000	620.000
Sản lượng thực tế sản xuất	Chiếc	519.200	569.200	619.400
Chênh lệch so với dự báo	Chiếc	-800	-800	-600
Tỷ lệ sai số dự báo sản lượng	%	-0,15%	-0,14%	-0,10%
Định mức tiêu hao vải	Psc/chiếc	0,20	0,20	0,20
Tổng nhu cầu nguyên liệu vải	Psc	104.000	114.000	124.000

Đối với toàn bộ các dòng sản phẩm của nhà máy, kế hoạch sản lượng tổng thể tăng từ 5,50 triệu sản phẩm (năm 2022) lên 5,75 triệu (năm 2023) và đạt 5,95 triệu sản phẩm (năm 2024). Công ty áp dụng bảng BOM chi tiết để chuẩn hóa lượng tiêu thụ, ví dụ: mã vải cotton jersey RBW651 có mức tiêu hao 1,84 LB/đơn vị; chỉ may AY1450 tiêu hao 0,04 LB; thun mềm EK2484 tiêu hao 9,75 YD. Sản lượng cũng được lập kế hoạch bám sát mùa vụ (Quý 1: Áo ngực 500.000 chiếc; Quý 2: Đồ lót nữ 450.000 chiếc; Quý 3: Đồ thể thao 550.000 chiếc; Quý 4: Đồ lót nam 500.000 chiếc).

Qua hệ thống bảng biểu phân tích từ Bảng 2.18 đến Bảng 2.70, tác giả chỉ ra các rủi ro vận hành: tỷ lệ đơn hàng vải sai chuẩn bị trả lại, tình trạng trễ tiến độ giao hàng phát sinh do biến động logistics, cùng mức độ biến động giá cotton 15% trong năm 2024. Đánh giá từ 13 nhân viên qua thang đo Likert chỉ ra mức độ hài lòng chung ở mức trung bình, trong đó hai khía cạnh gây quan ngại nhất là tính chính xác của kế hoạch dự báo nhu cầu dài hạn và khả năng kiểm soát chất lượng kỹ thuật của các lô vải nhập khẩu.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quy trình thu mua nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế

Dựa trên định hướng phát triển chuỗi cung ứng bền vững đến năm 2030 của Tập đoàn Hanesbrands và kết quả phân tích ma trận SWOT, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Xác định nhu cầu nguyên vật liệu: Cải tiến phương pháp dự báo bằng cách tích hợp sâu dữ liệu đơn hàng đàm phán với xu hướng thị trường, chuẩn hóa lại hệ số định mức hao hụt ($D_{hh}$) theo từng chủng loại vải nhằm loại bỏ sai lệch giữa BOM lý thuyết và tiêu hao thực tế trên chuyền.
2. Công tác lập kế hoạch thu mua: Xây dựng lịch trình đặt hàng theo quý, tính toán lượng dự trữ an toàn cho các đợt cao điểm mùa vụ nhằm tránh tình trạng thiếu hụt cục bộ hoặc tồn kho vượt định mức.
3. Quy trình lựa chọn nhà cung cấp: Ứng dụng bài bản ma trận ra quyết định đa tiêu chí (MCDA), kết hợp các tiêu chí định tính (chứng chỉ an toàn môi trường, trách nhiệm xã hội) và định lượng (tỷ lệ giao hàng đúng hạn, tỷ lệ lỗi lịch sử, khả năng giữ giá).
4. Quy trình đặt hàng và đàm phán: Lồng ghép các điều khoản phòng ngừa rủi ro biến động giá nguyên liệu vào hợp đồng kinh tế dài hạn; áp dụng điều khoản chia sẻ rủi ro tỷ giá và quy định rõ mức bồi thường khi nhà cung cấp giao trễ hạn.
5. Tiếp nhận và kiểm tra chất lượng: Nâng cao năng lực bộ phận kiểm tra chất lượng đầu vào (KCS/QC), tăng cường phối hợp kiểm tra mẫu thử tại các phòng thí nghiệm đạt chuẩn trước khi cho bốc dỡ toàn bộ lô vải vào kho.
6. Đẩy mạnh thu mua bền vững và minh bạch nguồn gốc: Gia tăng tỷ trọng các dòng vải tái chế và sợi cotton hữu cơ; số hóa quy trình truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu khó tính như EU và Hoa Kỳ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác thu mua nguyên vật liệu dệt may tại một doanh nghiệp FDI quy mô lớn thông qua hệ sinh thái số liệu thực tế:

• Đánh giá định lượng về năng lực lập kế hoạch: Độ sai số giữa kế hoạch dự báo và sản lượng sản xuất thực tế đối với dòng sản phẩm áo thun được duy trì ở mức rất thấp, giảm dần từ -0,15% (năm 2022) xuống -0,14% (năm 2023) và đạt -0,10% (năm 2024). Tổng nhu cầu vải phục vụ dòng hàng này được tính toán chính xác theo định mức 0,20 psc/chiếc, đạt 124.000 psc tương ứng với 619.400 sản phẩm sản xuất thực tế trong năm 2024.
• Nhận diện các điểm nghẽn chuỗi cung ứng: Khóa luận chỉ ra thực trạng áp lực đứt gãy nguồn cung khi giá cotton tăng 15% trong năm 2024, sự phụ thuộc lớn vào các nhà cung ứng vải nước ngoài, cũng như áp lực tài chính nghiêm trọng từ công ty mẹ khi hệ số nợ phải trả lên đến 99,11% nguồn vốn và lỗ lũy kế năm 2024 là -320,43 triệu USD.
• Khảo sát thực chứng: Khóa luận cung cấp kết quả điều tra sơ cấp từ 13 nhân sự trực tiếp làm công tác kế hoạch, thu mua và kho vận, lượng hóa các điểm yếu về thời gian giao hàng và tỷ lệ hàng lỗi đầu vào bằng thang đo Likert.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận không dừng lại ở lý thuyết chung mà xây dựng quy trình thu mua 8 bước cụ thể hóa cho nhà máy Hanesbrands Huế; đồng thời đưa ra hệ thống kiến nghị sát sườn cho Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) trong việc kết nối chuỗi cung ứng nội địa và cho ban lãnh đạo công ty trong việc chuyển đổi số, mua sắm vật liệu xanh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được nhận diện như sau:

• Quy mô mẫu khảo sát sơ cấp còn khiêm tốn ($n = 13$), chỉ bao gồm các nhân sự chuyên trách nội bộ tại một chi nhánh nhà máy dệt may, chưa thực hiện khảo sát đối chứng từ phía các đối tác cung ứng vải bên ngoài.
• Phạm vi phân tích chuyên sâu tập trung phần lớn vào nguyên liệu chính là vải (Cotton, Polyester, Spandex), trong khi các nhóm phụ liệu may (chỉ, thun, nút) và bao bì đóng gói chỉ mới được phân tích ở mức độ định mức BOM mà chưa đi sâu vào toàn bộ quy trình đàm phán hợp đồng riêng biệt.
• Về hướng phát triển tiếp theo, các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng mô hình khảo sát đa bên (kết hợp đánh giá từ góc độ nhà cung cấp), ứng dụng các mô hình kinh tế lượng để phân tích sâu hơn tác động của chuyển đổi số và thu mua xanh đến hiệu quả tài chính dài hạn của doanh nghiệp dệt may.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Logistics, Quản trị chuỗi cung ứng, Quản trị kinh doanh và Kinh tế phát triển: Nắm bắt phương pháp phân tích thực tế một chu trình mua hàng công nghiệp, cách xây dựng định mức nguyên vật liệu (BOM) và phương pháp kết hợp dữ liệu kế toán - kho vận với điều tra bảng hỏi Likert.
• Các nhà quản lý chuỗi cung ứng và cán bộ thu mua trong ngành dệt may: Tham khảo bộ chỉ tiêu đánh giá nhà cung cấp theo phương pháp MCDA, cách thức phân bổ lịch đặt hàng theo mùa vụ và các biện pháp ứng phó với biến động giá vải trên thị trường quốc tế.
• Phần đáng tham khảo nhất của công trình là Chương 2 với hệ thống 70 bảng biểu chi tiết, đặc biệt là các bảng dữ liệu về định mức tiêu hao, tỷ lệ sai số dự báo sản xuất và quy trình đối chiếu tiêu chuẩn kỹ thuật vải đầu vào.

Câu hỏi thường gặp

1. Định mức tiêu hao nguyên liệu vải và sản lượng sản xuất áo thun của Hanesbrands Huế giai đoạn 2022–2024 biến động như thế nào?
Theo số liệu tại Bảng 2.4 và 2.6, sản lượng thực tế sản xuất áo thun tăng đều đặn từ 519.200 chiếc (năm 2022) lên 569.200 chiếc (năm 2023) và đạt 619.400 chiếc (năm 2024). Với định mức tiêu hao kỹ thuật cố định là 0,20 psc vải/chiếc, tổng nhu cầu nguyên liệu vải thực tế tương ứng qua các năm lần lượt là 104.000 psc, 114.000 psc và 124.000 psc. Sai số giữa dự báo và thực tế sản xuất rất nhỏ (dao động từ -0,10% đến -0,15%).

2. Thực trạng tài chính của Hanesbrands trong giai đoạn nghiên cứu bộc lộ những thách thức gì đối với hoạt động thu mua?
Dữ liệu tại Bảng 2.2 cho thấy doanh nghiệp đối mặt với khó khăn tài chính lớn: tổng tài sản giảm mạnh từ 6.503,88 triệu USD (năm 2022) xuống còn 3.864,28 triệu USD (năm 2024). Tỷ lệ nợ phải trả chiếm tới 99,11% tổng nguồn vốn vào năm 2024, trong khi vốn chủ sở hữu chỉ còn 0,89% do công ty bị lỗ ròng kéo dài (lỗ ròng năm 2024 là -320,43 triệu USD). Cơ cấu vốn này tạo sức ép lớn lên hạn mức tín dụng và dòng tiền thanh toán cho các nhà cung cấp nguyên vật liệu.

3. Đối tượng và phương pháp khảo sát dữ liệu sơ cấp trong khóa luận được thiết kế ra sao?
Khóa luận tiến hành chọn mẫu tổng thể với $n = 13$ cán bộ nhân viên đang trực tiếp phụ trách các khâu thu mua, kế hoạch sản xuất, kiểm tra chất lượng, kho và vận chuyển tại công ty. Phiếu khảo sát sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) nhằm đo lường mức độ đồng thuận về quy trình thu mua, chất lượng nguyên liệu, rủi ro giao hàng và quản lý tồn kho, sau đó được tổng hợp và phân tích qua phần mềm Excel và SPSS.

4. Ba loại nguyên liệu vải chính được công ty thu mua có mã ký hiệu là gì và đặc tính kỹ thuật ra sao?
Tại Bảng 2.3, ba loại nguyên liệu vải chính của công ty gồm: Vải Cotton (mã RBW651) với đặc tính mềm mại, thấm hút mồ hôi và thoáng khí; Vải Polyester (mã RBW649) có độ bền cao, chống nhăn, chống co rút và giữ màu tốt; Vải Spandex (mã RBW003) có độ co giãn và đàn hồi vượt trội, giúp trang phục ôm sát cơ thể.

5. Tác giả đề xuất những giải pháp trọng tâm nào để hoàn thiện hoạt động thu mua tại Hanesbrands Huế?
Khóa luận đề xuất 6 nhóm giải pháp chủ chốt tại Chương 3: (1) Chuẩn hóa phương pháp xác định nhu cầu nguyên vật liệu và cập nhật hệ số hao hụt; (2) Tối ưu hóa kế hoạch mua sắm theo mùa vụ; (3) Áp dụng ma trận MCDA trong đánh giá nhà cung cấp; (4) Lồng ghép điều khoản phòng ngừa rủi ro giá và giao hàng vào hợp đồng; (5) Siết chặt quy trình kiểm định chất lượng vải đầu vào; (6) Thúc đẩy thu mua nguyên vật liệu xanh và số hóa truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Khánh Hà là công trình nghiên cứu ứng dụng có cấu trúc chặt chẽ, phân tích toàn diện thực trạng thu mua nguyên vật liệu vải tại Công ty TNHH Hanesbrands Việt Nam Chi nhánh Huế giai đoạn 2022–2024. Thông qua việc kết hợp số liệu thứ cấp nội bộ từ 70 bảng biểu với kết quả khảo sát sơ cấp qua thang đo Likert, đề tài đã chỉ rõ những điểm mạnh trong công tác kiểm soát định mức sản xuất cũng như các hạn chế về thời gian giao nhận, biến động giá và kiểm soát chất lượng vật tư nhập khẩu. Hệ thống 6 giải pháp và các kiến nghị đề xuất tại Chương 3 bám sát định hướng chuỗi cung ứng bền vững đến năm 2030, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các doanh nghiệp dệt may trong việc nâng cao hiệu quả quản trị thu mua.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu then chốt trong chuỗi cung ứng, có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, chi phí sản xuất và hiệu quả hoạt động tổng thể của doanh SVTH: Nguyễn Khánh Hà 6 Khóa Luận Cuối Khóa GVTH: TS. Nguyễn Hoàng Diễm My nghiệp[9]. Tóm lại, quản trị thu mua nguyên vật liệu là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và với các đối tác bên ngoài nhằm bảo đảm nguyên liệu đầu vào đáp ứng tốt nhất cho quá trình sản xuất và kinh doanh.2 Thu mua nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may 1.Khái niệm Trong ngành dệt may, nguyên vật liệu là yếu tố đầu vào quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, thẩm mỹ và giá thành sản phẩm. Vì vậy, hoạt động thu mua nguyên vật liệu là một khâu thiết yếu trong chuỗi giá trị, nhằm đảm bảo đủ số lượng, chất lượng, mẫu mã và tiến độ, đồng thời tối ưu chi phí sản xuất.

Theo Nguyễn Thị Hương Giang (2017), thu mua nguyên vật liệu là quá trình lập kế hoạch, tìm nguồn, lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán và tổ chức mua sắm, phù hợp với yêu cầu sản xuất từng đơn hàng. [5] Phạm Văn Minh (2016) cũng nhận định rằng việc thu mua trong dệt may rất phức tạp do sản phẩm đa dạng về mẫu mã, màu sắc và chất liệu. Thu mua hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí đầu vào, đảm bảo chất lượng, tiến độ giao hàng và nâng cao khả năng cạnh tranh trong nước lẫn quốc tế. [6] Ngoài ra, công tác thu mua còn đòi hỏi sự đồng đều giữa các lô hàng, sự phù hợp với yêu cầu khách hàng, đặc biệt là trong xuất khẩu.

Việc lựa chọn nhà cung cấp uy tín, giá cả hợp lý và khả năng cung ứng ổn định cũng đóng vai trò then chốt. Do đó, người làm thu mua cần có chuyên môn, kỹ năng phân tích thị trường, đàm phán và xử lý tình huống linh hoạt. Tóm lại, thu mua nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may là một quá trình phức tạp, đa dạng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, giá thành và khả năng đáp ứng của doanh nghiệp. Đây là hoạt động chiến lược giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt nguồn nguyên liệu đầu vào, bảo đảm tiến độ sản xuất và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ khách hàng trong nước và quốc tế.Đặc điểm ngành hàng dệt may và nguyên vật liệu lĩnh vực dệt may 1.1 Đặc điểm ngành hàng dệt may Ngành dệt may là một trong những ngành công nghiệp chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Việt Nam.

Đây là ngành có tốc độ tăng trưởng cao, kim ngạch xuất khẩu lớn và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động trong cả nước. SVTH: Nguyễn Khánh Hà 7 Khóa Luận Cuối Khóa GVTH: TS. Nguyễn Hoàng Diễm My Tuy nhiên, ngành dệt may cũng có những đặc điểm riêng biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và công tác thu mua nguyên vật liệu, cụ thể như sau: Tính mùa vụ và chịu ảnh hưởng bởi xu hướng thời trang: Sản phẩm dệt may có tính mùa vụ rõ rệt, phụ thuộc vào thời tiết và thị hiếu người tiêu dùng từng thị trường. Bên cạnh đó, sự thay đổi liên tục của các xu hướng thời trang cũng làm cho mẫu mã, chủng loại và số lượng nguyên vật liệu có sự biến động lớn qua từng thời kỳ.

Đa dạng về sản phẩm: Ngành dệt may sản xuất nhiều mặt hàng khác nhau như quần áo may sẵn, đồng phục, đồ thể thao, đồ lót, khăn trải bàn, rèm cửa… Mỗi loại sản phẩm lại có yêu cầu khác nhau về nguyên liệu, màu sắc, chất liệu và phụ liệu đi kèm. Yêu cầu cao về chất lượng và thẩm mỹ: Đặc thù sản phẩm dệt may đòi hỏi sự chính xác về màu sắc, mẫu mã, độ đồng đều và chất lượng nguyên vật liệu. Các tiêu chuẩn kỹ thuật về độ bền màu, độ co giãn, độ bền kéo, độ an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng cũng ngày càng được đặt ra nghiêm ngặt, đặc biệt với các đơn hàng xuất khẩu. Phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu: Do công nghiệp dệt nhuộm và sản xuất phụ liệu trong nước còn nhiều hạn chế, nên phần lớn nguyên vật liệu, đặc biệt là các loại vải cao cấp, vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài.

Điều này khiến giá thành và tiến độ thu mua chịu ảnh hưởng lớn từ tỷ giá, thuế quan và các chính sách thương mại quốc tế. Đặc điểm nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may Nguyên vật liệu dệt may bao gồm nguyên liệu chính và nguyên liệu phụ, đóng vai trò quyết định trong việc tạo nên chất lượng, giá thành và giá trị sử dụng của sản phẩm. Đặc điểm của nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may được thể hiện qua các khía cạnh sau: Tính đa dạng, phong phú: Nguyên vật liệu ngành dệt may vô cùng đa dạng, bao gồm nhiều loại vải khác nhau như vải dệt thoi, vải dệt kim, vải không dệt; các loại sợi như cotton, polyester, viscose, spandex… Bên cạnh đó, còn có các loại phụ liệu như chỉ may, cúc, khóa kéo, dây thun, nhãn mác, logo thêu, bao bì… Mỗi loại đều có đặc tính kỹ thuật và công dụng riêng biệt. Yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng: Nguyên vật liệu dệt may cần đáp ứng nhiều tiêu chuẩn về độ bền màu, độ bền kéo, độ co rút, độ an toàn với sức khỏe con người (không chứa hóa chất độc hại, thân thiện với môi trường…).

Đặc biệt với hàng SVTH: Nguyễn Khánh Hà 8 Khóa Luận Cuối Khóa GVTH: TS. Nguyễn Hoàng Diễm My xuất khẩu, nguyên liệu phải đạt các chứng chỉ quốc tế như OEKO-TEX, GRS, Organic… Dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện bảo quản: Vải và các loại nguyên vật liệu dệt may rất dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng, côn trùng. Vì vậy, quá trình vận chuyển và lưu kho phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm điều kiện bảo quản phù hợp để tránh hư hỏng, xuống cấp. Biến động giá theo thị trường: Giá nguyên liệu dệt may, nhất là nguyên liệu nhập khẩu, thường xuyên biến động do ảnh hưởng từ tỷ giá ngoại tệ, chi phí vận chuyển, nguồn cung thế giới và các chính sách thương mại của từng quốc gia.2 Phân loại Căn cứ vào tính chất và công dụng trong sản xuất, nguyên vật liệu trong ngành dệt may được phân thành các nhóm cơ bản như sau: Nguyên vật liệu chính: Là những loại vật liệu trực tiếp cấu thành sản phẩm may mặc.

Bao gồm các loại vải như vải cotton, vải polyester, vải viscose, vải thun, vải kaki, vải jeans, vải voan, vải ren… và các loại sợi như cotton, spandex, poly, viscose… Phụ liệu: Là những loại vật liệu hỗ trợ cho quá trình hoàn thiện sản phẩm, bao gồm chỉ may, cúc áo, khóa kéo, dây kéo, dây thun, nhãn mác, logo, bông độn, mút lót, bao bì, túi treo sản phẩm… Hóa chất, thuốc nhuộm: Sử dụng trong các công đoạn xử lý vải như tẩy trắng, nhuộm màu, in hoa văn, hoàn tất bề mặt vải. Vật liệu đóng gói: Gồm thùng carton, túi nilon, tem nhãn, dây buộc… dùng để bảo quản và vận chuyển sản phẩm đến tay khách hàng. Việc phân loại nguyên liệu giúp doanh nghiệp dễ dàng quản lý, kiểm soát chất lượng, lập kế hoạch thu mua và sử dụng hợp lý, đồng thời phục vụ công tác tính giá thành và định mức sản xuất.3 Mục tiêu, vai trò hoạt động thu mua nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may Mục tiêu của hoạt động thu mua nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may: Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp dệt may, thu mua nguyên vật liệu giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là khâu đầu vào trực tiếp quyết định chất lượng và giá thành sản phẩm. Việc tổ chức tốt hoạt động thu mua sẽ bảo đảm tính liên tục, chủ động cho quá trình sản xuất, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả SVTH: Nguyễn Khánh Hà 9 Khóa Luận Cuối Khóa GVTH: TS.

Nguyễn Hoàng Diễm My kinh doanh. Hoạt động thu mua nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may hướng đến một số mục tiêu cơ bản sau: Bảo đảm đủ số lượng, đúng chủng loại và kịp thời gian: Đáp ứng đầy đủ nhu cầu về nguyên vật liệu cho sản xuất, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa, bảo đảm cho các đơn hàng được thực hiện đúng tiến độ. Bảo đảm chất lượng nguyên vật liệu: Thu mua các loại nguyên vật liệu đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, phù hợp với yêu cầu của từng sản phẩm, thị trường tiêu thụ và khách hàng, nhất là đối với các đơn hàng xuất khẩu có tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Tối ưu hóa chi phí thu mua: Tìm kiếm và lựa chọn các chỉ tiêu giá cả hợp lý, chất lượng tốt, điều kiện thanh toán và vận chuyển thuận lợi, nhằm giảm thiểu chi phí đầu vào, góp phần hạ giá thành sản phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Đảm bảo sự ổn định và linh hoạt của nguồn cung: Duy trì mối quan hệ tốt với các nhà cung cấp lâu dài, đồng thời chủ động tìm kiếm thêm nhiều nguồn cung để kịp thời thích ứng với biến động của thị trường, hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng. Vai trò của hoạt động thu mua nguyên vật liệu trong lĩnh vực dệt may: Hoạt động thu mua nguyên vật liệu có vai trò quan trọng trong toàn bộ quá trình sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp dệt may, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, tiến độ giao hàng, giá thành sản phẩm và hiệu quả hoạt động. Cụ thể: Đảm bảo đầu vào cho quá trình sản xuất: Nguyên vật liệu là yếu tố đầu vào thiết yếu của ngành dệt may. Hoạt động thu mua tốt sẽ bảo đảm đầy đủ nguyên vật liệu về số lượng, chất lượng, kịp tiến độ sản xuất và tránh tình trạng gián đoạn dây chuyền sản xuất.

Ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm: Chất lượng của nguyên vật liệu quyết định đến chất lượng sản phẩm cuối cùng. Nếu nguyên vật liệu không đạt chuẩn sẽ ảnh hưởng đến độ bền, màu sắc, kiểu dáng và tính thẩm mỹ của sản phẩm, làm giảm giá trị hàng hóa và uy tín của doanh nghiệp. Tác động đến giá thành và khả năng cạnh tranh: Giá nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành sản phẩm may mặc. Việc thu mua với giá hợp lý, chất lượng đảm bảo sẽ giúp giảm chi phí đầu vào, hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.