Luận Văn Thạc Sĩ Về Phân Tích Diễn Ngôn Ca Từ Trong Bài Hát Kháng Chiến Tại ĐH Quốc Gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích diễn ngôn ca từ bài hát kháng chiến, khám phá ngôn ngữ truyền thông xã hội và ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa.

• Tác giả: Lê Thị Phượng
• Người hướng dẫn: GS.TS Đinh Văn Đức
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Phân Tích Diễn Ngôn Ca Từ Bài Hát Kháng Chiến
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Đóng góp của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Các lí thuyết về truyền thông
• 1.2. Phân tích diễn ngôn
• 1.2.1. Những nét chính trong nghiên cứu diễn ngôn
• 1.2.2. Diễn ngôn ca từ trong bài hát Cách mạng
• 1.2.3. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT CẤU DIỄN NGÔN TRONG CÁC CA KHÚC CÁCH MẠNG
• 2.1. Cấu trúc tên đề
• 2.2. Bố cục một ca khúc
• 2.3. Đặc điểm của câu mở và câu kết
• 2.4. Thủ pháp so sánh/ví von
• 2.5. Phƣơng tiện liên kết
• 2.6. Kết cấu đảo
• 2.7. Cấu trúc lồng
• 2.8. Các kiểu quan hệ diễn ngôn
• 2.9. Nguyên lí song song
• 2.10. Vị ngữ phụ
• 2.11. Trạng ngữ
• 2.11.1. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG TÁC ĐỘNG TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI CỦA CÁC CA KHÚC CÁCH MẠNG
• 3.1. Chức năng tác động qua các hành động ngôn từ
• 3.1.1. Hành động khẳng định
• 3.1.2. Hành động cầu khiến (mệnh lệnh)
• 3.1.3. Hành động hứa hẹn
• 3.1.4. Hành động bày tỏ
• 3.1.5. Hành động tuyên bố
• 3.2. Chức năng tác động qua các tiểu chức năng
• 3.3. Chức năng tác động qua sự phối hợp giữa âm thanh và ngôn từ
• 3.3.1. Âm và vần
• 3.3.2. Chỉ địa danh
• 3.3.3. Chỉ sự đoàn kết dân tộc
• 3.3.4. Từ biểu thị sự quyết tâm giành thắng lợi
• 3.3.5. Từ biểu thị hi vọng vào một tƣơng lai chói sáng, vào sự trƣờng tồn của non sông Việt Nam
• 3.3.6. Trật tự từ
• 3.4. Tiểu kết
• DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TƢ LIỆU TRÍCH DẪN

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích diễn ngôn ca từ bài hát kháng chiến

Phân tích diễn ngôn ca từ trong bài hát kháng chiến không chỉ là việc tìm hiểu nội dung mà còn là cách nhìn nhận sâu sắc về ngôn ngữ và văn hóa. Các bài hát kháng chiến thường mang trong mình những thông điệp mạnh mẽ, thể hiện tinh thần yêu nước và khát vọng tự do. Việc phân tích diễn ngôn giúp làm rõ hơn ý nghĩa và tác động của ca từ đến người nghe.

1.1. Diễn ngôn ca từ và vai trò của nó trong văn hóa

Diễn ngôn ca từ trong bài hát kháng chiến không chỉ đơn thuần là âm nhạc mà còn là một phần của văn hóa dân tộc. Nó phản ánh tâm tư, tình cảm và khát vọng của nhân dân trong những giai đoạn khó khăn. Các ca từ thường sử dụng hình ảnh, biểu tượng để truyền tải thông điệp sâu sắc.

1.2. Ý nghĩa của bài hát kháng chiến trong lịch sử

Bài hát kháng chiến không chỉ là những giai điệu mà còn là những tài liệu lịch sử sống động. Chúng ghi lại những khoảnh khắc quan trọng trong cuộc chiến tranh, thể hiện lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết của dân tộc. Phân tích diễn ngôn giúp hiểu rõ hơn về bối cảnh lịch sử và xã hội mà các bài hát ra đời.

II. Những thách thức trong phân tích diễn ngôn ca từ

Phân tích diễn ngôn ca từ trong bài hát kháng chiến gặp phải nhiều thách thức. Một trong số đó là việc hiểu đúng ngữ cảnh và ý nghĩa của các từ ngữ, hình ảnh được sử dụng. Ngoài ra, sự đa dạng trong cách thể hiện và cảm nhận của người nghe cũng tạo ra những khó khăn trong việc phân tích.

2.1. Khó khăn trong việc xác định ngữ cảnh

Ngữ cảnh là yếu tố quan trọng trong phân tích diễn ngôn. Việc xác định đúng ngữ cảnh lịch sử, xã hội khi bài hát ra đời sẽ giúp hiểu rõ hơn về ý nghĩa của ca từ. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng dễ dàng để tìm ra thông tin chính xác về bối cảnh đó.

2.2. Sự đa dạng trong cảm nhận của người nghe

Mỗi người nghe có thể có những cảm nhận khác nhau về cùng một bài hát. Điều này tạo ra sự phong phú nhưng cũng là thách thức trong việc phân tích diễn ngôn. Cần phải xem xét nhiều góc độ và quan điểm khác nhau để có cái nhìn toàn diện.

III. Phương pháp phân tích diễn ngôn ca từ hiệu quả

Để phân tích diễn ngôn ca từ trong bài hát kháng chiến một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ học hiện đại. Các phương pháp này giúp làm rõ cấu trúc, chức năng và tác động của ca từ đến người nghe.

3.1. Phân tích cấu trúc ca từ

Phân tích cấu trúc ca từ giúp hiểu rõ hơn về cách mà các từ ngữ, hình ảnh được sắp xếp để tạo ra ý nghĩa. Cấu trúc này không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc mà còn đến cách mà thông điệp được truyền tải đến người nghe.

3.2. Nghiên cứu chức năng của ca từ

Chức năng của ca từ trong bài hát kháng chiến rất đa dạng. Nó có thể là chức năng truyền tải thông điệp, tạo động lực hoặc khơi gợi cảm xúc. Việc nghiên cứu chức năng này giúp làm rõ hơn vai trò của ca từ trong việc kết nối với người nghe.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phân tích diễn ngôn ca từ

Phân tích diễn ngôn ca từ trong bài hát kháng chiến không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Những kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong giáo dục, truyền thông và nghệ thuật.

4.1. Ứng dụng trong giáo dục

Kết quả phân tích diễn ngôn có thể được sử dụng để giảng dạy ngôn ngữ và văn hóa cho học sinh. Việc hiểu rõ ca từ sẽ giúp học sinh cảm nhận sâu sắc hơn về văn hóa dân tộc và lịch sử.

4.2. Ứng dụng trong truyền thông

Phân tích diễn ngôn ca từ cũng có thể được áp dụng trong lĩnh vực truyền thông. Các nhà báo, nhà nghiên cứu có thể sử dụng những hiểu biết này để tạo ra các sản phẩm truyền thông có giá trị và ý nghĩa hơn.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu diễn ngôn ca từ

Nghiên cứu diễn ngôn ca từ trong bài hát kháng chiến mở ra nhiều hướng đi mới cho nghiên cứu ngôn ngữ học. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ có nhiều phát hiện thú vị và giá trị.

5.1. Tương lai của nghiên cứu diễn ngôn

Nghiên cứu diễn ngôn ca từ sẽ tiếp tục phát triển và mở rộng. Các nhà nghiên cứu có thể khám phá thêm nhiều khía cạnh mới, từ ngữ nghĩa đến tác động xã hội của ca từ.

5.2. Đóng góp của nghiên cứu vào ngôn ngữ học

Nghiên cứu diễn ngôn ca từ không chỉ làm phong phú thêm kho tàng ngôn ngữ học mà còn góp phần vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Những kết quả nghiên cứu sẽ là tài liệu quý giá cho các thế hệ sau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ 1944 đến 1975, các bài hát kháng chiến đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa và tinh thần của người Việt Nam. Theo ước tính, có khoảng 50 bài hát tiêu biểu được tuyển chọn từ Tuyển tập “Những bài hát hay dùng trong các Hội diễn văn nghệ” (NXB Âm nhạc, Hà Nội, 2007) cùng nhiều ca khúc khác trên các website, phản ánh sinh động tinh thần kháng chiến và lòng yêu nước. Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc phân tích ngôn ngữ truyền thông xã hội qua diễn ngôn các ca từ trong những bài hát này nhằm làm rõ vai trò của ngôn ngữ trong việc truyền tải thông điệp xã hội, khích lệ tinh thần chiến đấu và xây dựng ý thức cộng đồng.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo cứu cấu trúc, chức năng và các tiểu chức năng của diễn ngôn ca từ trong bài hát cách mạng, đồng thời phân tích chức năng tác động truyền thông xã hội của các ca từ trong giai đoạn 1945 - 1975. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ca khúc kháng chiến nổi bật của nhiều nhạc sĩ tiêu biểu trong khoảng thời gian trên, chủ yếu tại miền Bắc Việt Nam và vùng giải phóng miền Nam.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần làm rõ khái niệm truyền thông xã hội trong ngôn ngữ học, đồng thời cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc sử dụng tiếng Việt trong truyền thông xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc cách mạng. Kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ việc biên soạn nội dung và phương pháp dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, đồng thời nâng cao hiệu quả sáng tác và giao tiếp qua ca từ trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về truyền thông xã hội và phân tích diễn ngôn, trong đó:

• Lý thuyết truyền thông xã hội: Truyền thông xã hội được hiểu là quá trình tương tác giữa các cá nhân thông qua các phương tiện hiện đại như Internet, mạng xã hội, diễn đàn, với tính đối thoại và phản hồi cao. Ngôn ngữ trong truyền thông xã hội không chỉ truyền tải thông tin mà còn tạo lập và duy trì các mối quan hệ xã hội.

• Phân tích diễn ngôn (Discourse Analysis): Diễn ngôn được xem là ngôn ngữ trong hoạt động, chịu sự chi phối của ngữ cảnh văn hóa - xã hội. Lý thuyết cấu trúc diễn ngôn (Rhetorical Structure Theory) được áp dụng để biểu diễn sự mạch lạc, chặt chẽ của văn bản qua các quan hệ diễn ngôn giữa các đơn vị văn bản, phân biệt nhân (nucleus) và vệ tinh (satellite).

• Chức năng của diễn ngôn: Theo M. Halliday và G. Yule, diễn ngôn có ba chức năng chính gồm chức năng tư tưởng (truyền tải thông tin), chức năng liên nhân (thiết lập và duy trì quan hệ xã hội), và chức năng văn bản (kết nối các thành phần ngôn ngữ tạo thành văn bản có hiệu lực).

• Phân loại diễn ngôn: Diễn ngôn ca từ trong bài hát cách mạng được phân biệt với các loại diễn ngôn nghệ thuật khác như diễn ngôn thơ, diễn ngôn văn học, nhờ tính chất vừa mang tính nghệ thuật vừa có chức năng tác động xã hội rõ rệt.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng khoảng 50 bài hát kháng chiến tiêu biểu trong giai đoạn 1944-1975, được tuyển chọn từ Tuyển tập “Những bài hát hay dùng trong các Hội diễn văn nghệ” và các nguồn trực tuyến.

• Phương pháp phân tích: Luận văn áp dụng phương pháp miêu tả kết hợp phân tích diễn ngôn dựa trên quan điểm ngữ pháp chức năng và ngữ dụng học. Các thủ pháp phân tích gồm phân tích nghĩa, phân tích ngữ cảnh, mô hình hóa cấu trúc diễn ngôn, và thống kê số liệu về cấu trúc tên đề, bố cục ca khúc, chức năng ngôn ngữ.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu gồm các ca khúc tiêu biểu được chọn lọc kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính đại diện cho dòng nhạc cách mạng trong giai đoạn nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Quá trình nghiên cứu diễn ra trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến 2012, bao gồm thu thập tư liệu, phân tích lý thuyết, xử lý dữ liệu và viết luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cấu trúc tên đề ca khúc cách mạng đa dạng về độ dài và hình thức

   • Tên đề gồm từ 2 đến 9 chữ, trong đó tên đề 4 chữ chiếm tỷ lệ cao nhất với 32.7% (34/104 bài).
   • Tên đề thường là ngữ (64.4%), chủ yếu là danh ngữ (49/104) và động ngữ (17/104).
   • Tên đề đặt trực diện, liên quan mật thiết đến nội dung ca khúc, như địa danh, hoạt động nhân vật, hiện tượng, hoặc mệnh lệnh.

2. Bố cục ca khúc cách mạng có cấu trúc rõ ràng và đa dạng

   • Các phần cơ bản gồm dạo đầu (intro), đoạn chính (verse), hợp xướng/điệp khúc (chorus/refrain), giang tấu (interlude), phần nối (bridge), và dạo cuối (outro).
   • Ví dụ cấu trúc phổ biến: A1-A2-B-A3-B-C-B, trong đó A là đoạn chính, B là điệp khúc, C là phần nối.
   • Một số ca khúc kể chuyện chỉ có đoạn chính (single verse) không có điệp khúc, như "Nhạc rừng" của Hoàng Việt.

3. Chức năng tác động truyền thông xã hội của ca từ thể hiện qua các hành động ngôn từ đa dạng

   • Hành động khẳng định, cầu khiến, hứa hẹn, bày tỏ và tuyên bố được sử dụng để truyền tải thông điệp cách mạng, khích lệ tinh thần chiến đấu và đoàn kết dân tộc.
   • Các tiểu chức năng như tính phiếm định, sự phối hợp giữa âm thanh và ngôn từ (âm và vần) góp phần tăng cường hiệu quả truyền thông.

4. Đặc điểm câu mở và câu kết trong ca khúc cách mạng có vai trò quan trọng trong việc tạo khí thế và kết thúc mạch cảm xúc

   • Câu mở thường biểu thị khí thế ra trận, tinh thần quyết tâm.
   • Câu kết khép lại bài hát với thông điệp rõ ràng, có khi đảo ngược trật tự thời gian để tạo hiệu ứng nghệ thuật.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy ca từ trong các bài hát kháng chiến không chỉ đơn thuần là lời hát mà còn là diễn ngôn truyền thông xã hội có chức năng tác động mạnh mẽ đến nhận thức và hành vi của người nghe. Cấu trúc tên đề và bố cục ca khúc được thiết kế chặt chẽ nhằm tối ưu hóa khả năng truyền tải thông điệp và tạo ấn tượng sâu sắc. So với các nghiên cứu trước đây về ngôn ngữ truyền thông xã hội, luận văn đã làm rõ hơn vai trò của diễn ngôn ca từ trong bối cảnh lịch sử và văn hóa cụ thể của Việt Nam.

Việc sử dụng các hành động ngôn từ đa dạng trong ca từ giúp tăng cường tính thuyết phục và khả năng kết nối xã hội, phù hợp với mục tiêu truyền thông xã hội là thay đổi thái độ và hành vi theo hướng tích cực. Các đặc điểm về câu mở và câu kết cũng góp phần tạo nên sự mạch lạc và cảm xúc cho ca khúc, đồng thời phản ánh sự sáng tạo nghệ thuật của các nhạc sĩ trong việc kết hợp ngôn ngữ và âm nhạc.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố độ dài tên đề, bảng thống kê các loại chức năng ngôn từ trong ca từ, và sơ đồ cấu trúc điển hình của ca khúc cách mạng để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nghiên cứu và ứng dụng phân tích diễn ngôn trong sáng tác ca khúc cách mạng mới

   • Động từ hành động: Khuyến khích, áp dụng
   • Target metric: Số lượng ca khúc mới có cấu trúc diễn ngôn rõ ràng, hiệu quả truyền thông cao
   • Timeline: 2 năm
   • Chủ thể thực hiện: Các nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc, cơ quan văn hóa

2. Phát triển chương trình đào tạo về ngôn ngữ truyền thông xã hội và phân tích diễn ngôn cho sinh viên ngành ngôn ngữ và âm nhạc

   • Động từ hành động: Xây dựng, triển khai
   • Target metric: Số khóa học, số sinh viên tham gia
   • Timeline: 1 năm
   • Chủ thể thực hiện: Các trường đại học, viện nghiên cứu

3. Biên soạn tài liệu hướng dẫn sử dụng tiếng Việt trong truyền thông xã hội dựa trên kết quả nghiên cứu ca từ cách mạng

   • Động từ hành động: Soạn thảo, phát hành
   • Target metric: Số lượng tài liệu, mức độ sử dụng trong giảng dạy và truyền thông
   • Timeline: 18 tháng
   • Chủ thể thực hiện: Nhà xuất bản, các tổ chức giáo dục

4. Tổ chức các hội thảo, tọa đàm về vai trò của diễn ngôn ca từ trong truyền thông xã hội và văn hóa dân tộc

   • Động từ hành động: Tổ chức, phổ biến
   • Target metric: Số hội thảo, số người tham dự
   • Timeline: Hàng năm
   • Chủ thể thực hiện: Các viện nghiên cứu, hội văn hóa nghệ thuật

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học và truyền thông xã hội

   • Lợi ích: Hiểu sâu về vai trò của ngôn ngữ trong truyền thông xã hội qua ca từ cách mạng, áp dụng vào các nghiên cứu liên quan.
   • Use case: Phát triển lý thuyết, phân tích các sản phẩm truyền thông khác.

2. Nhạc sĩ và nhà sáng tác ca khúc

   • Lợi ích: Nắm bắt cấu trúc và chức năng diễn ngôn trong ca từ để sáng tác ca khúc có hiệu quả truyền thông cao.
   • Use case: Tạo ra các tác phẩm âm nhạc phù hợp với mục tiêu xã hội và văn hóa.

3. Giảng viên và sinh viên ngành ngôn ngữ, âm nhạc, văn hóa

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo cho giảng dạy và học tập về phân tích diễn ngôn, ngôn ngữ truyền thông xã hội và âm nhạc cách mạng.
   • Use case: Phát triển chương trình đào tạo, nghiên cứu học thuật.

4. Cán bộ quản lý văn hóa và truyền thông

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò của ca từ cách mạng trong truyền thông xã hội để xây dựng chính sách và chương trình phù hợp.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển văn hóa, truyền thông trong cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân tích diễn ngôn là gì và tại sao nó quan trọng trong nghiên cứu ca từ cách mạng?
   Phân tích diễn ngôn là phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ trong ngữ cảnh văn hóa - xã hội, giúp hiểu cách thức ngôn ngữ tạo ra ý nghĩa và tác động xã hội. Trong ca từ cách mạng, nó giúp làm rõ cách ngôn ngữ truyền tải thông điệp, khích lệ tinh thần và xây dựng ý thức cộng đồng.

2. Các chức năng chính của diễn ngôn trong ca khúc cách mạng là gì?
   Ba chức năng chính gồm: chức năng tư tưởng (truyền tải thông tin, tư tưởng cách mạng), chức năng liên nhân (thiết lập và duy trì quan hệ xã hội, đoàn kết dân tộc), và chức năng văn bản (kết nối các phần của ca từ tạo nên hiệu lực lời nói).

3. Cấu trúc tên đề ca khúc cách mạng có đặc điểm gì nổi bật?
   Tên đề thường có độ dài từ 2 đến 9 chữ, chủ yếu là danh ngữ hoặc động ngữ, đặt trực diện liên quan đến nội dung ca khúc như địa danh, hoạt động nhân vật, hiện tượng hoặc mệnh lệnh, giúp người nghe dễ nhận diện và ghi nhớ.

4. Tại sao phần dạo đầu (intro) trong ca khúc cách mạng lại quan trọng?
   Phần dạo đầu xác định giọng điệu, nhịp độ và trạng thái cảm xúc của ca khúc, tạo ấn tượng đầu tiên cho người nghe, giúp họ định hướng thể loại và tinh thần bài hát, từ đó tăng khả năng thu hút và giữ chân thính giả.

5. Làm thế nào ca từ cách mạng thể hiện chức năng tác động truyền thông xã hội?
   Ca từ sử dụng các hành động ngôn từ như khẳng định, cầu khiến, hứa hẹn, bày tỏ và tuyên bố để truyền tải thông điệp cách mạng, khích lệ tinh thần chiến đấu, đoàn kết dân tộc và tạo sự đồng thuận xã hội, đồng thời phối hợp âm thanh và ngôn từ để tăng hiệu quả truyền thông.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ vai trò của ngôn ngữ truyền thông xã hội qua phân tích diễn ngôn ca từ trong các bài hát kháng chiến giai đoạn 1944-1975.
• Cấu trúc tên đề và bố cục ca khúc được khảo cứu chi tiết, cho thấy sự đa dạng và tính hệ thống trong sáng tác ca khúc cách mạng.
• Chức năng tác động truyền thông xã hội của ca từ được thể hiện qua các hành động ngôn từ và sự phối hợp âm thanh-ngôn từ, góp phần nâng cao hiệu quả truyền tải thông điệp.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, hỗ trợ phát triển ngôn ngữ học truyền thông xã hội và sáng tác âm nhạc cách mạng.
• Đề xuất các giải pháp nhằm ứng dụng kết quả nghiên cứu trong đào tạo, sáng tác và quản lý văn hóa truyền thông.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo, biên soạn tài liệu hướng dẫn, tổ chức hội thảo chuyên đề và phát triển nghiên cứu sâu hơn về ngôn ngữ truyền thông xã hội trong các lĩnh vực nghệ thuật khác.

Call-to-action: Các nhà nghiên cứu, nhạc sĩ và cán bộ văn hóa được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng sáng tác và truyền thông, góp phần phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong thời đại mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu Phần nội dung Chƣơng 1: Cơ sở lí luận liên quan đến đề tài 1. Các lí thuyết về truyền thông 1. Phân tích diễn ngôn 1. Diễn ngôn ca từ trong bài hát Cách mạng 1.

Tiểu kết Chƣơng 2: Kết cấu diễn ngôn của ca khúc cách mạng 2. Cấu trúc tên đề 2. Bố cục một ca khúc 2. Đặc điểm của câu mở và câu kết 2.

Thủ pháp so sánh/ví von 2. Phƣơng tiện liên kết 2. Kết cấu đảo 2. Cấu trúc lồng 2.

Các kiểu quan hệ diễn ngôn 2. Nguyên lí song song 2. Vị ngữ phụ 2. Trạng ngữ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tiểu kết Chƣơng 3: Chức năng tác động truyền thông xã hội của ca khúc cách mạng 3. Chức năng tác động qua các hành động ngôn từ 3. Chức năng tác động qua các tiểu chức năng 3. Chức năng tác động qua sự phối hợp giữa âm thanh và ngôn từ 3.

Tiểu kết Phần kết luận Danh mục tài liệu tham khảo Danh mục nguồn tƣ liệu trích dẫn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1: Những cơ sở lí luận liên quan đến đề tài 1. Các lí thuyết về truyền thông 1. Truyền thông là gì? Truyền thông (communication) là quá trình chia sẻ thông tin. Truyền thông là một kiểu tƣơng tác xã hội trong đó ít nhất có hai tác nhân tƣơng tác lẫn nhau, chia sẻ các quy tắc và tín hiệu chung.

Ở dạng đơn giản, thông tin đƣợc truyền từ ngƣời gửi tới ngƣời nhận. Ở dạng phức tạp hơn, các thông tin trao đổi liên kết ngƣời gửi và ngƣời nhận. Phát triển truyền thông là phát triển các quá trình tạo khả năng để một ngƣời hiểu những gì ngƣời khác nói (ra hiệu, hay viết), nắm bắt ý nghĩa của các thanh âm và biểu tƣợng, và học đƣợc cú pháp của ngôn ngữ. Truyền thông thƣờng gồm ba phần chính: nội dung, hình thức, và mục tiêu.

Nội dung truyền thông bao gồm các hành động trình bày kinh nghiệm, hiểu biết, đƣa ra lời khuyên hay mệnh lệnh, hoặc câu hỏi. Các hành động này đƣợc thể hiện qua nhiều hình thức nhƣ động tác, bài viết, bài phát biểu, hay bản tin truyền hình. Mục tiêu có thể là cá nhân khác hay tổ chức khác, thậm chí là chính ngƣời/tổ chức gửi đi thông tin. Theo một tƣ liệu trên http://d3.vn/uploads/previews/301/1933063/preview.swf có nhiều cách định nghĩa lĩnh vực truyền thông, trong đó có truyền thông không bằng lời, truyền thông bằng lời và truyền thông biểu tượng.

Truyền thông không lời thực hiện thông qua biểu hiện trên nét mặt và điệu bộ. Khoảng 93% “ý nghĩa biểu cảm” mà chúng ta cảm nhận đƣợc từ ngƣời khác là qua nét mặt và tông giọng. Khi bạn ngồi yên lặng trong góc phòng, mặc cho mọi ngƣời xung quanh nói hay làm gì thì cũng đang gửi những tín hiệu truyền thông không bằng lời cho những ngƣời xung quanh (cho dù vô tình hay cố ý). 7% còn lại là từ những lời nói mà chúng ta nghe đƣợc.

Truyền thông bằng lời đƣợc thực hiện khi chúng ta truyền đạt thông điệp bằng ngôn từ tới ngƣời khác. Truyền thông biểu tƣợng là những thứ chúng ta đã định sẵn một ý nghĩa và thể hiện TIEU LUAN MOI download : [e-mail] một ý tƣởng nhất định ví dụ như quốc huy của một quốc gia. Quá trình truyền thông luôn diễn ra một cách liên tục. Hội thoại giữa các cá nhân thƣờng xuất hiện theo cặp hoặc từng nhóm với quy mô khác nhau.

Quy mô của nhóm tham gia thƣờng tác động tới bản chất của cuộc hội thoại. Truyền thông trong nhóm nhỏ thƣờng diễn ra giữa ba đến mƣời hai cá nhân và khác biệt với trao đổi qua lại giữa các nhóm lớn hơn nhƣ công ty hay cộng đồng. Hình thức truyền thông này đƣợc hình thành từ một cặp hay nhiều hơn, thông thƣờng đƣợc đề cập tới nhƣ một mô hình tâm lý học trong đó thông điệp đƣợc truyền từ ngƣời gửi đến ngƣời nhận qua một kênh thông tin. Ở cấp độ lớn nhất, truyền thông đại chúng chuyển các thông điệp tới một lƣợng rất lớn các cá nhân trong cộng đồng thông qua các phƣơng tiện thông tin đại chúng.

Văn thơ, nhạc, kịch, báo chí… đều thuộc về truyền thông đại chúng. Thế nào là truyền thông xã hội? Trƣớc đây hay bây giờ con ngƣời đều có nhu cầu truyền tải thông điệp đến một nhóm lớn các đối tƣợng tiếp nhận. Chỉ có điều phƣơng tiện truyền tải thông tin của ngày xƣa và bây giờ có chút khác biệt. Hiện nay, con ngƣời đã biết dùng những phƣơng tiện thông tin hiện đại cho nhiều mục tiêu, đƣợc thể hiện theo kiểu mới – đó là sử dụng những sản phẩm truyền thông (tin, bài, hình ảnh, video clips…) do ngƣời dùng tạo ra và xuất bản trên Internet thông qua các mạng xã hội hay các diễn đàn, các blog… Các tin, bài này đƣợc cộng đồng mạng chia sẻ và phản hồi (bình luận) nên luôn có tính đối thoại.

Đây là một xu hƣớng truyền thông mới khác hẳn với truyền thông đại chúng trƣớc đây. Đây là hình thức truyền thông dựa vào các tƣơng tác xã hội của cộng đồng những ngƣời sử dụng Internet. Ngƣời dùng Internet ngày nay dễ dàng tiếp cận và tƣơng tác với nhau thông qua các diễn đàn (forum), thông qua chia sẻ hình ảnh, video clip. và đặc biệt là họ có thể kết nối với nhau thông qua các mạng xã hội nhƣ Facebook, Linkedin.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nhƣ vậy, hoạt động hướng tới cộng đồng như những đối tượng đích cần được tác động để làm thay đổi thái độ, hành vi theo hướng có lợi cho xã hội thì được gọi là truyền thông xã hội. Truyền thông là các phƣơng tiện truyền tải thông tin. Xã hội là mục đích của truyền thông. Ngôn ngữ là một phƣơng tiện truyền thông tuyệt vời.

Ngôn ngữ trong các bài văn, bài thơ, bài ca (đặc biệt là các bài ca Cách mạng) đƣợc sử dụng một cách đặc biệt có hiệu quả trong việc truyền tải thông điệp đến ngƣời tiếp nhận, làm thay đổi thái độ, hành vi của các cá nhân trong cộng đồng. Luận văn này của chúng tôi tiến hành phân tích diễn ngôn các ca từ trong bài hát Cách mạng giai đoạn 1945 – 1975 cũng là để thấy rõ hơn vai trò của ngôn ngữ trong truyền thông xã hội. Phân tích diễn ngôn 1. Những nét chính trong nghiên cứu diễn ngôn Quan niệm về diễn ngôn đƣợc giới thiệu ở ta sớm nhất trong lĩnh vực ngôn ngữ học.

Có thể kể đến các công trình: Hệ thống liên kết văn bản tiếng Việt của Trần Ngọc Thêm (1985); Văn bản và liên kết trong tiếng Việt, Giao tiếp diễn ngôn và cấu tạo văn bản của Diệp Quang Ban (1998, 2009), Đại cương ngôn ngữ học, tập 2 của Đỗ Hữu Châu (2001), Dụng học Việt ngữ của Nguyễn Thiện Giáp (2000), Phân tích diễn ngôn – một số vấn đề lí luận và phương pháp của Nguyễn Hoà (2003), Từ điển tu từ – phong cách – thi pháp học của Nguyễn Thái Hoà (2005),… Bên cạnh những công trình biên khảo nói trên, cũng có một số công trình nghiên cứu về diễn ngôn của nƣớc ngoài đƣợc dịch sang tiếng Việt, chẳng hạn: Dụng học, một số dẫn luận nghiên cứu ngôn ngữ của George Yule (Hồng Nhâm, Trúc Thanh, Ái Nguyên dịch, 1997); Dẫn nhập phân tích diễn ngôn của David Nunan (Hồ Mỹ Huyền, Trúc Thanh dịch, 1998); Phân tích diễn ngôn của Gillian Brown, George Yule (Trần Thuần dịch, 2002), Dẫn luận ngữ pháp chức năng của Mak Halliday (Hoàng Văn Vân dịch, 2004)… các công trình này tập trung vào mấy điểm sau: diễn ngôn là gì, đặc điểm và TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chức năng của diễn ngôn, các vấn đề về ngữ cảnh và ý nghĩa diễn ngôn, cấu trúc thông tin của diễn ngôn, bản chất quy chiếu trong diễn ngôn, các đƣờng hƣớng phân tích diễn ngôn… Cũng có thể kể đến các bài viết: “Phân tích diễn ngôn phê phán là gì?” (tạp chí Ngôn ngữ, 2 -2005), “Khía cạnh văn hoá của phân tích diễn ngôn” (tạp chí Ngôn ngữ, 12 -2005), “Thực hành phân tích diễn ngôn bài Lá rụng” (tạp chí Ngôn ngữ, 2 – 2009), “Một vài dạng cấu trúc nhân quả khó nhận biết trong diễn ngôn nghệ thuật ngôn từ” (tạp chí Ngôn ngữ số 4 – 2009)… Chúng tôi thấy có ít nhất năm nhóm quan niệm về diễn ngôn trong ngôn ngữ học. Nhóm thứ nhất sử dụng khái niệm diễn ngôn (discourse) và văn bản (text) đồng nghĩa với nhau, hoặc phân biệt hai khái niệm này bằng cách đính kèm chúng vào một trong hai dạng tồn tại của ngôn ngữ. Nhóm thứ hai cho rằng diễn ngôn thuộc đơn vị của ngữ nghĩa, còn văn bản thuộc đơn vị của ngữ pháp. Nhóm thứ ba quan niệm diễn ngôn chịu sự phán xét của dụng học, còn văn bản trở thành đối tƣợng của ngôn ngữ học văn bản.

Nhóm thứ tư đề nghị nên sử dụng tên gọi diễn ngôn để chỉ quá trình giao tiếp, sự kiện giao tiếp có tính chỉnh thể và có mục đích; còn thuật ngữ văn bản dùng để chỉ sản phẩm của quá trình giao tiếp, sự kiện giao tiếp ấy. Nhóm thứ năm gồm chức năng luận chủ trƣơng đặt diễn ngôn vào ngữ cảnh văn hoá xã hội, và cấu trúc luận thiên về mô tả cấu trúc độc lập của diễn ngôn. Quan niệm về diễn ngôn cũng đã đƣợc giới thiệu trong khoa học văn học, song còn ở tình trạng tản mạn, hoặc chủ yếu ở dạng thực hành phân tích. Có thể kể đến các công trình: Chủ nghĩa cấu trúc và văn học của Trịnh Bá Đĩnh (2002); Sự đỏng đảnh của phương pháp do Đỗ Lai Thuý biên soạn và giới thiệu (2004); Văn học hậu hiện đại thế giới, những vấn đề lí thuyết, Lại Nguyên Ân, Đoàn Tử Huyến tổ chức biên soạn (2003); Các khái niệm và thuật ngữ của các trường phái nghiên cứu văn học ở Tây Âu và Hoa Kỳ thế kỉ 20, Đào Tuấn Ảnh, Trần Hồng Vân, Lại Nguyên Ân dịch (2003); Logic học về các thể loại văn học của Kate Hamburger, Vũ Hoàng Địch và Trần Ngọc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vương dịch (2004); Tác phẩm như là quá trình của Trương Đăng Dung (2007); Thi pháp văn xuôi, Dẫn luận về văn chương kì ảo của Tzevan Todorov, Đặng Anh Đào, Lê Hồng Sâm dịch (2003, 2007); Bản mệnh của lí thuyết của Antoine Compagnon, Đặng Anh Đào, Lê Hồng Sâm dịch (2006); Nhập môn Foucault của L.

Susser, Nguyễn Tuệ Đan, Tôn Thất Huy dịch (2006); Thi học và ngữ học của Jakobson, Trần Duy Châu biên khảo (2008); Lý luận – phê bình văn học thế giới thế kỉ XX, tập 1, 2, Lộc Phương Thuỷ chủ biên (2007); Mấy vấn đề phê bình và lí thuyết văn học của Nguyễn Hưng Quốc (2007); Những huyền thoại của R.