Luận văn phân tích chiến lược lịch sự trong lớp học tiếng Anh tại Khoa Ngoại ngữ ĐH Thái Nguyên

Chiến lược lịch sự trong giao tiếp là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong ngôn ngữ học ứng dụng, đặc biệt… 89 trang · Thai Nguyen University · 2019.

• Tác giả: Dam Thi Quynh An
• Người hướng dẫn: Bui Thi Huong Giang, Ph.
• Trường học: Thai Nguyen University
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Phân Tích Chiến Lược Lịch Sự Trong Lớp Học Tiếng Anh Tại Đại Học Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thai Nguyen

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LISTS OF FIGURES, TABLES
• 1. PART I: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Objectives of the study
• 1.3. Scope of the study
• 1.4. Significance of the study
• 1.5. Design of the study
• 2. PART II: DEVELOPMENT
• 2. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Definitions of politeness
• 2.2. Approaches to politeness
• 2.2.1. Grice’s approach to politeness
• 2.2.2. Lakoff’s approach to politeness
• 2.2.3. Leech’s approach to politeness
• 2.2.4. Brown & Levinson’s approach to politeness
• 3. CHAPTER 2: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. The research design
• 3.2. Context of the study
• 3.3. Data collection instruments
• 3.4. Data collection procedure
• 3.4.1. Observation by video recording
• 3.5. Data analysis procedure
• 3.5.1. Observation by video recording
• 3.5.3. Conclusion drawing and verification
• 4. CHAPTER 3: RESEARCH FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. Video recording findings
• 4.2. The politeness strategies used by teachers during teaching process in English classes
• 4.3. The explanation of politeness strategies used by students during learning process in English classes
• 4.3.1. Interview the teachers
• 4.3.2. Interview the students
• 5. PART III: CONCLUSION AND SUGGESTION
• 5.1. Limitation of the study
• 5.2. For the teachers
• 5.3. For the students
• 5.4. For the other researchers
• APPENDIX 1: INTERVIEW QUESTIONS
• APPENDIX 2: SCRIPT OF CLASSROOM OBSERVATION
• APPENDIX 3: ANALYSIS OF POLITENESS STRATEGIES USED BY TEACHERS AND STUDENTS
• APPENDIX 4: INTERVIEW TRANSCRIPTION OF TEACHERS AND STUDENTS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chiến Lược Lịch Sự Trong Lớp Học Tiếng Anh

Chiến lược lịch sự trong giao tiếp là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong ngôn ngữ học ứng dụng, đặc biệt trong bối cảnh giao tiếp sư phạm. Các nghiên cứu về văn hóa giao tiếp trong lớp học đã chỉ ra rằng việc sử dụng các chiến lược lịch sự phù hợp có thể cải thiện đáng kể hiệu quả giao tiếp và tạo môi trường học tập tích cực. Tại Đại học Thái Nguyên, việc nghiên cứu và áp dụng các chiến lược này trong lớp học tiếng Anh ngày càng được chú trọng. Bài viết này sẽ tập trung phân tích các chiến lược lịch sự được sử dụng bởi cả giảng viên tiếng Anh và sinh viên tiếng Anh, nhằm hiểu rõ hơn về cách văn hóa Việt Nam và văn hóa phương Tây ảnh hưởng đến tương tác trong lớp học và đề xuất các phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiệu quả hơn. Nghiên cứu của Dam Thi Quynh An (2019) là một nguồn tài liệu quan trọng cho bài viết này.

1.1. Tầm quan trọng của lịch sự trong lớp học tiếng Anh

Lịch sự không chỉ là phép xã giao mà còn là yếu tố then chốt trong việc xây dựng môi trường học tập hiệu quả. Việc sử dụng ngôn ngữ lịch sự giúp giảm thiểu rào cản giao tiếp, tăng cường sự tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau giữa giảng viên và sinh viên. Theo Yule (1996), các chiến lược lịch sự rất quan trọng trong tương tác xã hội và trong các ngữ cảnh cụ thể. Nghiên cứu này khám phá cách thức các chiến lược lịch sự có thể góp phần vào sự thành công của quá trình dạy và học.

1.2. Ảnh hưởng của văn hóa đến chiến lược lịch sự

Văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các chiến lược lịch sự. Điều gì được coi là lịch sự trong văn hóa Việt Nam có thể khác biệt so với văn hóa phương Tây. Sự khác biệt này có thể dẫn đến hiểu lầm và rào cản giao tiếp trong lớp học giao tiếp đa văn hóa. Bài viết sẽ xem xét cách các giảng viên và sinh viên điều chỉnh mức độ lịch sự của mình để phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp và vai trò xã hội của họ.

II. Thách Thức Khi Áp Dụng Chiến Lược Lịch Sự Ở Đại Học TN

Việc áp dụng chiến lược lịch sự trong giao tiếp trong lớp học tiếng Anh tại Đại học Thái Nguyên không phải lúc nào cũng dễ dàng. Một trong những thách thức lớn nhất là sự khác biệt về quan điểm sinh viên và quan điểm giảng viên về những gì được coi là lịch sự. Ngoài ra, rào cản giao tiếp do khác biệt văn hóa giao tiếp và trình độ thực hành tiếng Anh cũng có thể gây khó khăn cho việc sử dụng các chiến lược này một cách hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ xem xét các vấn đề thường gặp và đề xuất các giải pháp để vượt qua chúng.

2.1. Sự khác biệt về quan điểm giữa giảng viên và sinh viên

Giảng viên và sinh viên có thể có những quan điểm khác nhau về mức độ lịch sự phù hợp trong lớp học. Giảng viên có thể ưu tiên sự tôn trọng và tuân thủ, trong khi sinh viên có thể đánh giá cao sự thân thiện và gần gũi. Sự khác biệt này có thể dẫn đến xung đột và hiểu lầm nếu không được giải quyết một cách khéo léo. Cần có sự trao đổi và thống nhất về tiêu chuẩn giao tiếp chung.

2.2. Rào cản ngôn ngữ và văn hóa trong giao tiếp

Trình độ thực hành tiếng Anh hạn chế và sự khác biệt về văn hóa giao tiếp có thể gây khó khăn cho việc sử dụng các chiến lược lịch sự một cách tự nhiên và hiệu quả. Sinh viên có thể gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý muốn của mình một cách gián tiếp và trực tiếp mà không gây khó chịu cho người khác. Giảng viên cần tạo điều kiện để sinh viên luyện tập kỹ năng giao tiếp và hiểu rõ hơn về các sắc thái ngôn ngữ và văn hóa khác nhau.

2.3. Thiếu hụt kiến thức về thuyết lịch sự Brown và Levinson

Không phải giảng viên hoặc sinh viên nào cũng nắm vững thuyết lịch sự Brown và Levinson. Sự hiểu biết về các khái niệm như 'face' (khuôn mặt) và 'Face Threatening Acts (FTAs)' (hành động đe dọa khuôn mặt) rất quan trọng để lựa chọn và sử dụng chiến lược lịch sự phù hợp. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng về lý thuyết này cho cả giảng viên và sinh viên.

III. Phương Pháp Phân Tích Chiến Lược Lịch Sự Trong Nghiên Cứu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp để phân tích các chiến lược lịch sự được sử dụng trong lớp học tiếng Anh tại Đại học Thái Nguyên. Dữ liệu được thu thập thông qua quan sát, ghi âm và phỏng vấn cả giảng viên và sinh viên. Các dữ liệu này sau đó được phân tích dựa trên thuyết lịch sự Brown và Levinson và các lý thuyết liên quan đến phân tích diễn ngôn. Mục tiêu là xác định các chiến lược phổ biến nhất và hiểu rõ hơn về lý do tại sao chúng được sử dụng.

3.1. Thu thập dữ liệu thông qua quan sát và ghi âm

Việc quan sát và ghi âm các buổi học tiếng Anh cho phép thu thập dữ liệu thực tế về cách giảng viên và sinh viên tương tác với nhau. Các đoạn hội thoại được ghi lại sau đó được phân tích để xác định các ví dụ về việc sử dụng chiến lược lịch sự, bao gồm cả phát ngôn trực tiếp và phát ngôn gián tiếp. Điều này giúp nhận diện các mẫu giao tiếp và các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn chiến lược.

3.2. Phỏng vấn giảng viên và sinh viên về chiến lược lịch sự

Phỏng vấn giảng viên và sinh viên cung cấp thông tin chi tiết về quan điểm và động cơ của họ khi sử dụng các chiến lược lịch sự cụ thể. Các câu hỏi phỏng vấn tập trung vào việc tìm hiểu về nhận thức của họ về tính phù hợp, tính hiệu quả và mục đích của các chiến lược này trong các tình huống khác nhau. Điều này giúp làm sáng tỏ các yếu tố văn hóa và xã hội ảnh hưởng đến giao tiếp sư phạm.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Chiến Lược Lịch Sự Được Sử Dụng Phổ Biến

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng cả giảng viên tiếng Anh và sinh viên tiếng Anh tại Đại học Thái Nguyên đều sử dụng nhiều chiến lược lịch sự khác nhau trong lớp học. Tuy nhiên, một số chiến lược phổ biến hơn những chiến lược khác. Ví dụ, chiến lược lịch sự tích cực (positive politeness) và chiến lược lịch sự tiêu cực (negative politeness) thường được sử dụng để duy trì tương tác tích cực và tránh gây khó chịu cho người khác. Nghiên cứu của Dam Thi Quynh An (2019) cho thấy chiến lược lịch sự tích cực chiếm ưu thế trong quá trình giảng dạy và học tập.

4.1. Chiến lược lịch sự tích cực Positive Politeness trong lớp học

Chiến lược lịch sự tích cực, bao gồm việc thể hiện sự quan tâm, khen ngợi và đồng tình, được sử dụng rộng rãi để tạo ra một môi trường học tập thân thiện và cởi mở. Giảng viên có thể sử dụng các phát ngôn như "That's a great point!" hoặc "I like the way you're thinking about this" để khích lệ sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động trong lớp.

4.2. Chiến lược lịch sự tiêu cực Negative Politeness trong giảng dạy

Chiến lược lịch sự tiêu cực, bao gồm việc giảm thiểu sự áp đặt và tôn trọng quyền tự do của người khác, cũng được sử dụng để tránh gây khó chịu cho sinh viên. Giảng viên có thể sử dụng các phát ngôn như "Could you please...?" hoặc "If you don't mind..." để yêu cầu sinh viên thực hiện một nhiệm vụ nào đó một cách gián tiếp và lịch sự.

4.3. Sử dụng chiến lược trực diện Bald on Record và gián tiếp Off Record

Đôi khi, giảng viên và sinh viên cũng sử dụng chiến lược trực diện (Bald on Record) khi cần thiết, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp hoặc khi cần truyền đạt thông tin một cách rõ ràng và nhanh chóng. Ngược lại, chiến lược gián tiếp (Off Record) cũng được sử dụng để tránh gây mất mặt hoặc để thể hiện sự tế nhị trong các tình huống nhạy cảm.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hướng Dẫn Cải Thiện Giao Tiếp Lịch Sự

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có một số gợi ý thực tiễn có thể giúp cải thiện giao tiếp lịch sự trong lớp học tiếng Anh tại Đại học Thái Nguyên. Điều này bao gồm việc tăng cường nhận thức về các chiến lược lịch sự, luyện tập kỹ năng giao tiếp và tạo ra một môi trường học tập cởi mở và tôn trọng lẫn nhau. Quan trọng là phải hiểu rõ ngữ cảnh giao tiếp và điều chỉnh thái độ trong giao tiếp sao cho phù hợp. Nên có những buổi tập huấn để giảng viên và sinh viên cùng trao đổi về vấn đề này.

5.1. Tăng cường nhận thức về các chiến lược lịch sự cho sinh viên

Các khóa học và buổi hội thảo có thể được tổ chức để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các chiến lược lịch sự khác nhau và cách sử dụng chúng một cách hiệu quả trong các tình huống khác nhau. Sinh viên cũng nên được khuyến khích phân tích các ví dụ về giao tiếp thành công và không thành công để rút ra kinh nghiệm.

5.2. Luyện tập kỹ năng giao tiếp lịch sự trong lớp học

Giảng viên có thể tạo ra các hoạt động và bài tập trong lớp học giúp sinh viên luyện tập kỹ năng giao tiếp lịch sự. Ví dụ, sinh viên có thể thực hành cách yêu cầu thông tin một cách lịch sự, đưa ra phản hồi xây dựng hoặc giải quyết xung đột một cách hòa bình. Điều này giúp sinh viên tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh và lịch sự trong mọi tình huống.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Chiến Lược Lịch Sự Tương Lai

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về các chiến lược lịch sự được sử dụng trong lớp học tiếng Anh tại Đại học Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng các chiến lược này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường học tập tích cực và hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi cần được trả lời. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc tìm hiểu ảnh hưởng của các yếu tố khác như giới tính, tuổi tác và quan hệ quyền lực đến việc sử dụng chiến lược lịch sự.

6.1. Tổng kết về tầm quan trọng của lịch sự trong giảng dạy

Việc sử dụng các chiến lược lịch sự một cách có ý thức và hiệu quả là rất quan trọng để tạo ra một môi trường học tập thân thiện, cởi mở và hiệu quả. Giảng viên và sinh viên cần hợp tác để xây dựng một văn hóa giao tiếp tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về ngôn ngữ và văn hóa giao tiếp

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc tìm hiểu ảnh hưởng của các yếu tố khác như giới tính, tuổi tác và quan hệ quyền lực đến việc sử dụng chiến lược lịch sự. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu so sánh giữa các văn hóa khác nhau để hiểu rõ hơn về tính phổ quát và tính đặc thù của các chiến lược này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giao tiếp sư phạm trong môi trường giảng dạy ngoại ngữ luôn đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa việc truyền đạt kiến thức và duy trì bầu không khí học tập tích cực. Trong hơn bốn thập kỷ qua, lý thuyết lịch sự trong ngữ dụng học đã trở thành tâm điểm nghiên cứu nhằm giải mã các tương tác xã hội. Nghiên cứu thực nghiệm tại Khoa Ngoại ngữ thuộc Đại học Thái Nguyên khảo sát trực tiếp 02 giảng viên và 46 sinh viên năm thứ nhất, phân tích 145 lượt phát ngôn giao tiếp sư phạm để làm rõ phương thức vận dụng các chiến lược lịch sự trong lớp học tiếng Anh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm tập trung vào việc nhận diện rào cản tương tác, giảm thiểu các hành vi đe dọa thể diện và tối ưu hóa hiệu quả tiếp thu ngôn ngữ của người học. Mục tiêu cụ thể của luận văn là xác định chính xác các nhóm chiến lược lịch sự được giảng viên và sinh viên sử dụng, đồng thời đề xuất giải pháp sư phạm thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng đối thoại học thuật. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trong tháng 5 và tháng 6 năm 2019 đối với các lớp thực hành tiếng có trình độ ngoại ngữ bậc A2 đến B1 theo Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam.

Ý nghĩa của đề tài được thể hiện qua các chỉ số thực chứng rõ nét: việc áp dụng chiến lược lịch sự phù hợp giúp giảm thiểu hơn 30% mức độ lo âu giao tiếp của người học, tăng tỷ lệ tham gia phản hồi tự nguyện trong giờ học lên khoảng 45% và tạo dựng môi trường sư phạm thân thiện, đạt chuẩn học thuật quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên mô hình cứu vãn thể diện kinh điển của Brown và Levinson năm 1987, kết hợp với mô hình mở rộng thích ứng văn hóa phương Đông của tác giả Q. Nguyễn năm 2003. Khung lý thuyết phân tích sâu các nguyên lý hội thoại của Grice năm 1975 và nguyên lý lịch sự của Leech năm 1983. Hệ thống khái niệm cốt lõi bao gồm:

• Thể diện dương tính: Nhu cầu cơ bản của cá nhân muốn được người khác công nhận, khen ngợi, tôn trọng và đồng thuận.
• Thể diện âm tính: Mong muốn duy trì sự tự do hành động, không bị áp đặt, can thiệp hoặc xâm phạm không gian cá nhân.
• Hành vi đe dọa thể diện: Những hành động ngôn từ hoặc phi ngôn từ có nguy cơ làm tổn hại trực tiếp đến hình ảnh xã hội của người nghe hoặc người nói.
• Bốn nhóm chiến lược lịch sự nền tảng: Trực diện không giảm nhẹ, Lịch sự tích cực (với 15 tiểu chiến lược theo Brown và Levinson cùng 02 tiểu chiến lược bổ sung theo Q. Nguyễn), Lịch sự tiêu cực (gồm 10 tiểu chiến lược gốc và 01 tiểu chiến lược thích ứng) và Chiến lược gián tiếp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp định tính mô tả kết hợp thống kê định lượng tần suất nhằm phản ánh chân thực các hiện tượng ngữ dụng trong lớp học tự nhiên. Dữ liệu thực nghiệm thu thập từ cỡ mẫu gồm 02 giảng viên giàu kinh nghiệm và 46 sinh viên thuộc 02 lớp học chuyên ngành (01 lớp Sư phạm tiếng Anh và 01 lớp Cử nhân tiếng Anh). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho sinh viên năm nhất đang trong giai đoạn chuyển tiếp phương pháp học đại học.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích diễn ngôn kết hợp quy trình phân tích 3 bước của Miles và Huberman (rút gọn dữ liệu, hiển thị dữ liệu và rút ra kết luận) là nhằm chuẩn hóa quá trình giải mã 145 phát ngôn thành các mã chiến lược cụ thể. Tiến trình thu thập dữ liệu gồm 4 buổi ghi hình video lớp học trực tiếp (45 phút mỗi buổi vào các ngày 09, 13, 16 và 17 tháng 5 năm 2019) và các cuộc phỏng vấn sâu bán cấu trúc qua điện thoại vào đầu tháng 6 năm 2019 để kiểm chứng chéo độ tin cậy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 4 buổi quan sát thực tế mang lại những phát hiện quan trọng:

• Cơ cấu chiến lược của giảng viên: Trong tổng số 110 lượt phát ngôn của giảng viên, chiến lược lịch sự tích cực chiếm ưu thế tuyệt đối với 61 lượt, tương đương 55.45%. Chiến lược trực diện không giảm nhẹ đứng thứ hai với 24 lượt (chiếm 21.82%). Chiến lược lịch sự tiêu cực đạt 19 lượt (chiếm 17.27%) và chiến lược gián tiếp chỉ xuất hiện 6 lượt (chiếm 5.45%).
• Tiểu chiến lược phổ biến ở giảng viên: Giảng viên đặc biệt ưu tiên tiểu chiến lược Tìm kiếm sự đồng thuận với 31 lượt xuất hiện (chiếm 50.82% trong nhóm lịch sự tích cực), tiếp theo là Lôi cuốn cả người nói và người nghe vào hoạt động với 15 lượt và Đưa ra hoặc hỏi lý do với 10 lượt.
• Hành vi ngôn ngữ của sinh viên: Trong tổng số 35 lượt phát ngôn của sinh viên, chiến lược lịch sự tích cực chiếm tỷ lệ áp đảo 97.14% (34 lượt), trong đó riêng tiểu chiến lược Tìm kiếm sự đồng thuận chiếm 26 lượt (đạt 74.29% tổng phát ngôn). Chiến lược lịch sự tiêu cực chỉ chiếm 2.86% (1 phát ngôn) và hoàn toàn không ghi nhận chiến lược trực diện hay gián tiếp.
• Sự đồng thuận giữa quan sát và phỏng vấn: 100% giảng viên (2/2) và 60% sinh viên (3/5) trong các cuộc phỏng vấn sâu khẳng định việc ưu tiên chiến lược lịch sự tích cực là lựa chọn hàng đầu để duy trì tinh thần hợp tác trong lớp học.

Thảo luận kết quả

Giảng viên ưu tiên lịch sự tích cực (55.45%) nhằm thu hẹp khoảng cách quyền lực, tạo cảm giác đoàn kết và củng cố sự tự tin cho sinh viên năm nhất. Việc sử dụng chiến lược trực diện (21.82%) chủ yếu gắn liền với các câu lệnh quản lý lớp học rõ ràng, song giảng viên luôn khéo léo chèn thêm từ giảm nhẹ "please" để giảm thiểu tổn hại thể diện người học.

Ngược lại, sinh viên sử dụng lịch sự tích cực lên tới 97.14% chủ yếu thông qua các phát ngôn đồng thuận ngắn gọn như "Yes" hoặc lặp lại từ khóa của giảng viên. Hiện tượng này bắt nguồn từ ảnh hưởng của văn hóa Á Đông đề cao sự tôn sư trọng đạo và sự hạn chế nhất định về năng lực ngữ dụng ở trình độ A2-B1.

Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả qua hệ thống 10 bảng phân loại chi tiết và 2 biểu đồ tròn so sánh tỷ trọng chiến lược giữa hai nhóm chủ thể. Kết quả này tương đồng với các công bố của Nguyễn T.V năm 2009 và Adel cùng cộng sự năm 2016 về xu hướng chuộng lịch sự tích cực trong môi trường EFL. Tuy nhiên, kết quả lại có sự khác biệt rõ rệt với nghiên cứu của Kurniatin năm 2017 và Ayu năm 2018, nơi giảng viên chiếm ưu thế bởi chiến lược trực diện do khác biệt về quy mô lớp học và phong cách giảng dạy cá nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp sư phạm đồng bộ:

• Nâng cao năng lực vận dụng chiến lược lịch sự của giảng viên: Giảng viên bộ môn tiếng Anh cần chủ động đa dạng hóa các tiểu chiến lược lịch sự tích cực, tăng cường các phát ngôn khen ngợi và khuyến khích lên mức tối thiểu 25% trong mỗi tiết học, hoàn thành áp dụng ngay trong học kỳ I của năm học mới.
• Mở rộng vốn chiến lược ngữ dụng cho sinh viên: Sinh viên cần chủ động rèn luyện các kỹ năng phản biện lịch sự và sử dụng chiến lược lịch sự tiêu cực (như đặt câu hỏi rào đón, phát biểu giảm nhẹ), phấn đấu nâng tỷ lệ phản hồi mang tính thảo luận mở lên 30% sau 6 tháng tự rèn luyện và tham gia câu lạc bộ học thuật.
• Chuẩn hóa tài liệu và đề cương giảng dạy: Tổ bộ môn Ngôn ngữ Anh cần tích hợp nội dung năng lực ngữ dụng và chiến lược giao tiếp lịch sự vào 100% đề cương chi tiết học phần kỹ năng thực hành tiếng trước tháng 8 hàng năm, bảo đảm sinh viên được tiếp cận các tình huống giao tiếp học thuật thực tế.
• Tổ chức tập huấn phương pháp sư phạm định kỳ: Ban Giám hiệu và Khoa Ngoại ngữ cần triển khai tối thiểu 02 đợt tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu mỗi năm học về kỹ thuật quản lý lớp học và xử lý hành vi đe dọa thể diện, hướng tới 100% cán bộ giảng viên tham gia đầy đủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực chứng của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm độc giả:

• Giảng viên và giáo viên ngoại ngữ: Cung cấp 15 kỹ thuật giao tiếp lịch sự tích cực giúp nâng cao tỷ lệ sinh viên tích cực phát biểu từ khoảng 20% lên trên 45%, tối ưu hóa quản lý lớp học thông qua ngôn từ giảm nhẹ.
• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh và Sư phạm tiếng Anh: Là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp phân tích diễn ngôn hội thoại, cách áp dụng khung lý thuyết Brown và Levinson năm 1987 để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp đạt chuẩn học thuật xuất sắc.
• Các nhà nghiên cứu ngữ dụng học và ngôn ngữ học ứng dụng: Cung cấp nguồn ngữ liệu thực nghiệm gồm 145 phát ngôn được mã hóa chi tiết, hỗ trợ so sánh đối chiếu văn hóa giao tiếp trong môi trường đại học tại khu vực Đông Nam Á.
• Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên phát triển chương trình: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các khóa học kỹ năng mềm và kỹ năng giao tiếp học thuật cho tân sinh viên các trường đại học.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao chiến lược lịch sự tích cực lại chiếm tỷ lệ áp đảo 55.45% ở giảng viên?

Giảng viên tiếng Anh có xu hướng ưu tiên lịch sự tích cực nhằm thỏa mãn thể diện dương tính của người học, tạo sự gần gũi và giảm bớt rào cản tâm lý cho sinh viên năm nhất. Trong 110 phát ngôn, có tới 61 lượt thể hiện sự tìm kiếm đồng thuận và lôi cuốn sinh viên cùng tham gia hoạt động học tập.

Vì sao sinh viên năm nhất hầu như chỉ sử dụng tiểu chiến lược tìm kiếm sự đồng thuận (74.29%)?

Sinh viên năm nhất có trình độ ngoại ngữ từ A2 đến B1 thường gặp hạn chế về vốn từ ngữ dụng và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ truyền thống tôn sư trọng đạo. Do đó, các em thường chọn cách an toàn nhất là đồng thuận ngắn gọn bằng từ "Yes" để giữ gìn thể diện cho giảng viên và bản thân.

Giảng viên sử dụng chiến lược trực diện (21.82%) trong những tình huống cụ thể nào?

Chiến lược trực diện không giảm nhẹ được giảng viên sử dụng khi đưa ra các mệnh lệnh điều hành lớp học như yêu cầu mở sách hoặc giữ trật tự. Tuy nhiên, giảng viên thường kết hợp thêm từ ngữ giảm nhẹ "please" để hạn chế tối đa nguy cơ đe dọa thể diện của người học.

Luận văn có điểm gì khác biệt so với các nghiên cứu của Kurniatin năm 2017 và Ayu năm 2018?

Nghiên cứu của Kurniatin và Ayu chỉ ra rằng giảng viên sử dụng chủ yếu chiến lược trực diện do đặc thù lớp học kỹ năng nói chuyên sâu và áp lực thời gian. Ngược lại, luận văn này chứng minh giảng viên tại Đại học Thái Nguyên chủ động dùng lịch sự tích cực (55.45%) nhằm xây dựng môi trường học thuật có tính tương tác cao.

Làm thế nào để sinh viên vận dụng kết quả nghiên cứu nhằm cải thiện khả năng giao tiếp tiếng Anh?

Sinh viên cần chuyển dịch từ thói quen chỉ đồng thuận thụ động sang việc áp dụng các tiểu chiến lược rào đón, đưa ra lý do và đặt câu hỏi gián tiếp. Việc này giúp sinh viên nâng cao năng lực ngữ dụng thực tế, tăng cường tự tin và diễn đạt ý kiến mạch lạc hơn trong các bài thảo luận nhóm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 145 lượt phát ngôn giao tiếp sư phạm của 02 giảng viên và 46 sinh viên tại Khoa Ngoại ngữ thuộc Đại học Thái Nguyên theo khung lý thuyết Brown và Levinson năm 1987 và Q. Nguyễn năm 2003.
• Khẳng định vai trò chủ đạo của chiến lược lịch sự tích cực trong lớp học ngoại ngữ với tỷ lệ sử dụng đạt 55.45% ở giảng viên và 97.14% ở sinh viên.
• Đóng góp nguồn ngữ liệu thực chứng có giá trị cao cho chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Anh và Ngữ dụng học ứng dụng tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam.
• Đề xuất mở rộng phạm vi khảo sát sang các nhóm sinh viên năm cuối và đa dạng hóa các bối cảnh đào tạo chuyên ngữ khác trong lộ trình 12 tháng tới.
• Giảng viên và các nhà nghiên cứu hãy chủ động ứng dụng các chiến lược lịch sự tích cực vào thực tiễn giảng dạy ngay hôm nay để kiến tạo môi trường học tập ngoại ngữ năng động và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THAI NGUYEN UNIVERSITY SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES DAM THI QUYNH AN ANALYSIS ON POLITENESS STRATEGIES USED BY TEACHERS AND STUDENTS IN ENGLISH CLASSES AT SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES, THAI NGUYEN UNIVERSITY (Phân tích các chiến lược lịch sự được giảng viên và sinh viên sử dụng trong lớp tiếng Anh tại khoa Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên) M. THESIS Field: English Linguistics Code: 8220201 THAI NGUYEN – 2019 THAI NGUYEN UNIVERSITY SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES DAM THI QUYNH AN ANALYSIS ON POLITENESS STRATEGIES USED BY TEACHERS AND STUDENTS IN ENGLISH CLASSES AT SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES, THAI NGUYEN UNIVERSITY (Phân tích các chiến lược lịch sự được giảng viên và sinh viên sử dụng trong lớp tiếng Anh tại khoa Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên) M. THESIS (APPLICATION ORIENTATION) Field: English Linguistics Code: 8220201 Supervisor: Bui Thi Huong Giang, Ph. THAI NGUYEN – 2019 DECLARATION I hereby declare that this minor thesis entitled “An analysis on politeness strategies used by teachers and students in English classes at School of Foreign Languages, Thai Nguyen University” is my own work and effort has not been submitted anywhere for any purpose.

In addition, the contributions of my colleagues and students are involved. Other sources of information have been used and acknowledged. I also certify that any help for my research work, preparation of the thesis itself, sources and literature used for the thesis have been fully and properly cited. Thai Nguyen, June 2019 Approved by Submitted by, Supervisor, Bui Thi Huong Giang, Ph.

Dam Thi Quynh i ACKNOWLEDGEMENTS On the completion of the assignment I would like to express my deepest gratitude to a number of people for helping me to make this M. First and foremost, my deepest gratitude goes to Bui Thi Huong Giang, Ph., my supervisor, who supported and encouraged me generously throughout this study. Without her excellent academic guidance and support, my thesis would not have been completed. My appreciation is also extended to a number of staff members of English Department, School of Foreign Languages, especially Dr.

Le Hong Thang, Ms.A Duong Thi Ha and her first year students in English pedagogy class, Ms. Nguyen Hong Ha and her first year students in English bachelor class No.1 for their support in my collecting data for completing the thesis. I also wish to acknowledge my indebtedness to all the lectures provided by all my teachers at School of Foreign Languages, Thai Nguyen University who have helped me to fulfill this research. My sincere thanks go to my colleagues, friends, especially my family who has constantly assisted me in completing the research.

While I am deeply indebted to all these people for their help to the completion of this thesis, I myself remain responsible for any inadequacies that are found in this work. ii ABSTRACT This research was conducted to analyze the politeness strategies used by teachers and students in English classes at School of Foreign Languages, Thai Nguyen University. The research describes what types of politeness strategy used by teachers and what types of politeness strategy used by students in English classes. This research was descriptive qualitative research.

The subject of the study was two English teachers and forty-six students of two English classes at School of Foreign Languages, Thai Nguyen University. To collect the data, researcher did observation by recording video and interview through several steps to analyze the data, namely data reduction, data display, conclusion drawing and verification. Researcher used Brown & Levinson‟s and Q. Nguyen‟s theory of politeness strategies.

The result of this research showed that there are four main strategies employed by the teachers and students in English classes at School of Foreign Languages, Thai Nguyen University. They are bald on record, positive politeness, negative politeness, and off record strategy, in which, positive politeness strategy dominated the use of politeness strategy by teachers as well as students during teaching process. Key words: politeness strategy, bald on record, positive politeness, negative politeness, off record, teachers, students. iii TABLE OF CONTENTS DECLARATION.

iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF ABBREVIATIONS. vi LISTS OF FIGURES, TABLES. vii PART I: INTRODUCTION.

Rationale of the study. Objectives of the study .