Chương 1: Tổng quan đề tài nghiên cứu Trong chương này, tác giả tr nh ày ối cảnh nghiên cứu của đề tài; mục tiêu và c u h i nghiên cứu của đề tài; phạm vi và đối tượng nghiên cứu của đề tài; phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thực hiện đề tài; nghĩa của đề tài; và cuối cùng là phần kết cấu của đề tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Trong chương này, tác giả tr nh ày cơ sở l thuyết của xuất khẩu, kết quả xuất khẩu, vai trò của xuất khẩu; thực hiện tổng quan các công tr nh nghiên cứu 8 thực nghiệm của các nhà khoa học trong và ngoài nước về các yếu tố tác động đến hoạt động kết quả xuất khẩu. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất mô h nh và các giả thuyết nghiên cứu của m nh. Chương 3: Thiết kế nghiên cứu Trong chương này, tác giả tr nh ày thiết kế nghiên cứu được tác giả sử dụng trong nghiên cứu các yếu tố tác động đến hoạt động kết quả xuất khẩu cà phê của các doanh nghiệp Việt Nam.
Nội dung của chương này ao gồm: toàn ộ quy tr nh và tiến độ tác giả thực hiện cho nghiên cứu của m nh. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu định t nh và định lượng sơ ộ cũng được tác giả tr nh ày trong chương này. Chương 4: Kết quả nghiên cứu Trong chương này, tác giả sẽ tr nh ày kết quả nghiên cứu ch nh thức của đề tài ao gồm: kết quả thống kê mô tả mẫu nghiên cứu, kết quả kiểm định các thang đo nghiên cứu, kết quả kiểm định mô h nh và các giả thuyết nghiên cứu đề xuất trong chương 2. Chương 5: Kết luận và hàm ý nghiên cứu Trong chương này, tác giả thảo luận kết quả nghiên cứu của đề tài có được ở chương 4.
Đồng thời, dựa trên kết quả nghiên cứu này tác giả đề xuất một số hàm nghiên cứu nhằm n ng cao kết quả xuất khẩu cà phê của các doanh nghiệp Việt Nam. ên cạnh đó, trong chương này tác giả cũng tr nh ày những hạn chế và hướng nghiên cứu cho các đề tài tiếp theo. 9 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KẾT QUẢ XUẤT KHẨU 2.
Khái niệm kết quả xuất khẩu Với sự tăng trưởng nhanh chóng của kinh doanh quốc tế, xuất khẩu đóng một vai trò quan trọng trong sự sống còn của nhiều công ty và sự tăng trưởng (Chen và cộng sự, 2016). Để duy trì sự cạnh tranh trên thị trường toàn cầu ngày nay, điều quan trọng là các công ty ở các thị trường mới nổi phải cải thiện kết quả xuất khẩu (Adu- Gyamfi & Korneliussen, 2013). Xuất khẩu là một chiến lược cơ ản trong việc đảm bảo sự sống còn hoặc tăng trưởng của công ty và các doanh nghiệp có thể đạt được lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế có ảnh hưởng tích cực đến kết quả xuất khẩu hiện tại và trong tương lai (Navarro và cộng sự, 2010). Theo (Moghaddam và cộng sự, 2012) cho rằng kết quả xuất khẩu là đã g y ra sự quan tâm thiết yếu cho các nhà quản lý xuất khẩu, nhà hoạch định chính sách công và các nhà nghiên cứu.
Nghiên cứu của (Shoham, 1996; Katsikeas và cộng sự, 2000; Chen và cộng sự, 2016) cho rằng kết quả xuất khẩu được xác định là kết quả của hoạt động của một công ty trong thị trường xuất khẩu. Trong khi (Cavusgil & Zou, 1994) xác định thành tích xuất khẩu như là mục đ ch của một công ty, cả về chiến lược và tài chính, liên quan đến việc xuất khẩu một sản phẩm ra thị trường, đạt được thông qua việc thực hiện chiến lược tiếp thị xuất khẩu của công ty. Phương pháp đo lường Cách tiếp cận kết quả xuất khẩu: Mặc dù hành vi xuất khẩu không nêu ra một hệ thống cụ thể để đo lường kết quả xuất khẩu, nhưng nó có thể được phân loại bằng các biện pháp tài chính hoặc kinh tế, phi tài chính hoặc phi kinh tế (Zou và Stan, 1998) và (Katsikeas và cộng sự, 2000). Các biện pháp kinh tế tập trung vào bán hàng, lợi nhuận và thị phần, trong khi các biện pháp phi kinh tế bao gồm sản phẩm, thị trường và các mặt hàng linh tinh khác.
Các biện pháp chung được đánh giá theo nhận thức hoặc sự hài lòng xuất khẩu tổng thể (Katsikeas và cộng sự, 2000; Lages 10 and Lages, 2003). ác phương pháp phổ biến nhất được sử dụng để đo lường hiệu quả xuất khẩu hoặc thành công là tăng trưởng doanh thu xuất khẩu và tỷ lệ phần trăm của tổng lượng án hàng (cường độ xuất khẩu) thu được từ các hoạt động xuất khẩu (Aaby, 1989; Cavusgil and Zou, 1994). Mặc dù cuộc điều tra là cách tốt nhất để tiếp cận dữ liệu tài chính, các công ty không phải lúc nào cũng sẵn sàng để tiết lộ thông tin. Các báo cáo của công ty không phản ánh rõ ràng sự phân biệt giữa các hoạt động trong nước và quốc tế làm cho thông tin chính xác trở nên khó khăn (Katsikeas và cộng sự, 1996).
Cả hai biện pháp khách quan và chủ quan đều có thể được sử dụng để đánh giá kết quả xuất khẩu (Baldauf và cộng sự, 2000). Nghiên cứu này đã sử dụng biện pháp chung về xuất khẩu tổng thể (Shoham và cộng sự, 2002; Shoham, 1998; Madsen, 1998). Để thể hiện sự hài lòng với hoạt động xuất khẩu là một dấu hiệu thành công (Zou và cộng sự, 1998). Đánh giá tổng thể này là tất cả các yếu tố khác liên quan đến hoạt động xuất khẩu theo nhận thức.
Với các ch tiêu của kết quả xuất khẩu như là: Nhận thức cường độ xuất khẩu; Sự hài lòng với kết quả xuất khẩu tổng thể; Thị trường xuất khẩu thâm nhập; Thành tích xuất khẩu thành công. Các mô hình lý thuyết Mô hình của Aaby & Slater (1989) Tác giả Aa y & Slater (1989) đã thực hiện tổng quan 55 nghiên cứu từ năm 1978 đến năm 1988 với kết quả như h nh 2.1 cho thấy: 11 Môi trường TÁ ĐỘNG BÊN NGOÀI influences Hoạt động xuất khẩu influences Năng lực • Công nghệ • Kiến thức xuất khẩu • Hoạch định • h nh sách xuất khẩu • hất lượng hiến lược Đặc điểm doanh nghiệp • Lựa chọn thị trường • Sử dụng trung gian • Qui mô • Sản phẩm • Nhận thức về quản l đối • Phát triển sản phẩm với động cơ tài ch nh, cạnh tranh, tiềm năng thị trường, • hiêu thị phân phối, giao hàng,và dịch • Định giá vụ, khuyến khích của chính phủ, rủi ro TÁ ĐỘNG BÊN TRONG Hình 2. Mô hình của Aaby & Slater (1989) Như vậy, hoạt động xuất khẩu chịu tác động bởi các nhân tố môi trường bên ngoài và các nhân tố bên trong của doanh nghiệp (năng lực, đặc điểm, chiến lược). 12 Các yếu tố môi trường ên ngoài được Aaby và Slater (1989) giới thiệu chung, chưa được thể hiện rõ.
Tuy nhiên, Aaby và Slater thực sự ý thức được môi trường ngoài doanh nghiệp có ảnh hướng lớn đến hoạt động kinh doanh xuất khẩu của doanh nghiệp. Các yếu tố bên trong doanh nghiệp: - Năng lực: Đề cấp đến công nghệ, kiến thức xuất khẩu, chính sách xuất khẩu, kế hoạch, chất lượng. Trong đó, kiến thức xuất khẩu, chính sách xuất khẩu, hoạch định, chất lượng có tác động tích cực đến hoạt động xuất khẩu; công nghệ có tác động tích cực đến hoạt động xuất khẩu khi dựa trên việc quản lý sản phẩm và thị trường mà doanh nghiệp quyết định xuất khẩu. - Đặc điểm doanh nghiệp: Bao gồm quy mô; nhận thức về quản l đối với tài chính, sự cạnh tranh, tiềm năng thị trường, phân phối, giao nhận và dịch vụ, khuyến khích của Chính phủ, rủi ro.
Trong đó, các iến về quản lý có tác động tích cực đến hoạt động xuất khẩu, quy mô ch có tác động quan trọng khi gắn liền với năng lực tài chính (nguồn vốn) hoặc quy mô kinh tế. - Chiến lược: Đề cập đến việc lựa chọn thị trường, sản phẩm, hoạt động xúc tiến xuất khẩu, giá cả, nhân sự. Yếu tố chiến lược này lại chịu sự tác động quan trọng của hai yếu tố trước đó là năng lực và đặc điểm. Do đó đ y là yếu tố có tác động quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu.
Đ y là mô h nh đơn giản nhưng có mức độ bao quát rộng về các nhân tố tác động đến hoạt động xuất khẩu và có thể dễ dàng áp dụng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu. Mô hình của Zou & Stan (1998) Tác giả Zou & Stan (1998) đã thực hiện tổng quan 50 nghiên cứu từ 1987 đến 1997 với kết quả cho thấy qua mô h nh dưới đ y: 13 Hình 2. Mô hình của Zou & Stan (1998) Hình 2.2 thể hiện mô hình của (Zou & Stan, 1998), đã dựa trên nền tảng lí thuyết của (Aa y & Slater, 1989) đã nghiên cứu thực nghiệm trên một số lĩnh vực xuất khẩu hàng công nghiệp và nông nghiệp; kết quả cho thấy có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu và có nhiều cách thức khác nhau trong việc xác định nhân tố, nhưng vẫn thiếu một khung lí thuyết thống nhất để hướng dẫn lựa chọn các nhân tố tác động đến hoạt động xuất khẩu. Phân tích các lí thuyết nghiên cứu tiền đề (Zou & Stan, 1998) cho rằng tác động đến hoạt động xuất khẩu bao gồm 7 yếu tố thuộc nhóm các nhân tố nội bộ và các nhân tố bên ngoài.
Các nhân tố nội bộ bao gồm: Năng lực công ty, đặc điểm quản l , thái độ và nhận thức quản lí, và chiến lược Marketing xuất khẩu. Các nhân tố bên ngoài bao gồm: Đặc điểm ngành công nghiệp, đặc điểm thị trường nước ngoài, và đặc điểm thị 14 trường trong nước. Các nhân tố cũng có thể chia theo nhóm các nhân tố kiểm soát được và các nhân tố không kiểm soát được. Các nhân tố có thể kiểm soát được bao gồm thái độ và nhận thức quản lí và chiến lược Marketing xuất khẩu, các nhân tố không thể kiểm soát được bao gồm năng lực công ty, đặc điểm quản l , đặc điểm ngành công nghiệp, đặc điểm thị trường nước ngoài, và đặc điểm thị trường trong nước.
Cụ thể 7 yếu tố tác động đến hoạt động xuất khẩu theo (Zou & Stan, 1998): - Năng lực công ty: Đề cập đến năng lực quốc tế, quy mô, công nghệ, thời gian hoạt động của công ty. - Đặc điểm quản l : àn đến kinh nghiệm quản lí kinh doanh quốc tế, kiến thức và kinh nghiệm về xuất khẩu.