ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN NGUYEÃN THÒ NHAÄT LEÄ CAÙC PHÖÔNG THÖÙC BIEÅU HIEÄN THÔØI GIAN TRONG TIEÁNG ANH VAØ TIEÁNG VIEÄT LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ NGÖÕ VAÊN CHUYEÂN NGAØNH : NGOÂN NGÖÕ HOÏC SO SAÙNH MAÕ SOÁ : 5. 27 KHOÙA HOÏC : 2001-2004 THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – 2006 LÔØI CAÛM ÔN Trong quaù trình hoïc taäp vaø laøm luaän vaên toâi ñaõ nhaän ñöôïc raát nhieàu söï giuùp ñôõ, ñoäng vieân cuûa caùc thaày, caùc coâ, cuûa ñoàng nghieäp vaø beø baïn. Toâi xin kính göûi lôøi caûm ôn chaân thaønh nhaát tôùi caùc thaày caùc coâ – nhöõng ngöôøi ñaõ giaûng daïy toâi trong nhöõng naêm hoïc chöông trình cao hoïc, tôùi caùc thaày coâ khoa Ngöõ vaên baùo chí vaø phoøng Ñaøo taïo sau ñaïi hoïc – nhöõng ngöôøi ñaõ truyeàn ñaït kieán thöùc, taïo moïi ñieàu kieän ñeå toâi coù theå hoaøn thaønh ñöôïc chöông trình hoïc vaø luaän vaên. Toâi thaønh thaät bieát ôn PGS.
Nguyeãn Coâng Ñöùc, ngöôøi ñaõ taän tình höôùng daãn toâi choïn höôùng nghieân cöùu, tìm taøi lieäu tham khaûo vaø ñaõ daønh nhieàu thôøi gian hoaøn thieän baûn luaän vaên naøy. Toâi xin chaân thaønh caûm ôn söï ñoàng tình, goùp yù, giuùp ñôõ, ñoäng vieân, khích leä cuûa ngöôøi thaân, baïn beø, ñoàng nghieäp giaønh cho toâi trong thôøi gian qua. Luaän vaên Thaïc só CBHD: PGS. Nguyeãn Coâng Ñöùc MUÏC LUÏC Trang PHAÀN MÔÛ ÑAÀU.
LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI VAØ MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU. BOÁ CUÏC CUÛA LUAÄN VAÊN.9 CHÖÔNG MOÄT: TOÅNG QUAN.
LÒCH SÖÛ VAÁN ÑEÀ. CAÙC XU HÖÔÙNG NGHIEÂN CÖÙU THÌ VAØ THEÅ TRONG TIEÁNG ANH 10 1. Xu höôùng thöù nhaát. Xu höôùng thöù hai.
CAÙC XU HÖÔÙNG NGHIEÂN CÖÙU THÌ VAØ THEÅ TRONG TIEÁNG VIEÄT 18 2. Xu höôùng thöù nhaát. Xu höôùng thöù hai. CAÙC KHAÙI NIEÄM.
KHAÙI NIEÄM THÔØI GIAN (TIME). KHAÙI NIEÄM THÌ (TENSE). KHAÙI NIEÄM THEÅ (ASPECT) .24 CHÖÔNG HAI: CAÙC PHÖÔNG THÖÙC BIEÅU ÑAÏT YÙ NGHÓA THÔØI ……………….GIAN TRONG TIEÁNG ANH. BIEÅU ÑAÏT YÙ NGHÓA THÔØI GIAN BAÈNG PHÖÔNG TIEÄN COÙ TÍNH NGÖÕ PHAÙP CUÛA ÑOÄNG TÖØ.
YÙ NGHÓA HIEÄN TAÏI. Thì hieän taïi toång quaùt. Nhaán maïnh yù nghóa hieän taïi vôùi thì Hieän taïi tieáp dieãn. YÙ NGHÓA QUAÙ KHÖÙ.
Cho bieát moät thôøi ñieåm xaùc ñònh trong quaù khöù vôùi thì Quaù khöù ñôn. Nhaán maïnh yù nghóa quaù khöù vôùi thì Quaù khöù tieáp dieãn .34 Trang 2 Luaän vaên Thaïc só CBHD: PGS. Nguyeãn Coâng Ñöùc 2. Chæ söï kieän xaûy ra tröôùc moät thôøi ñieåm xaùc ñònh trong quaù khöù vôùi thì Quaù khöù hoaøn thaønh vaø thì Quaù khöù hoaøn thaønh tieáp dieãn.
Quaù khöù coù lieân quan ñeán hieän taïi vôùi thì Hieän taïi hoaøn thaønh vaø thì Hieän taïi hoaøn thaønh tieáp dieãn. YÙ NGHÓA TÖÔNG LAI. Bieåu thò töông lai baèng WILL. Bieåu thò töông lai baèng thì Töông lai tieáp dieãn.
Nhaán maïnh tröôøng ñoä vôùi thì Töông lai hoaøn thaønh tieáp dieãn. Caùc caùch bieåu thò yù nghóa töông lai khaùc. BIEÅU ÑAÏT YÙ NGHÓA THÔØI GIAN QUA PHÖÔNG TIEÄN TÖØ VÖÏNG – NGÖÕ PHAÙP. XAÙC ÑÒNH THÔØI GIAN BAÈNG PHUÏ TÖØ, PHUÏ NGÖÕ CHÆ THÔØI GIAN (ADJUNCT OF TIME).
Chæ thôøi ñieåm, thôøi haïn töông ñoái. Chæ thôøi haïn caàn thieát. Thôøi haïn ñaõ neâu töø tröôùc. Nhaán maïnh ñieàu baát ngôø: tieáp dieãn, döøng laïi hay khoâng xaûy ra.
Phuï töø, phuï ngöõ chæ taàn soá. Phuï töø, phuï ngöõ chæ tröôøng ñoä (duration). BIEÅU ÑAÏT THÔØI GIAN BAÈNG DANH NGÖÕ VAØ GIÔÙI TÖØ, GIÔÙI NGÖÕ CHÆ THÔØI GIAN. Chæ thôøi gian cuï theå.
Chæ thôøi gian khoâng cuï theå. Bieåu thò tröôøng ñoä. Phuï töø, phuï ngöõ bieåu thò toaøn boä moät thôøi haïn. Phuï töø, phuï ngöõ bieåu thò söï khôûi ñaàu hay keát thuùc cuûa moät thôøi haïn.
BIEÅU HIEÄN THÔØI GIAN BAÈNG MEÄNH ÑEÀ PHUÏ. Meänh ñeà thôøi gian chæ caùc söï kieän laëp laïi. Meänh ñeà thôøi gian chæ caùc söï kieän lieân hoaøn. Meänh ñeà thôøi gian chæ ñieåm khôûi ñaàu cuûa tình huoáng.
Meänh ñeà thôøi gian chæ ñieåm keát thuùc cuûa tình huoáng. Meänh ñeà thôøi gian vôùi by which time, at which point, after which, whereupon, vaø upon which. Bieåu hieän thôøi gian vôùi meänh ñeà duøng ñoäng töø khoâng ngoâi (non-finite clause).71 Trang 3 Luaän vaên Thaïc só CBHD: PGS. Nguyeãn Coâng Ñöùc TIEÅU KEÁT.
72 CHÖÔNG BA: CAÙC PHÖÔNG THÖÙC BIEÅU ÑAÏT YÙ NGHÓA THÔØI GIAN ………….TRONG TIEÁNG VIEÄT. CAÙC PHÖÔNG THÖÙC ÑÒNH VÒ SÖÏ TÌNH TRONG THÔØI GIAN. DUØNG DANH TÖØ, DANH NGÖÕ. Caùc töø chæ nieân ñaïi, thôøi khaéc cuï theå.
Caùc töø mang yù nghóa quaù khöù. Caùc danh töø bieåu ñaït thôøi gian noái lieàn quaù khöù vôùi hieän taïi. Caùc danh töø bieåu ñaït yù nghóa hieän taïi. Caùc danh töø bieåu ñaït yù nghóa töông lai.
Caùc danh töø bieåu ñaït yù nghóa thôøi gian noái lieàn hieän taïi vôùi töông lai. Caùc danh ngöõ chæ thôøi haïn xaûy ra söï kieän. DUØNG GIÔÙI NGÖÕ. Caùc keát hôïp vôùi tröôùc/ sau.
Caùc keát hôïp vôùi ñaàu – cuoái. Caùc keát hôïp vôùi trong – ngoaøi. Bieåu ñaït thôøi gian baèng caùc keát hôïp vôùi caùc caëp giôùi töø. DUØNG VÒ TÖØ TÌNH THAÙI ÑAÕ, ÑANG, SEÕ.
Keát hôïp ñaõ, ñang vaø seõ. CAÙC PHÖÔNG THÖÙC BIEÅU ÑAÏT SÖÏ VAÄN ÑOÄNG, DIEÃN TIEÁN CUÛA CAÙC SÖÏ KIEÄN TRONG THÔØI GIAN. THEÅ VAØ SÖÏ PHAÂN LOAÏI TÌNH HUOÁNG. THEÅ VAØ SÖÏ PHAÛN AÙNH CAÙC ÑAËC TRÖNG BEÂN TRONG CUÛA SÖÏ TÌNH.
Theå dó thaønh. Theå khôûi phaùt. Theå keát quaû. Theå hoaøn taát.
Theå tieáp dieãn .100 Trang 4 Luaän vaên Thaïc só CBHD: PGS. Nguyeãn Coâng Ñöùc 2. Theå laëp laïi. 103 CHÖÔNG BOÁN: SO SAÙNH CAÙCH BIEÅU ÑAÏT YÙ NGHÓA THÔØI GIAN ……………….TRONG TIEÁNG ANH VAØ TIEÁNG VIEÄT.
DUØNG PHUÏ TÖØ, PHUÏ NGÖÕ CHÆ THÔØI GIAN. Phuï töø, phuï ngöõ chæ thôøi ñieåm. Phuï töø, phuï ngöõ chæ thôøi ñoaïn. Phuï töø, phuï ngöõ chæ taàn suaát.
Duøng up till/to now , from now on. DUØNG GIÔÙI NGÖÕ CHÆ THÔØI GIAN. Giôùi ngöõ chæ thôøi ñieåm. Giôùi ngöõ chæ thôøi ñoaïn.
DUØNG MEÄNH ÑEÀ PHUÏ. SÖÏ KHAÙC BIEÄT COÙ TÍNH KHAÙI QUAÙT. NHÖÕNG KHAÙC BIEÄT CUÏ THEÅ TRONG CAÙCH ÑÒNH VÒ THÔØI GIAN. SO SAÙNH CAÙCH CHUYEÅN DÒCH CAÙC VÒ TÖØ ÑANG, ÑAÕ, ROÀI.
CAÙCH DUØNG ÑANG VÔÙI THEÅ TIEÁP DIEÃN. CAÙCH DUØNG ÑAÕ, ROÀI, ÑAÕ… ROÀI VÔÙI YÙ NGHÓA HOAØN TAÁT, KEÁT QUAÛ. 119 DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 123 TÖ LIEÄU LAØM DAÃN CHÖÙNG MINH HOÏA.
127 Trang 5 Luaän vaên Thaïc só CBHD: PGS. Nguyeãn Coâng Ñöùc PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI VAØ MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Caùc ngoân ngöõ treân theá giôùi duø khaùc nhau ñeán ñaâu cuõng ñeàu mang chöùc naêng chính laø laøm phöông tieän giao tieáp giöõa ngöôøi vaø ngöôøi trong moät coäng ñoàng xaõ hoäi, vaø laøm coâng cuï nhaän thöùc theá giôùi vaø phaûn aùnh tö duy veà theá giôùi. Moïi ngöôøi ñeàu suy nghó, neân qui luaät cuûa tö duy laø qui luaät chung cho toaøn nhaân loaïi.
Tö duy coù tính nhaân loaïi. Theá nhöng caùc yù nghó, tö töôûng laïi ñöôïc bieåu hieän baèng nhöõng caùch khaùc nhau tuøy thuoäc vaøo nhöõng ngoân ngöõ khaùc nhau cuûa töøng daân toäc. Ngoân ngöõ coù tính daân toäc. Trong giai ñoaïn xaõ hoäi loaøi ngöôøi phaùt trieån cao, xuaát hieän nhu caàu hoäi nhaäp caùc daân toäc, thì ngoân ngöõ thöïc hieän chöùc naêng giao tieáp khoâng chæ trong khuoân khoå moät coäng ñoàng xaõ hoäi maø giöõa caùc coäng ñoàng, vöôït qua bieân giôùi daân toäc vaø nhö vaäy cuõng xuaát hieän nhu caàu thoâng hieåu caùc ngoân ngöõ khaùc tieáng meï ñeû.
Trong boái caûnh ñoù, vieäc daïy vaø hoïc ngoaïi ngöõ nhö moät ngoân ngöõ thöù hai trôû neân thieát yeáu. Ñeå daïy vaø hoïc moät ngoaïi ngöõ moät caùch hieäu quaû, nhaát laø ôû giai ñoaïn cô sôû, chuùng ta caàn phaûi naém vöõng nhöõng yeáu toá ngoân ngöõ khoâng nhöõng cuûa ngoân ngöõ ñang hoïc maø coøn cuûa ngoân ngöõ meï ñeû, taïo cô sôû ñeå ñoái chieáu, so saùnh töøng phaïm truø, töøng bieåu hieän ngoân ngöõ vì theo baûn chaát, caùc ngoân ngöõ khaùc nhau coù nhöõng hieän töôïng, qui taéc mang tính ñaëc thuø cuûa töøng ngoân ngöõ, ñoàng thôøi cuõng mang nhöõng hieän töôïng, qui taéc mang tính phoå quaùt, chung cho nhieàu ngoân ngöõ. Laø giaùo vieân tieáng Anh, qua quaù trình hoïc taäp vaø giaûng daïy, chuùng toâi nhaän thaáy ngöôøi Vieät Nam noùi rieâng vaø ngöôøi chaâu AÙ noùi chung, do söï khaùc bieät cuûa loaïi hình ngoân ngöõ, thöôøng gaëp raát nhieàu khoù khaên khi nghieân cöùu caùc ngoân ngöõ chaâu AÂu, maø moät trong nhöõng khoù khaên ñoù laø vieäc phoái hôïp, söû duïng thôøi cuûa ñoäng töø tieáng Anh vaø caùch bieåu ñaït yù nghóa thôøi gian trong tieáng Anh. Chaúng haïn hoïc vieân cuûa toâi thöôøng noùi Last summer we go to Vung Tau beach and have a wonderful holiday thay vì phaûi noùi Last summer we went to Vung Tau beach and had a wonderful holiday hay This year I was 18 vaø I was write to my mother thay vì phaûi noùi This year I am 18 vaø I have written to my mother maëc duø hoï ñaõ ñöôïc hoïc raát kyõ veà caùc loaïi thì ñoäng töø tieáng Anh.
Theo chuùng toâi, lyù do cuûa nhöõng loãi kieåu naøy, thöù nhaát, laø do loái tö duy. Tieáng Anh Trang 6 Luaän vaên Thaïc só CBHD: PGS. Nguyeãn Coâng Ñöùc thuoäc nhoùm nhöõng ngoân ngöõ bieán hình, caùc qui luaät ngöõ phaùp ñöôïc theå hieän moät caùch logic qua heä thoáng hình thaùi hoïc. Tuy nhieân caùch theå hieän yeáu toá thôøi gian trong tieáng Anh coù nhieàu ñieåm khaùc bieät so vôùi caùch theå hieän yeáu toá thôøi gian trong tieáng Vieät: ngöôøi Anh söû duïng söï thay ñoåi hình thöùc cuûa ñoäng töø, vaø khi ñaõ thay ñoåi hình thöùc cuûa ñoäng töø, tieáng Anh vaãn coù theå keát hôïp vôùi caùc töø, cuïm töø chæ thôøi gian khaùc.
Trong khi ñoù, tieáng Vieät khoâng coù loái tö duy kieåu naøy. Tieáng Vieät thuoäc nhoùm ngoân ngöõ ñôn laäp, khoâng bieán hình, ñeå theå hieän yeáu toá thôøi gian cuûa haønh ñoäng, tieáng Vieät duøng phöông tieän töø vöïng cho bieát thoâng tin veà thôøi gian (baây giôø, hoâm qua, ngaøy mai…), hö töø hay phuï toá (ñaõ, ñang, seõ…) hoaëc ngöõ caûnh cuûa caâu hay ñoaïn vaên. Lyù do thöù hai laø ngöôøi Vieät chöa thöïc söï hieåu roõ, ñaày ñuû veà caùch söû duïng caùc hö töø hay phuï toá chæ thôøi gian ñaõ, ñang, seõ …trong tieáng Vieät. Nhö vaäy, ngoân ngöõ naøo cuõng coù theå dieãn ñaït ñöôïc nhöõng ñieàu ñöôïc dieãn ñaït ôû nhöõng ngoân ngöõ khaùc theo nhöõng phöông thöùc ñaëc tröng cuï theå.
Ñeå daïy vaø hoïc moät ngoïai ngöõ noùi chung, daïy vaø hoïc ngöõ phaùp noùi rieâng moät caùch coù hieäu quaû thì phaûi phaân bieät ñöôïc nhöõng neùt töông ñoàng vaø khaùc bieät veà qui luaät ngöõ phaùp cuûa ngoân ngöõ ñang daïy hoaëc ñang hoïc vaø tieáng meï ñeû, qua ñoù môùi coù theå söû duïng ngoaïi ngöõ ñoù chính xaùc, hôïp lyù.