Khóa luận: Phân lập hai dẫn xuất Benzophloroglucinol từ quả bứa đồng

Nghiên cứu phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng Garcinia schomburgkiana. Khám phá hợp chất tự nhiên tiềm năng từ dược liệu Việt Nam.

• Tác giả: Hồ Thanh Phương Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Thúc Huy
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hóa hữu cơ
• Đề tài: Phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng Garcinia schomburgkiana
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khám phá quả Bứa đồng Garcinia schomburgkiana tiềm năng

Cây Bứa đồng, với tên khoa học là Garcinia schomburgkiana, là một loài thực vật thuộc chi Garcinia, họ Bứa (Clusiaceae). Loài cây này phân bố chủ yếu tại các khu vực nhiệt đới ẩm ở Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, Thái Lan, Lào và Campuchia. Từ lâu, các bộ phận khác nhau của cây trong chi Garcinia đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị nhiều bệnh lý như tiêu chảy, rối loạn kinh nguyệt và tiểu đường. Trong đó, quả Bứa đồng nổi bật như một nguồn dược liệu quý giá, hứa hẹn nhiều tiềm năng trong ngành y dược hiện đại. Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng chi Garcinia, và đặc biệt là loài Garcinia schomburgkiana, chứa một kho tàng các hợp chất hóa học đa dạng. Việc phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng là một minh chứng rõ ràng cho sự phong phú này. Các nhóm hợp chất chính được tìm thấy bao gồm flavonoid, xanthone, triterpenoid, và đặc biệt là các dẫn xuất polyprenyl benzoylphloroglucinol. Những hợp chất này đã được chứng minh sở hữu nhiều hoạt tính sinh học quan trọng như chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng viêm, và đặc biệt là khả năng gây độc tế bào ung thư. Sự đa dạng về thành phần hóa học không chỉ mở ra cơ hội tìm kiếm các hoạt chất mới mà còn đặt ra nền tảng cho việc phát triển các sản phẩm dược liệu hỗ trợ sức khỏe. Việc nghiên cứu sâu hơn về các hợp chất trong quả Bứa đồng không chỉ góp phần làm sáng tỏ thêm giá trị của cây thuốc Việt Nam mà còn cung cấp những dữ liệu khoa học quan trọng, tạo tiền đề cho các ứng dụng thực tiễn trong tương lai. Quá trình phân lập dẫn xuất benzophloroglucinol là một bước đi quan trọng trong hành trình khai phá tiềm năng vô hạn của nguồn tài nguyên thiên nhiên này.

1.1. Giới thiệu tổng quan về chi Garcinia và cây Bứa đồng

Chi Garcinia, thuộc họ Măng cụt (Clusiaceae), bao gồm hơn 300 loài cây thường xanh hoặc cây bụi, phân bố rộng rãi trong các khu rừng nhiệt đới. Đặc điểm chung của chi này là thường có nhựa màu vàng. Cây Bứa đồng (Garcinia schomburgkiana) là một đại diện tiêu biểu, được tìm thấy ở các tỉnh như Quảng Bình và Tây Ninh tại Việt Nam. Quả của cây có hình trái xoan, khi chín chuyển sang màu vàng, là bộ phận được tập trung nghiên cứu nhiều nhất do chứa hàm lượng cao các hợp chất tự nhiên có giá trị. Trong y học dân gian, nhiều loài Garcinia đã được sử dụng với các công dụng khác nhau, từ làm thực phẩm đến làm thuốc chữa bệnh.

1.2. Thành phần hóa học đa dạng trong Garcinia schomburgkiana

Các công trình nghiên cứu đã công bố về Garcinia schomburgkiana cho thấy sự hiện diện của hơn 100 hợp chất. Các nhóm hợp chất chính bao gồm flavonoid, xanthone, triterpenoid, depsidone, và đặc biệt là các dẫn xuất benzophloroglucinol. Một số hợp chất tiêu biểu đã được phân lập như cowanin, fuscaxanthone A, schomburgbiphenyl, và các schomburgkianone. Sự phong phú về mặt hóa học này cho thấy quả Bứa đồng là một nguồn nguyên liệu đầy hứa hẹn để sàng lọc và tìm kiếm các hoạt chất mới, đặc biệt là các hợp chất có cấu trúc khung benzophloroglucinol phức tạp.

1.3. Lịch sử nghiên cứu và các hoạt tính sinh học nổi bật

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã tập trung vào các hoạt tính sinh học của các hợp chất từ Garcinia schomburgkiana. Các kết quả đã ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa mạnh, khả năng gây độc chọn lọc trên một số dòng tế bào ung thư ở người (như KB, HeLa S-3, MCF-7), và tiềm năng ức chế enzyme α-glucosidase liên quan đến điều trị bệnh tiểu đường. Ví dụ, hợp chất cowanin và fuscaxanthone B đã cho thấy hoạt tính gây độc tế bào ung thư phổi mạnh mẽ. Những phát hiện này khẳng định giá trị y học to lớn và thúc đẩy các nghiên cứu sâu hơn về việc phân lập hợp chất từ loài cây này.

II. Thách thức trong việc phân lập hợp chất từ quả Bứa đồng

Quá trình phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng đối mặt với không ít thách thức kỹ thuật và khoa học. Mặc dù quả Bứa đồng là một nguồn nguyên liệu giàu tiềm năng, nhưng chính sự phong phú về thành phần hóa học lại tạo ra một ma trận thực vật vô cùng phức tạp. Cao chiết tổng chứa hàng trăm, thậm chí hàng nghìn hợp chất khác nhau, bao gồm cả các chất có hoạt tính và các tạp chất như chất béo, diệp lục, và đường. Việc tách một hoặc hai hợp chất mục tiêu ra khỏi hỗn hợp phức tạp này đòi hỏi một quy trình chiết xuất và tinh chế nhiều bước, được tối ưu hóa cẩn thận. Một trong những khó khăn lớn nhất là sự tương đồng về mặt cấu trúc và tính chất hóa lý giữa các dẫn xuất benzophloroglucinol. Các hợp chất này thường có cùng một bộ khung cơ bản và chỉ khác nhau ở các nhóm thế nhỏ, dẫn đến việc chúng có độ phân cực gần giống nhau. Điều này làm cho việc tách chúng bằng các phương pháp sắc ký truyền thống trở nên cực kỳ khó khăn, đòi hỏi phải sử dụng các hệ dung môi chuyên biệt và các kỹ thuật sắc ký hiệu năng cao. Hơn nữa, để phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo như xác định cấu trúc bằng phổ NMR hay thử nghiệm hoạt tính sinh học, các hợp chất phân lập được phải đạt độ tinh khiết rất cao. Bất kỳ sự hiện diện của tạp chất nào cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích phổ hoặc gây ra các kết quả dương tính giả trong các thử nghiệm sinh học. Do đó, quy trình phân lập hợp chất không chỉ dừng lại ở việc tách biệt mà còn phải đảm bảo loại bỏ hoàn toàn các chất khác, là một yêu cầu khắt khe và tốn nhiều thời gian, công sức.

2.1. Sự phức tạp của ma trận cao chiết từ quả Bứa đồng

Cao chiết thô từ quả Bứa đồng là một hỗn hợp cực kỳ phức tạp. Nó không chỉ chứa các dẫn xuất benzophloroglucinol mục tiêu mà còn có vô số các hợp chất khác như xanthone, flavonoid, tannin, acid hữu cơ và các hợp chất phân cực khác. Sự hiện diện của các chất này gây nhiễu và cản trở quá trình tách chiết, làm giảm hiệu quả của các kỹ thuật sắc ký cột. Việc loại bỏ các tạp chất này là bước đầu tiên và quan trọng nhất để làm giàu các hợp chất cần phân lập.

2.2. Khó khăn khi tách biệt các hợp chất có cấu trúc tương tự

Nhiều hợp chất tự nhiên trong cùng một loài thực vật thường có cấu trúc hóa học rất giống nhau, chỉ khác biệt ở một vài nhóm chức hoặc vị trí nối. Điều này khiến chúng có các đặc tính vật lý, đặc biệt là độ phân cực, gần như tương đồng. Do đó, việc tách chúng ra khỏi nhau bằng các phương pháp như sắc ký cột silica gel trở thành một bài toán khó, đòi hỏi phải thử nghiệm nhiều hệ dung môi khác nhau và lặp lại quá trình sắc ký nhiều lần để đạt được sự phân tách mong muốn, làm tăng đáng kể thời gian và chi phí nghiên cứu.

2.3. Yêu cầu độ tinh khiết cao cho phân tích và thử hoạt tính

Để xác định chính xác cấu trúc hóa học bằng các phương pháp hiện đại như phổ NMR ('H-NMR, ¹³C-NMR), hợp chất phải ở trạng thái tinh khiết, lý tưởng là trên 95%. Tạp chất có thể tạo ra các tín hiệu nhiễu trên phổ đồ, dẫn đến việc giải phổ sai. Tương tự, trong các thử nghiệm hoạt tính sinh học, một lượng nhỏ tạp chất có hoạt tính mạnh cũng có thể che lấp hoặc làm sai lệch hoạt tính thực sự của hợp chất nghiên cứu. Đây là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả khoa học.

III. Phương pháp phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol tối ưu

Để vượt qua các thách thức, một quy trình phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng đã được thiết lập một cách khoa học và có hệ thống. Quy trình này dựa trên sự kết hợp của nhiều phương pháp chiết xuất và sắc ký hiện đại, đảm bảo hiệu quả và độ chọn lọc cao. Bước khởi đầu là quá trình chiết xuất nguyên liệu. Bột khô từ quả Bứa đồng được ngâm dầm nhiều lần với dung môi methanol (MeOH) ở nhiệt độ phòng. Methanol là một dung môi phân cực, có khả năng hòa tan tốt nhiều nhóm hợp chất tự nhiên khác nhau. Dịch chiết methanol thô sau đó được cô đặc dưới áp suất thấp để thu được cao tổng. Tiếp theo, cao tổng được tiến hành phân đoạn bằng phương pháp chiết lỏng-lỏng với các dung môi có độ phân cực tăng dần. Cụ thể, cao được phân bố giữa n-hexane và ethyl acetate (EtOAc). Phân đoạn cao ethyl acetate (cao EA), chứa các hợp chất có độ phân cực trung bình như dẫn xuất benzophloroglucinol, được lựa chọn để tiếp tục khảo sát. Bước tinh chế chính được thực hiện bằng kỹ thuật sắc ký cột silica gel pha thường. Cao EA được nạp lên cột và giải ly bằng một hệ dung môi gradient, thường là hỗn hợp n-hexane và ethyl acetate với tỷ lệ thay đổi. Quá trình này giúp tách cao EA thành nhiều phân đoạn nhỏ hơn, mỗi phân đoạn chứa các hợp chất có độ phân cực gần nhau. Các phân đoạn hứa hẹn nhất, được xác định thông qua sắc ký lớp mỏng, sẽ được tiếp tục tinh chế bằng các kỹ thuật sắc ký bổ sung như sắc ký gel Sephadex LH-20. Kỹ thuật này giúp loại bỏ các hợp chất có phân tử lượng khác nhau, góp phần làm tăng độ tinh khiết của hợp chất mục tiêu trước khi thu được hai dẫn xuất benzophloroglucinol ở dạng tinh khiết.

3.1. Quy trình chiết xuất và phân đoạn cao tổng từ quả Bứa đồng

Nguyên liệu quả Bứa đồng (3.0 kg) sau khi xay nhuyễn được ngâm dầm với dung môi MeOH. Dịch chiết được cô quay để thu hồi dung môi, tạo ra cao methanol thô (695.0 g). Cao thô này sau đó được chiết lỏng-lỏng lần lượt với n-hexane và hỗn hợp n-hexane:EtOAc (1:1). Quá trình này nhằm mục đích loại bỏ các tạp chất không phân cực và thu được phân đoạn cao EA (245.2 g), là đối tượng chính cho việc phân lập hợp chất mục tiêu.

3.2. Kỹ thuật sắc ký cột silica gel pha thường cho cao ethyl acetate

Cao EA được đưa lên sắc ký cột silica gel pha thường, một kỹ thuật cơ bản nhưng hiệu quả trong hóa học các hợp chất tự nhiên. Bằng cách sử dụng hệ dung môi giải ly n-hexane:EtOAc với độ phân cực tăng dần, cao EA được tách thành 16 phân đoạn chính (EA1 đến EA16). Việc theo dõi quá trình tách bằng sắc ký lớp mỏng giúp xác định các phân đoạn chứa hợp chất mục tiêu để tiến hành các bước tinh chế tiếp theo. Đây là bước quan trọng để phân tách sơ bộ hỗn hợp phức tạp ban đầu.

3.3. Sắc ký gel Sephadex LH 20 và vai trò trong tinh chế

Sau khi có các phân đoạn thô từ sắc ký cột silica gel, phân đoạn EA2 (133.0 g) được chọn và tiếp tục đưa qua cột sắc ký gel Sephadex LH-20. Đây là một phương pháp sắc ký rây phân tử, tách các chất dựa trên kích thước phân tử của chúng. Việc sử dụng Sephadex LH-20 với dung môi giải ly là methanol giúp loại bỏ các polyme và các tạp chất có phân tử lượng lớn, làm giàu các dẫn xuất benzophloroglucinol và giúp cho các bước sắc ký tinh chế cuối cùng hiệu quả hơn, thu được hợp chất có độ tinh khiết cao.

IV. Hướng dẫn xác định cấu trúc hai hợp chất benzophloroglucinol

Sau khi thành công trong việc phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng ở dạng tinh khiết, bước tiếp theo và cũng là bước quyết định là xác định cấu trúc hóa học của chúng. Nhiệm vụ này được thực hiện bằng cách sử dụng các phương pháp phổ hiện đại, trong đó quan trọng nhất là phổ cộng hưởng từ hạt nhân (Nuclear Magnetic Resonance - NMR). Đây là công cụ mạnh mẽ và không thể thiếu trong việc làm sáng tỏ cấu trúc của các hợp chất tự nhiên. Phổ ¹H-NMR (Proton NMR) cung cấp thông tin về số lượng và môi trường hóa học của các nguyên tử hydro trong phân tử. Dữ liệu từ phổ ¹H-NMR, bao gồm độ chuyển dịch hóa học (δH), hằng số tương tác spin-spin (J), và dạng tín hiệu (đơn, đôi, đa), giúp xác định các nhóm chức và mối liên kết tương đối giữa các proton. Phổ ¹³C-NMR (Carbon-13 NMR) cung cấp thông tin về bộ khung carbon của phân tử. Mỗi tín hiệu trên phổ tương ứng với một nguyên tử carbon riêng biệt, và độ chuyển dịch hóa học (δC) của nó cho biết loại carbon đó (ví dụ: C-sp³, C-sp², C=O). Bằng cách kết hợp dữ liệu từ cả hai loại phổ này, các nhà khoa học có thể dựng lên cấu trúc khung của phân tử. Dữ liệu phổ thu được của hai hợp chất phân lập sau đó được so sánh một cách cẩn thận với các dữ liệu đã được công bố trong các tài liệu tham khảo khoa học uy tín. Sự trùng khớp hoàn toàn về độ chuyển dịch hóa học và hằng số tương tác là bằng chứng thuyết phục để khẳng định danh tính của các hợp chất. Nhờ phương pháp này, hai dẫn xuất benzophloroglucinol đã được xác định cấu trúc một cách chính xác.

4.1. Phân tích phổ cộng hưởng từ hạt nhân NMR chi tiết

Các mẫu hợp chất tinh khiết được hòa tan trong dung môi phù hợp (ví dụ: CDCl₃, Acetone-d₆) và ghi phổ trên máy phổ NMR hiện đại (ví dụ Bruker AVANCE 500 MHz). Các loại phổ được ghi bao gồm ¹H-NMR và ¹³C-NMR. Việc phân tích và giải đoán các tín hiệu trên phổ đồ đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về hóa học hữu cơ và kỹ năng phân tích phổ. Đây là phương pháp tiêu chuẩn vàng để xác định cấu trúc các hợp chất tự nhiên mới hoặc đã biết.

4.2. Dữ liệu phổ và nhận dạng hợp chất 1 là schomburginone G

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất 1 được phân tích và so sánh với các tài liệu đã công bố. Kết quả cho thấy sự tương đồng tuyệt đối với dữ liệu của hợp chất có tên là schomburginone G, một benzophenone đã được tìm thấy trước đây trong lá của loài Garcinia schomburgkiana. Việc xác nhận này một lần nữa khẳng định sự hiện diện của hợp chất này trong bộ phận quả của cây, cung cấp thêm dữ liệu khoa học quý giá.

4.3. So sánh dữ liệu và xác định cấu trúc hợp chất thứ hai

Tương tự, dữ liệu phổ của hợp chất 2 cũng được đối chiếu với thư viện phổ và các công trình nghiên cứu trước đó. Cấu trúc của hợp chất này được xác định là 5-benzoyl-1,3,4,4a,9,9a-hexahydro-1H-xanthene-6,8-diol. Đây là một dẫn xuất benzophloroglucinol có cấu trúc khung xanthene phức tạp. Việc xác định thành công cấu trúc của hai hợp chất này là kết quả cốt lõi của nghiên cứu, mở đường cho các khảo sát sâu hơn về hoạt tính sinh học của chúng.

V. Kết quả phân lập và tiềm năng ứng dụng của benzophloroglucinol

Nghiên cứu đã đạt được mục tiêu cốt lõi là phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng và xác định thành công cấu trúc hóa học của chúng. Hai hợp chất này được nhận dạng là schomburginone G (hợp chất 1) và 5-benzoyl-1,3,4,4a,9,9a-hexahydro-1H-xanthene-6,8-diol (hợp chất 2). Kết quả này không chỉ bổ sung vào danh sách các hợp chất tự nhiên đã được tìm thấy trong loài Garcinia schomburgkiana mà còn khẳng định quả Bứa đồng là một nguồn giàu có các hợp chất thuộc nhóm benzophloroglucinol. Mặc dù nghiên cứu này chưa tiến hành thử nghiệm hoạt tính, nhưng dựa trên các công trình đã công bố về các hợp chất có cấu trúc tương tự từ chi Garcinia, có thể dự đoán những tiềm năng ứng dụng to lớn. Nhiều dẫn xuất benzophloroglucinol và polyprenyl benzoylphloroglucinol đã được chứng minh có hoạt tính sinh học rất đáng chú ý. Một trong những tiềm năng lớn nhất là khả năng chống ung thư. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng các hợp chất như schomburginone J và hyperbeanol từ lá Bứa đồng có hoạt tính gây độc mạnh trên các dòng tế bào ung thư ở người như HeLa, HepG2. Do đó, hai hợp chất vừa phân lập được cũng là những ứng cử viên sáng giá cho các sàng lọc thuốc chống ung thư trong tương lai. Bên cạnh đó, khả năng ức chế enzyme α-glucosidase cũng là một hướng ứng dụng đầy hứa hẹn. Nhiều hợp chất từ quả Bứa đồng, như guttiferone, đã thể hiện hoạt tính ức chế enzyme này mạnh hơn cả thuốc acarbose chuẩn, cho thấy tiềm năng trong việc phát triển các sản phẩm hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường type 2. Việc phân lập thành công hai hợp chất này có ý nghĩa quan trọng đối với ngành dược liệu Việt Nam, mở ra hướng đi mới trong việc khai thác bền vững và nâng cao giá trị của cây thuốc bản địa.

5.1. Danh tính hai dẫn xuất benzophloroglucinol được phân lập

Từ phân đoạn cao ethyl acetate của quả Bứa đồng, hai hợp chất đã được phân lập và xác định cấu trúc thành công. Hợp chất 1 là schomburginone G. Hợp chất 2 là 5-benzoyl-1,3,4,4a,9,9a-hexahydro-1H-xanthene-6,8-diol. Cả hai đều thuộc nhóm dẫn xuất benzophloroglucinol, là những hợp chất đặc trưng cho chi Garcinia, có tiềm năng dược học cao.

5.2. Tiềm năng chống ung thư và ức chế enzyme α glucosidase

Dựa trên cấu trúc hóa học và các nghiên cứu liên quan, hai hợp chất này được kỳ vọng sẽ có các hoạt tính sinh học quan trọng. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư và ức chế enzyme α-glucosidase là hai trong số những tiềm năng nổi bật nhất. Các nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc thử nghiệm các hoạt tính này để xác thực giả thuyết và đánh giá khả năng ứng dụng của chúng trong y dược.

5.3. Ý nghĩa của nghiên cứu đối với ngành dược liệu Việt Nam

Nghiên cứu này góp phần làm sáng tỏ thành phần hóa học của cây Bứa đồng, một cây thuốc của Việt Nam. Kết quả này không chỉ có giá trị về mặt khoa học cơ bản mà còn cung cấp cơ sở dữ liệu cho việc tiêu chuẩn hóa dược liệu và định hướng các nghiên cứu ứng dụng. Việc khai thác các hợp chất tự nhiên từ nguồn tài nguyên bản địa như Garcinia schomburgkiana là một hướng đi bền vững và chiến lược cho sự phát triển của ngành công nghiệp dược phẩm trong nước.

VI. Tương lai nghiên cứu hợp chất từ Garcinia schomburgkiana

Việc phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả bứa đồng đã mở ra nhiều định hướng nghiên cứu mới và đầy hứa hẹn. Đây là một bước tiến quan trọng, nhưng cũng chỉ là sự khởi đầu trong hành trình khám phá toàn diện giá trị của loài dược liệu quý này. Hướng đi rõ ràng và cấp thiết nhất trong tương lai gần là tiến hành khảo sát các hoạt tính sinh học của hai hợp chất đã phân lập, schomburginone G và 5-benzoyl-1,3,4,4a,9,9a-hexahydro-1H-xanthene-6,8-diol. Các thử nghiệm cần được thiết kế để đánh giá một cách có hệ thống các hoạt tính tiềm năng như khả năng chống ung thư trên nhiều dòng tế bào khác nhau, hoạt tính ức chế enzyme α-glucosidase để đánh giá tiềm năng điều trị tiểu đường, cũng như các hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm và kháng khuẩn. Kết quả từ các thử nghiệm này sẽ cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc về giá trị dược học của chúng. Bên cạnh đó, quá trình nghiên cứu mới chỉ tập trung vào phân đoạn cao ethyl acetate. Các phân đoạn khác, như phân đoạn n-hexane hay dịch nước còn lại, vẫn chứa rất nhiều hợp chất tự nhiên chưa được khám phá. Việc mở rộng khảo sát sang các phân đoạn này có thể dẫn đến việc phát hiện các hợp chất mới với cấu trúc và hoạt tính độc đáo. Các kỹ thuật sắc ký cột hiện đại kết hợp với các phương pháp sàng lọc hoạt tính hiệu năng cao (High-Throughput Screening) sẽ giúp đẩy nhanh quá trình này. Về lâu dài, các nghiên cứu về mối quan hệ cấu trúc-hoạt tính (SAR - Structure-Activity Relationship) của các dẫn xuất benzophloroglucinol cũng cần được đẩy mạnh. Bằng cách biến đổi cấu trúc hóa học của các hợp chất tự nhiên có sẵn, các nhà khoa học có thể tạo ra các dẫn xuất mới có hoạt tính mạnh hơn và ít độc tính hơn, tối ưu hóa tiềm năng trị liệu của chúng.

6.1. Tổng kết quá trình phân lập hai dẫn xuất benzophloroglucinol

Nghiên cứu đã áp dụng thành công các phương pháp chiết xuất và sắc ký cột để phân lập và xác định cấu trúc hai dẫn xuất benzophloroglucinol từ quả Bứa đồng thu hái tại Việt Nam. Kết quả này đã chứng minh tính hiệu quả của quy trình được xây dựng và đóng góp thêm dữ liệu quan trọng vào kho tàng tri thức về thành phần hóa học của Garcinia schomburgkiana.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo Thử nghiệm hoạt tính sinh học

Ưu tiên hàng đầu trong tương lai là đánh giá hoạt tính sinh học của hai hợp chất đã có. Cần tiến hành các thử nghiệm in vitro để sàng lọc hoạt tính chống ung thư, chống tiểu đường, kháng khuẩn và chống oxy hóa. Các hợp chất cho thấy hoạt tính mạnh sẽ được lựa chọn để nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác động và thử nghiệm trên các mô hình phức tạp hơn như in vivo. Đây là bước đi cần thiết để biến các kết quả nghiên cứu cơ bản thành các ứng dụng thực tiễn.

6.3. Mở rộng khảo sát các phân đoạn và hợp chất khác

Công trình nghiên cứu trong tương lai nên tiếp tục khảo sát các phân đoạn hóa học khác của cao chiết từ quả Bứa đồng. Việc sử dụng các kỹ thuật phân tích hiện đại như sắc ký lỏng hiệu năng cao ghép khối phổ (LC-MS) có thể giúp định hướng và nhận dạng nhanh các hợp chất tự nhiên tiềm năng khác. Khai thác triệt để nguồn dược liệu này sẽ mở ra nhiều cơ hội mới trong việc tìm kiếm và phát triển các loại thuốc có nguồn gốc từ thiên nhiên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BQ GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC SU PHAM THANH PHO HO CHi MINH KHOA HOA HOC ® 3p TP, HỒ CHỈ MINH HỖ THANH PHƯƠNG VÂN PHAN LAP HAI DAN XUAT BENZOPHLOROGLUCINOL TU QUA BUA DONG GARCINIA SCHOMBURGKIANA KHOA LUAN TOT NGHIEP “Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. TRUONG DAI HOC SU PHẠM THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH KHOA HÓA HỌC ® 3p TP, HỒ CHỈ MINH HÒ THANH PHƯƠNG VÂN PHAN LAP HAI DAN XUAT BENZOPHLOROGLUCINOL TU QUA BUA DONG GARCINIA SCHOMBURGKIANA Chuyên ngành: Hóa hữu cơ. KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: DƯƠNG THÚC HUY ‘Thanh phố Hồ Chí Minh. tháng 4 năm 2024 “Xác nhận của Hội đồng phản biện KÍ TÊN VÀ DUYỆT (Ki và ghỉ rõ họ tên) LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên em xin phép được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Quý Thầy Cô trường Đại học Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình chỉ dạy.

truyền đạt cho em nhiều kiến thức, kĩ năng thực hành cũng như kinh nghiệm làm việc trong suốt quãng thời gian em theo học tại trường. Đó là hành trang vô cũng quỷ giá để em có thể vững bước trên ccon đường sự nghiệp của bản thân trong tương li Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS. Dương Thúc Huy, người thầy đã "hướng dẫn tận tâm, nhiệt tình đạy bảo và tạo mọi điều kiện để em thực hiện đề tài khóa Iuận tốt nghiệp. Bên cạnh đó, thầy đã dạy cho em rất nhiễu kiến thức chuyên môn, kinh.

nghiệm thực hành thực ế, định hoớng tư duy vả cách lâm việc khoa học để áp dụng vào công việc một cách hiệu quả. Em thật sự ắt biết ơn thầy vì đãchỉa sẻ, động viên và siúp đỡ em trong suốt quãng thời gian quan trọng này CCon xin gửi lời cảm ơn đến gia định đã luôn in trởng, luôn bên cạnh động viên và tạo mọi điều kiện để con có thể hoàn thành quá trình học tập tại trường Đại học Su Phạm Thành phố Hè Chí Minh. Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến các anh chị, các bạn ở cùng phòng thí nghiệm đã cộng tác, luôn nhiệt tình giúp đỡ cũng như động viên em. trong suỗt thời gian thục hiện để tà n) Em đã cổ gắng rắt nhiều để hoàn thành đề tài khóa luận tốt nghiệp một cách tốt nhất nhưng chắc chắn vẫn còn nhiều thiểu sóc.

Em hy vọng nhận được những lời phản biện quý báu từ Quý Thầy Cô để hoàn thiện hơn đỀ tài khóa luận tốt nghiệp của mình. Lời cuỗi cùng, em xin gửi đến Quý Thầy Cô lời chúc sức khỏe và thành công trong sự nghiệp giảng dạy. Em xin chân thành cảm ơn, SINH VIÊN THỰC HIỆN. MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN MYC LY! DANH MUC CHU VIET TAT VA Ki HIEU.

DANH MUC HINH ANH sorssssnininninnnnnnnnnnnntinnnnnneY DANH MUC BANG BIEU VA So DO CHUONG 1. Mô tả chi tiét vé chi Garcinia. Mé ta vé Garcinia schomburgkiana. Thành phần hón học của Garcinis shomburgiiana 1.

Hoạt tính sinh học của chỉ Garcinia. Ho: tính sinh hoc eta Garcinia schomburgkiana 20 CHUONG 2. Héa chit, thiết bị, dung ey.2, Thiét bi, dung cụ 32 2. Nguyên liệu thực vật, 2.

Phương pháp tiền hành. Quy trình thực ng CHUONG 3. KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ. Kiến nghị TÀI LIỆU THAM KHẢ( DANH MUC CHU VIET TAT VA Ki HIEU Tiếng Anh.

H n-Hexane yl acetate wl Acetate Methanol Ultraviolet TC» Half-maximal Inhibitory Concentration NMR Nucler Magnetic Resonance mà cone hướng từ hạt 'HINMR Proton Nuclear Magnetic Resonance mà, nhân cộng protonhưởng từ hạt 13 CNMR Carbon “arbon Nuclear Nuclear Magnetic Magnetic R Resonance Pho cone Phố cộng hưởngHn từ hat JMOD __F-Modalation "¬" ahacenst by plan CC Column chromatography Sắc Ký cột ha Doublet of doubl dt Doublet of triplet r Triplet td Triplet of doublet Ma = m Mul 8 (Chemical shift Độ ik chuyên hóa học Hz — Hertz ppm Part per milion Phan igi DANH MUC HINH ANH "Tên hình. — Hình ảnh một số loài thuộc chỉ Garcbia 23 h1.— Một sốhình ảnh về cây Bita dOng G. schomburgkiana 3 Bink £3 Cle mivsd "hợp chất [lavonoid phân lập từ cây Bứa dong 13, Mhhla CÔCấu trúc một số hợp chat biflavonoid phân lập từ cây Bua " HnhlŠ Clu trie mbus® hgp chit xanthone phin ip ti ely Bia dag l5 Mian Ls oe init sb hyp chất xanhone phân Tp từ cây Bứa đồng —_ ¡„ Mian 1g, CổatmícmộisôhợpchấtxanhonephảnlậptừcâyBúnđồng — ¡„ (dp theo) Man 1g, Chie mbt sb hop chit xantione phn pW cy Bia ding tiếp theo) ¬h.x phân lập từ cây Bị he eee op tl jp Bay pal Hint 1. han tp ti cdy Bic dng (ip theo) 2 ian, CRNA eclosion a HOTTER „ạ Tuan Chee mais slr Fempieon inp ey Bla „„ đồng (iếp theo PS Snap Saban So pn Tip ay 5 Hình 1.

Câu trúc một số hợp chất khác phân lập từ cây Bua dong 24 Minh 9, Ci tú một số họp chất thác phân lập từ cây Bứa đồng. Ố tiếp theo) Mian 3a, Cổttấthôthọcciahaihopcbấdiphinliptiqmiolashy 2. Bứa đồng DANH MỤC BANG BIEU VA SƠ ĐỎ. "Tên bảng biểu và sơ đồ.

Trang - Danh phấp và phân loại Khoa học của cấy Garcinia Bang 1. schomburgkiana 3 - Tổng hợp một số hợp chất được phân lập tw ely G@ vàạ Bang 1. schomburgkianar S12 Bing 3, MônốhpdiLimtHinlipidiGmiimWdSDR 9 Bing a, METS hy cl pln i ia ng VOT AR “Se4b 21. Quy tinh phin lap cic hop chit ww qua ely Bita @ing 34 MO DAU 'Từ xưa trên thể giới nói chung cũng như Việt Nam nói riêng thì con người đã biết sử dụng một số loại cây có để làm thực phẩm và làm thuốc để điều tị một số bệnh, các xết thương,.

Bắt nguồn từ việc chỉ biết khai thác các cây cỏ hoang đại để sử dụng, dẫn dẫn con người đã bit trồng trọt nhiều loại cây lương thực và các loại cây cỏ dùng để fam thuốc, mỹ phẩm [1]. Dẫn dẫn con người đã ích lấy đượcrắt nhí kinh nghiệm để biế lợi dụng tính chất của cây cổ đ chế ên thuốc độc dùng trong săn bắn hay rong lúc tự bảo vệ chẳng ngoại xâm [2]. Vì vậy mà các cây thuốc cỗ truyền luôn được các nhà nghiên cứu đặc biệt quan tâm. Những sản phẩm thảo được giúp hỗ trợ điều trị bệnh và.

bảo vệ sức khỏe đang có xu hướng ngày cảng được sử đụng nhiễu hơn vỉ tính an toần đối với người đàng vàí gây tác dụng phụ. Chính ì vậy iệc nghiên cứu nhằm tìm ra những hoạt chất mới có ích trong các cây thuốc đã và đang nhận được sự quan tâm lớn từ giới khoa học của nhiều quốc gia trên toàn thể giới [1] tông trình nghiên cứu về chỉ Garcinia đã cho thấy dược tinh của chỉ này rất đa dạng và phong phú, hứa hen sẽ là nguồn thảo được đầy tiềm năng trong ngành y học. Một số công dụng của chỉ Garciriz như: đề tị tiêu chay va kiết ly, điều tr ho rối loạn kinh nguyệt và bệnh tiêu đường, làm thuốc nhuận tring [3]. Trong đổ, loi Garcinia schomburgliona trở nên nỗi bật với nhiễu được tỉnh được sử dụng trong các vị thuốc Đông Y trong nhiễu quốc gia ở Châu Á, Châu Phi, Nam Mỹ, Úc và Polynssia I4 I5].

Các nghiên cứu đã được công bổ vỀ thành phin tir Garcinia schomburgakiana cho thay đã phân lập được hơn 100 hợp chat cho thay sự hiện điện. cia flavonoid, xanthone, triterpenoid, depsidone, phloroglucinol và các dẫn xuất biphenyl. Mét sé hogt tinh sinh hoe va duge tinh cia G. schomburgakiana 48 duage béo sáo như chống oxy hóa, gây độc một số loại tế bảo ng thư.

‘Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về cây Bứa đồng vẫn còn hạn chế, Với mong. muốn góp phin fim sáng tỏ thêm thành phần hóa học của cây nhằm ting tinh da dang cho kho ting y học Việt Nam cũng như thể giới nên tôi tiến hành thực hiện đề tà “PHAN LAP HAI DAN XUAT BENZOPHLOROGLUCINOL TU QUA BUA ĐỒNG GARCINIA SCHOMBURGKIANA.1, Mô tả chỉ tiết về chi Garcinia .Garcinia thuộc họ Clusiaceae (ho Ming Cut) v6i hơn 300 loài khác nhau [6]. Chúng sinh sống phổ biển trong các khu rừng nhiệt đới âm ở Châu A, Châu Phi, Nam Mỹ, Úc và Polynesia. Chỉ Gciniø là loài cây thường xanh hoặc cây bụi, thường có nhựa màu vàng.

Lá có phiến bu dục, tương đối nhỏ, 9x2. dai, không lông, gân phụ 10- 12 cặp; cuống Š mm. Hoa đực và lưỡng phái; lá đài 4; cánh hoa 4, dài vào 6-7 mm; ở "hoa đực tiểu nhụy nhiễu, rên để hình đầu trồn; ho lưỡng pÌ ' 15-20 tiểu nhụy thành bến bó. Quả có hình trái xoan, to bing tig gi khi chin qua e6 mau ving.

"Nhiễu nghiên cứu cho biết các bộ phận khác nhau của cây trong chỉ Garcinia thuing chứa các loại hợp chat nhur flavonoid, xanthone, triterpenoid, depsidone, phloroglucinol Và dẫn xuất biphenyl. Các hợp chất này có nhiễu hoạt tính sinh học và được lý như chống viêm. chẳng ung thư, chống oxy hóa, chống HIV, kháng khuẩn và kháng nim [7]. Tim thay hàm lượng cao acid hydroxyeitie trong vỏ quả Garcinia [10}, va được đảnh giả cao ong khả năng hạ đường huyết vàhống béo phì [TI].

Xanthochymol được phân lập từ vỏ thân, vỏ quả, võ hạt của các loài G. subelliptica và isoxanthochymol được phân lập từ Œ. subelipiea đã được chững mình có đặc tính gây độc tẾ bào ung thư ruột kết, vú và gan con người [12], [13], [14]. Chỉ Garcinia chứa nhiều loại xanthone khác.

nhau và các dẫn xuất của nó. Vì các hoạt ính sinh học tiểm năng của các hợp chất này đđã tạo nên sự quan tâm to lớn đối v chỉ Garcinia. Gần đây, một số loại xanthone từ võ quả măng cụt đã được cô lập thành công và một số nghiên cứu đã cho thấy khả năng chống oxy hóa n vivo, kháng khuẩn và ức ch tế bào ung thư của nó [15 (16), (171 Ngoài ra, còn rất nhỉ ¡ nghiên cứu của các nhà khoa học khác đã chứng mình được năng to lớn của chi Garcinia trong y học và được phẩm. Hinh ảnh một sé loai thuge chi Garcinia: a.2, Mé tả về Garcinia schomburgkiana Bang 1.1, Danh pháp và phân loại khoa hoc eta cdy Garcinia schomburgkiana "Tên khoa học Garcinia schomburgkiana Piee [1S] Nam Búa đội BS Malpaighiales [19] Ho Clusiaceae (ho Mang Cut) [20] Phân tog UV Khoa hy MẺ Chi Garcinia (20) Loai__ Garcinia schomburgakiana (20) fy Búa đồngG.

schomburgkiana duge ghỉnhận ở 4 nước Đồng Nam Á bao gồm Việt Nam, Lào, Thái Lan và Campuchia [4]. Hiện nay, cây Bứa đồng được tìm thấy ở. các tỉnh Quảng Binh, 1. Thành phần hóa học của Garcinia schomburgkiana 'Năm 2012, Vo cùng các cộng sự đã phân lập được hai hợp chất xanthone mới: 6-O- demethyloliverixanthone (1) va schomburgxanthone (2) và sấu hợp chất đã biết cowanin (3), cowanol (4), fuscaxanthone A (5), va B (6), 3-isomangostin hydrate (7) va, ceuxanthone (8) ti v6 ey Bứa đồng, Năm trong số các hợpchất này đã được thử nghiệm, Khả năng ết quả cho thấy hợp chất (3) và (6) có hoạt tính.