Nhận Diện Rào Cản Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Ba Vì, Hà Nội Giai Đoạn 2010 Đến Nay

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích ussh nhận diện những rào cản trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện ba vì thành phố hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Hà
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Linh Khiếu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học quản lý
• Đề tài: Những Rào Cản Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Ba Vì, Hà Nội (2010 - Nay)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Mẫu khảo sát
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Kết cấu của Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Khái niệm về rào cản, nông dân, nông thôn, nông thôn mới
• 1.1.1. Khái niệm rào cản
• 1.1.2. Khái niệm về nông dân
• 1.1.3. Khái niệm về nông thôn
• 1.1.4. Khái niệm về nông thôn mới
• 1.2. Khái quát chủ thể và hoàn cảnh dân nông thôn mới
• 1.2.1. Chủ thể xây dựng nông thôn mới
• 1.2.2. Nguyên tắc thực hiện xây dựng nông thôn mới
• 2. CHƯƠNG 2: RÀO CẢN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN BA VÌ HIỆN NAY
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Ba Vì
• 2.2. Tình hình triển khai xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Ba Vì
• 2.3. Một số rào cản trong xây dựng Nông thôn mới ở huyện Ba Vì từ năm 2010 đến nay
• 2.3.1. Rào cản về chính sách
• 2.3.2. Rào cản trong quá trình triển khai thực hiện
• 2.3.3. Rào cản từ bản thân phức địa phương
• 2.3.4. Nguyên nhân của những rào cản trên trong quá trình xây dựng nông thôn mới
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM KHẮC PHỤC CÁC RÀO CẢN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
• 3.1. Một số phương hướng chủ yếu nhằm khắc phục những rào cản trong xây dựng nông thôn mới
• 3.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm khắc phục những rào cản trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Ba Vì hiện nay
• 3.2.1. Giải pháp khắc phục rào cản về chính sách
• 3.2.2. Giải pháp khắc phục rào cản trong quá trình triển khai thực hiện
• 3.2.3. Giải pháp khắc phục rào cản từ phía địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Những Rào Cản Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Ba Vì

Xây dựng nông thôn mới là một trong những mục tiêu quan trọng của chính phủ Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân nông thôn. Tại huyện Ba Vì, Hà Nội, quá trình này gặp nhiều rào cản phát triển nông thôn. Những rào cản này không chỉ đến từ chính sách mà còn từ thực tiễn địa phương. Việc nhận diện và phân tích các rào cản này là cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Rào Cản Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Rào cản trong xây dựng nông thôn mới được hiểu là những yếu tố gây khó khăn cho quá trình thực hiện các chính sách nông thôn mới. Điều này bao gồm cả các yếu tố chủ quan và khách quan, từ nhận thức của người dân đến điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Ba Vì.

1.2. Tình Hình Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Ba Vì

Từ năm 2010 đến nay, huyện Ba Vì đã triển khai nhiều chương trình xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa như mong đợi do nhiều rào cản phát triển nông thôn. Việc thiếu nguồn lực và sự đồng thuận từ cộng đồng là những vấn đề chính.

II. Những Thách Thức Chính Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Ba Vì

Xây dựng nông thôn mới tại Ba Vì đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ mà còn đến chất lượng của các chương trình nông thôn mới. Việc nhận diện rõ ràng các thách thức này sẽ giúp đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.1. Rào Cản Từ Chính Sách Nông Thôn Mới

Nhiều chính sách hiện hành chưa phù hợp với thực tế của huyện Ba Vì. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc triển khai và thực hiện các chương trình nông thôn mới. Cần có sự điều chỉnh chính sách để phù hợp hơn với điều kiện địa phương.

2.2. Rào Cản Từ Nhận Thức Của Người Dân

Nhận thức của người dân về xây dựng nông thôn mới còn hạn chế. Nhiều người chưa hiểu rõ lợi ích của chương trình, dẫn đến sự thiếu hợp tác trong quá trình thực hiện. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho cộng đồng.

III. Phương Pháp Giải Quyết Rào Cản Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để khắc phục các rào cản trong xây dựng nông thôn mới, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp giải quyết vấn đề mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

3.1. Cải Thiện Chính Sách Nông Thôn Mới

Cần rà soát và điều chỉnh các chính sách nông thôn mới để phù hợp với thực tế của huyện Ba Vì. Việc này sẽ giúp tăng cường tính khả thi và hiệu quả của các chương trình.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Nâng Cao Nhận Thức

Đào tạo cho cán bộ và người dân về các chương trình nông thôn mới là rất cần thiết. Các buổi hội thảo, lớp học sẽ giúp nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Huyện Ba Vì

Việc áp dụng các giải pháp trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Ba Vì đã mang lại một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để đạt được mục tiêu đề ra.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Nông Thôn Mới

Một số chương trình đã được triển khai thành công, giúp cải thiện đời sống của người dân. Tuy nhiên, cần đánh giá kỹ lưỡng để rút ra bài học cho các chương trình tiếp theo.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Trong Quá Trình Triển Khai

Quá trình triển khai các chương trình nông thôn mới đã chỉ ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Việc lắng nghe ý kiến của người dân và điều chỉnh kịp thời là rất quan trọng.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Ba Vì

Tương lai của xây dựng nông thôn mới tại huyện Ba Vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Việc khắc phục các rào cản hiện tại sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Nông Thôn Mới

Nếu các rào cản được khắc phục, huyện Ba Vì có thể đạt được nhiều thành tựu trong xây dựng nông thôn mới. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Dài Hạn

Cần có các giải pháp dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững cho nông thôn mới. Việc kết hợp giữa chính sách và sự tham gia của cộng đồng là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, xây dựng nông thôn mới (NTM) được xem là một chương trình mục tiêu quốc gia quan trọng nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, đồng thời thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị. Tính đến năm 2013, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, với dân số hơn 265 nghìn người và diện tích 424 km², đã triển khai chương trình xây dựng NTM trong giai đoạn 2010-2013. Kinh tế huyện có mức tăng trưởng khá với tổng giá trị sản xuất ước đạt 15.796 tỷ đồng, tăng trưởng 12%, trong đó dịch vụ - du lịch chiếm 50,5%, nông - lâm nghiệp chiếm 34,9%. Thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 27,8 triệu đồng/năm, phản ánh sự cải thiện đời sống nhân dân.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng NTM tại Ba Vì vẫn còn nhiều rào cản, bao gồm các khó khăn về chính sách, tổ chức thực hiện, nguồn lực và đặc thù địa phương. Mục tiêu nghiên cứu nhằm nhận diện các rào cản này và đề xuất giải pháp khắc phục để thúc đẩy xây dựng NTM thành công tại huyện Ba Vì. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2013, với khảo sát tại các xã điểm như Cổ Đô, Thuần Mỹ và một số xã khác trong huyện. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho chính quyền địa phương và các bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả chương trình xây dựng NTM, góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý phát triển nông thôn mới, bao gồm:

• Khái niệm rào cản: Được định nghĩa là những yếu tố gây trở ngại, khó khăn trong quá trình tiếp cận và thực hiện mục tiêu xây dựng NTM, bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan.

• Khái niệm nông dân và nông thôn mới: Nông dân là lực lượng lao động chính trong sản xuất nông nghiệp, sống chủ yếu ở nông thôn. Nông thôn mới được hiểu là vùng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, xã hội ổn định, giàu bản sắc văn hóa và môi trường sinh thái được bảo vệ.

• Mô hình xây dựng NTM theo Quyết định số 800/QĐ-TTg (2010): Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM với 11 nội dung trọng tâm như quy hoạch, phát triển hạ tầng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm nghèo, phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường, tổ chức chính trị xã hội và an ninh trật tự.

• Lý thuyết quản lý phát triển địa phương: Nhấn mạnh vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã và sự tham gia của cộng đồng dân cư trong quá trình xây dựng NTM.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát thực địa tại 02 xã điểm (Cổ Đô, Thuần Mỹ) và một số xã khác của huyện Ba Vì, kết hợp với dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kinh tế - xã hội của huyện, văn bản pháp luật liên quan đến xây dựng NTM, và các tài liệu nghiên cứu trước đó.

• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất, tập trung vào các xã tiêu biểu đại diện cho đặc điểm kinh tế - xã hội và mức độ triển khai xây dựng NTM khác nhau trong huyện.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp phân tích định tính và định lượng, bao gồm phân tích nội dung văn bản, phân tích thống kê mô tả các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, và phân tích SWOT để nhận diện rào cản và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2013 để đánh giá thực trạng xây dựng NTM, đồng thời đề xuất giải pháp đến năm 2020 nhằm hoàn thiện chương trình tại huyện Ba Vì.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Rào cản về chính sách: Nhiều nội dung chính sách xây dựng NTM chưa phù hợp với điều kiện thực tế của huyện Ba Vì, đặc biệt là các tiêu chí về hạ tầng và tổ chức sản xuất. Ví dụ, tỷ lệ đường giao thông đạt chuẩn mới chỉ đạt khoảng 60% so với mục tiêu 85% vào năm 2015. Chính sách hỗ trợ vốn còn phân tán, chưa tập trung, gây khó khăn cho việc huy động nguồn lực.

2. Rào cản trong tổ chức thực hiện: Trình độ đội ngũ cán bộ cấp xã còn hạn chế, thiếu kỹ năng quản lý dự án và vận động nhân dân. Khảo sát cho thấy khoảng 40% cán bộ chưa được đào tạo bài bản về xây dựng NTM. Nhận thức của người dân về chương trình còn chưa đầy đủ, dẫn đến sự tham gia chưa tích cực, tỷ lệ hộ dân đóng góp vật chất và công sức chỉ đạt khoảng 50%.

3. Rào cản từ đặc thù địa phương: Ba Vì có địa hình phức tạp với 7 xã miền núi, điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn. Tỷ lệ hộ nghèo ở một số xã miền núi vẫn còn trên 20%, ảnh hưởng đến khả năng huy động nguồn lực và thực hiện các tiêu chí NTM.

4. Nguồn lực tài chính hạn chế: Mặc dù có sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, nhưng tổng nguồn vốn huy động cho xây dựng NTM tại Ba Vì trong giai đoạn 2010-2013 mới đạt khoảng 70% kế hoạch đề ra. Việc huy động vốn từ cộng đồng dân cư còn hạn chế do thu nhập bình quân đầu người chưa cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các rào cản trên xuất phát từ sự chưa đồng bộ trong hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện. So với các nghiên cứu về xây dựng NTM ở các địa phương khác, Ba Vì gặp nhiều khó khăn hơn do đặc thù địa hình và kinh tế xã hội. Ví dụ, các xã miền núi có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt hơn, làm tăng chi phí đầu tư hạ tầng và giảm hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Việc trình độ cán bộ còn hạn chế cũng là điểm nghẽn quan trọng, ảnh hưởng đến công tác tuyên truyền, vận động và quản lý dự án. So sánh với kinh nghiệm xây dựng NTM ở Hàn Quốc và Trung Quốc, việc đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ được coi là yếu tố then chốt để thành công.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hoàn thành các tiêu chí NTM theo từng xã, bảng thống kê nguồn vốn huy động và phân bổ, cũng như biểu đồ so sánh mức độ nhận thức của người dân về chương trình xây dựng NTM.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chính sách xây dựng NTM phù hợp đặc thù địa phương: Cần điều chỉnh các tiêu chí và chính sách hỗ trợ để phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và địa hình của Ba Vì, đặc biệt là các xã miền núi. Thời gian thực hiện: 2015-2017. Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

2. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cấp xã: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý dự án, kỹ năng vận động nhân dân và kỹ thuật xây dựng NTM. Mục tiêu đạt 90% cán bộ cấp xã được đào tạo bài bản trước năm 2018. Chủ thể thực hiện: Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, các cơ quan đào tạo chuyên ngành.

3. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia: Đổi mới hình thức tuyên truyền, sử dụng các phương tiện truyền thông đa dạng, tổ chức các hội thảo, diễn đàn dân chủ để nâng cao nhận thức và sự đồng thuận của cộng đồng. Mục tiêu tăng tỷ lệ tham gia đóng góp của dân lên 80% vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Ban Tuyên giáo huyện, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

4. Đa dạng hóa nguồn vốn và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội: Khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp, phát triển các hình thức tín dụng vi mô cho nông dân. Xây dựng cơ chế minh bạch trong quản lý và sử dụng vốn. Mục tiêu tăng nguồn vốn huy động lên 120% so với giai đoạn trước năm 2020. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Ngân hàng Chính sách xã hội, các tổ chức tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước cấp huyện, xã: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện chương trình xây dựng NTM phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành quản lý phát triển nông thôn: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về rào cản và giải pháp xây dựng NTM tại địa phương đặc thù.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm trong quá trình xây dựng NTM, từ đó tăng cường sự tham gia và giám sát.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan tài trợ: Tham khảo để thiết kế các chính sách hỗ trợ và chương trình đầu tư hiệu quả, phù hợp với đặc điểm vùng miền.

Câu hỏi thường gặp

1. Xây dựng nông thôn mới là gì và tại sao quan trọng?
   Xây dựng NTM là chương trình phát triển toàn diện nông thôn nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Đây là nhiệm vụ quốc gia giúp thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị, góp phần ổn định chính trị xã hội.

2. Những rào cản chính trong xây dựng NTM tại Ba Vì là gì?
   Bao gồm rào cản về chính sách chưa phù hợp, năng lực cán bộ hạn chế, nhận thức người dân chưa đầy đủ, đặc thù địa phương khó khăn và nguồn lực tài chính hạn chế.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực cán bộ cấp xã trong xây dựng NTM?
   Thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu, bồi dưỡng kỹ năng quản lý dự án, vận động nhân dân và áp dụng khoa học kỹ thuật, đồng thời tăng cường trao đổi kinh nghiệm với các địa phương khác.

4. Vai trò của người dân trong xây dựng NTM như thế nào?
   Người dân là chủ thể quan trọng, tham gia từ khâu quy hoạch, đóng góp công sức, tài chính và trực tiếp lao động sản xuất, đồng thời hưởng lợi từ thành quả xây dựng NTM.

5. Làm sao để huy động hiệu quả nguồn vốn cho xây dựng NTM?
   Cần đa dạng hóa nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, tín dụng, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư; xây dựng cơ chế minh bạch, công khai và khuyến khích đầu tư xã hội hóa.

Kết luận

• Xây dựng nông thôn mới tại huyện Ba Vì giai đoạn 2010-2013 đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại nhiều rào cản về chính sách, tổ chức thực hiện và nguồn lực.
• Rào cản chủ yếu bao gồm chính sách chưa phù hợp, năng lực cán bộ hạn chế, nhận thức người dân chưa đầy đủ và đặc thù địa phương khó khăn.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường tuyên truyền vận động và đa dạng hóa nguồn vốn.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển bền vững chương trình xây dựng NTM tại Ba Vì.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai đào tạo cán bộ, điều chỉnh chính sách và tăng cường sự tham gia của cộng đồng đến năm 2020 để hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững tại Ba Vì!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng Nông thôn mới. Chương 2: Rào cản trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Ba Vì hiện nay. Chương 3: Giải pháp để hạn chế các rào cản xây dựng mô hình nông thôn mới ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Khái niệm về rào cản, nông dân, nông thôn, nông thôn mới 1. Khái niệm rào cản - Trong nhiều tài liệu, khái niệm “rào cản” được định nghĩa là “tất cả những gì gây trở ngại khó khăn cho hoạt động tiếp cận một đối tượng nào đó” - “Rào cản” chính là những khó khăn, thách thức gây cản trở sự phát triển của sự vật, hiện tượng nào đó. - Rào cản trong xây dựng nông thôn mới bao gồm tất cả các yếu tố chủ quan và khách quan gây cản trở, làm chậm quá trình xây dựng thành công mô hình nông thôn mới được quy định tại Quyết định số 800 - QĐ/TTg về phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020.

Khái niệm v n n d n n n th n n n th n m i 1. Khái niệm về nông dân Theo Bách khoa tri thức toàn thư Việt Nam: Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp. Nông dân sống chủ yếu bằng làm ruộng vườn, sau đó đến các ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai. Tùy từng quốc gia, tùy từng thời kỳ lịch sử, người nông dân có quyền sử hữu khác nhau về ruộng đất.

Họ hình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí vai trò nhất định trong xã hội. Theo Từ điển cộng sản chủ nghĩa khoa học (NXB Tiến bộ Matxcơva, Sự thật, Hà Nội, 1996): Nông dân là giai cấp chuyên sản xuất các sản phẩm nông nghiệp trên cơ sở tư hữu tư nhân hoặc sở hữu hợp tác xã về tư liệu sản xuất và tham gia sản xuất bằng lao động của chính mình. Theo Nghị quyết Trung ương 7 Khoá X, Đảng Cộng sản Việt Nam: Nông dân là khái niệm chỉ về thân phận hay nghề nghiệp của một nhóm dân cư trong xã hội phân biệt với công nhân, tri thức. Nông dân theo khái niệm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] này, có hai tiêu chí phân biệt: Một là, nghề nghiệp chính là trồng trọt và chăn nuôi, hai là, sinh sống ở nông thôn.

Như vậy, hiểu theo nghĩa chung, nông dân là những người sống lâu đời ở nông thôn (làng, bản, ấp) lấy sản xuất nông nghiệp là nguồn sống chính dưới hình thức tư hữu nh. Nông dân là lực lượng quan trọng trong các cuộc đấu tranh chống lại các thế lực áp bức, bóc lột trong lịch sử. Nông dân ở nước ta là những người lao động sống ở nông thôn, nghề nghiệp chính là sản xuất nông nghiệp và nguồn sống chủ yếu dựa vào các sản phẩm lao động trong nông nghiệp. Theo số liệu của Hội nông dân Việt Nam, hiện nay nước ta có khoảng 13 triệu hộ nông dân.

Khái niệm về nông thôn Nông thôn được coi là khu vực địa lý, nơi đó sinh kế cộng đồng gắn bó, có quan hệ trực tiếp đến khai thác, sử dụng, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên cho hoạt động sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, có nhiều quan niệm về nông thôn: Khi so sánh nông thôn với đô thị thì nông thôn có mật độ dân số, số lượng dân cư thấp hơn thành thị, có cơ sở hạ tầng không phát triển bằng thành thị; trình độ phát triển hàng hoá và khả năng tiếp cận thị trường thấp hơn so với đô thị. Vùng nông thôn là vùng dân cư sản xuất nông nghiệp là chủ yếu, tức là nguồn sinh kế chính của cư dân nông thôn trong vùng là từ hoạt động sản xuất nông nghiệp. Theo điều kiện hiện nay của Việt Nam, chúng ta có thể hiểu “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân trong đó có nhiều nông dân.

Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường, trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác”. Theo Nghị định số 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn: Nông thôn là 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND (uỷ ban nhân dân) xã. Hiện nay, Việt Nam có khoảng 70% dân số sinh sống ở nông thôn. Khái niệm về nông thôn mới Đã có một số diễn giải và phân tích về khái niệm thế nào là Nông thôn mới.

Nông thôn mới trước tiên phải là nông thôn chứ không phải là thị tứ; nó là nông thôn mới chứ không phải là nông thôn truyền thống. Nếu so sánh giữa nông thôn mới và nông thôn truyền thống, thì nông thôn mới phải bao hàm cơ cấu và chức năng mới. Ngày 04/6/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 800 – QĐ/TTg về phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020. Tại Quyết định này mục tiêu chung của Chương trình được xác định là: “Xây dựng Nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Như vậy, nông thôn mới là nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, đời sống vật chất tinh thần được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, an ninh trật tự được giữ vững. Đặc trưng của nông thôn mới: Theo cuốn “Sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới” (Nhà xuất bản Lao động 2010), đặc trưng của nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá giai đoạn 2010 - 2020, bao gồm: Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao; nông thôn phát triển theo 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; dân trí được nâng cao, bản sắc văn hoá dân tộc được giữ gìn và phát huy; an ninh tốt, quản lý dân chủ; chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao. Khái quát chun v h n tr nh d n n th n m i 1. Chủ thể xây dựng nông thôn mới Trong công cuộc xây dựng nông thôn mới, người dân phải tham gia từ khâu quy hoạch, đồng thời góp công, góp của và phần lớn trực tiếp lao động sản xuất trong quá trình làm ra của cải vật chất, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ., đồng thời cũng là người hưởng lợi từ thành quả của nông thôn mới, chính vì vậy người dân là chủ thể xây dựng nông thôn mới.

Nguyên tắc thực hiện xây dựng nông thôn mới Điều 2 Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT - BNN&PTNT - BKH&ĐT - BTC ngày 13 tháng 4 năm 2014 (liên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính) về hướng dẫn một số nội dung thực hiện Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt “Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020” đã đề ra 6 nguyên tắc trong xây dựng nông thôn mới như sau: Các nội dung, hoạt động của Chương trình xây dựng nông thôn mới phải hướng tới mục tiêu thực hiện 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới ban hành tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ. Phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hành các tiêu chí, quy chuẩn, chính sách, cơ chế hỗ trợ, đào tạo cán bộ và hướng dẫn thực hiện. Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc dân chủ để quyết định và tổ chức thực hiện. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Kế thừa và lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khác đang triển khai trên địa bàn nông thôn.

Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới phải gắn với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương, có quy hoạch và cơ chế đảm bảo thực hiện các quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã được cấp có thẩm quyền xây dựng. Công khai, minh bạch về quản lý, sử dụng các nguồn lực; tăng cường phân cấp, trao quyền cho cấp xã quản lý và tổ chức thực hiện các công trình, dự án của chương trình xây dựng nông thôn mới; phát huy vai trò làm chủ của người dân và cộng đồng, thực hiện dân chủ cơ sở trong quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát đánh giá. Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp ủy đảng, chính quyền đóng vai trò chủ đạo, điều hành quá trình xây dựng quy hoạch, đề án, kế hoạch và tổ chức thực hiện. Mặt trận tổ quốc và các tổ chức chính trị, xã hội vận động mọi tầng lớp nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng nông thôn mới.