Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Lựa Chọn Trường Đại Học Ngoài Công Lập Tại TP.HCM

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập tại TP Hồ Chí Minh, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho sinh viên.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoàng Yến
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Lam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Những Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Lựa Chọn Trường Đại Học Ngoài Công Lập Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu đề tài
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý thuyết lựa chọn hợp lý (Rational choice Theory)
• 2.2. Tiến trình lựa chọn
• 2.3. Giáo dục đại học là ngành dịch vụ
• 2.4. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
• 2.4.1. Các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam
• 2.4.1.1. Mô hình lựa chọn trường của D. Chapman
• 2.4.1.2. Mô hình lựa chọn trường của Freeman (1999)
• 2.4.1.3. Mô hình lựa chọn trường của Cabrera và La Nasa (2000)
• 2.4.1.4. Mô hình lựa chọn trường của Mario và Helena (2007)
• 2.4.1.5. Mô hình lựa chọn trường của Quí & Thi (2009)
• 2.4.1.6. Mô hình lựa chọn trường của Toàn (2011)
• 2.4.2. Phân tích các yếu tố tác động trong mô hình nghiên cứu nêu trên
• 2.4.2.1. Yếu tố cá nhân (Đặc điểm sinh viên)
• 2.4.2.2. Thực trạng kinh tế xã hội
• 2.4.2.3. Khả năng của sinh viên
• 2.4.2.4. Khát vọng giáo dục và nghề nghiệp
• 2.4.2.5. Người ảnh hưởng quan trọng
• 2.4.2.6. Đặc điểm trường cố định
• 2.4.2.7. Những rào cản tâm lý xã hội và nhận thức ngoại khóa
• 2.5. Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.1.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.1.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Điều chỉnh thang đo
• 3.2.1. Thang đo yếu tố đặc điểm cá nhân
• 3.2.2. Thang đo yếu tố cá nhân ảnh hưởng quan trọng
• 3.2.3. Thang đo yếu tố đặc điểm cố định trường ĐH
• 3.2.4. Thang đo yếu tố nỗ lực giao tiếp với học sinh của các trường ĐH
• 3.2.5. Thang đo yếu tố cơ hội việc làm trong tương lai
• 3.2.6. Thang đo yếu tố danh tiếng trường ĐH
• 3.2.7. Thang đo yếu tố mức độ hấp dẫn của ngành học
• 3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.3.1. Bảng tần số
• 3.3.2. Phân tích nhân tố khám phá
• 3.3.3. Tính toán Cronbach Anpha
• 3.3.4. Phân tích hồi quy
• 3.3.5. Kiểm định T-test và Anova
• 3.4. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thông tin mẫu nghiên cứu
• 4.2. Kiểm định thang đo
• 4.2.1. Độ tin cậy thang đo yếu tố đặc điểm cá nhân
• 4.2.2. Độ tin cậy thang đo yếu tố cá nhân ảnh hưởng quan trọng
• 4.2.3. Độ tin cậy thang đo yếu tố đặc điểm cố định của trường
• 4.2.4. Độ tin cậy thang đo yếu tố nổ lực giao tiếp của trường với sinh viên
• 4.2.5. Độ tin cậy thang đo yếu tố công việc tương lai
• 4.2.6. Độ tin cậy thang đo danh tiếng trường đại học
• 4.2.7. Độ tin cậy thang đo sự hấp dẫn ngành học
• 4.3. Phân tích nhân tố
• 4.3.1. Phân tích nhóm nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập
• 4.3.2. Phân tích độ tin cậy Cronbach Anpha của các nhóm nhân tố sau khi rút trích
• 4.3.3. Điều chỉnh mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
• 4.4. Phân tích hồi quy
• 4.4.1. Mô hình hồi quy tuyến tính bội
• 4.4.2. Phân tích các giả thuyết trong mô hình
• 4.5. So sánh sự khác biệt về mức độ đồng ý chọn trường của sinh viên theo giới tính, ngành học, kêt quả học tập, thời gian học và trường học
• 4.5.1. Ảnh hưởng của giới tính
• 4.5.2. Ảnh hưởng của ngành học
• 4.5.3. Ảnh hưởng kết quả học tập
• 4.5.4. Ảnh hưởng thời gian học đến quyết định lựa chọn trường
• 4.5.5. Sự khác biệt giữa quyết định chọn trường của sinh viên giữa các trường đại hoc khác nhau
• 4.6. Tóm tắt chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Tóm tắt kết quả chính và một số đề xuất
• 5.1.1. Kết quả chính
• 5.1.2. Một số đề xuất cho các nhà quản lý giáo dục
• 5.2. Điểm mới và hạn chế của luận văn
• 5.2.1. Điểm mới của luận văn
• 5.2.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quyết Định Chọn Trường Đại Học Ngoài Công Lập

Nghiên cứu về quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập TP.HCM ngày càng trở nên quan trọng. Điều này xuất phát từ sự gia tăng số lượng các trường đại học tư thục và sự cạnh tranh gay gắt trong tuyển sinh. Bài viết này sẽ đi sâu vào các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định này, cung cấp cái nhìn tổng quan về bức tranh giáo dục đại học ngoài công lập tại thành phố. Sự hiểu biết về các yếu tố này giúp các trường đại học xây dựng chiến lược tuyển sinh hiệu quả hơn, đồng thời giúp học sinh và phụ huynh đưa ra lựa chọn sáng suốt. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, số lượng sinh viên theo học tại các trường đại học ngoài công lập ngày càng tăng, cho thấy sự quan tâm và nhu cầu ngày càng lớn đối với loại hình giáo dục này.

1.1. Sự Phát Triển của Hệ Thống Đại Học Tư Thục TP.HCM

Sự tăng trưởng của các trường đại học tư thục TP.HCM đã tạo ra một môi trường cạnh tranh sôi động. Các trường liên tục đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng giảng dạy và cải thiện cơ sở vật chất để thu hút sinh viên. Thực tế này mang lại nhiều lựa chọn hơn cho học sinh, nhưng cũng đặt ra thách thức trong việc đánh giá và lựa chọn trường phù hợp nhất. Cần có các tiêu chí rõ ràng và thông tin đầy đủ để học sinh có thể đưa ra quyết định lựa chọn trường đại học thông minh.

1.2. Vai Trò của Quyết Định Chọn Trường Trong Sự Nghiệp

Việc lựa chọn trường đại học có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp tương lai của mỗi cá nhân. Trường đại học cung cấp nền tảng kiến thức, kỹ năng và mạng lưới quan hệ cần thiết để thành công trong công việc. Vì thế, đây không chỉ là một quyết định về học tập, mà còn là một bước quan trọng trong định hướng nghề nghiệp. Việc cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường đại học là vô cùng cần thiết.

II. Những Thách Thức Khi Chọn Trường Đại Học Ngoài Công Lập

Quyết định chọn trường đại học ngoài công lập TP.HCM đi kèm với nhiều thách thức. Học phí thường cao hơn so với các trường công lập, tạo ra gánh nặng tài chính cho gia đình. Chất lượng đào tạo giữa các trường cũng có sự khác biệt đáng kể, đòi hỏi sự đánh giá trường đại học ngoài công lập cẩn thận. Bên cạnh đó, thông tin về cơ hội việc làm sau tốt nghiệp và chất lượng đội ngũ giảng viên có thể không dễ dàng tiếp cận, gây khó khăn cho quá trình ra quyết định. Nghiên cứu này nhằm giải quyết những thách thức này bằng cách cung cấp thông tin toàn diện và khách quan.

2.1. Gánh Nặng Học Phí và Khả Năng Tài Chính Gia Đình

Học phí trường đại học ngoài công lập thường là một yếu tố then chốt. Các gia đình cần cân nhắc kỹ lưỡng khả năng tài chính của mình trước khi quyết định. Các chính sách học bổng và hỗ trợ tài chính của trường cũng cần được xem xét cẩn thận. Sự chuẩn bị tài chính kỹ lưỡng giúp giảm bớt áp lực trong suốt quá trình học tập.

2.2. Đánh Giá Chất Lượng Đào Tạo và Cơ Hội Việc Làm

Việc đánh giá chất lượng đào tạo của các trường đại học ngoài công lập là rất quan trọng. Cần tìm hiểu về chương trình học, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và các hoạt động ngoại khóa. Thông tin về cơ hội việc làm sau tốt nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng cần cân nhắc. Nên tham khảo ý kiến của cựu sinh viên và nhà tuyển dụng để có cái nhìn khách quan.

2.3. Thiếu Thông Tin và Sự Mơ Hồ Về Định Hướng Nghề Nghiệp

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc định hướng nghề nghiệp và lựa chọn ngành học phù hợp. Sự thiếu thông tin về các ngành nghề và yêu cầu của thị trường lao động có thể dẫn đến những quyết định sai lầm. Tư vấn chọn trường đại học và ngành nghề phù hợp là rất cần thiết để giúp học sinh đưa ra lựa chọn đúng đắn.

III. Các Yếu Tố Cá Nhân Ảnh Hưởng Quyết Định Chọn Trường Đại Học

Nhiều yếu tố ảnh hưởng chọn trường đại học xuất phát từ chính bản thân học sinh và gia đình. Sở thích cá nhân, điểm chuẩn đại học, và phương thức xét tuyển đóng vai trò quan trọng. Khả năng tài chính, định hướng nghề nghiệp, và kỳ vọng của gia đình cũng tác động mạnh mẽ. Nghiên cứu này phân tích các yếu tố cá nhân này để hiểu rõ hơn quá trình ra quyết định của học sinh.

3.1. Sở Thích Cá Nhân và Năng Lực Học Tập

Sở thích cá nhân và năng lực học tập là hai yếu tố quan trọng cần cân nhắc. Lựa chọn ngành học phù hợp với sở thích sẽ tạo động lực và hứng thú trong học tập. Đồng thời, cần đánh giá khách quan năng lực bản thân để chọn trường và ngành học có yêu cầu phù hợp, tránh tình trạng quá tải hoặc không đáp ứng được yêu cầu.

3.2. Ảnh Hưởng Từ Gia Đình và Người Thân

Gia đình và người thân thường có ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn trường đại học. Kỳ vọng của gia đình, khả năng tài chính và kinh nghiệm của người thân có thể tác động đến quyết định cuối cùng. Cần có sự trao đổi và thống nhất giữa các thành viên trong gia đình để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.

3.3. Định Hướng Nghề Nghiệp và Kỳ Vọng Tương Lai

Định hướng nghề nghiệp rõ ràng sẽ giúp học sinh lựa chọn ngành học phù hợp và trường đại học có thế mạnh trong lĩnh vực đó. Kỳ vọng về cơ hội việc làm sau tốt nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng. Cần tìm hiểu về thị trường lao động và nhu cầu tuyển dụng của các ngành nghề khác nhau.

IV. Yếu Tố Về Trường Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Chọn Trường Đại Học

Ngoài yếu tố cá nhân, các yếu tố liên quan đến trường đại học cũng có ảnh hưởng lớn. Chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, vị trí địa lý, và môi trường học tập là những tiêu chí quan trọng. Danh tiếng trường đại học và chính sách học bổng cũng tác động đến quyết định của học sinh và phụ huynh. Việc so sánh trường đại học dựa trên các tiêu chí này giúp đưa ra lựa chọn tốt nhất.

4.1. Chất Lượng Đào Tạo và Đội Ngũ Giảng Viên

Chất lượng đào tạo là yếu tố quan trọng hàng đầu khi chọn trường đại học. Cần tìm hiểu về chương trình học, phương pháp giảng dạy và đánh giá. Đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm và có trình độ chuyên môn cao sẽ mang lại kiến thức và kỹ năng tốt nhất cho sinh viên. Kiểm tra thông tin về ranking trường đại học có thể cho bạn cái nhìn tổng quan về chất lượng giảng dạy.

4.2. Cơ Sở Vật Chất và Môi Trường Học Tập

Cơ sở vật chất hiện đại và đầy đủ, bao gồm thư viện, phòng thí nghiệm, phòng máy tính và các khu vực sinh hoạt chung, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập và nghiên cứu. Môi trường học tập năng động, sáng tạo và thân thiện cũng là yếu tố quan trọng giúp sinh viên phát triển toàn diện. Một số trường đại học quốc tế và đại học song ngữ cũng có môi trường học tập rất tốt.

4.3. Vị Trí Địa Lý và Thuận Tiện Giao Thông

Vị trí địa lý của trường đại học có thể ảnh hưởng đến quyết định của học sinh, đặc biệt đối với những sinh viên ở xa nhà. Sự thuận tiện về giao thông, chi phí sinh hoạt và cơ hội làm thêm cũng cần được cân nhắc. Nhiều học sinh chọn trường gần nhà để tiết kiệm chi phí và thời gian đi lại.

V. Nghiên Cứu Thực Tế và Kết Quả Khảo Sát Tại TP

Nghiên cứu này tiến hành khảo sát sinh viên tại các trường đại học ngoài công lập TP.HCM để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đã nêu. Kết quả cho thấy rằng danh tiếng trường đại học, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, và chất lượng đội ngũ giảng viên là những yếu tố quan trọng nhất. Bên cạnh đó, học phí và vị trí địa lý cũng có ảnh hưởng đáng kể. Phân tích dữ liệu khảo sát giúp cung cấp thông tin chi tiết và hữu ích cho các trường đại học và học sinh.

5.1. Phương Pháp Nghiên Cứu và Mẫu Khảo Sát

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát định lượng với bảng câu hỏi chi tiết. Mẫu khảo sát bao gồm sinh viên từ nhiều trường đại học tư thục TP.HCM khác nhau, đảm bảo tính đại diện và khách quan của kết quả. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS để xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

5.2. Kết Quả Phân Tích và Đánh Giá Mức Độ Ảnh Hưởng

Kết quả phân tích cho thấy danh tiếng trường đại học có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định chọn trường. Cơ hội việc làm sau tốt nghiệp và chất lượng đào tạo cũng là những yếu tố quan trọng. Học phí và vị trí địa lý có ảnh hưởng ít hơn, nhưng vẫn cần được cân nhắc. Các yếu tố khác như môi trường học tập và hoạt động ngoại khóa cũng đóng vai trò nhất định.

5.3. So Sánh Kết Quả Nghiên Cứu Với Các Nghiên Cứu Trước Đó

So sánh kết quả nghiên cứu này với các nghiên cứu trước đó cho thấy có sự tương đồng và khác biệt nhất định. Một số yếu tố như chất lượng đào tạo và cơ hội việc làm luôn được đánh giá cao trong các nghiên cứu. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố có thể khác nhau tùy thuộc vào bối cảnh địa lý và kinh tế xã hội. Việc so sánh này giúp làm rõ hơn bức tranh về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường.

VI. Kết Luận và Đề Xuất Giải Pháp Cho Các Trường Đại Học

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập TP.HCM. Dựa trên kết quả nghiên cứu, các trường đại học có thể xây dựng chiến lược tuyển sinh hiệu quả hơn, tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo, cải thiện cơ sở vật chất, và xây dựng thương hiệu trường đại học uy tín. Ngoài ra, cần tăng cường tư vấn chọn trường đại học cho học sinh và phụ huynh, giúp họ đưa ra quyết định sáng suốt nhất.

6.1. Tóm Tắt Các Yếu Tố Quan Trọng Nhất

Các yếu tố quan trọng nhất bao gồm danh tiếng trường đại học, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, chất lượng đội ngũ giảng viên, học phí, và vị trí địa lý. Các trường đại học cần tập trung vào việc cải thiện những yếu tố này để thu hút sinh viên tiềm năng.

6.2. Đề Xuất Chiến Lược Tuyển Sinh Hiệu Quả

Chiến lược tuyển sinh hiệu quả cần bao gồm việc xây dựng thương hiệu trường đại học uy tín, quảng bá chất lượng đào tạo, cung cấp thông tin đầy đủ và minh bạch về học phí và cơ hội việc làm, và tăng cường tư vấn chọn trường đại học cho học sinh và phụ huynh.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Các Hạn Chế Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này có một số hạn chế, chẳng hạn như phạm vi khảo sát chỉ giới hạn ở TP.HCM. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát ra các tỉnh thành khác và xem xét các yếu tố khác như đại học quốc tế, đại học liên kết, và đại học song ngữ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục đại học ngoài công lập giữ vai trò trụ cột trong tiến trình xã hội hóa giáo dục tại Việt Nam. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến năm 2012, toàn quốc có 204 trường đại học với 54 cơ sở ngoài công lập, thu hút 13,07% tổng số sinh viên đại học. Con số này được định hướng phát triển mạnh mẽ nhằm đạt mục tiêu 40% sinh viên theo học tại các trường tư thục vào năm 2020. Đặc biệt, Ngân hàng Thế giới đã phê duyệt khoản tín dụng 200 triệu USD hỗ trợ cải cách hệ thống giáo dục đại học ngoài công lập tại Việt Nam, khẳng định tầm quan trọng của khu vực này trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mặc dù tốc độ mở rộng nhanh chóng, các cơ sở ngoài công lập đang đối mặt với bài toán cạnh tranh tuyển sinh gay gắt khi tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ chiếm chưa đến 15% và cơ sở vật chất chưa đồng bộ. Tại Thành phố Hồ Chí Minh – trung tâm giáo dục lớn nhất cả nước với 45 trường đại học bao gồm 12 trường ngoài công lập – áp lực thu hút người học ngày càng trở nên quyết liệt. Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để các trường nắm bắt chính xác hành vi, động cơ và tiêu chí lựa chọn của thí sinh nhằm xây dựng chiến lược tuyển sinh hiệu quả.

Luận văn tập trung nghiên cứu các nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời lượng hóa mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 4 cơ sở giáo dục tiêu biểu gồm Đại học Quốc tế Hồng Bàng, Đại học Ngoại ngữ - Tin học, Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh và Đại học Công nghệ Sài Gòn trong giai đoạn 2012-2013. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp hệ thống đo lường chuẩn xác giúp các nhà quản lý giáo dục tối ưu hóa hiệu quả tuyển sinh và nâng cao năng lực cạnh tranh thương hiệu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng trên thuyết lựa chọn duy lý do George Homans và John Elster phát triển, khẳng định cá nhân luôn tối ưu hóa quyết định để đạt giá trị kỳ vọng cao nhất dựa trên công thức tích số giữa xác suất thành công và giá trị phần thưởng. Song song đó, tiến trình ra quyết định 5 giai đoạn của Philip Kotler và Karen Fox mô tả chi tiết lộ trình từ nhận biết nhu cầu, tìm kiếm thông tin, đánh giá các phương án, đưa ra quyết định nhập học đến phản ứng sau khi trải nghiệm dịch vụ.

Bên cạnh hai lý thuyết nền tảng, nghiên cứu tổng hợp và kế thừa có chọn lọc các mô hình hành vi lựa chọn trường đại học kinh điển:

• Mô hình tương tác của David Chapman (1981) tích hợp đặc điểm sinh viên với ảnh hưởng từ bên ngoài.
• Mô hình rào cản tâm lý xã hội của Kassie Freeman (1999).
• Mô hình tiến trình 3 giai đoạn của Alberto Cabrera và Steven La Nasa (2000).
• Mô hình kỳ vọng nghề nghiệp của Mario và Helena (2007).
• Các mô hình thực nghiệm tại Việt Nam của Huỳnh Nam Quí và Hoàng Trọng Thi (2009) cùng với Trần Văn Toàn (2011).

Các khái niệm trọng tâm trong mô hình bao gồm:

• Dịch vụ giáo dục đại học: Gói dịch vụ phức hợp bao gồm tiện ích vật chất, lợi ích đào tạo trực tiếp và giá trị tâm lý cảm nhận.
• Đặc điểm cá nhân: Năng lực học tập, tính cách, sở thích và điều kiện kinh tế của người học.
• Cá nhân ảnh hưởng quan trọng: Nhóm tham chiếu gồm phụ huynh, người thân, thầy cô và bạn bè.
• Cơ hội việc làm tương lai: Khả năng tìm kiếm việc làm, mức thu nhập kỳ vọng và vị thế xã hội sau tốt nghiệp.
• Danh tiếng và cam kết của nhà trường: Uy tín học thuật, độ nhận diện thương hiệu và chất lượng hỗ trợ sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn định tính và định lượng chặt chẽ:

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành thông qua 50 phiếu khảo sát mở, 30 cuộc phỏng vấn tay đôi chuyên sâu và 2 phiên thảo luận nhóm tập trung với 10 người tham gia mỗi nhóm nhằm hiệu chỉnh, bổ sung 38 biến quan sát.
• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu thực tế tại 4 trường đại học thông qua kỹ thuật phát vấn trực tiếp sử dụng thang đo Likert 5 mức độ từ hoàn toàn không đồng ý đến hoàn toàn đồng ý.

Tổng số 350 bảng câu hỏi được phát ra, thu về 320 bảng và chọn lọc được 298 mẫu hợp lệ đưa vào xử lý số liệu trên phần mềm SPSS 16.0, đạt tỷ lệ phản hồi hữu dụng 85,14%. Quy mô mẫu này vượt xa tiêu chuẩn tối thiểu 190 mẫu dựa trên nguyên tắc 5 mẫu cho 1 biến quan sát theo chuẩn Bollen. Phương pháp lấy mẫu thuận tiện phi xác suất được áp dụng để bao quát đa dạng các nhóm chuyên ngành. Dữ liệu được kiểm định độ tin cậy bằng hệ số Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá với phép xoay Varimax, kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính bội nhằm kiểm soát hiện tượng đa cộng tuyến với hệ số phóng đại phương sai nhỏ hơn 10, kết hợp kiểm định trung bình mẫu Independent Samples T-Test và phân tích phương sai ANOVA một chiều.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mẫu nghiên cứu gồm 298 sinh viên phản ánh cơ cấu nhân khẩu học đặc trưng tại các trường đại học ngoài công lập. Về mặt giới tính, sinh viên nữ chiếm tỷ lệ vượt trội với 60,4%, trong khi nam giới chiếm 39,6%. Về thời gian đào tạo, sinh viên năm thứ ba chiếm tỷ trọng cao nhất với 57,0%, tiếp theo là sinh viên năm thứ hai với 27,2% và sinh viên năm thứ tư chiếm 15,8%. Xét theo kết quả học tập bậc trung học phổ thông, học lực trung bình - khá chiếm ưu thế với 55,4%, học lực khá đạt 37,6%, loại trung bình chiếm 6,0% và loại giỏi chiếm 1,0%.

Về phân bổ theo cơ sở giáo dục, mẫu khảo sát ghi nhận tỷ lệ tương đối đồng đều: Đại học Ngoại ngữ - Tin học chiếm 30,5%, Đại học Quốc tế Hồng Bàng chiếm 26,2%, Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 22,8% và Đại học Công nghệ Sài Gòn chiếm 20,5%. Phân bố chuyên ngành ghi nhận ngành Kế toán - Tài chính dẫn đầu với 22,8%, Công nghệ thông tin chiếm 16,8%, Quản trị kinh doanh chiếm 13,8%, Công nghệ thực phẩm đạt 12,8%, Đông phương học chiếm 11,4%, các ngành còn lại gồm Ngoại ngữ, Viễn thông và Quản lý đô thị chiếm tỷ lệ 7,7% mỗi ngành.

Phân tích hồi quy tuyến tính bội xác nhận 5 nhóm nhân tố có ảnh hưởng tích cực mang ý nghĩa thống kê đến quyết định chọn trường:

• Đặc điểm cá nhân của sinh viên.
• Nhóm cá nhân có ảnh hưởng quan trọng.
• Danh tiếng và uy tín thương hiệu của trường.
• Cơ hội việc làm và thu nhập trong tương lai.
• Cam kết của nhà trường về chất lượng đào tạo và hỗ trợ việc làm.

Kiểm định ANOVA chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về quyết định chọn trường giữa các nhóm ngành đào tạo và giữa các trường đại học khác nhau, trong khi không tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa theo giới tính, năm học hay học lực phổ thông.

Thảo luận kết quả

Kết quả hồi quy phản ánh sinh viên đại học ngoài công lập thể hiện xu hướng hành vi thực tế và có định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Khi chi trả mức học phí cao hơn các trường công lập, người học đặt trọng tâm cao nhất vào yếu tố cơ hội việc làm tương lai và những cam kết cụ thể từ nhà trường về chuẩn đầu ra. Phát hiện này hoàn toàn tương thích với mô hình nghiên cứu của Huỳnh Nam Quí và Hoàng Trọng Thi, đồng thời khẳng định kết luận của David Chapman về vai trò then chốt của các nhóm tham chiếu như phụ huynh và thầy cô trong định hướng chọn trường.

Dữ liệu phân tích có thể được mô phỏng sinh động thông qua biểu đồ cột kép thể hiện tỷ trọng sinh viên theo học các ngành trọng điểm và bảng ma trận phương sai ANOVA so sánh mức độ kỳ vọng của người học giữa 4 trường đại học. Sự khác biệt giữa các khối ngành kỹ thuật, kinh tế và ngôn ngữ cho thấy sinh viên ngành ứng dụng thực hành đòi hỏi cao hơn về trang thiết bị công nghệ và cam kết thực tập doanh nghiệp, trong khi sinh viên khối kinh tế chú trọng nhiều hơn đến danh tiếng thương hiệu và mạng lưới cựu sinh viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, các trường đại học ngoài công lập cần triển khai 4 giải pháp chiến lược đồng bộ:

• Thiết lập mạng lưới hợp tác doanh nghiệp và cam kết việc làm: Ký kết hợp tác đào tạo với tối thiểu 100 doanh nghiệp uy tín, bảo đảm tỷ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên ngành đạt trên 85% trong vòng 6 tháng sau tốt nghiệp. Ban Giám hiệu cùng Trung tâm Quan hệ Doanh nghiệp chịu trách nhiệm chủ trì triển khai theo chu kỳ từ năm 2024 đến năm 2026.
• Gia tăng nhận diện thương hiệu và chất lượng học thuật: Đầu tư đồng bộ vào hệ thống truyền thông tích hợp, chuẩn hóa đội ngũ giảng viên với mục tiêu nâng tỷ lệ giảng viên có học vị tiến sĩ lên trên 25% trước năm 2026. Phòng Tuyển sinh - Truyền thông phối hợp cùng Phòng Quản lý Khoa học thực hiện đánh giá định kỳ hàng năm.
• Tối ưu hóa chiến dịch tư vấn tuyển sinh hướng đến nhóm tham chiếu: Tổ chức các chương trình trải nghiệm thực tế tại khuôn viên trường cho trên 5.000 học sinh trung học phổ thông, đồng thời thiết kế ấn phẩm truyền thông chuyên biệt nhắm đến phụ huynh. Ban Tuyển sinh thực hiện trọng điểm vào quý 1 và quý 2 hàng năm.
• Cải tiến chương trình đào tạo theo hướng ứng dụng thực tiễn: Cập nhật khung giáo trình theo chuẩn quốc tế, nâng thời lượng thực hành thực tế lên tối thiểu 30% tổng số tín chỉ và hoàn thiện các phòng thí nghiệm chuyên ngành. Hội đồng Khoa học và Trưởng các Khoa chuyên môn chịu trách nhiệm rà soát định kỳ 2 năm một lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban Giám hiệu và Hội đồng Quản trị các trường đại học tư thục: Sử dụng các số liệu thực chứng để hoạch định chiến lược định vị thương hiệu, phân bổ nguồn lực tài chính và xây dựng chính sách học bổng thu hút thí sinh hiệu quả.
• Cán bộ quản lý tuyển sinh và truyền thông giáo dục: Áp dụng hiểu biết về tâm lý người học để thiết kế các thông điệp quảng bá trúng đích, gia tăng tỷ lệ chuyển đổi hồ sơ xét tuyển và tối ưu hóa chi phí tiếp thị.
• Các nhà đầu tư trong lĩnh vực dịch vụ giáo dục: Nắm bắt bức tranh toàn cảnh về nhu cầu và hành vi tiêu dùng giáo dục tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh để đưa ra quyết định đầu tư cơ sở hạ tầng chuẩn xác.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu ngành Quản trị kinh doanh: Sử dụng bộ thang đo 38 biến quan sát và quy trình phân tích EFA kết hợp hồi quy tuyến tính làm tài liệu tham khảo phương pháp luận cho các đề tài về hành vi người tiêu dùng dịch vụ.

Câu hỏi thường gặp

Nhân tố nào tác động mạnh nhất đến quyết định chọn trường ngoài công lập của sinh viên? Nghiên cứu cho thấy cơ hội việc làm tương lai cùng với cam kết đào tạo của nhà trường là hai yếu tố có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất. Sinh viên sẵn sàng đầu tư chi phí học tập nếu nhận thấy lộ trình nghề nghiệp rõ ràng và mức thu nhập kỳ vọng cao sau khi tốt nghiệp.

Học phí cao có phải là rào cản ngăn cản sinh viên đăng ký vào các trường đại học ngoài công lập không? Học phí là yếu tố được cân nhắc kỹ lưỡng nhưng không phải là rào cản duy nhất. Khi nhà trường chứng minh được chất lượng cơ sở vật chất vượt trội, môi trường năng động và các chính sách học bổng hỗ trợ tài chính, sinh viên và phụ huynh vẫn sẵn sàng chi trả để tiếp cận dịch vụ giáo dục chất lượng cao.

Mức độ ảnh hưởng của gia đình đối với quyết định chọn trường diễn ra như thế nào? Gia đình giữ vai trò định hướng quan trọng trong giai đoạn tìm kiếm thông tin và thẩm định uy tín trường học. Sự ủng hộ tài chính và kỳ vọng từ phụ huynh tác động trực tiếp đến sự tự tin của thí sinh khi nộp hồ sơ vào các cơ sở ngoài công lập.

Có sự khác biệt về tiêu chí chọn trường giữa sinh viên nam và sinh viên nữ không? Phân tích kiểm định T-Test cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nam và nữ trong quyết định chọn trường. Cả hai nhóm đều chia sẻ những ưu tiên tương đồng về cơ hội việc làm, môi trường học tập và danh tiếng của cơ sở đào tạo.

Tại sao cam kết của nhà trường lại được tách thành một nhân tố độc lập sau khi phân tích EFA? Quá trình phân tích nhân tố khám phá EFA đã trích xuất các biến đo lường cam kết việc làm và hỗ trợ sinh viên thành một nhóm riêng biệt. Điều này phản ánh thực tế người học ngày nay đòi hỏi những cam kết văn bản hóa rõ ràng từ phía nhà trường thay vì chỉ dựa vào những lời quảng bá chung chung.

Kết luận

• Luận văn chuẩn hóa thành công bộ thang đo đo lường quyết định chọn trường đại học ngoài công lập với độ tin cậy Cronbach Alpha và giá trị hội tụ EFA đạt chuẩn học thuật.
• Nghiên cứu xác định 5 nhân tố trọng yếu tác động tích cực đến quyết định của người học, dẫn đầu là kỳ vọng việc làm và cam kết chất lượng của cơ sở đào tạo.
• Kiểm định phương sai chứng minh sự khác biệt rõ nét về hành vi chọn trường theo từng khối ngành học cụ thể trong tổng thể mẫu 298 sinh viên.
• Nghiên cứu đề ra lộ trình 4 nhóm giải pháp chiến lược giúp các cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2024-2026.
• Ban lãnh đạo các trường đại học cần nhanh chóng ứng dụng bộ tiêu chí đo lường này vào thực tiễn quản trị nhằm tối ưu hóa công tác tuyển sinh và khẳng định vị thế thương hiệu bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài Hồ Chủ Tịch đề cao vai trò quan trọng của sự nghiệp giáo dục, đã được thể hiện rõ nhất trong câu nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Vì vậy, giáo dục và đào tạo được xem là yếu tố mở đường cho mọi sự phát triển. Theo số liệu thống kê chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo (BGD & ĐT) Việt Nam, tính đến năm 2012, đã có 204 trường đại học được công nhận tại Việt Nam, trong đó có 150 trường đại học công lập, 54 trường đại học ngoài công lập (ĐHNCL). Số lượng sinh viên đại học ghi danh vào trường đại học ngoài công lập chiếm 13.07% trong tổng số sinh viên đại học.

Những con số này đang tăng lên hàng năm, và dự kiến đến năm 2020, số lượng sinh viên đại học tư nhân sẽ chiếm 40% tổng sinh viên (TKGD, 2012). Tuy nhiên, chất lượng giáo dục tư nhân đã là một mối quan tâm chính trong thời gian gần đây vì các trường đại học tư nhân như là một nhóm không có cơ sở hạ tầng đầy đủ và ít hơn 15% đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ. Mặc dù những khó khăn trên, Việt Nam đặt mục tiêu có một trường đại học được đặt trong số 200 trường đại học hàng đầu thế giới vào năm 2020 (theo Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011-2020, Kết luận số 51-KL/TW ngày 29/10/2012 của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung Ương Đảng khóa XI và Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 22/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo). Bên cạnh đó, Ngân hàng Thế giới (WB) đã quyết định để cho Việt Nam vay 200 triệu USD để giúp đất nước cải thiện giáo dục đại học ngoài công lập vào cuối năm 2012.

Chương trình này là một phần của dự án hổ trợ giáo dục dưới sự giúp đỡ WB để Việt Nam tiếp tục cải cách giáo dục đại học ngoài công lập. Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh có tổng số trường đại học lớn nhất nước ta với 45 trường đại học, trong đó có 12 trường đại học ngoài công lập. Chính sự phát triển ngành giáo dục, sự ra đời của nhiều trường đại học ngoài công lập và một điều tất yếu xảy ra sự cạnh tranh tuyển sinh giữa các trường đại học. Làm thế nào các trường đại hoc ngoài công lập tồn tại và phát triển trong bối cảnh hiện nay.

Cuộc chạy đua tuyển sinh giữa trường đại học ngoài công lập nhằm thu hút thí sinh diễn (LUAN.minh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 ra ngày càng gay gắt. Sinh viên có nhiều cơ hội lựa chọn một trường đại học ngoài công lập phù hợp với bản thân. Yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn một trường đại học ngoài công lập của sinh viên? Làm thế nào để các trường ngoài công lập hiểu và đáp ứng đúng nhu cầu về một trường đại học ngoài công lập phù hợp với sinh viên? Hiện nay, có ít nghiên cứu đã được thực hiện tại Việt Nam như làm thế nào sinh viên lựa chọn một trường đại học ngoài công lập đặc biệt là trong quá trình xã hội hóa giáo dục đại học như hiện nay. Đó là lý do tác giả thực hiện đề tài: “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập tại TPHCM” 1.2 Mục tiêu đề tài - Nghiên cứu các yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập tại Tp.

HCM dựa trên các nghiên cứu trong nước và trên thế giới. - Xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định lựa chọn trường đại học học ngoài công lập tại Tp. - Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đưa ra một số đề xuất cho các nhà quản lý giáo dục.3 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu chính của đề tài là nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập tại TPHCM.4 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu  Phạm vi nghiên cứu Đề tài nghiên cứu tập trung khảo sát những sinh viên đang theo học đại học chính quy tại các trường đại học ngoài công lập Tp. HCM: ĐH Quốc Tế Hồng Bàng, ĐH Ngoại ngữ và Tin học, ĐH Công nghệ TP.HCM, ĐH Công Nghệ Sài Gòn.

 Trường đại học Quốc tế Hồng bàng: Trường được thành lập vào 11/7/1992 với tên gọi “Trường Đại học Dân lập Hồng Bàng” và sau đó vào 27/5/2009 đã chuyển đổi sang loại hình trường tư thục với tên gọi “Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng”. Trụ sở chính: 215 Điện Biên Phủ, Phường 15, Quận Bình Thạnh - Tp.minh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Toàn trường hiện có gần 28.000 SV theo học ở 7 hệ đào tạo (Cao học, Đại học, Cao đẳng, Trung cấp, Liên thông, Tại chức, Văn bằng 2) với 20 Khoa đa lĩnh vực, đa ngành.  Trường đại học Tin học và ngoại ngữ Trường được thành lập ngày 26/10/1994, tiền thân là trường Ngoại ngữ và Tin học Sài Gòn, là một trường ĐH tư thục có trụ sở tại Quận 10, Tp. Trường có 8 khoa, 5 hệ đào tạo (Sau đại học, Đại học, Đại học liên thông, Văn bằng 2, Cao đẳng).

Đào tạo hệ đại học theo chương trình đào tạo chuẩn với 6 Khoa và 18 chuyên ngành khác nhau.  Đại học Công nghệ TP.HCM Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) tiền thân là Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM, được thành lập ngày 26/4/1995 theo quyết định số 235/QĐ -TTg của Thủ tướng Chính phủ và đi vào hoạt động theo quyết định của Bộ Trưởng Bộ GD-ĐT số 2128/QĐ-GDĐT. Trụ sở chính đặt tại 475A Điện Biên Phủ, Phường 25, Quận Bình Thạnh,TP. Sau gần 20 năm hình thành và phát triển, hiện HUTECH 9 khoa, 2 viện đào tạo và 5 trung tâm (đào tạo Sau đại học, Đại học, Đại học liên thông, Văn bằng 2, Cao đẳng) với cơ sở vật chất hiện đại và không gian học tập, năng động, thoải mái.

 Trường Đại học Công nghệ Sài gòn (STU). Trường Đại học Công nghệ Sài gòn tiền thân là Trường Cao đẳng Kỹ nghệ DL. Hồ Chí Minh (SEC). SEC được thành lập theo Quyết định số 198/QĐ-TTg ngày 24/09/1997 của Thủ tướng Chính phủ.

Trụ sở chính đặt tại 180 Cao Lỗ, Phường 4, Quận 8, TP. Sau gần 16 năm hình thành và phát triển, hiện STU có 8 khoa, 1 trung tâm (đào tạo Đại học, Đại học liên thông, Văn bằng 2, Cao đẳng, trung cấp). STU đang phấn đấu nâng cao chất lượng đội ngũ thầy giáo, cô giáo, tăng cường cơ sở vật chất, nâng cấp các phòng thí nghiệm để đến năm 2013 bất đầu mở các khóa đào tạo sau đại học (Thạc sĩ và sau đó là Tiến sĩ).  Phương pháp nghiên cứu (LUAN.minh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Đề tài được thực hiện qua hai bước: nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.

Nghiên cứu định tính: Để tìm ra những ý kiến chung nhất về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường đại học ngoài công lập. Trong nghiên cứu định tính tác giả sử dụng kỹ thuật: Phỏng vấn khám phá, phỏng vấn tay đôi và thảo luận nhóm. Nghiên cúu định lượng: Nghiên cứu này được thực hiện bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp thông qua bảng câu hỏi chi tiết với thang đo Liker 5 mức độ để đo lường mức độ quan trọng của các yếu tố đã rút ra từ nghiên cứu định tính. Nghiên cứu được thực hiện với 298 bảng câu hỏi sinh viên các trường ngoài công lập được thực hiện bằng phần mềm spss 16.0 Phương pháp nghiên cứu sẽ được tác giả sẽ trình bày cụ thể trong Chương 3.5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Góp phần cung cấp thêm thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường đại học ngoài công lập từ đó thúc đẩy việc nâng cao chất lượng giáo dục.

Kết quả nghiên cứu còn đưa ra bộ thang đo đo lường các yếu tố ảnh hưởng sự lựa chọn của sinh viên trong lĩnh vực giáo dục đại học học tại thị trường Tp. Đồng thời, kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo giúp lãnh đạo nhà trường nhận diện rõ hơn thành phần quan trọng nhất trong các thành phần đo lường mức độ ảnh hưởng, làm cơ sở xây dựng, điều chỉnh chiến lược giáo dục phù hợp hơn.minh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Giới thiệu Chương 2 nhằm mục đích giới thiệu cơ sở lý thuyết để xây dựng mô hình nghiên cứu. Chương này bao gồm hai phần chính: (1 ) Phần đầu giới thiệu về các mô hình lựa chọn trường và một số lý thuyết về các yếu tố tác động đến quyết định chọn trường đại học.(2) Phần tiếp theo, căn cứ trên cơ sở các lý thuyết đã phân tích tiến hành xây dựng mô hình nghiên cứu và đưa ra các giả thuyết của đề tài.1 Lý thuyết lựa chọn hợp lý (Rational choice Theory) Thuyết lựa chọn duy lý hay còn được gọi là lý thuyết lựa chọn hợp lý (Rational choice Theory), thuyết lựa chọn duy lý dựa vào tiên đề cho rằng con người luôn hành động một cách có chủ đích, có suy nghĩ để lựa chọn và sử dụng nguồn lực một cách duy lý nhằm đạt được kết quả tối đa với chi phí tối thiểu. Định đề cơ bản của thuyết duy lý được Homans diễn đạt theo kiểu định lý toán học như sau: “Khi lựa chọn trong số các hành động có thể có, cá nhân sẽ chọn cách mà họ cho là tích (C) của xác xuất thành công của hành động đó (ký hiệu là P) với giá trị mà phần thưởng của hành động đó (V) là lớn nhất C = (P x V) = Maximum.

Còn theo John Elster: “Khi đối diện với một số cách hành động, mọi người thường làm cái mà họ tin là có khả năng đạt được kết quả cuối cùng tốt nhất”. Thuyết lựa chọn duy lý đòi hỏi phải phân tích hành động lựa chọn của cá nhân trong mối liên hệ với cả hệ thống xã hội của nó bao gồm các cá nhân khác với những nhu cầu và sự mong đợi của họ, các khả năng lựa chọn và các sản phẩm đầu ra của từng lựa chọn cùng các đặc điểm khác.2 Tiến trình lựa chọn Kotler và Fox đã đề xuất mô hình tổng quát thể hiện các bước tiến hành để ra một quyết định phức tạp (Hình 2.minh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Tiến trình ra quyết định Kotler và Fox Đầu tiên cơ sở giáo dục nên cố gắng để hiểu làm thế nào các sinh viên phát triển mối quan tâm của họ.