CHƯƠNG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài Trong số các nghiên cứu nước ngoài liên quan đến vấn dé này, nổi bật nhất là “The Determinates Of Selecting Accounting Software: A Proposed Model” of Ahmad A. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yêu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc lựa chọn PMKT của các tô chức.
Nghiên cứu đã giới thiệu khá nhiều các yếu tô quan trọng ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT của doanh nghiệp như: Các yếu tố kỹ thuật, cơ sở hạ tang, công nghệ thông tin và môi trường; đồng thời có nhắc tới nhu cầu hiện tai và tương lai của những người sử dụng PMKT, các tính năng quan trọng của PMKT. Từ đó xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất được xây dựng băng phương pháp suy diễn bao gồm 4 nhân tô chính ảnh hưởng đến việc lựa chọn PMKT đó là: Cơ sở hạ tầng thông tin, Độ tin cậy của nhà cung cấp, Các tính năng của PMKT và Nhu cầu của người sử dụng. Tuy nhiên, Mô hình này phù hợp hơn với các công ty mua mới PMKT hoặc chuyền từ hoạt động kế toán thủ công sang PMKT, không thích hợp với các doanh nghiệp đã sử dụng PMKT và PMKT đó không đáp ứng nhu cầu hiện tại và tương lai của doanh nghiệp, trừ khi doanh nghiệp quyết định thay thế nó bằng một phần mềm hoàn toàn mới. Tiếp đến, nghiên cứu “Firm characteristics and selection of international accounting software” cua Ajay Adhikari et al (2004) cũng là một nghiên cứu dang lưu tâm.
Nghiên cứu tap trung vào các đặc điểm cụ thé của doanh nghiệp ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán quốc tế của các công ty quốc tế Hoa Kỳ. Nghiên cứu xem xét các yếu tô như kích thước của doanh nghiệp, hoạt động quốc tế và ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm mang lại những thông tin sâu sắc về quyết định lựa chọn phần mềm kế toán. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng các tính năng quốc tế của PMKT (bao gồm đa tiền tệ, đa báo cáo) là các yếu tổ có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến quyết định lựa chọn PMKT quốc tế của doanh nghiệp. 12 Nghiên cứu “Evaluating and seclecting software packages: A review” của nhóm tac gia Jadhav, A.
(2009) là một bài đánh giá tổng quát về các phương pháp và kỹ thuật để đánh giá và lựa chọn các gói phần mềm. Nghiên cứu đánh giá PMKT qua hai nhóm tiêu chí chính: Nhóm chí về đặc điểm bên trong và Nhóm tiêu chí về các yếu tố bên ngoài cùng các yếu tố liên quan đến các nhà cung cấp. Nghiên cứu nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc đưa ra quyết định có căn cứ khi chọn các giải pháp phần mềm, mang lại cái nhìn sâu rộng dé hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn PMKT phù hợp với đặc trưng và nhu câu của doanh nghiệp minh. Ngoài ra, bài nghiên cứu “Determinates of Accounting Software Choice: An Empirical Approach” của Muhrtala, O.
& Ogundeji (2014) đã nghiên cứu 178 công ty thuộc 5 ngành công nghiệp khác nhau của Nigeria. Từ đó, nhóm tác giả đã xác định có 4 nhóm nhân tố chính tác động đến quyết định lựa chọn PMKT của doanh nghiệp bao gồm: Lĩnh vực hoạt động, khả năng thương mại, tính bảo mật của PMKT và các yếu tố liên quan đến nhà cung cấp. Tuy rằng phạm vi của nghiên cứu chỉ giới hạn tại Nigeria nên kết quả nghiên cứu sẽ mang đặc trưng của các ngành công nghiệp tại nơi đây và phù hop dé đưa ra giải pháp cho các doanh nghiệp tại đây hơn là toàn cầu, thế nhưng 4 nhân tố ảnh hưởng mà bải nghiên cứu chỉ ra cũng là các nhân tố mà các tác giả khác tham khảo và làm tiền đề cho bài nghiên cứu của minh. Tổng quan nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, có khá nhiều các nghiên cứu về quyết định lựa chọn PMKT của các DNVVN.
Đã có khá nhiều nghiên cứu về đề tài nảy được thực hiện, tiếp cận vấn đề trên nhiều hướng khác nhau, đồng thời phương pháp nghiên cứu và mô hình sử dụng cũng rất đa dạng. Nghiên cứu “Các tiêu chí lựa chọn phan mém kế toán áp dụng phù hợp cho Doanh nghiệp vừa và nhỏ - Nghiên cứu trên địa bàn quận Tân Phú thành phố Hồ Chí Minh” của Thái Ngọc Trúc Phương (2013) đã cho thấy có hai nhóm nhân tố chính tác động đến quyết định lựa chọn PMKT của doanh nghiệp: Nhóm nhân tố bên trong (Trình độ người sử dụng, trang thiết bị, sự quan tâm của ban lãnh đạo, công tác quản lý) và Nhóm nhân tố 13 bên ngoài (Dich vụ sau bán hàng, khung pháp lý). Trong đó nhóm nhân tổ bên trong có mức tác động cao hon. Tuy nhiên tương tự như nghiên cứu của Ahmad A.
& Abu-Musa, nghiên cứu của Thái Ngọc Trúc Phương chỉ chủ yếu phù hợp với các DNVVN mới thành lập đang có ý định xây dựng số hóa công tác kế toán hoặc các doanh nghiệp muốn chuyền từ thủ công sang PMKT. Luận Văn “Các nhân tổ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT của các DNVVN tại Thành phố Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thị Thanh Hoa (2017). Trong luận văn, tác giả đã dé xuất mô hình nghiên cứu bao gồm sáu biến độc lập (yêu cầu của người sử dụng, tinh năng của phần mềm, chi phí sử dụng phần mềm, NCC phan mềm, điều kiện hỗ trợ và ảnh hưởng xã hội) tác động đến một biến phụ thuộc (quyết định lựa chọn PMKT). Kết quả nghiên cứu cho thấy sáu nhân tố có ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT, được sắp xếp theo thứ tự giảm dần mức độ ảnh hưởng như sau: Nhà cung cấp phần mềm, ảnh hưởng xã hội, tính năng của phần mềm, yêu cầu của người sử dụng, chi phí sử dụng phần mềm và điều kiện hỗ trợ.
Đây là một trong những mô hình nghiên cứu tương đối hoàn thiện, đưa ra được các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định sử dung PMKT của doanh nghiệp và các giải pháp nâng cao chất lượng sử dụng PMKT tại các DNVVN trên địa bàn Thành phó Hồ Chí Minh. Nghiên cứu “Các nhân tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phan mém kế toán của các doanh nghiệp logistic tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai” của tác giả Nguyễn Văn Hải, Lê Đình Dương, Phùng Thanh Thủy (2022) đã đưa ra năm yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT bao gồm: Yêu cầu của người sử dụng, tính năng của phần mềm, chi phí của phần mềm, kha năng hỗ trợ của nhà cung cấp, ảnh hưởng của xã hội. Day là những tiêu chí khá đầy đủ so với các bài nghiên cứu trước đây, tuy nhiên bài nghiên cứu có hạn chế bởi nghiên cứu chỉ dành cho | ngành cụ thể tại một địa phương, không thé hiện cái nhìn tổng quát cho các DNVVN. Cuôi cùng, nghiên cứu “Lựa chọn phân mêm kê toán trong doanh nghiệp: Moi quan hệ giữa kỹ thuật lựa chọn và kết quả lựa chọn phan mềm” của nhóm tác giả Nguyễn Bích 14 Liên và Phạm Trà Lam (2016) đã chỉ ra mối quan hệ giữa kỹ thuật lựa chon PMKT va kết quả lựa chọn PMKT.
Kết quả cho thầy kỹ thuật lựa chọn PMKT, quy mô và lĩnh vực hoạt động của Doanh nghiệp đều không ảnh hưởng đến việc lựa chọn PMKT. Đây là một kết quả loại trừ mà tác giả có thé tham khảo cho các bài nghiên cứu tiếp theo. Tác giả và năm STT Nội dung nghiên cứu Kết quả nghiên cứu nghiên cứu nghiên cứu Nghiên cứu nước ngoài Ahmad A. & “The Determinates | Phan tích và đánh gia Các yêu tố đề xuất đều nên Abu-Musa Qƒ Selecting các yếu tô chính của được xem xét khi lựa chọn (2005) Accounting một tổ chức cần xem xét | sử dụng PMKT đó là: Cơ Software: A trong quyét định của sở hạ tầng thông tin, Độ Proposed Model” mình để chọn PMKT tin cậy của nhà cung cấp, phù hợp.
Các tinh năng của PMKT và Nhu cầu của người sử dụng. Ajay Adhikari et | “Firm Nghiên cứu tập trung | Kết quả nghiên cứu đã chi al (2004) characteristics and vào các đặc điểm cụ thể ra rằng các tính năng quốc selection of của doanh nghiệp ảnh tế của PMKT (bao gồm đa international hưởng đến quyết định tiền tệ, đa báo cáo) là các accounting lựa chọn phần mềm kế yếu tố có ảnh hưởng mạnh software” toán quốc tế của các mẽ nhất đến quyết định lựa công ty quốc tế Hoa Kỳ. chọn PMKT quốc tế của doanh nghiệp. & “Evaluating and Nghiên cứu đánh giá Đặc điểm chất lượng của Sonar, R.
seclecting software tổng quát về các phương phần mềm, NCC phần (2009) packages: A review” pháp và kỹ thuật để đánh mềm, yêu cầu phan cứng va giá và lựa chọn các gói phần mềm, chi phí và lợi phân mêm. ích của gói phần mềm thường được sử dụng trong nhiều nghiên cứu, các yếu tố còn lại cũng được đề cập xem xét khi đánh giá và lựa chọn PMKT. & “Determinates of Nghiên cứu quyết định Xác định có 4 nhóm nhân Ogundeji (2014) Accounting lựa chọn PMKT của 178 tố chính tác động đến quyết Software Choice: An công ty thuộc 5 ngành định lựa chọn PMKT của Empirical công nghiệp khác nhau doanh nghiệp bao gồm: Approach” tai Nigeria. Lĩnh vực hoạt động, khả năng thương mại, tính bảo mật của PMKT và các yếu tố liên quan đến nhà cung z A cap.
Nghiên cứu trong nước Thái Ngọc Trúc “Các tiêu chi lựa Khảo sát nhân tố tác Nghiên cứu cho thấy có hai Phương (2013) chọn phan mềm kế động đến việc lựa chọn nhóm nhân tố chính tác toán ap dụng phù sử dụng PMKT của DN động đến quyết định lựa hợp cho Doanh vừa và nhỏ trên địa bàn chọn PMKT của doanh nghiệp vừa và nhỏ - nghiệp: Nhóm nhân tố bên 16 Nghiên cứu trên địa quận Tân Phú, thành phô trong (Trình độ người sử bàn quận Tân Phú Hỗ Chí Minh. dụng, trang thiết bị, sự quan thành phố Hỗ Chí tâm của ban lãnh đạo, công Minh” tác quản lý) và Nhóm nhân tố bên ngoài (Dich vụ sau bán hàng, khung pháp lý). Trong đó nhóm nhân tô bên trong có mức tác động cao hơn. Nguyễn Thị “Các nhân tô anh Khảo sát nhân tố tác Sáu nhân tố có ảnh hưởng Thanh Hoa hưởng đến quyết động đến việc lựa chọn đến quyết định lựa chọn (2017) định lựa chon sử dụng PMKT của PMKT, được sắp xếp theo PMKT của các doanh nghiệp vừa va nhỏ thứ tự giảm dần mức độ ảnh DNVVN tại Thành trên địa bàn thành phố hưởng như sau: Nhà cung phố Hồ Chí Minh” Hồ Chí Minh.