Khóa luận tốt nghiệp các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của doanh nghiệp nghiên cứu tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố hà nội

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu tốt nghiệp các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của doanh nghiệp nghiên, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Hoàng Khánh Nguyệt
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hải Hà
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Lựa Chọn Phần Mềm Kế Toán Của Doanh Nghiệp: Nghiên Cứu Tại Các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Trên Địa Bàn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu bài luận
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.1.1. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài
• 1.1.2. Tổng quan nghiên cứu trong nước
• 1.1.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.2. Lý thuyết về phần mềm kế toán
• 1.2.1. Khái niệm về phần mềm kế toán
• 1.2.2. Phân loại các phần mềm kế toán
• 1.2.3. Lợi ích của việc sử dụng phần mềm kế toán
• 1.2.4. Quy trình lựa chọn phần mềm kế toán
• 1.3. Lý thuyết về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3.1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3.2. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 1.3.3. Các lý thuyết nền tảng liên quan
• 1.3.3.1. Thuyết lựa chọn duy lý
• 1.3.3.2. Thuyết hành vi dự định
• 1.3.3.3. Lý thuyết hợp nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu
• 2.1.1. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 2.1.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.2.2. Lựa chọn kích thước mẫu
• 2.2.3. Thiết kế và đánh giá phiếu điều tra
• 2.2.4. Công cụ đo lường
• 2.2.5. Điều chỉnh bảng hỏi
• 2.2.6. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 2.2.6.1. Đánh giá hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 2.2.6.2. Phân tích hồi quy đa biến
• 2.2.7. Kiểm định giả thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thống kê thông tin thuộc tính của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Tỷ lệ giới tính của đối tượng khảo sát
• 3.1.2. Trình độ học vấn của đối tượng khảo sát
• 3.1.3. Địa điểm của doanh nghiệp
• 3.2. Kết quả thống kê mô tả
• 3.3. Kết quả phân tích hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 3.4. Kết quả phân tích tương quan
• 3.5. Kết quả phân tích hồi quy
• 3.6. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 4.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.2. Đề xuất giải pháp
• 4.2.1. Đối với các nhà cung cấp phần mềm
• 4.2.2. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có sử dụng phần mềm kế toán
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn phần mềm kế toán

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, việc lựa chọn phần mềm kế toán (PMKT) cho doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế, và việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài chính là một yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT, từ đó giúp các DNNVV có cái nhìn tổng quan và lựa chọn đúng đắn.

1.1. Khái niệm về phần mềm kế toán và vai trò của nó

Phần mềm kế toán là công cụ hỗ trợ quản lý tài chính, giúp doanh nghiệp theo dõi và phân tích dữ liệu tài chính một cách hiệu quả. Việc sử dụng PMKT không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong công việc kế toán.

1.2. Tình hình sử dụng phần mềm kế toán tại Hà Nội

Theo thống kê, tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội sử dụng PMKT đang gia tăng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn còn gặp khó khăn trong việc lựa chọn phần mềm phù hợp với nhu cầu và quy mô của mình.

II. Những thách thức trong việc lựa chọn phần mềm kế toán cho doanh nghiệp nhỏ

Việc lựa chọn PMKT không hề đơn giản, đặc biệt là đối với các DNNVV. Nhiều doanh nghiệp gặp phải các thách thức như thiếu thông tin, ngân sách hạn chế và không đủ kiến thức để đánh giá các sản phẩm trên thị trường.

2.1. Thiếu thông tin và kiến thức về phần mềm kế toán

Nhiều doanh nghiệp nhỏ không có đủ thông tin về các tính năng và lợi ích của PMKT, dẫn đến quyết định lựa chọn không chính xác. Việc thiếu kiến thức về công nghệ cũng là một rào cản lớn.

2.2. Ngân sách hạn chế và chi phí phần mềm

Chi phí đầu tư cho PMKT là một yếu tố quan trọng. Nhiều DNNVV không đủ ngân sách để đầu tư vào các phần mềm chất lượng cao, dẫn đến việc lựa chọn các sản phẩm không phù hợp.

III. Các nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT, bao gồm tính năng phần mềm, độ tin cậy của nhà cung cấp và nhu cầu của người sử dụng.

3.1. Tính năng và khả năng của phần mềm kế toán

Các tính năng như báo cáo tài chính, quản lý thu chi và tính năng bảo mật dữ liệu là những yếu tố quan trọng mà doanh nghiệp cần xem xét khi lựa chọn PMKT.

3.2. Độ tin cậy của nhà cung cấp phần mềm

Độ tin cậy của nhà cung cấp phần mềm cũng ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn. Doanh nghiệp cần tìm hiểu về uy tín và chất lượng dịch vụ hỗ trợ của nhà cung cấp.

IV. Phương pháp lựa chọn phần mềm kế toán hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ

Để lựa chọn PMKT hiệu quả, doanh nghiệp cần có một quy trình rõ ràng và cụ thể. Việc đánh giá các yếu tố như tính năng, chi phí và hỗ trợ kỹ thuật là rất cần thiết.

4.1. Quy trình đánh giá và lựa chọn phần mềm kế toán

Doanh nghiệp nên xây dựng một quy trình đánh giá chi tiết, bao gồm việc xác định nhu cầu, so sánh các sản phẩm và tham khảo ý kiến từ các chuyên gia.

4.2. Tham khảo ý kiến từ các doanh nghiệp khác

Việc tham khảo ý kiến từ các doanh nghiệp đã sử dụng PMKT có thể giúp doanh nghiệp có cái nhìn thực tế hơn về sản phẩm và dịch vụ.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về phần mềm kế toán

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc lựa chọn PMKT phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tài chính. Các doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội đã có những bước tiến đáng kể trong việc áp dụng công nghệ vào quản lý kế toán.

5.1. Kết quả thực tế từ các doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội

Nhiều doanh nghiệp nhỏ đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong quy trình làm việc và quản lý tài chính sau khi áp dụng PMKT. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn đúng phần mềm.

5.2. Những bài học kinh nghiệm từ doanh nghiệp thành công

Các doanh nghiệp thành công trong việc lựa chọn PMKT thường có quy trình đánh giá rõ ràng và biết cách tận dụng tối đa các tính năng của phần mềm.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của phần mềm kế toán tại Hà Nội

Việc lựa chọn PMKT phù hợp là một yếu tố quan trọng giúp các DNNVV tại Hà Nội phát triển bền vững. Trong tương lai, thị trường PMKT dự kiến sẽ tiếp tục phát triển với nhiều sản phẩm mới và tính năng cải tiến.

6.1. Triển vọng phát triển của phần mềm kế toán

Thị trường PMKT tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, với nhiều công ty cung cấp sản phẩm chất lượng cao. Điều này mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ.

6.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp nhỏ trong việc lựa chọn phần mềm

Doanh nghiệp nhỏ cần chủ động tìm hiểu và cập nhật thông tin về các sản phẩm PMKT mới, đồng thời xây dựng quy trình lựa chọn rõ ràng để đảm bảo hiệu quả trong quản lý tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quản trị doanh nghiệp, công tác kế toán và quản lý tài chính giữ vai trò thiết yếu đối với việc duy trì sự ổn định và định hướng phát triển. Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, việc ứng dụng Phần mềm kế toán (PMKT) vào quản lý, lưu trữ và xử lý dữ liệu tài chính đã trở thành nhu cầu tất yếu, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, giảm tải công việc thủ công và nâng cao năng suất của bộ phận kế toán. Theo dự báo của Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), thị trường PMKT tại Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng trên 7%/năm trong giai đoạn 2020–2025 với sự tham gia của nhiều nhà cung cấp như MISA, FAST, FPT Software, Tinh Vân Consulting.

Đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) — lực lượng chiếm trên 97,2% tổng số doanh nghiệp tại Hà Nội (khoảng gần 350.000 trên tổng số 360.000 doanh nghiệp), đóng góp hơn 45% GDP và giải quyết hơn 50% việc làm cho thành phố (theo HANOISME, 2023) — việc tối ưu hóa quản lý tài chính là yêu cầu cấp bách. Tuy nhiên, khảo sát tháng 8/2020 của Hiệp hội DNNVV Hà Nội cho thấy dù 90% doanh nghiệp quan tâm đến chuyển đổi số, chỉ khoảng 40% sẵn sàng đầu tư do hạn chế về tài chính, hạ tầng, nhân lực và tư duy kỹ thuật số. Nhiều doanh nghiệp vẫn xử trị thủ công hoặc lúng túng khi chọn giải pháp phần mềm phù hợp với quy mô và năng lực tài chính.

Khóa luận giải quyết các câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Những yếu tố nào ảnh hưởng tới quyết định lựa chọn PMKT tại các DNNVV trên địa bàn thành phố Hà Nội?
2. Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố được xác định như thế nào? Có yếu tố trung gian nào tác động đến quyết định này hay không?
3. Những giải pháp nào giúp các DNNVV lựa chọn được PMKT phù hợp với đặc điểm tổ chức?
4. Những giải pháp nào giúp các đơn vị cung cấp PMKT hoàn thiện, nâng cấp sản phẩm nhằm đáp ứng sát thực tế nhu cầu người dùng?

Về mục tiêu, nghiên cứu hướng tới việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, kiểm định mô hình định lượng về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT, từ đó đề xuất hàm ý quản trị cho doanh nghiệp và nhà cung cấp phần mềm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quyết định lựa chọn sử dụng PMKT của nhân sự tại các doanh nghiệp.
• Đối tượng khảo sát: Nhân sự chuyên viên và cấp quản lý đã và đang công tác tại các DNNVV trên địa bàn Hà Nội.
• Phạm vi không gian: Các DNNVV hoạt động trên địa bàn thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu và thực tiễn từ năm 2020 đến năm 2023 (thời điểm thực hiện khảo sát vào tháng 10/2023).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các yếu tố trực tiếp tác động đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Nghiên cứu xây dựng cơ sở lập luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và hệ thống lý thuyết hành vi:

• Cơ sở pháp lý và khái niệm: Khái niệm PMKT được chuẩn hóa theo Thông tư 103/2005/TT-BTC; định nghĩa và tiêu chí phân loại DNNVV (siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo tiêu chí vốn và lao động) áp dụng theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP và Nghị định 39/2018/NĐ-CP.
• Thuyết lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory): Chỉ ra cá nhân và tổ chức luôn thực hiện tính toán chi phí - lợi ích nhằm tối đa hóa mức thỏa dụng theo mô hình toán học $C = P \times \text{Max}(V)$ của Homans (trong đó $C$ là hành động lựa chọn, $P$ là xác suất thành công, $V$ là giá trị lợi ích). Lý thuyết giải thích việc doanh nghiệp cân nhắc tương quan giữa chi phí bỏ ra và lợi ích phần mềm mang lại.
• Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior - TPB của Ajzen, 1991): Giải thích ý định hành vi qua ba thành phần: Thái độ (Attitude - tương ứng với sự phù hợp về tính năng, yêu cầu người dùng, uy tín nhà cung cấp), Chuẩn chủ quan (Subjective Norm - tương ứng với ảnh hưởng/đánh giá của xã hội), và Nhận thức kiểm soát hành vi (Perceived Behavioral Control - tương ứng với điều kiện hỗ trợ nội bộ).
• Lý thuyết hợp nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT 2003 & UTAUT2 2012 của Venkatesh et al.): Đóng vai trò nền tảng bổ sung các biến Hiệu quả mong đợi, Tính dễ sử dụng, Điều kiện hỗ trợ, Giá trị giá cả và Chuẩn mực xã hội vào mô hình quyết định tiếp nhận công nghệ số.

Phương pháp nghiên cứu và quy trình thực hiện

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tổng quan tài liệu, lược khảo các công trình trong và ngoài nước, đối chiếu mô hình lý thuyết để xây dựng thang đo sơ bộ gồm 6 nhóm biến độc lập với 23 biến quan sát, sau đó hiệu chỉnh bảng hỏi thử nghiệm nhằm đảm bảo tính chuẩn xác về mặt thuật ngữ chuyên môn kế toán.
• Nghiên cứu định lượng: Sử dụng khảo sát bảng hỏi trực tuyến qua Google Forms từ ngày 06/10/2023 đến ngày 21/10/2023. Kích thước mẫu được xác định thỏa mãn đồng thời tiêu chuẩn của Hair et al. (1998) cho phân tích nhân tố khám phá ($N \ge 5 \times x = 5 \times 23 = 115$) và tiêu chuẩn của Tabachnick & Fidell (1996) cho hồi quy đa biến ($N \ge 8m + 50 = 8 \times 6 + 50 = 98$). Bảng câu hỏi thu về 508 phiếu hợp lệ trên tổng số 531 phiếu phát ra (đã sàng lọc và loại trừ các mẫu ngoài phạm vi Hà Nội).
• Công cụ đo lường và xử lý: Thang đo Likert 5 mức độ (1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý). Dữ liệu được làm sạch và xử lý trên phần mềm SPSS (phiên bản 20.0/26.0) qua các bước: Thống kê mô tả, Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (ngưỡng chấp nhận Alpha > 0,6; tương quan biến - tổng > 0,3), Phân tích tương quan Pearson, Phân tích hồi quy đa biến và Kiểm định ANOVA.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận

Chương 1 hệ thống hóa 8 công trình nghiên cứu tiêu biểu, phân loại thành hai nhóm nghiên cứu quốc tế và nghiên cứu trong nước:

Tác giả & Năm	Tên công trình	Trọng tâm nghiên cứu	Kết quả chính
Ahmad A. & Abu-Musa (2005)	The Determinates of Selecting Accounting Software: A Proposed Model	Xác định các yếu tố tổ chức cần xem xét khi chọn PMKT	Đề xuất mô hình gồm 4 nhóm: Hạ tầng thông tin, Độ tin cậy nhà cung cấp, Tính năng PMKT, Nhu cầu người dùng.
Ajay Adhikari et al. (2004)	Firm characteristics and selection of international accounting software	Ảnh hưởng của đặc điểm doanh nghiệp quốc tế tại Hoa Kỳ	Tính năng quốc tế (đa tiền tệ, đa báo cáo) có ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định chọn phần mềm.
Jadhav & Sonar (2009)	Evaluating and selecting software packages: A review	Tổng quan kỹ thuật đánh giá các gói phần mềm	Nhấn mạnh tiêu chí chất lượng, nhà cung cấp, hạ tầng phần cứng, chi phí và lợi ích của gói phần mềm.
Muhrtala & Ogundeji (2014)	Determinates of Accounting Software Choice: An Empirical Approach	Khảo sát 178 công ty thuộc 5 ngành công nghiệp tại Nigeria	Xác định 4 nhóm nhân tố: Lĩnh vực hoạt động, Khả năng thương mại, Tính bảo mật, Yếu tố nhà cung cấp.
Thái Ngọc Trúc Phương (2013)	Các tiêu chí lựa chọn PMKT áp dụng phù hợp cho DNNVV tại Q. Tân Phú, TP.HCM	Đánh giá các tiêu chí áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ	Nhóm nhân tố bên trong (trình độ, thiết bị, lãnh đạo) có mức độ tác động cao hơn nhóm bên ngoài.
Nguyễn Thị Thanh Hoa (2017)	Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT của các DNNVV tại TP.HCM	Khảo sát 6 biến độc lập tác động đến quyết định chọn PMKT	Xếp hạng mức độ tác động giảm dần: Nhà cung cấp > Ảnh hưởng xã hội > Tính năng > Yêu cầu người dùng > Chi phí > Điều kiện hỗ trợ.
Nguyễn Văn Hải, Lê Đình Dương, Phùng Thanh Thủy (2022)	Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT của DN logistic tại Biên Hòa	Khảo sát chuyên sâu trong ngành logistic	Xác định 5 nhóm yếu tố tác động: Yêu cầu người dùng, Tính năng, Chi phí, Hỗ trợ nhà cung cấp, Ảnh hưởng xã hội.
Nguyễn Bích Liên & Phạm Trà Lam (2016)	Lựa chọn PMKT trong DN: Mối quan hệ giữa kỹ thuật lựa chọn và kết quả	Khảo sát mối quan hệ giữa kỹ thuật lựa chọn và kết quả	Kỹ thuật lựa chọn, quy mô và lĩnh vực hoạt động không tạo ra khác biệt có ý nghĩa đến kết quả lựa chọn.

Trên cơ sở lý thuyết, tác giả phân loại PMKT thành 4 nhóm theo mức độ phức tạp (Bảng tính, Phần mềm thương mại đóng gói, Hệ thống ERP, và Phần mềm tự thiết kế/thuê viết), đồng thời mô tả quy trình lựa chọn 4 bước theo Nguyễn Phước Bảo Ấn et al. (2012): (1) Xác định yêu cầu; (2) Thu thập thông tin phần mềm; (3) Khảo sát khả năng đáp ứng; (4) Đánh giá và ra quyết định.

Chương 1 chỉ ra 2 khoảng trống nghiên cứu:

• Khoảng trống 1: Các nghiên cứu trong nước trước đây chủ yếu tập trung vào nhóm tiêu chí chất lượng, chi phí cơ bản; thiếu sự tích hợp đầy đủ các yếu tố về ý kiến đánh giá xã hội và hạ tầng kỹ thuật chuyên biệt phù hợp bối cảnh DNNVV Việt Nam.
• Khoảng trống 2: Chưa có mô hình kiểm định vai trò trung gian giữa các biến độc lập (như tác động của đánh giá xã hội lên chính sách nhà cung cấp trước khi đến quyết định của doanh nghiệp). Tác giả lựa chọn giải quyết trực tiếp khoảng trống thứ nhất trong phạm vi khóa luận.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và mô hình nghiên cứu

Chương 2 thiết lập mô hình nghiên cứu gồm 6 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc với phương trình hồi quy tuyến tính:

$$QD = \beta_0 + \beta_1 YC + \beta_2 CP + \beta_3 TN + \beta_4 NCC + \beta_5 DK + \beta_6 DG + e$$

Trong đó:

• $QD$: Quyết định lựa chọn PMKT của DNNVV (Biến phụ thuộc)
• $YC$: Yêu cầu của người sử dụng (6 biến quan sát, giả thuyết $H_1: +$)
• $CP$: Chi phí của phần mềm (3 biến quan sát, giả thuyết $H_2: +$)
• $TN$: Tính năng của phần mềm (4 biến quan sát, giả thuyết $H_3: +$)
• $NCC$: Nhà cung cấp phần mềm (6 biến quan sát, giả thuyết $H_4: +$)
• $DK$: Điều kiện hỗ trợ (2 biến quan sát, giả thuyết $H_5: +$)
• $DG$: Đánh giá của xã hội (2 biến quan sát, giả thuyết $H_6: +$)
• Tổng số biến quan sát: 23 biến đo lường.

Chương này quy định chi tiết quy trình chọn mẫu, phương pháp khảo sát Google Forms, tiêu chuẩn kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha $> 0,6$ và tương quan biến - tổng $> 0,3$), quy trình phân tích nhân tố khám phá EFA, tương quan Pearson và mô hình hồi quy đa biến trên SPSS.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Chương 3 trình bày các kết quả phân tích thống kê và kiểm định định lượng:

• Mô tả mẫu nghiên cứu: Tổng số 508 quan sát hợp lệ được phân tích theo cơ cấu giới tính, trình độ học vấn và địa bàn hoạt động của doanh nghiệp tại Hà Nội.
• Kiểm định thang đo Cronbach's Alpha: Đánh giá mức độ nhất quán nội tại của 6 thang đo biến độc lập và thang đo biến phụ thuộc, loại bỏ các biến có tương quan biến - tổng không đạt chuẩn.
• Phân tích tương quan Pearson: Kiểm tra ma trận tương quan nhằm xác định mối liên hệ tuyến tính giữa các biến độc lập ($YC, CP, TN, NCC, DK, DG$) với biến phụ thuộc ($QD$), đồng thời rà soát hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến độc lập.
• Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến và ANOVA: Kiểm định độ phù hợp của mô hình nghiên cứu tổng thể, xác định hệ số xác định $R^2$, mức ý nghĩa $F$ trong bảng ANOVA và ước lượng các hệ số hồi quy chuẩn hóa $\beta$ nhằm kiểm định các giả thuyết từ $H_1$ đến $H_6$.

Chương 4: Thảo luận kết quả và đề xuất giải pháp

Dựa trên kết quả hồi quy, tác giả thảo luận ý nghĩa thực tiễn của từng nhân tố và đề xuất hai nhóm giải pháp:

1. Đối với các nhà cung cấp PMKT:
   • Tăng cường tính năng: Phát triển khả năng tùy biến, nâng cao tốc độ xử lý dữ liệu lớn, tích hợp báo cáo quản trị và bảo mật.
   • Nâng cao chất lượng dịch vụ & hỗ trợ: Xây dựng đội ngũ tư vấn kỹ thuật trực tuyến 24/7, rút ngắn thời gian xử lý sự cố, hoàn thiện tài liệu hướng dẫn và cung cấp bản dùng thử (demo).
   • Tối ưu hóa chi phí: Đa dạng hóa gói dịch vụ theo quy mô doanh nghiệp, áp dụng hình thức trả phí linh hoạt (theo tháng/năm hoặc theo tính năng mở rộng) giúp DNNVV giảm áp lực vốn đầu tư ban đầu.
   • Nâng cao nhận thức thị trường: Đẩy mạnh tiếp thị thông qua các diễn đàn chuyên môn, kênh phản hồi khách hàng thực tế và hội thảo chuyển đổi số.
2. Đối với các DNNVV sử dụng PMKT:
   • Xác định rõ nhu cầu quản trị nội bộ trước khi mua sắm, tránh đầu tư lãng phí vào các tính năng không sử dụng.
   • Đánh giá tương thích giữa yêu cầu phần mềm với hạ tầng máy tính hiện có, chủ động đào tạo kỹ năng số cho nhân viên kế toán.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

Nghiên cứu làm rõ các phát hiện định lượng thực nghiệm:

• Thiết lập và kiểm định thành công mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT tại các DNNVV trên địa bàn Hà Nội với bộ dữ liệu 508 mẫu khảo sát.
• Xác nhận mối quan hệ cùng chiều có ý nghĩa thống kê của các nhóm nhân tố: Yêu cầu người sử dụng, Tính năng phần mềm, Chi phí sử dụng, Năng lực hỗ trợ của nhà cung cấp, Điều kiện hạ tầng kỹ thuật và Đánh giá của xã hội đối với quyết định lựa chọn phần mềm của doanh nghiệp.

Đóng góp của khóa luận

• Đóng góp về mặt lý luận: Khóa luận tích hợp các khung thuyết hành vi và kinh tế học (Thuyết lựa chọn duy lý, Thuyết hành vi dự định TPB, Mô hình chấp nhận công nghệ UTAUT/UTAUT2) vào bối cảnh cụ thể của nghiệp vụ kế toán tại các DNNVV Việt Nam, kiểm chứng tính ứng dụng của các lý thuyết này trong phân tích quyết định công nghệ.
• Đóng góp về mặt thực tiễn: Cung cấp bức tranh thực trạng về tiêu chí lựa chọn công nghệ kế toán tại các DNNVV Hà Nội; cung cấp căn cứ thực nghiệm giúp các công ty phần mềm (như MISA, FAST, FPT) định hình chiến lược phát triển tính năng và chính sách giá; đồng thời cung cấp quy trình sàng lọc cho ban lãnh đạo DNNVV trong việc lựa chọn công cụ quản lý tài chính phù hợp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Về phạm vi không gian và đối tượng: Nghiên cứu chỉ tiến hành thu thập mẫu tại khu vực Hà Nội trên nhóm DNNVV; chưa mở rộng khảo sát sang các trung tâm kinh tế khác hoặc so sánh đối chiếu giữa các loại hình doanh nghiệp có quy mô lớn.
• Về cấu trúc mô hình: Do giới hạn thời gian và phạm vi của khóa luận tốt nghiệp, tác giả mới tập trung kiểm định các mối quan hệ tác động trực tiếp giữa 6 nhóm biến độc lập tới quyết định lựa chọn, chưa kiểm định mô hình có biến trung gian hoặc biến điều tiết (như sự tác động của đánh giá xã hội tới uy tín nhà cung cấp trước khi tác động tới quyết định chọn).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả định hướng các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng địa bàn khảo sát trên phạm vi toàn quốc, đồng thời xây dựng các mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) để kiểm tra mối quan hệ trung gian phức hợp giữa các nhân tố.

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và người nghiên cứu: Khóa luận là tài liệu tham khảo phù hợp cho sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Hệ thống thông tin quản lý và Quản trị kinh doanh khi thực hiện niên luận, khóa luận về chuyển đổi số kế toán; đặc biệt hữu ích ở phần tổng quan tài liệu (Bảng 1.1) và quy trình thiết kế thang đo định lượng theo chuẩn SPSS.
• Đối với nhà quản trị DNNVV: Cung cấp khung 4 bước lựa chọn phần mềm và bảng tiêu chí tham chiếu cụ thể về chi phí, tính năng, điều kiện cơ sở vật chất giúp doanh nghiệp ra quyết định đầu tư chính xác.
• Đối với các doanh nghiệp phát triển phần mềm kế toán: Cung cấp thông tin tham khảo về mức độ ưu tiên của người dùng đối với các tính năng kỹ thuật, chính sách hỗ trợ sau bán hàng và kỳ vọng về giá thành để cải tiến sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các lý thuyết nền tảng nào để xây dựng mô hình nghiên cứu?
Tác giả sử dụng ba lý thuyết nền tảng: Thuyết lựa chọn duy lý (Rational Choice Theory) với công thức thỏa dụng $C = P \times \text{Max}(V)$, Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior - TPB của Ajzen, 1991), và Lý thuyết hợp nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT 2003 & UTAUT2 2012 của Venkatesh et al.).

2. Kích thước mẫu khảo sát thực tế của đề tài là bao nhiêu và được thu thập bằng cách nào?
Nghiên cứu phát ra 531 phiếu và thu về 508 phiếu khảo sát trực tuyến hợp lệ qua Google Forms trong thời gian từ ngày 06/10/2023 đến ngày 21/10/2023, đối tượng là nhân viên và nhà quản lý tại các DNNVV trên địa bàn Hà Nội. Cỡ mẫu này vượt mức tối thiểu theo công thức của Hair et al. ($N \ge 115$) và Tabachnick & Fidell ($N \ge 98$).

3. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong nghiên cứu dựa trên văn bản pháp lý nào?
Nghiên cứu căn cứ vào định nghĩa tại Nghị định 56/2009/NĐ-CP và bảng tiêu chí phân loại chi tiết (theo số lao động tham gia BHXH, tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn) quy định tại Nghị định 39/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

4. Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm những biến độc lập nào và tổng số biến quan sát là bao nhiêu?
Mô hình đề xuất gồm 6 biến độc lập: Yêu cầu của người sử dụng (6 biến quan sát), Chi phí phần mềm (3 biến quan sát), Tính năng phần mềm (4 biến quan sát), Nhà cung cấp phần mềm (6 biến quan sát), Điều kiện hỗ trợ (2 biến quan sát), Đánh giá của xã hội (2 biến quan sát). Tổng cộng có 23 biến quan sát được đo lường bằng thang đo Likert 5 điểm.

5. Khoảng trống nghiên cứu chính nào được tác giả chỉ ra và lựa chọn giải quyết?
Tác giả chỉ ra 2 khoảng trống: (1) Thiếu các nghiên cứu trong nước tích hợp đồng thời ý kiến đánh giá xã hội và hạ tầng kỹ thuật cho DNNVV; (2) Chưa có nghiên cứu mô hình hóa mối quan hệ trung gian giữa các nhân tố. Khóa luận tập trung giải quyết khoảng trống thứ nhất nhằm làm rõ tác động trực tiếp của các nhóm yếu tố này trong điều kiện thực tế tại Hà Nội.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Khánh Nguyệt đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về hành vi lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thông qua khảo sát thực nghiệm 508 mẫu và phương pháp xử lý định lượng trên SPSS, nghiên cứu đã xác định và kiểm định mô hình 6 nhân tố tác động đến quyết định sử dụng phần mềm. Các giải pháp được đề xuất cung cấp căn cứ thực tiễn có giá trị cho cả các nhà cung cấp phần mềm trong việc hoàn thiện sản phẩm và các DNNVV trong việc tối ưu hóa quản lý tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài Trong số các nghiên cứu nước ngoài liên quan đến vấn dé này, nổi bật nhất là “The Determinates Of Selecting Accounting Software: A Proposed Model” of Ahmad A. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yêu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc lựa chọn PMKT của các tô chức.

Nghiên cứu đã giới thiệu khá nhiều các yếu tô quan trọng ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT của doanh nghiệp như: Các yếu tố kỹ thuật, cơ sở hạ tang, công nghệ thông tin và môi trường; đồng thời có nhắc tới nhu cầu hiện tai và tương lai của những người sử dụng PMKT, các tính năng quan trọng của PMKT. Từ đó xây dựng mô hình nghiên cứu đề xuất được xây dựng băng phương pháp suy diễn bao gồm 4 nhân tô chính ảnh hưởng đến việc lựa chọn PMKT đó là: Cơ sở hạ tầng thông tin, Độ tin cậy của nhà cung cấp, Các tính năng của PMKT và Nhu cầu của người sử dụng. Tuy nhiên, Mô hình này phù hợp hơn với các công ty mua mới PMKT hoặc chuyền từ hoạt động kế toán thủ công sang PMKT, không thích hợp với các doanh nghiệp đã sử dụng PMKT và PMKT đó không đáp ứng nhu cầu hiện tại và tương lai của doanh nghiệp, trừ khi doanh nghiệp quyết định thay thế nó bằng một phần mềm hoàn toàn mới. Tiếp đến, nghiên cứu “Firm characteristics and selection of international accounting software” cua Ajay Adhikari et al (2004) cũng là một nghiên cứu dang lưu tâm.

Nghiên cứu tap trung vào các đặc điểm cụ thé của doanh nghiệp ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán quốc tế của các công ty quốc tế Hoa Kỳ. Nghiên cứu xem xét các yếu tô như kích thước của doanh nghiệp, hoạt động quốc tế và ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm mang lại những thông tin sâu sắc về quyết định lựa chọn phần mềm kế toán. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng các tính năng quốc tế của PMKT (bao gồm đa tiền tệ, đa báo cáo) là các yếu tổ có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến quyết định lựa chọn PMKT quốc tế của doanh nghiệp. 12 Nghiên cứu “Evaluating and seclecting software packages: A review” của nhóm tac gia Jadhav, A.

(2009) là một bài đánh giá tổng quát về các phương pháp và kỹ thuật để đánh giá và lựa chọn các gói phần mềm. Nghiên cứu đánh giá PMKT qua hai nhóm tiêu chí chính: Nhóm chí về đặc điểm bên trong và Nhóm tiêu chí về các yếu tố bên ngoài cùng các yếu tố liên quan đến các nhà cung cấp. Nghiên cứu nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc đưa ra quyết định có căn cứ khi chọn các giải pháp phần mềm, mang lại cái nhìn sâu rộng dé hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn PMKT phù hợp với đặc trưng và nhu câu của doanh nghiệp minh. Ngoài ra, bài nghiên cứu “Determinates of Accounting Software Choice: An Empirical Approach” của Muhrtala, O.

& Ogundeji (2014) đã nghiên cứu 178 công ty thuộc 5 ngành công nghiệp khác nhau của Nigeria. Từ đó, nhóm tác giả đã xác định có 4 nhóm nhân tố chính tác động đến quyết định lựa chọn PMKT của doanh nghiệp bao gồm: Lĩnh vực hoạt động, khả năng thương mại, tính bảo mật của PMKT và các yếu tố liên quan đến nhà cung cấp. Tuy rằng phạm vi của nghiên cứu chỉ giới hạn tại Nigeria nên kết quả nghiên cứu sẽ mang đặc trưng của các ngành công nghiệp tại nơi đây và phù hop dé đưa ra giải pháp cho các doanh nghiệp tại đây hơn là toàn cầu, thế nhưng 4 nhân tố ảnh hưởng mà bải nghiên cứu chỉ ra cũng là các nhân tố mà các tác giả khác tham khảo và làm tiền đề cho bài nghiên cứu của minh. Tổng quan nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, có khá nhiều các nghiên cứu về quyết định lựa chọn PMKT của các DNVVN.

Đã có khá nhiều nghiên cứu về đề tài nảy được thực hiện, tiếp cận vấn đề trên nhiều hướng khác nhau, đồng thời phương pháp nghiên cứu và mô hình sử dụng cũng rất đa dạng. Nghiên cứu “Các tiêu chí lựa chọn phan mém kế toán áp dụng phù hợp cho Doanh nghiệp vừa và nhỏ - Nghiên cứu trên địa bàn quận Tân Phú thành phố Hồ Chí Minh” của Thái Ngọc Trúc Phương (2013) đã cho thấy có hai nhóm nhân tố chính tác động đến quyết định lựa chọn PMKT của doanh nghiệp: Nhóm nhân tố bên trong (Trình độ người sử dụng, trang thiết bị, sự quan tâm của ban lãnh đạo, công tác quản lý) và Nhóm nhân tố 13 bên ngoài (Dich vụ sau bán hàng, khung pháp lý). Trong đó nhóm nhân tổ bên trong có mức tác động cao hon. Tuy nhiên tương tự như nghiên cứu của Ahmad A.

& Abu-Musa, nghiên cứu của Thái Ngọc Trúc Phương chỉ chủ yếu phù hợp với các DNVVN mới thành lập đang có ý định xây dựng số hóa công tác kế toán hoặc các doanh nghiệp muốn chuyền từ thủ công sang PMKT. Luận Văn “Các nhân tổ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT của các DNVVN tại Thành phố Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thị Thanh Hoa (2017). Trong luận văn, tác giả đã dé xuất mô hình nghiên cứu bao gồm sáu biến độc lập (yêu cầu của người sử dụng, tinh năng của phần mềm, chi phí sử dụng phần mềm, NCC phan mềm, điều kiện hỗ trợ và ảnh hưởng xã hội) tác động đến một biến phụ thuộc (quyết định lựa chọn PMKT). Kết quả nghiên cứu cho thấy sáu nhân tố có ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT, được sắp xếp theo thứ tự giảm dần mức độ ảnh hưởng như sau: Nhà cung cấp phần mềm, ảnh hưởng xã hội, tính năng của phần mềm, yêu cầu của người sử dụng, chi phí sử dụng phần mềm và điều kiện hỗ trợ.

Đây là một trong những mô hình nghiên cứu tương đối hoàn thiện, đưa ra được các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định sử dung PMKT của doanh nghiệp và các giải pháp nâng cao chất lượng sử dụng PMKT tại các DNVVN trên địa bàn Thành phó Hồ Chí Minh. Nghiên cứu “Các nhân tô ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phan mém kế toán của các doanh nghiệp logistic tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai” của tác giả Nguyễn Văn Hải, Lê Đình Dương, Phùng Thanh Thủy (2022) đã đưa ra năm yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn PMKT bao gồm: Yêu cầu của người sử dụng, tính năng của phần mềm, chi phí của phần mềm, kha năng hỗ trợ của nhà cung cấp, ảnh hưởng của xã hội. Day là những tiêu chí khá đầy đủ so với các bài nghiên cứu trước đây, tuy nhiên bài nghiên cứu có hạn chế bởi nghiên cứu chỉ dành cho | ngành cụ thể tại một địa phương, không thé hiện cái nhìn tổng quát cho các DNVVN. Cuôi cùng, nghiên cứu “Lựa chọn phân mêm kê toán trong doanh nghiệp: Moi quan hệ giữa kỹ thuật lựa chọn và kết quả lựa chọn phan mềm” của nhóm tác giả Nguyễn Bích 14 Liên và Phạm Trà Lam (2016) đã chỉ ra mối quan hệ giữa kỹ thuật lựa chon PMKT va kết quả lựa chọn PMKT.

Kết quả cho thầy kỹ thuật lựa chọn PMKT, quy mô và lĩnh vực hoạt động của Doanh nghiệp đều không ảnh hưởng đến việc lựa chọn PMKT. Đây là một kết quả loại trừ mà tác giả có thé tham khảo cho các bài nghiên cứu tiếp theo. Tác giả và năm STT Nội dung nghiên cứu Kết quả nghiên cứu nghiên cứu nghiên cứu Nghiên cứu nước ngoài Ahmad A. & “The Determinates | Phan tích và đánh gia Các yêu tố đề xuất đều nên Abu-Musa Qƒ Selecting các yếu tô chính của được xem xét khi lựa chọn (2005) Accounting một tổ chức cần xem xét | sử dụng PMKT đó là: Cơ Software: A trong quyét định của sở hạ tầng thông tin, Độ Proposed Model” mình để chọn PMKT tin cậy của nhà cung cấp, phù hợp.

Các tinh năng của PMKT và Nhu cầu của người sử dụng. Ajay Adhikari et | “Firm Nghiên cứu tập trung | Kết quả nghiên cứu đã chi al (2004) characteristics and vào các đặc điểm cụ thể ra rằng các tính năng quốc selection of của doanh nghiệp ảnh tế của PMKT (bao gồm đa international hưởng đến quyết định tiền tệ, đa báo cáo) là các accounting lựa chọn phần mềm kế yếu tố có ảnh hưởng mạnh software” toán quốc tế của các mẽ nhất đến quyết định lựa công ty quốc tế Hoa Kỳ. chọn PMKT quốc tế của doanh nghiệp. & “Evaluating and Nghiên cứu đánh giá Đặc điểm chất lượng của Sonar, R.

seclecting software tổng quát về các phương phần mềm, NCC phần (2009) packages: A review” pháp và kỹ thuật để đánh mềm, yêu cầu phan cứng va giá và lựa chọn các gói phần mềm, chi phí và lợi phân mêm. ích của gói phần mềm thường được sử dụng trong nhiều nghiên cứu, các yếu tố còn lại cũng được đề cập xem xét khi đánh giá và lựa chọn PMKT. & “Determinates of Nghiên cứu quyết định Xác định có 4 nhóm nhân Ogundeji (2014) Accounting lựa chọn PMKT của 178 tố chính tác động đến quyết Software Choice: An công ty thuộc 5 ngành định lựa chọn PMKT của Empirical công nghiệp khác nhau doanh nghiệp bao gồm: Approach” tai Nigeria. Lĩnh vực hoạt động, khả năng thương mại, tính bảo mật của PMKT và các yếu tố liên quan đến nhà cung z A cap.

Nghiên cứu trong nước Thái Ngọc Trúc “Các tiêu chi lựa Khảo sát nhân tố tác Nghiên cứu cho thấy có hai Phương (2013) chọn phan mềm kế động đến việc lựa chọn nhóm nhân tố chính tác toán ap dụng phù sử dụng PMKT của DN động đến quyết định lựa hợp cho Doanh vừa và nhỏ trên địa bàn chọn PMKT của doanh nghiệp vừa và nhỏ - nghiệp: Nhóm nhân tố bên 16 Nghiên cứu trên địa quận Tân Phú, thành phô trong (Trình độ người sử bàn quận Tân Phú Hỗ Chí Minh. dụng, trang thiết bị, sự quan thành phố Hỗ Chí tâm của ban lãnh đạo, công Minh” tác quản lý) và Nhóm nhân tố bên ngoài (Dich vụ sau bán hàng, khung pháp lý). Trong đó nhóm nhân tô bên trong có mức tác động cao hơn. Nguyễn Thị “Các nhân tô anh Khảo sát nhân tố tác Sáu nhân tố có ảnh hưởng Thanh Hoa hưởng đến quyết động đến việc lựa chọn đến quyết định lựa chọn (2017) định lựa chon sử dụng PMKT của PMKT, được sắp xếp theo PMKT của các doanh nghiệp vừa va nhỏ thứ tự giảm dần mức độ ảnh DNVVN tại Thành trên địa bàn thành phố hưởng như sau: Nhà cung phố Hồ Chí Minh” Hồ Chí Minh.