Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên năm 3 4 khoa quản trị kinh doanh trường đại học công nghiệp thành phố hồ chí minh

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập của sinh viên năm 3, 4 khoa quản trị kinh doanh tại Đại học Công nghiệp TP.HCM.

• Tác giả: Huỳnh Phan Yến Như
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kết Quả Thực Tập Tại Doanh Nghiệp Của Sinh Viên Năm 3, 4 Khoa Quản Trị Kinh Doanh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa của đề tài
• 1.8. Kết cấu của khoá luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Các khái niệm cơ bản và cơ sở lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu
• 2.1.1. Khái niệm thực tập
• 2.1.2. Khái niệm kết quả thực tập
• 2.1.3. Vai trò của thực tập
• 2.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập
• 2.1.5. Các lý thuyết liên quan
• 2.2. Các nghiên cứu có liên quan
• 2.2.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.2.2. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.2.3. Tổng hợp các mô hình nghiên cứu có liên quan
• 2.3. Đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.3.1. Năng lực cá nhân
• 2.3.2. Động cơ thực tập
• 2.3.3. Năng lực giảng viên hướng dẫn
• 2.3.4. Ấn tượng doanh nghiệp
• 2.3.5. Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp
• 2.3.6. Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp
• 2.3.7. Ảnh hưởng của bạn bè
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.2.1.1. Xây dựng thang đo
• 3.2.1.2. Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát
• 3.2.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.2.2.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.2.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.2.2.3. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 3.3. Ưu điểm và hạn chế của hai phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. Tổng quan về chuyên ngành Quản trị kinh doanh trường đại học Công Nghiệp TPHCM và thực trạng sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp trường đại học Công Nghiệp TPHCM
• 4.2. Thống kê mô tả mẫu
• 4.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu và tỷ lệ hồi đáp
• 4.2.2. Mô tả cấu trúc mẫu
• 4.2.3. Thống kê giá trị trung bình Mean
• 4.3. Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha cho từng nhân tố độc lập và phụ thuộc
• 4.3.1. Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha cho các nhân tố độc lập
• 4.3.2. Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha cho nhân tố phụ thuộc “Kết quả thực tập”
• 4.4. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.4.1. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho các nhân tố độc lập
• 4.4.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho nhân tố phụ thuộc: Kết quả thực tập
• 4.5. Phân tích tương quan Pearson
• 4.6. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến
• 4.7. Phương pháp kiểm định ANOVA
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Hàm ý quản trị
• 5.1.1. Năng lực cá nhân
• 5.1.2. Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp
• 5.1.3. Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp
• 5.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu trong tương lai
• 5.2.1. Hạn chế của đề tài
• 5.2.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: BẢNG CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ THỐNG KÊ MÔ TẢ MẪU
• PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH’S ALPHA
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH KHÁM PHÁ NHÂN TỐ EFA
• PHỤ LỤC 5: HỆ SỐ TƯƠNG QUAN PEARSON
• PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ HỒI QUY TUYẾN TÍNH
• PHỤ LỤC 7: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH ANOVA

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập của sinh viên

Kết quả thực tập của sinh viên khoa Quản trị kinh doanh không chỉ phụ thuộc vào kiến thức lý thuyết mà còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Việc hiểu rõ các nhân tố này sẽ giúp sinh viên có sự chuẩn bị tốt hơn cho quá trình thực tập. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả thực tập, từ đó đưa ra những giải pháp hữu ích.

1.1. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả thực tập

Các yếu tố như năng lực cá nhân, động cơ thực tập và sự hỗ trợ từ giảng viên là những yếu tố quan trọng. Năng lực cá nhân bao gồm kỹ năng mềm và kiến thức chuyên môn, trong khi động cơ thực tập thể hiện sự quyết tâm và mong muốn học hỏi của sinh viên.

1.2. Tầm quan trọng của thực tập trong quá trình học tập

Thực tập không chỉ giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn mà còn tạo cơ hội để phát triển kỹ năng mềm. Điều này rất cần thiết trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.

II. Vấn đề và thách thức trong thực tập của sinh viên

Sinh viên thường gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực tập, từ việc tìm kiếm doanh nghiệp phù hợp đến việc thích nghi với môi trường làm việc. Những thách thức này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả thực tập của họ.

2.1. Khó khăn trong việc tìm kiếm doanh nghiệp thực tập

Nhiều sinh viên không biết cách tìm kiếm doanh nghiệp phù hợp với chuyên ngành của mình. Việc thiếu thông tin và hỗ trợ từ nhà trường khiến họ gặp khó khăn trong việc lựa chọn.

2.2. Sự không phù hợp giữa sinh viên và doanh nghiệp

Đôi khi, sinh viên không thể hòa nhập với văn hóa doanh nghiệp hoặc không đáp ứng được yêu cầu công việc. Điều này dẫn đến kết quả thực tập không như mong đợi.

III. Phương pháp nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập

Nghiên cứu này sử dụng cả phương pháp định tính và định lượng để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập. Việc kết hợp hai phương pháp này giúp tăng tính chính xác và độ tin cậy của kết quả.

3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính

Phỏng vấn sâu với sinh viên và giảng viên để thu thập thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập. Phương pháp này giúp hiểu rõ hơn về trải nghiệm thực tế của sinh viên.

3.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng

Sử dụng bảng khảo sát để thu thập dữ liệu từ 250 sinh viên. Dữ liệu sẽ được phân tích bằng phần mềm SPSS để xác định mối quan hệ giữa các nhân tố và kết quả thực tập.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có bảy nhân tố chính ảnh hưởng đến kết quả thực tập của sinh viên. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện chất lượng thực tập cho sinh viên.

4.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập

Năng lực cá nhân, động cơ thực tập, và sự hỗ trợ từ giảng viên là những yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất. Các doanh nghiệp cũng cần chú ý đến sự phù hợp giữa sinh viên và môi trường làm việc.

4.2. Hàm ý quản trị cho các bên liên quan

Các trường đại học cần tăng cường hỗ trợ sinh viên trong việc tìm kiếm doanh nghiệp thực tập. Đồng thời, doanh nghiệp cũng nên có chương trình đào tạo và hỗ trợ sinh viên trong quá trình thực tập.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập của sinh viên. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp sinh viên có sự chuẩn bị tốt hơn cho quá trình thực tập trong tương lai.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các yếu tố như năng lực cá nhân và sự hỗ trợ từ giảng viên đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao kết quả thực tập. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu có thể mở rộng để xem xét ảnh hưởng của các yếu tố khác như môi trường làm việc và sự hỗ trợ từ bạn bè đến kết quả thực tập của sinh viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp gia tăng áp lực cạnh tranh không chỉ về khoa học, công nghệ mà trọng tâm là chất lượng nguồn nhân lực. Nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động hiện nay chuyển dịch mạnh mẽ sang nhóm lao động đã qua đào tạo chuyên môn. Báo cáo năm 2020 của Ngân hàng Thế giới (World Bank) về vốn nhân lực ghi nhận chỉ số nhân lực của Việt Nam đạt mức 0,69 (xếp thứ 38 trên 174 nền kinh tế) và xếp hạng giáo dục đạt vị trí 15. Năm 2019, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam xếp hạng 68/196 quốc gia, có 4 cơ sở giáo dục lọt vào top 1000 trường đại học tốt nhất thế giới và 11 cơ sở nằm trong top 500 châu Á. Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP.HCM, nhu cầu nhân lực có trình độ, đã qua đào tạo tại các doanh nghiệp chiếm tới 82,92%.

Mặc dù nhu cầu tuyển dụng cử nhân đại học rất lớn, thực tiễn thị trường lao động lại cho thấy tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đáp ứng được yêu cầu tuyển dụng còn thấp. Số liệu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy hàng năm có hơn 200.000 cử nhân tốt nghiệp ra trường, nhưng trong đó có trên 63% không tìm được việc làm ngay; nguyên nhân cốt lõi là sự thiếu hụt kỹ năng và kinh nghiệm làm việc thực tế. Hoạt động thực tập tốt nghiệp tại doanh nghiệp là học phần bắt buộc nhằm giúp sinh viên cọ xát với môi trường làm việc thực tế. Tuy nhiên, trước tình trạng số lượng sinh viên quá đông, nhà trường không thể hỗ trợ giới thiệu nơi thực tập cho toàn bộ người học, dẫn đến việc nhiều sinh viên tự tìm kiếm đơn vị thực tập theo hướng đối phó, nhờ người quen hoặc chọn đơn vị thiếu uy tín nhằm xin con dấu và chữ ký hoàn thiện báo cáo. Tình trạng này khiến điểm số báo cáo có thể đạt loại khá, giỏi nhưng kết quả thực tập và năng lực thực tế của sinh viên tại doanh nghiệp không đạt yêu cầu. Các nghiên cứu của Phạm Thành Khánh (2017) và Ngô Thị Tân Hương & Nguyễn Thị Thu Phương (2018) đều khẳng định đào tạo thực tiễn và sự gắn kết thực chất giữa trường đại học với doanh nghiệp là yếu tố then chốt nâng cao chất lượng đào tạo. Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả Huỳnh Phan Yến Như đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

• Mục tiêu tổng quát: Tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, đo lường mức độ tác động của các nhân tố, chỉ rõ nhân tố ảnh hưởng nhiều nhất, từ đó đề xuất hàm ý quản trị hỗ trợ sinh viên nâng cao kết quả thực tập và cung cấp thông tin cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
  2. Đo lường được mức độ và sự tác động của các nhân tố này và chỉ rõ được nhân tố ảnh hưởng nhiều nhất đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
  3. Đề xuất hàm ý quản trị nhằm định hướng xây dựng chương trình thực tập, hỗ trợ sinh viên trong quá trình thực tập đạt kết quả tốt hơn để tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp; đồng thời cung cấp thông tin giá trị giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực có kỹ năng với chi phí hiệu quả.

Nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu của khóa luận gồm:

1. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM?
2. Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM?
3. Hàm ý quản trị nào hỗ trợ cho sinh viên đang trong quá trình thực tập hoặc chuẩn bị thực tập để khi hoàn thành thực tập có kết quả tốt?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
• Đối tượng khảo sát: Sinh viên năm 3 và năm 4 thuộc khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
• Phạm vi không gian: Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành thu thập và phân tích dữ liệu từ tháng 01/2021 đến tháng 04/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận về thực tập và các học thuyết quản trị, hành vi tổ chức:

• Khái niệm thực tập: Trích dẫn Nghị định số 102-TTg năm 1962 của Thủ tướng Chính phủ quy định thực tập là khâu quan trọng trong quá trình đào tạo ở các trường đại học, học viện và trung cấp chuyên nghiệp; quan điểm của Hồng Quý (2018) về thực tập như cơ hội quan sát văn hóa, môi trường doanh nghiệp.
• Khái niệm kết quả thực tập: Tiếp cận theo Adnan Khalid Jawabri (2017), xác định kết quả thực tập là thành quả của quá trình sinh viên vận dụng kiến thức, kỹ năng từ nhà trường vào công việc thực tế, tiếp thu tác phong công nghiệp và phương pháp giao tiếp trong tổ chức.
• Lý thuyết động cơ: Vận dụng Thuyết động cơ của Abraham Maslow (Maslow Motivation Theory, 1943; Nguyễn Đặng Phương Truyền, 2020) giải thích nhu cầu nội tại thúc đẩy hành vi thực tập nhằm đạt được kỹ năng và cơ hội việc làm.
• Lý thuyết về năng lực: Tiếp cận theo quan điểm của PGS.TS Tô Văn Bình (2016) phân loại năng lực chung và năng lực chuyên môn; mô hình năng lực của Whetten & Cameron (1995); khung kỹ năng theo nghiên cứu của Carnevale, Gainer and Meltzer (1990) và ủy ban SCANS (1991).
• Các lý thuyết về mối quan hệ tổ chức và danh tiếng: Thuyết quan hệ tương tác xã hội trong công việc của Katzell và Thompson (1990); thuyết gắn kết cá nhân với tổ chức của Jiang & Klein (2000); khái niệm danh tiếng doanh nghiệp của Collins & Stevens (2002) và Scott Highhouse (2003).

Khóa luận tổng hợp và kế thừa có chọn lọc từ 5 mô hình nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước:

STT	Mô hình nghiên cứu	Các nhân tố tác động	Tác giả và năm công bố
1	Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa Kinh tế	Cạnh tranh học tập, Kiên định học tập, Phương pháp học tập, Động cơ học tập, Cơ sở vật chất, Giảng viên, Ấn tượng trường học, Ảnh hưởng của bạn bè	Đinh Thị Hóa, Hoàng Thị Ngọc Điệp, Lê Thị Kim Tuyên (2018)
2	Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp	Điểm tiếng Anh và xếp loại học lực, Tham gia hoạt động ngoại khóa, Kỹ năng mềm, Khóa huấn luyện thực tập, Cập nhật thông tin lao động	Lê Phương Lan, Chu Thị Mai Phương, Nguyễn Thị Khánh Trinh (2015)
3	Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả thực tập tốt nghiệp đối với sinh viên	Kiến thức đại học, Nhận thức thực tập, Phạm vi thực tập, Phản hồi thực tập, Ứng dụng thực tập, Vai trò cố vấn	Đoàn Cẩm Nhung (2016)
4	Các yếu tố quyết định đến hiệu quả thực tập được cảm nhận	Tác động cá nhân, Giữa các cá nhân, Học tập, Việc làm, Tác động dân sự	Diana Ivana (2019)
5	Nghiên cứu vai trò của thực tập như một hoạt động học tập	Rèn luyện phát triển chuyên môn, Thiết lập mục tiêu, Động lực bên trong, Sự tự tin, Đúng giờ, Có trách nhiệm	Aasir Ali, Arshad Khushi (2018)

Từ mô hình gốc của Đinh Thị Hóa và cộng sự (2018), tác giả hiệu chỉnh cho phù hợp với môi trường thực tập thực tế tại doanh nghiệp, đề xuất mô hình gồm 7 biến độc lập tác động cùng chiều (+) đến biến phụ thuộc "Kết quả thực tập":

• H1: Năng lực cá nhân có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.
• H2: Động cơ thực tập có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.
• H3: Năng lực giảng viên hướng dẫn có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.
• H4: Ấn tượng doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.
• H5: Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.
• H6: Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.
• H7: Ảnh hưởng của bạn bè có ảnh hưởng tích cực (+) đến kết quả thực tập của sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn:

• Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn sâu 10 sinh viên năm 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM bằng bảng câu hỏi bán cấu trúc nhằm đánh giá sự thấu hiểu nội dung, điều chỉnh ngữ nghĩa và bổ sung các biến quan sát vào thang đo nháp.
• Nghiên cứu định lượng: Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát cấu trúc gồm thang đo định danh (đặc điểm nhân khẩu học) và thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) để đo lường 7 nhóm biến độc lập và 1 biến phụ thuộc. Dữ liệu thu thập từ mẫu khảo sát 250 sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh.
• Công cụ và kỹ thuật xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS để thực hiện thống kê mô tả cấu trúc mẫu và giá trị trung bình Mean; kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha; phân tích nhân tố khám phá (EFA) với hệ số KMO, kiểm định Bartlett, Eigenvalue, tổng phương sai trích và ma trận xoay; phân tích hệ số tương quan Pearson; phân tích hồi quy tuyến tính đa biến; kiểm định phương sai đồng nhất Levene và phân tích phương sai ANOVA để kiểm định sự khác biệt theo nhân khẩu học.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nghịch lý cử nhân tốt nghiệp đại học có tỷ lệ thất nghiệp cao (>63%) do hạn chế về kỹ năng làm việc thực tế, trong khi thị trường lao động tại TP.HCM yêu cầu trên 82,92% nhân lực qua đào tạo. Tác giả phân tích thực trạng sinh viên thực tập đối phó để xin dấu xác nhận, dẫn đến điểm báo cáo không phản ánh đúng năng lực làm việc thực tế. Chương này xác định rõ mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, 3 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, đối tượng khảo sát là sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM trong giai đoạn từ tháng 01/2021 đến tháng 04/2021. Cuối chương, tác giả khái quát phương pháp nghiên cứu kết hợp, khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài đối với sinh viên, nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời giới thiệu kết cấu 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Chương 2 thiết lập khung lý thuyết hoàn chỉnh cho đề tài. Tác giả làm rõ các khái niệm về thực tập, vai trò của thực tập dựa trên Nghị định 102-TTg (1962), nghiên cứu của Hilary (2001), Gault, Leach và Duey (2010), Nguyễn Thị Huệ (2011), Seyyedali Routeh (2020), Nguyễn Thị Thu Trang (2013), Velez và Giner (2015). Cơ sở lý thuyết được củng cố bằng Thuyết động cơ của Abraham Maslow, lý thuyết năng lực (Tô Văn Bình, 2016; Whetten & Cameron, 1995; SCANS, 1991), lý thuyết tương tác xã hội của Katzell và Thompson (1990), lý thuyết gắn kết tổ chức của Jiang & Klein (2000) và lý thuyết danh tiếng công ty của Collins & Stevens (2002). Tác giả tổng hợp 5 nghiên cứu thực nghiệm tiền nhiệm, phân tích điểm tương đồng và khác biệt với nghiên cứu của Đinh Thị Hóa và cộng sự (2018), từ đó xây dựng mô hình đề xuất gồm 7 nhân tố độc lập (Năng lực cá nhân, Động cơ thực tập, Năng lực giảng viên hướng dẫn, Ấn tượng doanh nghiệp, Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp, Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp, Ảnh hưởng của bạn bè) cùng 7 giả thuyết nghiên cứu mang hướng tác động tích cực (+) đến kết quả thực tập.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 chi tiết hóa quy trình nghiên cứu chuẩn mực gồm 8 bước:

1. Xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu;
2. Tìm hiểu cơ sở lý luận liên quan;
3. Xây dựng mô hình và các giả thuyết nghiên cứu;
4. Nghiên cứu sơ bộ và thiết lập bảng câu hỏi hoàn chỉnh;
5. Tiến hành khảo sát thu thập số liệu;
6. Xử lý số liệu bằng SPSS;
7. Phân tích kết quả nghiên cứu;
8. Kết luận và viết báo cáo nghiên cứu.

Tác giả trình bày phương pháp nghiên cứu định tính qua phỏng vấn thử nghiệm 10 sinh viên năm 4 khoa Quản trị kinh doanh (gồm: Nguyễn Phương Uyên, Võ Thị Hồng Duyên, Phan Thị Mỹ Linh, Trần Thị Hồng Phấn, Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Nguyễn Vĩnh Khang, Đoàn Thị Nương, Huỳnh Trần Trọng Hiếu, Phan Hoàng Khánh, Huỳnh Thị Ngọc Nữ). Kết quả phỏng vấn khẳng định các câu hỏi phù hợp thực tế và giúp bổ sung, hoàn thiện các biến quan sát.

Thang đo Likert 5 mức độ được mã hóa cụ thể cho các nhân tố:

• Năng lực cá nhân: Gồm 5 biến quan sát (NL1: kiến thức chuyên ngành QTKD; NL2: kỹ năng mềm; NL3: thái độ thực tập; NL4: tích cực học hỏi kinh nghiệm; NL5: khả năng tư duy, giải quyết công việc).
• Động cơ thực tập: Gồm 5 biến quan sát (ĐC1: học hỏi kinh nghiệm thực tế; ĐC2: tìm việc làm tốt; ĐC3: báo cáo đạt điểm cao; ĐC4: tìm vị trí đúng chuyên ngành; ĐC5: mong muốn làm việc tại công ty sau tốt nghiệp).
• Năng lực giảng viên hướng dẫn: Gồm 5 biến quan sát (GV1: năng lực chuyên môn; GV2: hướng dẫn hỗ trợ tận tình; GV3: năng lực truyền đạt; GV4: cung cấp đầy đủ thông tin, đề cương; GV5: thông tin đầy đủ chuẩn đầu ra).
• Ấn tượng doanh nghiệp: Gồm 5 biến quan sát (AT1: tự hào về danh tiếng công ty; AT2: công ty có danh tiếng cao trên thị trường; AT3: xã hội đánh giá cao; AT4: tin tưởng tương lai phát triển; AT5: chất lượng đào tạo nhân lực được đánh giá cao).
• Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp: Gồm 5 biến quan sát (PH1: chuyên ngành phù hợp nhu cầu doanh nghiệp; PH2: vị trí phù hợp khả năng; PH3: yêu thích vị trí thực tập; PH4: điều kiện làm việc tốt; PH5: thích ứng văn hóa, quy định).
• Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp: Gồm 5 biến quan sát (HT1: cấp trên đối xử công bằng; HT2: cấp trên tận tình hướng dẫn; HT3: cấp trên tạo điều kiện phát triển; HT4: đồng nghiệp hòa đồng phối hợp; HT5: đồng nghiệp sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm).
• Ảnh hưởng của bạn bè: Gồm 5 biến quan sát (BB1: bạn bè tác động chọn doanh nghiệp; BB2: bạn bè đánh giá về doanh nghiệp; BB3: bạn bè chia sẻ kinh nghiệm; BB4: trao đổi kiến thức làm báo cáo; BB5: cạnh tranh với bạn bè trong quá trình thực tập).
• Thang đo biến phụ thuộc: Kết quả thực tập của sinh viên.

Quy mô mẫu nghiên cứu định lượng gồm 250 sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, phân tích qua quy trình xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS.

Chương 4: Phân tích dữ liệu

Nội dung chương 4 mở đầu bằng việc giới thiệu tổng quan về chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM và thực trạng việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Tiếp đó, tác giả trình bày thống kê mô tả cấu trúc mẫu khảo sát định lượng (N = 250) theo các tiêu chí nhân khẩu học: giới tính, kết quả học lực và năm học của sinh viên, kèm theo tính toán giá trị trung bình Mean của từng biến quan sát thuộc các nhóm nhân tố.

Quy trình phân tích thống kê suy diễn được triển khai bài bản:

• Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha: Thực hiện riêng cho từng nhân tố độc lập và biến phụ thuộc. Kết quả yêu cầu tiến hành kiểm định lần 2 đối với một số thang đo ("Động cơ thực tập", "Ấn tượng doanh nghiệp", "Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp", "Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp") nhằm loại bỏ các biến quan sát không đạt yêu cầu về hệ số tương quan biến - tổng (Corrected Item-Total Correlation < 0,3), đảm bảo hệ số Cronbach's Alpha tổng thể đạt độ tin cậy cao.
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Đánh giá điều kiện EFA qua hệ số KMO và kiểm định Bartlett's Test of Sphericity, đánh giá giá trị hội tụ và phân biệt qua Eigenvalue > 1, tổng phương sai trích và hệ số tải nhân tố trong ma trận xoay (Rotated Component Matrix) cho các biến độc lập và biến phụ thuộc "Kết quả thực tập".
• Phân tích tương quan Pearson: Xác định mức độ tương quan tuyến tính giữa các nhân tố độc lập với biến phụ thuộc nhằm lựa chọn biến đưa vào phương trình hồi quy, đồng thời kiểm tra tương quan giữa các biến độc lập để phòng ngừa hiện tượng đa cộng tuyến.
• Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến: Thực hiện qua 2 lần hồi quy để loại bỏ các biến không có ý nghĩa thống kê (Sig. > 0,05), đánh giá mức độ phù hợp của mô hình qua hệ số R, R bình phương hiệu chỉnh (Adjusted R Square), kiểm định F thông qua bảng ANOVA, xác định các hệ số hồi quy chuẩn hóa Beta và kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến qua hệ số phóng đại phương sai VIF.
• Kiểm định phương sai đồng nhất Levene và phân tích phương sai ANOVA: Thực hiện kiểm định sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về kết quả thực tập giữa các nhóm sinh viên phân theo giới tính, năm học và học lực (đã được hiệu chỉnh phương pháp thống kê theo góp ý của Hội đồng bảo vệ).

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị

Chương cuối cùng tổng hợp kết quả nghiên cứu từ mô hình hồi quy hiệu chỉnh. Dựa trên trọng số tác động của các hệ số hồi quy có ý nghĩa thống kê, tác giả sắp xếp thứ tự ưu tiên và đề xuất các nhóm hàm ý quản trị thực tiễn:

1. Hàm ý về Năng lực cá nhân: Nâng cao kiến thức chuyên ngành, rèn luyện kỹ năng mềm, duy trì thái độ làm việc tích cực, chủ động tìm tòi học hỏi và nâng cao năng lực giải quyết vấn đề tại doanh nghiệp.
2. Hàm ý về Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp: Định hướng sinh viên chủ động đánh giá mức độ tương thích giữa chuyên môn, nguyện vọng của bản thân với môi trường, yêu cầu công việc và văn hóa doanh nghiệp trước khi đăng ký thực tập.
3. Hàm ý về Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp: Đề xuất giải pháp tăng cường giao tiếp, tương tác, chủ động thiết lập mối quan hệ tích cực với cán bộ quản lý và đồng nghiệp tại đơn vị thực tập để tiếp nhận sự hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm thực tế.

Chương 5 khép lại bằng việc nêu rõ các hạn chế tồn tại của đề tài về phạm vi không gian, thời gian và quy mô mẫu, đồng thời vạch ra hướng nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích thống kê định lượng trên cỡ mẫu 250 sinh viên khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM cho thấy:

• Quá trình sàng lọc thang đo qua kiểm định Cronbach's Alpha (qua 2 lần xử lý đối với các nhân tố Động cơ thực tập, Ấn tượng doanh nghiệp, Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp, Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp) và phân tích nhân tố khám phá EFA đã trích xuất được các nhóm nhân tố hợp lệ, bảo đảm giá trị hội tụ và phân biệt.
• Kết quả hồi quy tuyến tính đa biến (qua 2 lần chạy mô hình) đã xác định được các biến độc lập có tác động thực sự đến biến phụ thuộc "Kết quả thực tập". Trong đó, ba nhân tố đóng vai trò cốt lõi được tác giả tập trung xây dựng hàm ý quản trị tại Chương 5 gồm: (1) Năng lực cá nhân, (2) Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp, (3) Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp.
• Kiểm định Levene và ANOVA chỉ ra sự khác biệt hoặc tương đồng về kết quả thực tập giữa các nhóm đối tượng phân theo đặc điểm nhân khẩu học (giới tính, học lực, năm học).

Hệ thống giải pháp và hàm ý quản trị đề xuất:

• Đối với sinh viên: Cần chủ động trang bị đầy đủ kiến thức chuyên môn ngành Quản trị kinh doanh, trau dồi các kỹ năng mềm thiết yếu (giao tiếp, làm việc nhóm, xử lý tình huống), rèn luyện tác phong chuyên nghiệp; tìm hiểu kỹ văn hóa và điều kiện làm việc của doanh nghiệp trước khi nộp hồ sơ; cởi mở, hòa đồng để nhận được sự chỉ dẫn từ đồng nghiệp và cấp trên.
• Đối với nhà trường và Khoa Quản trị kinh doanh: Cải tiến chương trình đào tạo theo hướng thực tiễn, tăng cường thời lượng thực hành, cập nhật các chuẩn đầu ra gắn liền với nhu cầu doanh nghiệp; tổ chức các buổi tọa đàm, ngày hội việc làm và tăng cường mối quan hệ hợp tác với doanh nghiệp uy tín để mở rộng mạng lưới cơ sở thực tập cho sinh viên.
• Đối với doanh nghiệp tiếp nhận: Xây dựng quy trình hướng dẫn thực tập rõ ràng, phân công cán bộ hướng dẫn có năng lực và thái độ hỗ trợ, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận công việc thực tế, đánh giá công bằng kết quả thực tập để tạo nguồn tuyển dụng nhân sự kế cận.

Đóng góp của khóa luận:

• Về mặt học thuật: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh tại một trường đại học theo định hướng ứng dụng tại TP.HCM, kết hợp hài hòa giữa các yếu tố nội tại của sinh viên và các yếu tố môi trường tổ chức.
• Về mặt phương pháp và thực tiễn: Khóa luận tuân thủ quy trình nghiên cứu hỗn hợp bài bản, hiệu chỉnh thang đo qua nghiên cứu định tính và kiểm định định lượng khắt khe qua 2 lần phân tích hồi quy; hoàn thiện nghiêm túc các yêu cầu chỉnh sửa của Hội đồng bảo vệ về phương pháp thống kê ANOVA, làm rõ quy trình chọn mẫu và chuẩn hóa trích dẫn tài liệu tham khảo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra các hạn chế trong quá trình thực hiện:

• Hạn chế về không gian và đối tượng khảo sát: Nghiên cứu mới chỉ tiếp cận đối tượng sinh viên năm 3 và năm 4 thuộc khoa Quản trị kinh doanh của một cơ sở đào tạo duy nhất là Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, chưa mở rộng ra các khoa chuyên ngành khác hoặc các trường đại học khác trên địa bàn TP.HCM.
• Hạn chế về thời gian: Dữ liệu được thu thập trong khoảng thời gian tương đối ngắn (từ tháng 01/2021 đến tháng 04/2021), giai đoạn sinh viên vừa hoàn thành kỳ thực tập nên mẫu khảo sát có thể chịu tác động bởi tính thời điểm.
• Hạn chế về phương pháp thu thập dữ liệu: Việc sử dụng bảng câu hỏi tự đánh giá qua phiếu khảo sát định lượng trực tuyến dễ dẫn đến yếu tố cảm tính chủ quan của sinh viên khi nhìn nhận về năng lực cá nhân cũng như sự đánh giá từ phía doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu trong tương lai:

• Mở rộng phạm vi và quy mô khảo sát: Tiến hành thu thập dữ liệu trên cỡ mẫu lớn hơn, mở rộng sang sinh viên khối ngành kinh tế và quản trị tại nhiều trường đại học khác nhau để kiểm tra độ tin cậy và khả năng tổng quát hóa của mô hình.
• Đa dạng hóa đối tượng thu thập dữ liệu: Bổ sung góc nhìn đánh giá đa chiều bằng cách khảo sát trực tiếp người quản lý, cán bộ hướng dẫn tại doanh nghiệp tiếp nhận và giảng viên hướng dẫn của nhà trường để đối chiếu khách quan với kết quả tự đánh giá của sinh viên.
• Mở rộng khung thời gian nghiên cứu: Thực hiện các nghiên cứu lặp lại qua các đợt thực tập khác nhau nhằm đánh giá sự thay đổi trong mức độ tác động của các nhân tố theo biến động của thị trường lao động.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh và các khối ngành kinh tế: Giúp sinh viên nắm bắt được những yếu tố quyết định đến sự thành bại của kỳ thực tập doanh nghiệp, từ đó chủ động chuẩn bị kiến thức chuyên ngành, thái độ làm việc, kỹ năng mềm và tiêu chí lựa chọn đơn vị thực tập phù hợp.
• Sinh viên và học viên thực hiện nghiên cứu khoa học, khóa luận tốt nghiệp: Cung cấp khung tham chiếu về phương pháp nghiên cứu định lượng hoàn chỉnh trong quản trị kinh doanh, bao gồm thiết kế bảng hỏi bán cấu trúc, quy trình làm sạch dữ liệu, xử lý Cronbach's Alpha và hồi quy 2 lần trên phần mềm SPSS.
• Giảng viên và cán bộ quản lý đào tạo: Tài liệu là căn cứ thực tế để khoa Quản trị kinh doanh và nhà trường xem xét điều chỉnh khung chương trình thực tập, tăng cường công tác hỗ trợ kết nối doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả giảng dạy hướng nghiệp.

Phần nội dung có giá trị tham khảo cao nhất trong khóa luận:

• Hệ thống thang đo chi tiết tại Chương 3 (gồm các biến mã hóa từ NL1 đến NL5, ĐC1 đến ĐC5, GV1 đến GV5, AT1 đến AT5, PH1 đến PH5, HT1 đến HT5, BB1 đến BB5) kèm nguồn trích dẫn học thuật uy tín.
• Quy trình sàng lọc dữ liệu chi tiết ở Chương 4, minh chứng cách xử lý loại biến rác qua 2 lần kiểm định Cronbach's Alpha và 2 lần hồi quy tuyến tính đa biến.
• Biên bản giải trình chỉnh sửa khóa luận tốt nghiệp phản ánh rõ nét quy chuẩn phản biện và chỉnh lý học thuật của Hội đồng chấm khóa luận.

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu gồm bao nhiêu nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập? Mô hình nghiên cứu đề xuất ban đầu gồm 7 nhân tố độc lập: (1) Năng lực cá nhân, (2) Động cơ thực tập, (3) Năng lực giảng viên hướng dẫn, (4) Ấn tượng doanh nghiệp, (5) Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp, (6) Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp, (7) Ảnh hưởng của bạn bè; tất cả đều được giả thuyết có tác động tích cực (+) đến biến phụ thuộc "Kết quả thực tập".

2. Nghiên cứu định tính sơ bộ được tác giả triển khai với quy mô nào và mục đích là gì? Nghiên cứu định tính sơ bộ được thực hiện thông qua phỏng vấn sâu trực tiếp 10 sinh viên năm 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM. Mục đích là nhằm kiểm tra mức độ hiểu rõ nội dung bảng hỏi của đối tượng khảo sát, ghi nhận góp ý và điều chỉnh, bổ sung các biến quan sát vào thang đo trước khi tiến hành khảo sát định lượng chính thức.

3. Quy mô mẫu khảo sát định lượng của khóa luận là bao nhiêu và được thực hiện trong thời gian nào? Nghiên cứu định lượng được thực hiện với quy mô mẫu là 250 sinh viên năm 3 và năm 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, thời gian thu thập và xử lý dữ liệu diễn ra từ tháng 01/2021 đến tháng 04/2021.

4. Những nhân tố nào được tác giả ưu tiên tập trung xây dựng hàm ý quản trị tại Chương 5? Dựa trên kết quả phân tích thống kê hồi quy hiệu chỉnh, tác giả ưu tiên xây dựng hàm ý quản trị tập trung vào 3 nhân tố có tác động then chốt: (1) Năng lực cá nhân, (2) Sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp, (3) Hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp.

5. Trong biên bản giải trình chỉnh sửa, tác giả đã khắc phục những điểm kỹ thuật nào theo ý kiến của Hội đồng? Tác giả đã chỉnh sửa mục tiêu tổng quát, thống nhất tên các chương, sửa lỗi chính tả và căn lề ở Chương 1; bổ sung nguồn khái niệm kết quả thực tập, chiều tác động (+, -) của các yếu tố ở Chương 2; giải thích chi tiết sơ đồ quy trình hình 3.1 và bổ sung phương pháp chọn mẫu ở Chương 3; sửa lỗi phương pháp thống kê kiểm định sự khác biệt kết quả thực tập theo giới tính ở Chương 4; sắp xếp lại mức độ ưu tiên của các hàm ý quản trị dựa trên kết quả thống kê và chuẩn hóa danh mục tài liệu tham khảo ở Chương 5.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Huỳnh Phan Yến Như đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và kiểm định thực nghiệm thành công mô hình các nhân tố tác động đến kết quả thực tập của sinh viên năm 3, 4 khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM trên cỡ mẫu 250 sinh viên. Kết quả nghiên cứu xác định rõ nét vai trò chi phối của các nhân tố năng lực cá nhân, sự phù hợp giữa cá nhân và doanh nghiệp, cùng sự hỗ trợ từ cấp trên và đồng nghiệp đối với kết quả thực tập thực tế. Đề tài cung cấp hệ thống giải pháp và hàm ý quản trị thiết thực giúp sinh viên nâng cao năng lực nghề nghiệp, hỗ trợ nhà trường hoàn thiện chương trình thực tập và giúp doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Phân tích dữ liệu Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị 7 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Các khái niệm cơ bản và cơ sở lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu 2.1 Khái niệm thực tập Theo nghị định số 102-TTG năm 1962 do thủ tướng chính phủ ban hành: “ Thực tập là một khâu quan trọng trong quá trình đào tạo ở các trường đại học, học viện và chuyên nghiệp trung cấp”. Thực tập doanh nghiệp là cơ hội để sinh viên quan sát công việc hàng ngày tại một doanh nghiệp, văn hoá và môi trường làm việc, đây cũng là cơ hội để sinh viên hiểu thêm về lĩnh vực ngành nghề mà bản thân đang theo đuổi (Hồng Quý,2018). Thực tập chính là bước cuối cùng mà sinh viên trước khi ra trường phải thực hiện nó, là một công việc thực tế giúp cho người học có kinh nghiệm cơ bản với ngành nghề đang chọn.2 Khái niệm kết quả thực tập Kết quả thực tập của sinh viên là những thành quả của quá trình sinh viên áp dụng những kiến thức, kỹ năng,…có được trong quá trình học tập tại trường vào công việc thực tế tại doanh nghiệp. Mang lại cho sinh viên những kỹ năng, nâng cao tầm hiểu biết thực tế về công việc theo chuyên ngành của mình trong tương lai, đồng thời học hỏi thêm về tác phong làm việc, cách giao tiếp ứng xử trong doanh nghiệp để phục vụ cho công việc trong tương lai (Adnan Khalid Jawabri, 2017).3 Vai trò của thực tập Giúp sinh viên, học sinh kiểm nghiệm củng cố và bổ sung những kiến thức lý thuyết đã học ở lớp; Giúp sinh viên và học sinh học tập những kỹ năng và kiến thức về công tác thực tế, nâng cao khả năng giải quyết các vấn đề trong thực tế; Tạo điều kiện cho sinh viên, học sinh trực tiếp tham gia lao động ngành nghề, tiếp xúc, làm việc, sinh hoạt với công nhân và nông dân, học tập công nhân và nông dân.

8 Xây dựng mối quan hệ khăng khít giữa nhà trường với các cơ sở thuộc các ngành kinh tế, văn hoá, khoa học… để sinh viên và học sinh làm quen với môi trường sau này mà họ sẽ phục vụ. Bồi dưỡng cho sinh viên, học sinh lòng yêu nghề, tinh thần phục vụ, năng lực độc lập công tác để họ nhanh chóng trở thành những người lao động mới vừa biết lao động trí óc vừa có khả năng lao động chân tay…” Từ một số điều được trích ra từ trong nghị định 102-TTG năm 1962 cho thấy việc triển khai, tổ chức thực hiện thực tập trong quá trình đào tạo bậc đại học cao đẳng là vô cùng cần thiết, việc thực tập đóng vai trò rất lớn trong việc hỗ trợ sinh viên nâng cao năng lực và kinh nghiệm đáp ứng cho công việc trong tương lai. Thông qua quá trình thực tập, sinh viên có thể học tập thêm các kỹ năng, các phương cách làm việc chuyên nghiệp hiệu quả, nắm bắt tốt, nhạy bén hơn trong tư duy ngành nghề và kỹ năng làm việc (Hilary, 2001). Theo Gault, Leach và Duey (2010) chỉ rõ rằng thực tập là một cánh của rộng mở mà các doanh nghiệp dành cho những sinh viên muốn tham gia tiếp cận vào công việc cụ thể Thực tập mang lại cho sinh viên cơ hội vàng để làm việc trong các lĩnh vực mà họ quan tâm (Gault và công sự, 2010).

Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Huệ (2011) đối với sinh viên hoạt động thực tập tốt nghiệp có vai trò quan trọng không chỉ với quá trình học tập, mà còn với cả sự nghiệp của sinh viên sau này. Kết quả thực tập tốt nghiệp được tính điềm với trọng số tương đối lớn trong học kỳ, ảnh hưởng đến kết quả xếp loại tốt nghiệp của sinh viên nhưng điểm số chỉ là vai trò nhỏ, quan trọng nhất trong kì thực tập là giúp sinh viên tiếp cận với nghề nghiệp mình sẽ làm sau khi ra trường. Theo Seyyedali Routeh (2020) cho rằng một trong những giải pháp có hiệu quả không tốn kém là để sinh viên làm quen với bất cứ điều gì họ đã học trước đó thông qua thực tập, thực tập là một công cụ để thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn. 9 Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thu Trang (2013) đã đưa ra các hoạt động thực tiễn như thực tập tại doanh nghiệp giúp sinh viên hiểu được mình sẽ làm công việc như thế nào sau khi ra trường và có những điều chỉnh kịp thời, cùng với chiến lược rèn luyện phù hợp hơn.

Velez và Giner (2015) đã nêu rõ hơn những sinh viên hoàn thành báo cáo thực tập có khả năng được tuyển dụng cao hơn, mức lương cao hơn và độ hài lòng với công việc cao hơn so với những sinh viên không hoàn thành.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên như là: kiến thức, kỹ năng, thái độ của sinh viên, người hướng dẫn tại doanh nghiệp, giảng viên hướng dẫn, bạn bè,… Kết quả quá trình thực tập của sinh viên được đánh giá như thế nào? Kết quả quá trình thực tập tại doanh nghiệp của sinh viên là mức độ đạt được các kỹ năng kinh nghiệm và vận dụng được các kiến thức đã được học trên thực tế. Theo mức độ đánh giá việc thực tập đối với sinh viên khoa Quản trị kinh doanh đại học Công Nghiệp TPHCM dựa trên mục đích của việc thực tập. Mục đích của việc thực tập: - Sinh viên vận dụng kiến thức kỹ năng đã học để nghiên cứu, phân tích một vấn đề cụ thể trong lĩnh vực ngành/ chuyên ngành được đào tạo - Sinh viên tìm hiểu yêu cầu và môi trường làm việc trong lĩnh vực thực tập để làm quen và chủ động thích nghi sau khi tốt nghiệp - Có khả năng thực hành được một phần nghiệp vụ, công việc trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp - Phát triển các kỹ năng nghề nghiệp trong quá trình thực hiện ở doanh nghiệp. Vận dụng được các lý thuyết đã học để thực hiện các công việc - phân tích - tổng hợp.

- Sản phẩm của quá trình thực tập là những kinh nghiệm, kỹ năng thực tế sinh viên học hỏi được, cách nhìn nhận và phân tích vấn đề, cách ứng dụng lý thuyết vào thực tế. Thu 10 thập, xử lý và phân tích dữ liệu cần thiết để giải quyết vấn đề kinh doanh đã được xác định. Dựa vào các mục đích trên mà khoa Quản trị kinh doanh trường đại học Công Nghiệp TPHCM đưa ra được chuẩn đánh giá riêng đáp ứng được nhu cầu học tập của sinh viên giúp cho sinh viên bổ sung thêm những kỹ năng, kinh nghiệm còn thiếu và phù hợp với đại đa số các tiêu chí tuyển dụng của các doanh nghiệp.5 Các lý thuyết liên quan Theo thuyết Maslow Motivation Theory cho rằng: “Động cơ là một trong những yếu tố tâm lý cơ bản ảnh hưởng rất lớn tới hành vi của con người”. Động cơ là nhu cầu đã trở nên bức thiết đến mức buộc con người phải hành động để thoả mãn một nhu cầu hay ước muốn nào đó về vật chất hoặc về tinh thần hoặc cả hai.

Động lực là trạng thái nội tại của con người để hướng dẫn và chỉ đạo hành vi của con người hướng tới sự thoả mãn, đó là một chuỗi các nhu cầu, khuynh hướng, ham muốn, kích thích và khiến người đó thực hiện một hành vi nào đó một cách tích cực nhất (ThS. Nguyễn Đặng Phương Truyền, 2020). Năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao (PGS.TS Tô Văn Bình, 2016). Năng lực gồm có 2 dạng khác nhau là năng lực chung và năng lực chuyên môn - Năng lực chung là năng lực cần thiết cho nhiều ngành hoạt động khác nhau như năng lực phán xét tư duy lao động, năng lực khái quát hoá, năng lực tưởng tượng… - Năng lực chuyên môn là năng lực đặc trưng trong từng lĩnh vực nhất định của xã hội.2 Các nghiên cứu có liên quan 2.1 Nghiên cứu trong nước Nghiên cứu của Đinh Thị Hoá, Hoàng Thị Ngọc Điệp và Lê Thị Kim Tuyên (2018) 11 Đề tài nghiên cứu “ Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa kinh tế trường đại học Đồng Nai” của Đinh Thị Hoá, Hoàng Thị Ngọc Điệp và Lê Thị Kim Tuyên đồng thực hiện năm 2018.

Mục đích thực hiện của đề tài nhằm tìm kiếm chỉ rõ ra những nguyên nhân ảnh hưởng chủ yếu đến kết quả học tập của sinh viên khoa Kinh tế trường đại học Đồng Nai, từ đó có những đề xuất thiết thực góp phần nâng cao chất lượng dạy và học cũng như tăng tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp hàng năm. Kết quả nghiên cứu của đề tài trên cho thấy có 8 nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên. 8 nhân tố đó bao gồm: cạnh tranh trong học tập, kiên định học tập, phương pháp học tập, động cơ học tập, cơ sở vật chất, giảng viên, ấn tượng trường học, ảnh hưởng của bạn bè. Qua việc tổng hợp và phân tích nhóm tác giả đưa ra nhận định nhân tố giảng viên có tác động mạnh nhất.

Theo kết quả cho thấy việc tương tác với lớp học của giảng viên có vai trò quan trọng nhất trong việc tác động đến kết quả học tập của sinh viên. Cạnh tranh học tập Kiên định học tập Phương pháp học tập Kết quả học Động cơ học tập tập Cơ sở vật chất Giảng viên Ấn tượng trường học Ảnh hưởng của bạn bè Hình 2.1 Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên khoa kinh tế trường đại học Đồng Nai Nguồn: Nghiên cứu của Đinh Thị Hoá, Hoàng Thị Ngọc Điệp, Lê Thị Kim Tuyên, 2018 12 Nghiên cứu của Lê Thị Phương (2019). Đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu một số vấn đề khó khăn trong quá trình thực tập ảnh hưởng đến kết quả thực tập của sinh viên trường đại học Khánh Hoà” tác giả nghiên cứu với mục tiêu là tìm ra những vấn đề khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình thực tập, phân tích định lượng các vấn đề đó để tìm ra mức độ tác động của vấn đề ảnh hưởng đến quá trình thực tập của sinh viên và đưa ra giải pháp.