BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ************** HUỲNH THỊ HƯƠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN PHẦN MỀM KẾ TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ************** HUỲNH THỊ HƯƠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH LỰA CHỌN PHẦN MỀM KẾ TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. VÕ VĂN NHỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là do bản thân tôi nghiên cứu và thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Võ Văn Nhị Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là hoàn toàn trung thực. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung nghiên cứu của toàn bộ luận văn này. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2015 Người thực hiện luận văn Huỳnh Thị Hương TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC HÌNH DANH MỤC BẢNG BIỂU PHẦN MỞ ĐẦU . TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .1 Các nghiên cứu trên Thế giới .2 Các nghiên cứu tại Việt Nam .1 Giới thiệu tổng quan phần mềm kế toán .1 Khái niệm phần mềm kế toán .2 Vai trò của phần mềm kế toán .3 Phân loại phần mềm và các tính năng .4 Tính ưu việt của phần mềm kế toán so với kế toán thủ công.2 Các tiêu chuẩn đánh giá phần mềm kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.1 Tình hình tổ chức công tác kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.2 Các tiêu chuẩn đánh giá phần mềm kế toán .3 Thuyết hành vi dự định (TPB) và mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) .1 Thuyết hành vi dự định .2 Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM – Technology Acceptance Model) . PHƯƠNG PH P NGHIÊN CỨU .1 Quy trình nghiên cứu .2 Mô hình nghiên cứu và thang đo nháp.1 Mô hình nghiên cứu .3 Nghiên cứu sơ bộ ( Định tính) .1 Thiết kế thực hiện .2 Kết quả nghiên cứu định tính .4 Mô hình nghiên cứu chính thức và thang đo hiệu chỉnh .1 Mô hình nghiên cứu chính thức .2 Thang đo hiệu chỉnh sau nghiên cứu định tính.5 Nghiên cứu chính thức (Định lượng) .1 Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát .47 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Mẫu và phương pháp chọn mẫu .3 Thu thập d liệu.4 X l và phân tích d liệu .1 Phân tích mô tả .2 Ki m định và đánh giá thang đo .3 Phân tích hồi quy bội . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN .1 Kết quả nghiên cứu .1 Mô tả đ c đi m mẫu .2 Thống kê mô tả thang đo .3 Ki m định và đánh giá thang đo .1 Phân tích Cronbach Alpha .2 Phân tích nhân tố khám phá EFA .1 Phân tích nhân tố EFA cho các biến độc lập.2 Phân tích nhân tố EFA cho các biến phụ thuộc .4 Phân tích hồi quy bội.4 1 Phân tích tương quan.4 2 Phân tích hồi quy và đánh giá mức độ ảnh hư ng của các nhân tố.3 Ki m định giả thuyết nghiên cứu .4 Dò tìm sự vi phạm các giả định cần thiết trong phân tích hồi quy tuyến tính…………………………………………………………………………………72 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .1 Kiến nghị đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Kiến nghị đối với đối tượng cung cấp phần mềm kế toán.3 Một số kiến nghị đối với cơ quan chức năng c liên quan.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo.85 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT PMKT Phần mềm kế toán CTPM Công ty phần mềm TRA Theory of Reasoned Action TPB Theory of Planned Behavior TAM Technology Acceptance Model TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH H n 2.1 Thuyết hành động hợp l (TRA) .2 Thuyết hành vi dự định (TPB).3 Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) .4 Mô hình kết hợp TPB và TAM của Chen, C.1 Quy trình nghiên cứu của đề tài .2 Mô hình nghiên cứu đề xuất .3 Mô hình nghiên cứu chính thức.1 Mô hình hồi quy sau nghiên cứu .2 Đồ thị phân tán Scatterplot .4 Đồ thị Q-Q plot của phần dư chuẩn h a . 75 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bản 3.1 Kết quả nh ng thay đổi thang đo sau phỏng vấn định tính .2 Thang đo hiệu chỉnh sau nghiên cứu định tính .1 Thống kê thông tin mẫu khảo sát .2 Thống kê mô tả thang đo .3 Kết quả ki m định Cronbach Alpha các thang đo.4 Ki m định KMOvà Bartlett của các biến độc lập .5 Tổng phương sai trích của biến độc lập .6 Kết quả phân tích nhân tố các biến độc lập sau khi xoay .7 Ki m định KMO và Bartlett của biến phụ thuộc .8 Tổng phương sai trích của biến phụ thuộc .9 Kết quả phân tích nhân tố biến phụ thuộc .10 Ma trận hệ số tương quan Pearson .11 Ki m định sự ph hợp của mô hình hồi quy .12 Kết quả phân tích hồi quy bội . 67 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế thị trường, đi đôi với sự phát tri n nhanh ch ng của công nghệ thông tin, nhiều nhà cung cấp đã cho ra đời các sản phẩm công nghệ thông tin s dụng trong hạch toán kế toán của doanh nghiệp đ là phần mềm kế toán. Sản phẩm này đã mang lại lợi ích rất lớn cho doanh nghiệp, việc hạch toán tr nên nhanh ch ng và chính xác hơn rất nhiều so với hạch toán kế toán thủ công. Các g i phần mềm đã cung cấp số lượng lớn các tính năng mà c th t y chỉnh và thay đổi đ đáp ứng nhu cầu đ c biệt của các tổ chức. Lựa chọn không đúng phần mềm sẽ dẫn đến kết quả là đi sai chiến lược, gây thiệt hại kinh tế cho tổ chức. Do đ việc lựa chọn phần mềm kế toán không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Hơn n a Việt Nam c tỷ lệ doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ lệ lớn 97,5% trong tổng số doanh nghiệp đang hoạt động (www.vn) và Thành Phố Hồ Chí Minh là nơi tập trung phần lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ lệ 39,08% tổng số doanh nghiệp trên cả nước (Số liệu năm 2012). Doanh nghiệp nhỏ và vừa đ ng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nước ta, tạo ra nhiều việc làm, giúp duy trì tỷ lệ thất nghiệp thấp tại Việt Nam trong nh ng năm qua và đ ng g p ngày càng nhiều cho ngân sách quốc gia. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ c tổ chức sản xuất nhỏ, gọn tuy nhiên n lại rất đa dạng về loại hình hoạt động và đòi hỏi phải tổ chức hệ thống kế toán ph hợp đ từ đ tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp g p phần phát tri n kinh tế đất nước. Chuẩn mực kế toán, ki m toán và các quy định c liên quan của Việt Nam đang từng bước thay đổi lớn đ ngày càng hội tụ với hệ thống kế toán thế giới. Điều đ ảnh hư ng đáng k đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp. Đồng thời ảnh hư ng đến các doanh nghiệp sản xuất và gia công phần mềm kế toán. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 Từ nh ng vấn đề nêu trên thì trước hết chúng ta cần phải xác định các nhân tố ảnh hư ng đến việc lựa chọn phần mềm kế toán. Từ đ phân tích mức độ tác động của từng nhân tố đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán. Dựa vào nh ng nhân tố này giúp doanh nghiệp lựa chọn được phần mềm kế toán ph hợp với đ c đi m công ty cũng như các doanh nghiệp sản xuất và gia công phần mềm c th tạo ra được nh ng sản phẩm phần mềm đáp ứng nhu cầu. Với mong muốn đ tác giả chọn nghiên cứu đề tài “ Các n ân tố ản ưởn đến quyết địn lựa c ọn p ần mềm kế toán của các doan n iệp n ỏ và vừa tại T àn P ố Hồ C í Min ” 2. M c ti u n i n cứu c t u c un Giúp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa ra quyết định lựa chọn phần mềm ph hợp với đ c đi m công ty, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đồng thời giúp cho nhà cung cấp phần mềm hi u được nh ng vấn đề quan tâm của khách hàng khi quyết định lựa chọn phần mềm từ đ nâng cao chất lượng và tính năng của phần mềm kế toán. ct uc t - Xác định các nhân tố ảnh hư ng quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.Hồ Chí Minh. - Đo lường mức độ ảnh hư ng của các nhân tố đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh. Câu ỏi n i n cứu - Nh ng nhân tố ảnh hư ng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ? - Mức độ ảnh hư ng của các nhân tố đ đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán như thế nào ? 4. Đối tư n và p ạm vi n i n cứu - Đối tượng nghiên cứu là các nhân tố ảnh hư ng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 3 - Phạm vi nghiên cứu: + Không gian nghiên cứu: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hư ng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành Phố Hồ Chí Minh. + Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu và khảo sát được thực hiện từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2015. P ư n p áp n i n cứu Kết hợp phương pháp địn tín và địn lư n . a) P ư n p áp địn tín : D ng đ xây dựng mô hình nghiên cứu, mô hình thang đo, xây dựng thang đo. Được thực hiện qua l thuyết, các nghiên cứu trước và phỏng vấn trực tiếp với chuyên gia viết phần mềm kế toán, giám đốc, kế toán trư ng, của các doanh nghiệp đã ho c đang s dụng phần mềm kế toán dựa trên bảng câu hỏi sơ bộ ban đầu.
## Tổng quan nghiên cứu
Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, phần mềm kế toán đã trở thành công cụ thiết yếu hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc quản lý tài chính và kế toán. Tại Việt Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 97,5% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm với tỷ lệ 39,08% (số liệu năm 2012). Việc lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp này, bởi quyết định sai lầm có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh, khảo sát trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2015. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp lựa chọn phần mềm phù hợp, đồng thời hỗ trợ các nhà cung cấp phần mềm nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.
## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
### Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: Thuyết hành vi dự định (TPB) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM). TPB giải thích hành vi dựa trên thái độ cá nhân, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi, trong khi TAM tập trung vào nhận thức về sự hữu ích và tính dễ sử dụng của công nghệ. Kết hợp hai mô hình này giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán. Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng các khái niệm chuyên ngành như: yêu cầu người sử dụng, tính năng phần mềm, trình độ chuyên môn nhân viên công ty phần mềm, sự chuyên nghiệp của công ty phần mềm, dịch vụ sau bán hàng và giá phí phần mềm.
### Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Giai đoạn định tính thực hiện qua phỏng vấn sâu 10 đối tượng gồm giám đốc, kế toán trưởng, nhân viên kế toán và chuyên gia phát triển phần mềm nhằm hiệu chỉnh thang đo và bổ sung biến quan sát. Giai đoạn định lượng khảo sát 200 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh, sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm SPSS 20 với các kỹ thuật phân tích Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy bội để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán.
## Kết quả nghiên cứu và thảo luận
### Những phát hiện chính
- **Yêu cầu của người sử dụng**: Đây là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán, với mức độ ảnh hưởng khoảng 35%. Doanh nghiệp ưu tiên phần mềm phải tuân thủ các quy định của Nhà nước và thân thiện, dễ sử dụng.
- **Tính năng phần mềm**: Chiếm khoảng 28% mức độ ảnh hưởng, các tính năng linh hoạt, bảo mật, khả năng tự động lập báo cáo và tốc độ xử lý nhanh được đánh giá cao.
- **Dịch vụ sau bán hàng**: Ảnh hưởng khoảng 20%, dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và bảo trì phần mềm là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp yên tâm sử dụng.
- **Giá phí phần mềm**: Mức độ ảnh hưởng khoảng 12%, doanh nghiệp nhỏ và vừa thường cân nhắc chi phí đầu tư và các chi phí phát sinh liên quan.
- **Trình độ chuyên môn và sự chuyên nghiệp của nhân viên công ty phần mềm**: Mặc dù có ảnh hưởng thấp hơn (khoảng 5%), nhưng vẫn đóng vai trò hỗ trợ trong việc tạo niềm tin và sự hài lòng cho khách hàng.
### Thảo luận kết quả
Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, khẳng định vai trò quan trọng của yêu cầu người sử dụng và tính năng phần mềm trong quyết định lựa chọn. Sự khác biệt về mức độ ảnh hưởng của dịch vụ sau bán hàng và giá phí phản ánh đặc thù của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam, nơi mà chi phí và hỗ trợ kỹ thuật là những yếu tố sống còn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ ảnh hưởng của từng nhân tố, giúp minh họa rõ ràng mức độ ưu tiên của doanh nghiệp.
## Đề xuất và khuyến nghị
- **Nâng cao nhận thức và đào tạo người dùng**: Tổ chức các khóa đào tạo về phần mềm kế toán nhằm tăng cường hiểu biết và kỹ năng sử dụng, giúp giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả công việc. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Doanh nghiệp và nhà cung cấp phần mềm.
- **Phát triển tính năng linh hoạt và bảo mật**: Các nhà cung cấp phần mềm cần tập trung cải tiến tính năng đáp ứng đa dạng nhu cầu, đồng thời tăng cường bảo mật dữ liệu để tạo niềm tin cho khách hàng. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Công ty phần mềm.
- **Cải thiện dịch vụ sau bán hàng**: Thiết lập hệ thống hỗ trợ kỹ thuật 24/7, cung cấp dịch vụ bảo trì và tư vấn kịp thời nhằm nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Thời gian: 3 tháng; Chủ thể: Nhà cung cấp phần mềm.
- **Chính sách giá linh hoạt**: Đề xuất các gói giá phù hợp với quy mô và khả năng tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời minh bạch các chi phí phát sinh. Thời gian: 6 tháng; Chủ thể: Nhà cung cấp phần mềm và các cơ quan quản lý.
- **Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp**: Xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững, thường xuyên thu thập phản hồi để cải tiến sản phẩm và dịch vụ. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Doanh nghiệp và nhà cung cấp.
## Đối tượng nên tham khảo luận văn
- **Doanh nghiệp nhỏ và vừa**: Giúp hiểu rõ các yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn phần mềm kế toán, từ đó đưa ra quyết định phù hợp với đặc điểm và nhu cầu riêng.
- **Nhà cung cấp phần mềm kế toán**: Cung cấp thông tin về kỳ vọng và yêu cầu của khách hàng, hỗ trợ phát triển sản phẩm và dịch vụ đáp ứng thị trường.
- **Chuyên gia tư vấn và đào tạo kế toán**: Làm cơ sở để xây dựng chương trình đào tạo và tư vấn phù hợp với thực tế doanh nghiệp.
- **Cơ quan quản lý nhà nước**: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định liên quan đến tiêu chuẩn phần mềm kế toán và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc ứng dụng công nghệ.
## Câu hỏi thường gặp
1. **Doanh nghiệp nhỏ và vừa nên ưu tiên tiêu chí nào khi chọn phần mềm kế toán?**
Ưu tiên hàng đầu là phần mềm phải đáp ứng yêu cầu pháp lý và thân thiện với người dùng, giúp giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả công việc.
2. **Tính năng nào của phần mềm kế toán được doanh nghiệp đánh giá cao nhất?**
Tính linh hoạt, khả năng tự động lập báo cáo và bảo mật dữ liệu là những tính năng được đánh giá quan trọng nhất.
3. **Dịch vụ sau bán hàng ảnh hưởng thế nào đến quyết định lựa chọn?**
Dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và bảo trì giúp doanh nghiệp yên tâm sử dụng phần mềm, ảnh hưởng tích cực đến quyết định lựa chọn.
4. **Chi phí phần mềm có phải là yếu tố quyết định?**
Chi phí là yếu tố quan trọng nhưng không phải là duy nhất; doanh nghiệp cân nhắc cả tính năng và dịch vụ đi kèm để đảm bảo hiệu quả đầu tư.
5. **Làm thế nào để doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao hiệu quả sử dụng phần mềm kế toán?**
Đầu tư vào đào tạo nhân viên, lựa chọn phần mềm phù hợp với quy mô và nhu cầu, đồng thời duy trì mối quan hệ tốt với nhà cung cấp để nhận được hỗ trợ kịp thời.
## Kết luận
- Xác định rõ 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Yêu cầu người sử dụng và tính năng phần mềm là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất.
- Dịch vụ sau bán hàng và giá phí cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định lựa chọn.
- Nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho doanh nghiệp và nhà cung cấp phần mềm trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng phần mềm kế toán.
- Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm cải thiện quá trình lựa chọn và sử dụng phần mềm kế toán, hướng tới phát triển bền vững cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Hành động tiếp theo: Doanh nghiệp và nhà cung cấp phần mềm cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý kế toán và tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường.