Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Vận Dụng Kế Toán Trách Nhiệm Trong Các Công Ty Xây Dựng Tỉnh Bình Dương

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tại Bình Dương.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ánh Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Dược
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Vận Dụng Kế Toán Trách Nhiệm Trong Các Công Ty Xây Dựng Tỉnh Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ HÌNH VẼ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.3. Nhận xét và khe hổng nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Tổng quan về kế toán trách nhiệm
• 2.1.1. Khái niệm kế toán trách nhiệm
• 2.1.2. Vai trò của kế toán trách nhiệm
• 2.1.3. Đối tượng sử dụng thông tin kế toán trách nhiệm
• 2.2. Phân cấp quản lý và cơ sở tổ chức kế toán trách nhiệm
• 2.2.1. Các trung tâm trách nhiệm
• 2.2.1.1. Trung tâm chi phí
• 2.2.1.2. Trung tâm doanh thu
• 2.2.1.3. Trung tâm lợi nhuận
• 2.2.1.4. Trung tâm đầu tư
• 2.2.2. Mối quan hệ giữa trung tâm trách nhiệm với cơ cấu tổ chức
• 2.3. Nội dung của kế toán trách nhiệm
• 2.3.1. Xác định các trung tâm trách nhiệm
• 2.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm
• 2.3.2.1. Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm chi phí
• 2.3.2.2. Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm doanh thu
• 2.3.2.3. Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm lợi nhuận
• 2.3.2.4. Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm đầu tư
• 2.3.3. Báo cáo đánh giá thành quả trung tâm trách nhiệm
• 2.3.3.1. Báo cáo đánh giá thành quả trung tâm chi phí
• 2.3.3.2. Báo cáo đánh giá thành quả trung tâm doanh thu
• 2.3.3.3. Báo cáo đánh giá thành quả trung tâm lợi nhuận
• 2.3.3.4. Báo cáo đánh giá thành quả trung tâm đầu tư
• 2.3.4. Đặc điểm công ty xây dựng ảnh hưởng đến vận dụng kế toán trách nhiệm trong tổ chức
• 2.3.4.1. Đặc điểm tổ chức sản xuất
• 2.3.4.2. Đặc điểm của sản phẩm xây dựng
• 2.3.4.3. Đặc điểm của chi phí ngành xây dựng
• 2.3.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty
• 2.3.5.1. Quy mô công ty
• 2.3.5.2. Nhận thức của nhà quản lý về kế toán trách nhiệm
• 2.3.5.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.3.5.4. Sự phân quyền
• 2.3.5.5. Trình độ nhân viên kế toán
• 2.3.5.6. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.4. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 3.4.1. Các biến trong mô hình nghiên cứu
• 3.4.1.1. Biến phụ thuộc
• 3.4.1.2. Biến độc lập
• 3.4.2. Hình thành thang đo các biến trong mô hình
• 3.5. Mẫu nghiên cứu
• 3.6. Các kỹ thuật phân tích
• 3.6.1. Thống kê mẫu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đánh giá thang đo
• 4.1.1. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Quy mô công ty (QMCT)
• 4.1.2. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Nhận thức của nhà quản lý về KTTN (NHANTHUC)
• 4.1.3. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Cơ cấu tổ chức (CCTC)
• 4.1.4. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Sự phân quyền (SPQ)
• 4.1.5. Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Trình độ nhân viên kế toán (TDKT)
• 4.1.6. Cronbach Alpha của thang đo Vận dụng KTTN trong các công ty xây dựng tỉnh Bình Dương (VDKTTN)
• 4.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.2.1. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.2.2. Kết luận phân tích nhân tố khám phá mô hình đo lường
• 4.3. Phân tích tương quan
• 4.4. Kiểm định độ phù hợp của mô hình nghiên cứu
• 4.4.1. Phương pháp nhập các biến thành phần trong mô hình hồi quy bội
• 4.4.2. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính bội
• 4.4.3. Kiểm định giả thuyết về ý nghĩa của các hệ số hồi quy
• 4.5. Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy bội
• 4.5.1. Kiểm định giả định phương sai của sai số (phần dư) không đổi
• 4.5.2. Kiểm tra giả định các phần dư có phân phối chuẩn
• 4.5.3. Kiểm tra giả định không có mối tương quan giữa các biến độc lập (Hiện tượng đa cộng tuyến)
• 4.6. Mô hình hồi quy của vận dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tỉnh Bình Dương
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận
• 5.1.1. Cơ cấu tổ chức
• 5.1.2. Trình độ nhân viên kế toán
• 5.1.3. Sự phân quyền
• 5.1.4. Nhận thức của nhà quản lý về kế toán trách nhiệm
• 5.1.5. Quy mô công ty
• 5.2. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến kế toán trách nhiệm

Kế toán trách nhiệm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty xây dựng. Nó giúp xác định trách nhiệm của từng bộ phận trong tổ chức và đánh giá hiệu quả hoạt động của họ. Tại tỉnh Bình Dương, nơi có nhiều công ty xây dựng phát triển mạnh mẽ, việc áp dụng kế toán trách nhiệm càng trở nên cần thiết. Tuy nhiên, nhiều công ty vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của nó. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tại Bình Dương.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán trách nhiệm

Kế toán trách nhiệm là hệ thống thông tin giúp các nhà quản lý theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận trong công ty. Nó không chỉ giúp xác định trách nhiệm mà còn tạo điều kiện cho việc ra quyết định kịp thời và chính xác. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Ánh Hằng (2018), kế toán trách nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty xây dựng.

1.2. Tình hình áp dụng kế toán trách nhiệm tại Bình Dương

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tại Bình Dương vẫn còn hạn chế. Nhiều công ty chưa có hệ thống kế toán trách nhiệm rõ ràng, dẫn đến việc quản lý tài chính không hiệu quả. Theo khảo sát, chỉ khoảng 30% công ty xây dựng tại Bình Dương thực hiện kế toán trách nhiệm một cách đầy đủ.

II. Các thách thức trong việc áp dụng kế toán trách nhiệm

Việc áp dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tại Bình Dương gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ công ty mà còn từ môi trường bên ngoài. Sự thay đổi nhanh chóng của thị trường và yêu cầu cao từ khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm.

2.1. Nhận thức của nhà quản lý về kế toán trách nhiệm

Nhận thức của nhà quản lý về kế toán trách nhiệm là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc áp dụng nó. Nhiều nhà quản lý vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của kế toán trách nhiệm, dẫn đến việc không đầu tư vào hệ thống này. Theo nghiên cứu của Don và Marynne (2005), việc thiếu nhận thức có thể làm giảm hiệu quả của kế toán trách nhiệm.

2.2. Cơ cấu tổ chức và sự phân quyền

Cơ cấu tổ chức của công ty cũng ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm. Nếu cơ cấu tổ chức không rõ ràng, việc phân quyền và trách nhiệm sẽ gặp khó khăn. Điều này dẫn đến việc các bộ phận không thể hoạt động hiệu quả và không thể đánh giá được thành quả của mình.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp áp dụng kế toán trách nhiệm

Để nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm, phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng sẽ được sử dụng. Nghiên cứu sẽ tiến hành khảo sát các công ty xây dựng tại Bình Dương để thu thập dữ liệu và phân tích các yếu tố ảnh hưởng.

3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính

Phương pháp nghiên cứu định tính sẽ được thực hiện thông qua phỏng vấn sâu với các nhà quản lý và nhân viên kế toán. Qua đó, có thể thu thập thông tin chi tiết về nhận thức và thực trạng áp dụng kế toán trách nhiệm trong công ty.

3.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng

Nghiên cứu định lượng sẽ được thực hiện thông qua bảng khảo sát gửi đến các công ty xây dựng. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng phần mềm SPSS để kiểm định các giả thuyết và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tại Bình Dương. Những phát hiện này sẽ giúp các công ty nhận diện được các yếu tố cần cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố

Kết quả nghiên cứu sẽ chỉ ra mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm. Các nhân tố như nhận thức của nhà quản lý, cơ cấu tổ chức và trình độ nhân viên kế toán sẽ được phân tích chi tiết.

4.2. Đề xuất giải pháp cải thiện

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giải pháp sẽ được đề xuất nhằm cải thiện việc áp dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng. Các công ty cần nâng cao nhận thức của nhà quản lý, cải thiện cơ cấu tổ chức và đào tạo nhân viên kế toán để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng tại Bình Dương. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có giá trị thực tiễn cao, giúp các công ty cải thiện hiệu quả hoạt động.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng nhận thức của nhà quản lý và cơ cấu tổ chức là hai nhân tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán trách nhiệm. Các công ty cần chú trọng đến việc cải thiện những yếu tố này để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của kế toán trách nhiệm đến hiệu quả tài chính của các công ty xây dựng. Nghiên cứu cũng có thể mở rộng ra các tỉnh khác để so sánh và rút ra những bài học kinh nghiệm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bình Dương là một trong tám tỉnh thành trọng điểm thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm trên 8,5% với sự đóng góp khoảng 12% vào tổng sản lượng xây dựng toàn vùng. Sự gia tăng nhanh chóng của các khu công nghiệp và hạ tầng đô thị kéo theo sự hình thành của hàng trăm doanh nghiệp xây dựng có quy mô vốn đa dạng. Tuy nhiên, môi trường kinh doanh ngành xây dựng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro về biến động giá nguyên vật liệu, thời gian thi công kéo dài từ 12 đến 36 tháng và áp lực cạnh tranh gay gắt trong đấu thầu. Thực tế khảo sát tại địa phương cho thấy có hơn 75% doanh nghiệp xây dựng vẫn duy trì cơ chế quản lý tập quyền truyền thống, chưa quan tâm đúng mức đến việc thiết lập hệ thống kế toán trách nhiệm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là nhận diện và đo lường mức độ tác động của các nhân tố quản trị nội bộ và đặc thù tổ chức đến việc vận dụng kế toán trách nhiệm tại các công ty xây dựng trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Mục tiêu cụ thể của luận văn là kiểm định 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng, từ đó lượng hóa mức độ tác động của từng nhân tố nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho ban lãnh đạo doanh nghiệp. Luận văn được thực hiện thông qua khảo sát thực địa trong năm 2018 với phạm vi không gian là các doanh nghiệp xây lắp đang hoạt động tại tỉnh Bình Dương. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp các nhà quản trị thiết lập các trung tâm trách nhiệm, tối ưu hóa từ 5% đến 10% chi phí quản lý dự án và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trong toàn ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của hai lý thuyết quản trị hiện đại là Lý thuyết ngẫu nhiên và Lý thuyết đại diện. Lý thuyết ngẫu nhiên khẳng định không có một mô hình tổ chức kế toán nào tối ưu cho mọi doanh nghiệp, mà việc vận dụng kế toán trách nhiệm phải thích ứng linh hoạt với quy mô, đặc điểm sản xuất và cơ cấu tổ chức của từng đơn vị. Trong khi đó, Lý thuyết đại diện giải thích sự cần thiết của việc phân quyền và thiết lập các chỉ tiêu kiểm soát nhằm giảm thiểu sự bất đối xứng thông tin giữa chủ doanh nghiệp và các cấp quản lý bộ phận.

Kế toán trách nhiệm được xác định là hệ thống thu thập, xử lý và báo cáo thông tin tài chính lẫn phi tài chính theo 4 trung tâm trách nhiệm cốt lõi:

• Trung tâm chi phí: Đánh giá hiệu quả quản lý chi phí định mức tại các đội thi công và chi phí dự toán tại các phòng ban gián tiếp.
• Trung tâm doanh thu: Đánh giá mức độ hoàn thành chỉ tiêu doanh thu hợp đồng xây dựng theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 15.
• Trung tâm lợi nhuận: Đo lường thành quả của các chi nhánh, xí nghiệp trực thuộc dựa trên chỉ tiêu số dư đảm phí và lợi nhuận thuần.
• Trung tâm đầu tư: Đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản và vốn thông qua hai chỉ tiêu tài chính then chốt là tỷ suất hoàn vốn đầu tư và lãi thặng dư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính chuẩn xác của mô hình đo lường:

• Giai đoạn định tính: Tiến hành thảo luận nhóm chuyên sâu với 5 chuyên gia đầu ngành gồm giảng viên kế toán, kế toán trưởng và giám đốc doanh nghiệp xây dựng. Sau đó, tác giả thực hiện khảo sát thử nghiệm trên 10 mẫu để hiệu chỉnh câu từ, hình thành bảng câu hỏi chính thức gồm các biến quan sát đo lường bằng thang đo Likert 5 mức độ từ hoàn toàn không đồng ý đến hoàn toàn đồng ý.
• Giai đoạn định lượng: Cỡ mẫu chính thức gồm 215 phiếu hợp lệ được thu thập từ các nhà quản lý, kế toán trưởng và nhân viên kế toán tại các công ty xây dựng tỉnh Bình Dương theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Phần mềm thống kê SPSS 22.0 được sử dụng để thực hiện phân tích độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach Alpha nhằm loại bỏ các biến có hệ số tương quan biến tổng nhỏ hơn 0,3. Kỹ thuật phân tích nhân tố khám phá được áp dụng với điều kiện chỉ số KMO lớn hơn 0,5 và tổng phương sai trích đạt trên 50% để kiểm định tính giá trị hội tụ. Cuối cùng, mô hình hồi quy tuyến tính bội được triển khai nhằm xác định trọng số tác động của từng biến độc lập đến mức độ vận dụng kế toán trách nhiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu định lượng từ 215 mẫu khảo sát trên phần mềm SPSS 22.0 đã chứng minh mô hình hồi quy tuyến tính bội có độ tương thích cao với dữ liệu thực tế, đạt hệ số R bình phương hiệu chỉnh là 0,585. Điều này đồng nghĩa với việc 5 nhân tố trong mô hình giải thích được 58,5% sự biến thiên của mức độ vận dụng kế toán trách nhiệm trong các doanh nghiệp xây dựng tại Bình Dương, phần 41,5% còn lại do các yếu tố ngoài mô hình tác động. Kiểm định ANOVA cho giá trị mức ý nghĩa thống kê đạt 0,000, chứng tỏ mô hình có ý nghĩa khoa học rất cao.

Thứ tự mức độ tác động của các biến độc lập đến biến phụ thuộc được xác định thông qua hệ số hồi quy chuẩn hóa như sau:

• Cơ cấu tổ chức có tác động mạnh nhất với hệ số hồi quy Beta chuẩn hóa đạt 0,342, mức ý nghĩa p bằng 0,000.
• Trình độ nhân viên kế toán xếp vị trí thứ hai với hệ số hồi quy Beta đạt 0,268, mức ý nghĩa p bằng 0,000.
• Sự phân quyền giữ vị trí thứ ba với hệ số hồi quy Beta đạt 0,215, mức ý nghĩa p bằng 0,001.
• Nhận thức của nhà quản lý về kế toán trách nhiệm tác động tích cực với hệ số hồi quy Beta đạt 0,174, mức ý nghĩa p bằng 0,003.
• Quy mô công ty có mức độ tác động thấp nhất nhưng vẫn có ý nghĩa thống kê với hệ số hồi quy Beta đạt 0,136, mức ý nghĩa p bằng 0,012.

Tất cả 5 nhân tố đều mang dấu dương, khẳng định mối quan hệ cùng chiều với việc vận dụng kế toán trách nhiệm. Hệ số phóng đại phương sai của tất cả các biến độc lập đều dao động từ 1,120 đến 1,450, nhỏ hơn rất nhiều so với ngưỡng 2,0, chứng tỏ mô hình hoàn toàn không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu qua bảng ma trận xoay nhân tố và biểu đồ tần số Histogram của phần dư chuẩn hóa, đồ thị phân phối có dạng hình chuông đối xứng chuẩn, cùng với đồ thị P-P Plot cho thấy các điểm quan sát bám sát đường chéo kỳ vọng. Kết quả này phản ánh các giả định của mô hình hồi quy tuyến tính đều được thỏa mãn tuyệt đối.

Cơ cấu tổ chức đóng vai trò quan trọng nhất vì ngành xây dựng có quy trình sản xuất phức tạp, địa bàn thi công trải rộng và phân tán tại nhiều công trình khác nhau. Doanh nghiệp chỉ có thể vận dụng kế toán trách nhiệm thành công khi bộ máy được tổ chức mạch lạc, phân định rõ chức năng giữa văn phòng điều hành và các ban chỉ huy công trường. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết luận của tác giả Eman Al Hanini năm 2013 tại Jordan và nghiên cứu của tác giả Trần Văn Tùng năm 2018 tại Việt Nam.

Trình độ của đội ngũ kế toán và sự phân quyền là hai yếu tố then chốt tiếp theo. Nếu nhân viên kế toán chỉ thành thạo nghiệp vụ kế toán tài chính mà thiếu kỹ năng lập dự toán, phân tích sai biệt chi phí định mức và lập báo cáo quản trị thì hệ thống không thể vận hành. Đồng thời, khi cấp quản lý công trường được trao quyền tự chủ trong việc điều phối máy móc, nhân công gắn liền với trách nhiệm kiểm soát hao phí vật tư, hiệu quả hoạt động của trung tâm chi phí sẽ tăng lên rõ rệt so với cơ chế kiểm duyệt tập trung cứng nhắc.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy việc vận dụng hiệu quả kế toán trách nhiệm trong các công ty xây dựng:

• Hoàn thiện cơ cấu tổ chức và phân định rõ 4 trung tâm trách nhiệm: Hội đồng quản trị và Ban Tổng giám đốc cần tái cấu trúc doanh nghiệp trong thời gian từ 3 đến 6 tháng, phân định các đội thi công thành trung tâm chi phí tiêu chuẩn, phòng đấu thầu là trung tâm doanh thu và các chi nhánh độc lập là trung tâm lợi nhuận. Mục tiêu giảm thiểu ít nhất 6% chi phí gián tiếp phát sinh ngoài kế hoạch.
• Chuẩn hóa quy chế phân quyền gắn liền trách nhiệm giải trình: Ban điều hành doanh nghiệp cần xây dựng và ban hành sổ tay phân quyền nội bộ trước quý 2 năm tài chính, quy định rõ hạn mức phê duyệt vật tư, thuê thiết bị cho chỉ huy trưởng công trường. Thiết lập hệ thống báo cáo sai lệch định kỳ hàng tháng để kiểm soát độ chênh lệch chi phí thực tế so với dự toán trong phạm vi dưới 5%.
• Đào tạo nâng cao năng lực kế toán quản trị chuyên sâu: Phòng Nhân sự phối hợp với Kế toán trưởng tổ chức tối thiểu 40 giờ đào tạo chuyên đề mỗi năm cho đội ngũ nhân viên kế toán. Nội dung tập trung vào kỹ năng phân loại chi phí theo cách ứng xử, kỹ thuật lập dự toán linh hoạt và phương pháp đánh giá thành quả quản lý bằng chỉ tiêu số dư đảm phí, tỷ suất sinh lời trên tài sản.
• Ứng dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp tích hợp: Ban lãnh đạo công ty cần bố trí nguồn ngân sách từ 2% đến 3% doanh thu thuần để số hóa hệ thống kế toán trong lộ trình 12 tháng. Ứng dụng hệ sinh thái phần mềm quản trị nguồn lực doanh nghiệp kết nối dữ liệu tức thời giữa 100% các công trường xây dựng với phòng kế toán trung tâm, giúp cung cấp thông tin kịp thời cho việc ra quyết định điều hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu này mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban giám đốc và chủ doanh nghiệp xây dựng: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cẩm nang hướng dẫn tái cấu trúc bộ máy quản lý, thiết lập quy chế khoán trách nhiệm cho các ban chỉ huy công trường nhằm bảo toàn nguồn vốn và tối ưu hóa lợi nhuận dự án.
• Kế toán trưởng và kiểm soát viên tài chính: Áp dụng khung lý thuyết và hệ thống chỉ tiêu trong luận văn để xây dựng hệ thống báo cáo đánh giá thành quả cho từng phân xưởng, tổ đội thi công, phục vụ kiểm soát chi phí nguyên vật liệu và nhân công theo thời gian thực.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Tiếp cận một tài liệu tham khảo học thuật hoàn chỉnh với mô hình nghiên cứu định lượng mẫu mực, thang đo chuẩn hóa bằng SPSS 22.0 và cơ sở lý luận vững chắc về kế toán quản trị trong ngành xây dựng.
• Các hiệp hội ngành nghề và cơ quan quản lý xây dựng: Tham khảo các phân tích thực trạng để xây dựng các chương trình đào tạo quản trị doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp xây dựng khu vực Đông Nam Bộ.

Câu hỏi thường gặp

Kế toán trách nhiệm khác biệt như thế nào so với kế toán tài chính trong doanh nghiệp xây dựng?

Kế toán tài chính tập trung phản ánh các nghiệp vụ kinh tế đã phát sinh để lập báo cáo tài chính phục vụ cơ quan thuế và ngân hàng theo kỳ hạn quý hoặc năm. Ngược lại, kế toán trách nhiệm hướng vào bên trong, cung cấp báo cáo chi tiết theo từng đội thi công và từng công trình theo tuần hoặc tháng, giúp nhà quản trị phân tích biến động chi phí thực tế so với định mức dự toán nhằm kiểm soát dòng tiền kịp thời.

Tại sao Cơ cấu tổ chức lại là nhân tố có tác động mạnh nhất đến việc vận dụng kế toán trách nhiệm?

Cơ cấu tổ chức đạt hệ số tác động cao nhất là 0,342 vì bản chất của kế toán trách nhiệm là gắn quyền hạn với nghĩa vụ của từng mắt xích trong tổ chức. Nếu doanh nghiệp không phân định ranh giới quản lý rõ ràng giữa văn phòng công ty và các công trường thì không thể xác định đối tượng chịu trách nhiệm khi phát sinh chi phí vượt định mức hay trễ tiến độ thi công công trình.

Doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ có cần áp dụng kế toán trách nhiệm không?

Có. Mặc dù quy mô công ty có hệ số tác động 0,136 thấp hơn các biến khác, nhưng các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường có biên lợi nhuận mỏng dưới 8% và chịu áp lực dòng tiền lớn. Vận dụng kế toán trách nhiệm ở mức độ tinh gọn sẽ giúp kiểm soát chặt chẽ hao hụt vật tư tại các tổ đội, ngăn chặn thất thoát và gia tăng năng lực tài chính khi tham gia đấu thầu các dự án lớn.

Chỉ số nào quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả của trung tâm đầu tư trong công ty xây dựng?

Hai chỉ số cốt lõi là tỷ suất hoàn vốn đầu tư và lãi thặng dư. Trong ngành xây dựng đòi hỏi vốn lớn để mua sắm máy móc thiết bị thi công, tỷ suất hoàn vốn đầu tư giúp hội đồng quản trị đánh giá khả năng sinh lời trên tổng tài sản đã cấp cho các công ty con, còn lãi thặng dư đo lường phần thu nhập tạo ra vượt trên chi phí sử dụng vốn mong đợi.

Trở ngại lớn nhất của các công ty xây dựng tại Bình Dương khi triển khai kế toán trách nhiệm là gì?

Trở ngại lớn nhất là nhận thức của nhà quản lý còn xem nhẹ vai trò của kế toán quản trị và năng lực nhân viên kế toán còn thiên về ghi chép sổ sách kế toán tài chính. Hơn 70% doanh nghiệp chưa xây dựng được hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật chi tiết cho từng hạng mục công việc, dẫn đến việc thiếu cơ sở dữ liệu chuẩn để so sánh và đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và kiểm định thành công mô hình 5 nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán trách nhiệm tại các công ty xây dựng tỉnh Bình Dương với độ tin cậy cao.
• Cơ cấu tổ chức và Trình độ nhân viên kế toán là hai yếu tố giữ vai trò chi phối hàng đầu với tổng mức độ giải thích chiếm hơn 60% trọng số tác động của mô hình.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của nghiên cứu là lấp đầy khoảng trống thực nghiệm về kế toán trách nhiệm trong lĩnh vực xây lắp tại địa bàn kinh tế năng động phía Nam.
• Các doanh nghiệp xây dựng cần xây dựng lộ trình 4 bước trong vòng 12 tháng: tái lập cơ cấu tổ chức, ban hành quy chế phân quyền, đào tạo nhân sự và áp dụng phần mềm quản trị tự động.
• Ban lãnh đạo các công ty xây dựng hãy chủ động triển khai hệ thống kế toán trách nhiệm ngay hôm nay để kiểm soát rủi ro chi phí, tối đa hóa hiệu suất sử dụng vốn và kiến tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 1.1 Các nghiên cứu nước ngoài Don và Marynne (2005) trình bày trong Management accounting. McGraw-Hill Companies, Inc. thì các yếu tố cơ bản của kế toán trách nhiệm gồm: + Trách nhiệm được xác định; + Các biện pháp thực hiện được thiết lập; + Hiệu suất được đo lường; + Cá nhân được khen thưởng. Mô hình nghiên cứu của tác giả này được trình bày như sau: Trách nhiệm Các biện pháp thực Hiệu suất được Cá nhân được được xác định hiện được thiết lập đo lường khen thưởng Hình 1.1 : Mô hình nghiên cứu của tác giả Don and Marynne ( 2005) (Nguồn: Don and Marynne, 2005) Nghiên cứu này là tài liệu tham khảo sau này cho rất nhiều nghiên cứu khác liên quan đến xây dựng kế toán trách nhiệm trong tổ chức, một trong số đó phải kể đến nghiên cứu của Gharayba và cộng sự (2011), Hanini (2013), Tran Trung Tuan (2017),…là những nghiên cứu rất tiêu biểu sau này liên quan đến xác định các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức, xây dựng kế toán trách nhiệm tại đơn vị.

Mojgan, Safa (2012) với nghiên cứu “Examining the Role of Responsibility Accounting in organizational Structure”. American Academic & Scholarly Research Journal Special Issue. Theo nghiên cứu này thì khi hoạt động của tổ chức ngày càng trở nên phức tạp thì nhu cầu ủy quyền, phân chia quyền hạn, trách nhiệm sẽ phát sinh phụ thuộc vào quy mô của doanh nghiệp. Trong một tổ chức kinh doanh phi tập trung, giám đốc chịu trách nhiệm lập kế hoạch và kiểm soát hoạt động của công ty.

Hệ thống kế toán trách nhiệm được thiết kế để báo cáo và tích luỹ chi phí theo mức trách nhiệm cá nhân. Các tác giả cũng trình bày có ba loại trung tâm trách nhiệm cơ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 bản: trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu và các trung tâm đầu tư. Nghiên cứu này góp phần cung cấp hệ thống cơ sở lý luận cho các nghiên cứu sau này về kế toán trách nhiệm. Eman Al Hanini (2013) với nghiên cứu “The Extent of Implementing Responsibility Accounting Features in the Jordanian Banks”.

European Journal of Business and Management www. Nghiên cứu này cũng được thực hiện dựa trên cơ sở kế thừa kết quả nghiên cứu của Don và Marynne (2005). Kết quả nghiên cứu cho thấy bên cạnh 4 nhân tố đã được đề cập trong mô hình nghiên cứu của Don và Marynne (2005), tác giả đề xuất và nghiên cứu thành công sự tác động của 3 nhân tố khác đến tổ chức kế toán trách nhiệm tại các ngân hàng Jordan, như vậy kế toán trách nhiệm trong các ngân hàng này chịu tác động của các nhân tố gồm: Phân chia cơ cấu tổ chức, phân chia quyền hạn; Phân phối chi phí và doanh thu, Chuẩn bị dự toán ngân sách, Sử dụng ngân sách dự toán, Sử dụng báo cáo đánh giá sai lệch về hiệu suất thực tế và kế hoạch đã đề ra, hệ thống khen thưởng. Tác giả cũng đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán trách nhiệm trong các ngân hàng như các ngân hàng cần phải áp dụng các hệ thống khen thưởng có liên quan đến hiệu quả và hiệu suất của nhân viên, cần phải sửa đổi thường xuyên hệ thống phân chia cơ cấu tổ chức thành trung tâm trách nhiệm để xác minh tính phù hợp của mục tiêu của các trung tâm với mục tiêu chung của ngân hàng, cần kích hoạt nguyên tắc phản hồi, phản xạ để điều tra ý kiến của nhân viên ở các cấp hành chính khác nhau theo đánh giá của họ về hệ thống kế toán trách nhiệm và lắng nghe những đề xuất của họ.