Nghiên cứu nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nhận thức thái độ và hành vi của sinh viên trường đại học hồng đức với phương pháp học tập theo học, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Lý
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Vân Hạnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Nhận thức và hành vi sinh viên với học chế tín chỉ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HỘP
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 1.7. Khung lý thuyết
• PHẦN NỘI DUNG CHÍNH
• 1. Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu
• 1.3. Cơ sở phương pháp luận
• 1.4. Các lí thuyết được sử dụng trong đề tài
• 1.5. Quan điểm về “ngưỡng tình huống” trong các nghiên cứu về thái độ
• 1.6. Các khái niệm công cụ
• 1.7. Hành vi lệch chuẩn
• 1.8. Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng nhận thức – thái độ - hành vi của sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ
• 2.1. Nhận thức học tập của sinh viên về phương pháp học tập theo tín chỉ
• 2.2. Nhận thức của sinh viên về phương pháp học tập trên lớp trong phương pháp học tập của hệ thống đào tạo tín chỉ
• 2.3. Nhận thức của sinh viên về hoạt động tự học trong phương pháp học ở nhà và trên thư viện của hệ thống đào tạo tín chỉ
• 2.4. Nhận thức của sinh viên về các hoạt động biểu hiện tính tích cực học tập của phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 2.5. Thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 2.6. Thái độ của sinh viên với thời gian học tập trên lớp, ở nhà trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 2.7. Thái độ của sinh viên với phương pháp giảng dạy của giảng viên theo học chế tín chỉ
• 2.8. Thái độ của sinh viên với phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo học chế tín chỉ
• 2.9. Hành vi học tập của sinh viên trong phương pháp học tập của hệ thống đào tạo tín chỉ
• 2.10. Hành vi học tập tích cực
• 2.11. Hành vi học tập thụ động
• 2.12. Hành vi học tập lệch chuẩn
• 2.13. Hành vi học nhóm
• 3. CHƯƠNG 3: Các yếu tố ảnh hưởng tới nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ
• 3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.2. Đặc điểm của cá nhân của sinh viên
• 3.3. Quy định của nhà trường
• 3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.5. Các đặc điểm cá nhân của sinh viên
• 3.6. Phương pháp giảng dạy của giáo viên
• 3.7. Quy định của nhà trường
• 3.8. Các nhân tổ ảnh hưởng đến hành vi học tập của sinh viên trong hệ thống đào tạo tín chỉ
• 3.9. Các đặc điểm cá nhân của sinh viên
• 3.10. Phương pháp giảng dạy của giáo viên
• 3.11. Cơ sở vật chất của nhà trường
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1.1. Kết luận
• 1.2. Một vài khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HỘP

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhận thức và hành vi sinh viên với học chế tín chỉ

Học chế tín chỉ đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam. Nó không chỉ thay đổi cách thức học tập mà còn ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của sinh viên. Việc hiểu rõ về nhận thức sinh viên đối với học chế tín chỉ là cần thiết để cải thiện chất lượng giáo dục. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của sinh viên trong môi trường học tập mới này.

1.1. Định nghĩa học chế tín chỉ và vai trò của nó

Học chế tín chỉ là phương thức đào tạo cho phép sinh viên tự chọn môn học và lập kế hoạch học tập. Điều này giúp sinh viên phát huy tính tự chủ và trách nhiệm trong việc học. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Lý (2011), học chế tín chỉ tạo ra môi trường học tập linh hoạt, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận kiến thức hơn.

1.2. Tầm quan trọng của nhận thức sinh viên trong học chế tín chỉ

Nhận thức của sinh viên về học chế tín chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ và hành vi học tập của họ. Nếu sinh viên hiểu rõ về phương pháp học tập này, họ sẽ có xu hướng tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học tập. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có nhận thức đúng đắn về học chế tín chỉ thường có kết quả học tập tốt hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong nhận thức sinh viên về học chế tín chỉ

Mặc dù học chế tín chỉ mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc nhận thức của sinh viên. Nhiều sinh viên vẫn chưa hiểu rõ về cách thức hoạt động của học chế này, dẫn đến những khó khăn trong quá trình học tập.

2.1. Những hiểu lầm phổ biến về học chế tín chỉ

Nhiều sinh viên cho rằng học chế tín chỉ chỉ đơn thuần là việc tự học mà không cần sự hướng dẫn của giảng viên. Điều này dẫn đến việc họ không tham gia đầy đủ vào các hoạt động học tập trên lớp, ảnh hưởng đến kết quả học tập.

2.2. Thách thức trong việc quản lý thời gian học tập

Quản lý thời gian là một trong những thách thức lớn nhất mà sinh viên gặp phải khi học theo chế tín chỉ. Nhiều sinh viên không biết cách phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập trên lớp và tự học, dẫn đến tình trạng học tập không hiệu quả.

III. Phương pháp học hiệu quả trong học chế tín chỉ

Để đạt được kết quả tốt trong học chế tín chỉ, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Việc phát triển kỹ năng tự học và quản lý thời gian là rất quan trọng.

3.1. Kỹ năng tự học và động lực học tập

Kỹ năng tự học giúp sinh viên chủ động trong việc tìm kiếm tài liệu và kiến thức. Theo nghiên cứu, sinh viên có động lực học tập cao thường có kết quả học tập tốt hơn. Họ biết cách sử dụng thời gian và tài nguyên học tập một cách hiệu quả.

3.2. Phương pháp học nhóm và chia sẻ kiến thức

Học nhóm là một phương pháp hiệu quả giúp sinh viên trao đổi kiến thức và hỗ trợ nhau trong quá trình học tập. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên tham gia học nhóm có khả năng hiểu bài tốt hơn và có thái độ tích cực hơn đối với học chế tín chỉ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hành vi sinh viên

Nghiên cứu về hành vi học tập của sinh viên trong học chế tín chỉ cho thấy nhiều điều thú vị. Hành vi học tập tích cực và thụ động đều có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên.

4.1. Hành vi học tập tích cực và ảnh hưởng của nó

Sinh viên có hành vi học tập tích cực thường tham gia đầy đủ vào các hoạt động học tập và có kết quả học tập tốt. Họ biết cách sử dụng thời gian và tài nguyên học tập một cách hiệu quả, từ đó nâng cao chất lượng học tập.

4.2. Hành vi học tập thụ động và những hệ lụy

Hành vi học tập thụ động, như việc chỉ nghe giảng mà không tham gia thảo luận, có thể dẫn đến kết quả học tập kém. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có hành vi học tập thụ động thường gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức.

V. Kết luận và tương lai của học chế tín chỉ

Học chế tín chỉ là một bước tiến quan trọng trong giáo dục đại học tại Việt Nam. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả của nó, cần có sự cải thiện trong nhận thức và hành vi của sinh viên.

5.1. Tương lai của học chế tín chỉ trong giáo dục đại học

Học chế tín chỉ sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục đại học. Cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về phương pháp học tập này.

5.2. Đề xuất giải pháp nâng cao nhận thức và hành vi sinh viên

Cần có các chương trình tuyên truyền và đào tạo để nâng cao nhận thức của sinh viên về học chế tín chỉ. Đồng thời, các giảng viên cũng cần có phương pháp giảng dạy phù hợp để hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam, việc chuyển đổi từ hình thức đào tạo niên chế sang học chế tín chỉ được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và phát huy tính chủ động, tích cực của sinh viên trong học tập. Từ năm 2008, Trường Đại học Hồng Đức đã áp dụng hệ thống đào tạo theo học chế tín chỉ, tạo điều kiện cho sinh viên tự lập kế hoạch học tập, tăng cường tự học và phát triển năng lực cá nhân. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này cũng đặt ra nhiều thách thức về nhận thức, thái độ và hành vi học tập của sinh viên đối với phương pháp học tập mới.

Nghiên cứu nhằm mục tiêu khảo sát thực trạng nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên Trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ trong giai đoạn từ tháng 3/2010 đến tháng 11/2011. Qua đó, nghiên cứu tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến các biến số này, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ nhà trường, giảng viên và sinh viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy và học tập, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết xã hội học về nhận thức, thái độ và hành vi, trong đó:

• Nghịch lý LaPiere: minh chứng sự khác biệt giữa thái độ và hành vi thực tế, đặt câu hỏi về mối quan hệ giữa nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên trong học tập theo tín chỉ.
• Quan điểm về “ngưỡng tình huống” trong nghiên cứu thái độ: thái độ được cấu thành bởi ba thành phần chính là tri thức (nhận thức), tình cảm (thái độ) và hành vi, mỗi thành phần có ngưỡng biểu hiện khác nhau tùy theo bối cảnh xã hội.
• Các khái niệm công cụ chính bao gồm:
  • Nhận thức: hiểu biết và đánh giá của sinh viên về phương pháp học tập theo tín chỉ.
  • Thái độ: tâm thế ủng hộ hoặc phản đối phương pháp học tập theo tín chỉ.
  • Hành vi: các phản ứng và thực hành học tập của sinh viên theo phương pháp tín chỉ, bao gồm hành vi tích cực, thụ động và lệch chuẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp định lượng và định tính với cỡ mẫu 300 sinh viên được chọn ngẫu nhiên theo cụm nhiều giai đoạn từ các khoa thuộc Trường Đại học Hồng Đức. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm:

• Bảng hỏi khảo sát: thu thập thông tin về nhận thức, thái độ và hành vi học tập, cùng các đặc điểm nhân khẩu như giới tính, năm học, ngành học, điểm trung bình học tập, vị trí chỗ ngồi trong lớp.
• Phỏng vấn sâu: 10 cuộc phỏng vấn cá nhân với sinh viên các khóa và khoa khác nhau nhằm bổ sung thông tin định tính về hành vi học tập và các yếu tố ảnh hưởng.
• Quan sát: quan sát trực tiếp hoạt động học tập trên lớp, học nhóm, sử dụng thư viện và phòng máy tính để đánh giá hành vi học tập thực tế.

Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm SPSS 15, phân tích thống kê mô tả, kiểm định tương quan và so sánh nhóm nhằm xác định mức độ nhận thức, thái độ, hành vi và các yếu tố ảnh hưởng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức đúng về phương pháp học tập theo tín chỉ: Chỉ số nhận thức đúng trung bình đạt 78,6/100, cho thấy phần lớn sinh viên có hiểu biết chính xác về bản chất và các hoạt động học tập trong hệ thống tín chỉ. Cụ thể, nhận thức đúng về học tập trên lớp đạt 77,3%, về tự học ở nhà và thư viện đạt 76,3%, và về các hoạt động biểu hiện tính tích cực học tập đạt 81,2%.

2. Thái độ với phương pháp học tập theo tín chỉ: 56,8% sinh viên thể hiện thái độ thích phương pháp học tập này, trong khi 43,2% không thích, phản ánh sự phân hóa trong cảm nhận của sinh viên về áp lực và sự chủ động trong học tập theo tín chỉ.

3. Hành vi học tập: Sinh viên thực hiện nhiều hành vi học tập tích cực như tranh luận trên lớp (89,8%), tham gia học nhóm (93,6%), và xây dựng kế hoạch học tập (88,9%). Tuy nhiên, vẫn tồn tại hành vi học tập thụ động và lệch chuẩn như học thuộc lòng (10,9% nhận thức sai), sử dụng tài liệu không đúng quy định trong thi cử, nghỉ học quá thời gian cho phép.

4. Yếu tố ảnh hưởng: Phương pháp giảng dạy của giảng viên, vị trí chỗ ngồi trong lớp, giới tính, năm học, điểm trung bình học tập và cơ sở vật chất của trường đều có ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức, thái độ và hành vi học tập của sinh viên.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sinh viên Trường Đại học Hồng Đức đã có nhận thức khá tốt về phương pháp học tập theo học chế tín chỉ, đặc biệt là về tính chủ động và tự học. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa nhận thức và hành vi học tập tích cực vẫn còn tồn tại, tương tự như nghịch lý LaPiere đã chỉ ra, khi thái độ tích cực chưa hoàn toàn chuyển hóa thành hành vi thực tế.

Thái độ chưa đồng thuận hoàn toàn với phương pháp học tập mới phản ánh áp lực về thời gian học tập trên lớp và tự học ở nhà, cũng như sự thay đổi trong phương pháp giảng dạy chưa được đồng bộ hoàn toàn. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với thực trạng chuyển đổi đào tạo tín chỉ tại nhiều trường đại học địa phương, nơi sinh viên cần thêm thời gian thích nghi và hỗ trợ từ nhà trường.

Việc giảng viên áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như thảo luận nhóm (77,1%), gợi mở vấn đề (68,6%) đã góp phần nâng cao nhận thức và thái độ tích cực của sinh viên. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giảng viên sử dụng phương pháp truyền thống, ảnh hưởng đến hiệu quả học tập.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức đúng, thái độ thích và hành vi tích cực theo từng nhóm hoạt động học tập, cũng như bảng so sánh các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi học tập.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng phương pháp giảng dạy cho giảng viên

   • Mục tiêu: Nâng cao tỷ lệ giảng viên áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực, linh hoạt.
   • Thời gian: Triển khai trong 1 năm học tiếp theo.
   • Chủ thể: Ban giám hiệu, phòng đào tạo, các khoa.

2. Xây dựng chương trình hướng dẫn và hỗ trợ sinh viên về kỹ năng tự học và đọc tài liệu phê phán

   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ sinh viên nhận thức đúng và thực hành kỹ năng đọc tài liệu phê phán từ 52% lên trên 75%.
   • Thời gian: Triển khai trong 6 tháng đầu năm học.
   • Chủ thể: Trung tâm học liệu, thư viện, bộ môn chuyên môn.

3. Điều chỉnh thời gian học tập trên lớp và thời khóa biểu hợp lý hơn

   • Mục tiêu: Giảm áp lực thời gian học tập, tăng thời gian tự học, nâng cao thái độ tích cực với phương pháp học tập.
   • Thời gian: Rà soát và điều chỉnh trước kỳ học tiếp theo.
   • Chủ thể: Ban giám hiệu, phòng đào tạo, khoa.

4. Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ học tập, đặc biệt là thư viện và phòng máy tính

   • Mục tiêu: Cải thiện điều kiện học tập, hỗ trợ sinh viên tự học hiệu quả.
   • Thời gian: Lập kế hoạch đầu tư trong 2 năm tới.
   • Chủ thể: Ban giám hiệu, phòng quản lý cơ sở vật chất.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý giáo dục đại học

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến học tập theo tín chỉ để xây dựng chính sách phù hợp.
   • Use case: Thiết kế chương trình đào tạo, cải tiến quy trình giảng dạy.

2. Giảng viên các trường đại học

   • Lợi ích: Nắm bắt nhận thức và thái độ sinh viên để điều chỉnh phương pháp giảng dạy hiệu quả.
   • Use case: Áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực, hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng tự học.

3. Sinh viên đại học

   • Lợi ích: Nhận thức rõ hơn về phương pháp học tập theo tín chỉ, nâng cao hiệu quả học tập cá nhân.
   • Use case: Lập kế hoạch học tập, phát triển kỹ năng tự học và học nhóm.

4. Nhà nghiên cứu giáo dục và xã hội học

   • Lợi ích: Tham khảo dữ liệu thực nghiệm về mối quan hệ giữa nhận thức, thái độ và hành vi trong giáo dục đại học.
   • Use case: Phát triển các nghiên cứu tiếp theo về đổi mới phương pháp đào tạo.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ là gì?
   Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ là hình thức đào tạo linh hoạt, trong đó sinh viên chủ động lập kế hoạch học tập, tích lũy kiến thức từng phần theo tiến độ phù hợp với năng lực và điều kiện cá nhân. Ví dụ, sinh viên có thể chọn môn học và thời gian học phù hợp với mình.

2. Sinh viên có nhận thức đúng về phương pháp học tập theo tín chỉ không?
   Theo nghiên cứu, chỉ số nhận thức đúng của sinh viên đạt khoảng 78,6%, cho thấy phần lớn sinh viên hiểu đúng về bản chất và các hoạt động học tập trong hệ thống tín chỉ.

3. Tại sao có sự chênh lệch giữa nhận thức và hành vi học tập của sinh viên?
   Sự chênh lệch này có thể do áp lực thời gian học tập, phương pháp giảng dạy chưa đồng bộ, hoặc sinh viên chưa phát triển đầy đủ kỹ năng tự học. Ví dụ, nhiều sinh viên nhận thức đúng nhưng vẫn giữ thói quen học thuộc lòng hoặc không tích cực tham gia thảo luận.

4. Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến thái độ học tập của sinh viên?
   Phương pháp giảng dạy của giảng viên và thời gian học tập trên lớp là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thái độ của sinh viên. Giảng viên sử dụng phương pháp linh hoạt giúp sinh viên thích nghi và tích cực hơn với phương pháp học tập theo tín chỉ.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả học tập theo học chế tín chỉ?
   Cần tăng cường đào tạo giảng viên về phương pháp giảng dạy tích cực, hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng tự học, điều chỉnh thời gian học tập hợp lý và cải thiện cơ sở vật chất phục vụ học tập. Ví dụ, tổ chức các khóa tập huấn cho giảng viên và xây dựng chương trình hướng dẫn kỹ năng tự học cho sinh viên.

Kết luận

• Sinh viên Trường Đại học Hồng Đức có nhận thức đúng về phương pháp học tập theo học chế tín chỉ với chỉ số trung bình 78,6%, thể hiện sự hiểu biết khá tốt về bản chất và các hoạt động học tập trong hệ thống tín chỉ.
• Thái độ tích cực với phương pháp học tập này chiếm 56,8%, còn lại 43,2% sinh viên chưa thích hoặc gặp khó khăn trong việc thích nghi với phương pháp mới.
• Hành vi học tập tích cực được thể hiện qua việc tham gia tranh luận, học nhóm và xây dựng kế hoạch học tập, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hành vi học tập thụ động và lệch chuẩn.
• Các yếu tố như phương pháp giảng dạy, thời gian học tập, cơ sở vật chất và đặc điểm cá nhân ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức, thái độ và hành vi học tập của sinh viên.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng học tập theo học chế tín chỉ, bao gồm đào tạo giảng viên, hỗ trợ kỹ năng tự học cho sinh viên, điều chỉnh thời gian học tập và cải thiện cơ sở vật chất.

Tiếp theo, nhà trường và các bên liên quan cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới để nâng cao hiệu quả đào tạo theo học chế tín chỉ, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa nhận thức, thái độ và hành vi học tập trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực, phát huy tối đa tiềm năng của sinh viên trong hệ thống đào tạo tín chỉ!

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ LÝ NHẬN THỨC, THÁI ĐỘ VÀ HÀNH VI CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC VỚI PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Xã hội học HÀ NỘI - 2011 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ LÝ NHẬN THỨC, THÁI ĐỘ VÀ HÀNH VI CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC VỚI PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Xã hội học Mã số: 603130 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Vân Hạnh HÀ NỘI - 2011 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khoá học cao học và viết luận văn này, trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, đặc biệt là những thầy cô đã tận tình dạy bảo cho tôi suốt thời gian học tập tại trường. Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Thị Vân Hạnh, mặc dù cô rất bận rộn và phần lớn khoảng thời gian tôi thực hiện luận văn thạc sĩ, cô đi công tác ở Hàn Quốc, nhưng cô đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn để giúp tôi hoàn thành luận văn của mình. Tôi xin cảm ơn các thầy cô Trường Đại học Hồng Đức, đặc biệt là các thầy cô trong bộ môn Xã hội học và khoa Khoa học Xã hội đã hỗ trợ và giúp đỡ tôi hoàn thành công việc ở trường để tôi yên tâm học tập và hoàn thành luận văn. Tôi cũng xin cảm ơn các em sinh viên trường Đại học Hồng Đức đã nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thiện được số liệu khảo sát của mình. Đặc biệt, tôi xin cảm ơn gia đình, người thân đã hỗ trợ tôi cả về vật chất và tinh thần để tôi có thể hoàn thành khoá học thạc sĩ của mình. Thanh Hoá, tháng 11 năm 2011 Học viên Nguyễn Thị Lý 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC MỤC LỤC i DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ii DANH MỤC CÁC HỘP iv PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài . Ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu ……………………………. Phương pháp nghiên cứu ………………………………………………… 6 6. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu …………………………. Khung lý thuyết …………………………………………………………… 10 PHẦN NỘI DUNG CHÍNH 13 Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 11 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu ………………………………………. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu …………………………………………… 16 1. Cơ sở phương pháp luận ………………………………………………… 19 1. Các lí thuyết được sử dụng trong đề tài 20 1.Quan điểm về “ngưỡng tình huống” trong các nghiên cứu về thái độ ……. Các khái niệm công cụ 1. Hành vi lệch chuẩn ………………………………………………………. Phương pháp học tập theo học chế tín chỉ ………………………………. 24 CHƯƠNG 2: Thực trạng nhận thức – thái độ - hành vi của sinh viên trường 26 Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ 2. Nhận thức học tập của sinh viên về phương pháp học tập theo tín chỉ 26 2. Nhận thức của sinh viên về phương pháp học tập trên lớp trong phương 28 pháp học tập của hệ thống đào tạo tín chỉ ……………………………………… 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nhận thức của sinh viên về hoạt động tự học trong phương pháp học ở nhà 32 và trên thư viện của hệ thống đào tạo tín chỉ …………………………………… 2. Nhận thức của sinh viên về các hoạt động biểu hiện tính tích cực học tập 37 của phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ ………………………. Thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo 42 tín chỉ 2. Thái độ của sinh viên với thời gian học tập trên lớp, ở nhà trong hệ thống 44 đào tạo tín chỉ ……………………………………………………………… 2. Thái độ của sinh viên với phương pháp giảng dạy của giảng viên theo học 46 chế tín chỉ ……………………………………………………………………… 2. Thái độ của sinh viên với phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập 48 theo học chế tín chỉ …………………………………………………………. Hành vi học tập của sinh viên trong phương pháp học tập của hệ thống 51 đào tạo tín chỉ 2. Hành vi học tập tích cực ………………………………………………… 54 2. Hành vi học tập thụ động …………………………………………………. Hành vi học tập lệch chuẩn ………………………………………………. Hành vi học nhóm ……………………………………………………. 62 CHƯƠNG 3: Các yếu tố ảnh hưởng tới nhận thức, thái độ và hành vi của 69 sinh viên trường Đại học Hồng Đức với phương pháp học tập theo học chế tín chỉ 3. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của sinh viên trường Đại học 71 Hồng Đức với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 3. Đặc điểm của cá nhân của sinh viên ………………………………………. Quy định của nhà trường …………………………………………………. Các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ của sinh viên với phương pháp học 76 tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 3. Các đặc điểm cá nhân của sinh viên ……………………………………. Phương pháp giảng dạy của giáo viên …………………………………. Quy định của nhà trường ……………………………………………… 82 3. Các nhân tổ ảnh hưởng đến hành vi học tập của sinh viên trong hệ 86 thống đào tạo tín chỉ 3. Các đặc điểm cá nhân của sinh viên ………………………………… 86 3. Phương pháp giảng dạy của giáo viên ……………………………… 91 3. Cơ sở vật chất của nhà trường …………………………………………… 94 PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99 1. Kết luận………………………………………………………………………… 99 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một vài khuyến nghị………………………………………………………… 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………………. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Mức độ nhận thức đúng về phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 32 Bảng 2.2: Mức độ nhận thức đúng về phương pháp học tập trên lớp 34 Bảng 2.3: Tần suất về nhận thức của sinh viên về phương pháp học tập trên lớp trong hệ thống đào tạo tín chỉ 35 Bảng 2.4: Mức độ nhận thức đúng về hoạt động tự học của phương pháp học trên thư viện và ở nhà trong đào tạo tín chỉ 38 Bảng 2.5: Tần suất nhận thức của sinh viên về tự học trên thư viện và ở nhà trong phương pháp học tập của hệ thống đào tạo tín chỉ 40 Bảng 2.6: Mức độ nhận thức đúng về các hoạt động biểu hiện tính cực của sinh viên của phương pháp học ở hệ thống đào tạo tín chỉ 43 Bảng 2.7: Tần suất nhận thức của sinh viên về các hoạt động biểu hiện tính tích cực học tập trong phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 45 Bảng 2.8: Tuần suất các phương pháp giảng dạy mà giảng viên sử dụng 48 Bảng 2.9: Chỉ số hành vi học tập đúng với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ của sinh viên 52 Bảng 2.10: Tần suất các hành vi học tập tích cực của sinh viên ĐH Hồng Đức 54 Bảng 2.11: Tần suất hành vi học tập thụ động của sinh viên trường ĐH Hồng Đức 58 Bảng 2.12: Tần suất các hành vi lệch chuẩn trong học tập của sinh viên trường Đại học Hồng Đức 60 Bảng 2.13:Thời lượng học nhóm sau giờ lên lớp của sv trường ĐH Hồng Đức 62 Bảng 2.14: Thời gian học nhóm của sinh viên 63 Bảng 2.15: Mức độ tham gia các hoạt động học nhóm 65 Bảng 2.17: Thái độ của sinh viên với hoạt động học nhóm 66 Bảng 3.1: Tương quan giữa biến số giới tính và biến số nhận thức về tăng thời lượng học trên thư viện và ở nhà 72 Bảng 3.2: Tương quan giữa năm học và nhận thức về tăng thời lượng học ở nhà và trên thư viện 73 Bảng 3.3: Tương quan giữa biến số giới tính và thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 77 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4: Tương quan giữa biến số năm học và thái độ của sinh viên với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 78 Bảng 3.5 : Tương quan giữa biến số điểm trung bình học tập và thái độ với phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 79 Bảng 3.6: Tương quan giữa phương pháp giáo viên chỉ đọc cho sinh viên chép với thái độ với phương pháp học tập 81 Bảng 3.7: Tương quan giữa phương pháp giáo viên gợi mở, đặt câu hỏi định hướng với thái độ của sinh viên với phương pháp học tập theo tín chỉ 82 Bảng 3.8: So sánh chỉ số thực hành đúng phương pháp học tập của hệ thống tín chỉ của sinh viên với vị trí ngồi trong lớp 87 Bảng 3.9: So sánh chỉ số thực hành đúng phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ của sinh viên theo ngành học 88 Bảng 3.10: So sánh chỉ số thực hành đúng phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ của sinh viên theo điểm trung bình học kì gần nhất 89 Bảng 3.11: So sánh chỉ số thực hành đúng phương pháp học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ của sinh viên theo số năm học 90 Bảng 3.12 Mối quan hệ giữa phương pháp giáo viên gợi mở vấn đề với hành vi ít tranh luận với giáo viên 93 Bảng 3.13: Đánh giá của sinh viên về cơ sở vật chất trong trường 95 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 1 – Quan sát trường hợp một lớp học 69 Hộp 2: Vị trí chỗ ngồi với hành vi học tập 88 Hộp 3: Phương pháp giảng của giáo viên và hành vi học tập trong hệ thống đào tạo tín chỉ 92 Hộp 4: Cơ sở vật chất ảnh hưởng đến hành vi học tập của sinh viên 96 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Sau mười năm chuyển mình đổi mới, đến Đại hội toàn quốc của Đảng cộng sản Việt Nam năm 1996 thì “Giáo dục, đào tạo phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu”1. Vai trò của giáo dục lớn tới mức nó có thể ảnh hưởng tới sự tồn vong của dân tộc. Bởi lẽ, giáo dục chính là trụ cột để một quốc gia tạo dựng, giữ gìn và phát triển hệ giá trị xã hội trong thời điểm thế giới ngày càng trở nên phẳng và giống nhau, lúc này giáo dục chính là công cụ cơ bản để các dân tộc nhận diện mình trên bản đồ thế giới. Trong quá trình toàn cầu hóa, nền giáo dục nước ta cũng đứng trước những thách thức to lớn. Nắm bắt được xu hướng này, Đảng và Nhà nước ta đề ra nhiệm vụ đổi mới giáo dục là nhiệm vụ cấp bách để làm động lực cho đất nước vươn lên tầm quốc tế.