Chương 1: Dat van dé Chương 2: Cơ sở lý thuyết và thực tiễn của dé tài nghiên cứu Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4 : Kết quả nghiên cứu và thực trạng Chương 5 : Thảo luận và khuyến nghị CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ THUYÉT VÀ THỰC TIEN NGHIÊN CỨU 2. Tong quan các nghiên cứu liên quan 2. Nghiên cứu nước ngoài Connie Shum (2022), “Impact of Robotic Process Automation on Future Employment of Accounting Professionals”. Nghiên cứu này nhằm mục đích khám pha nhận thức của sinh viên kế toán về tác động của RPA đối với nghề kế toán .Ba giả thuyết đã được xem xét trong nghiên cứu này.
Không có sự khác biệt đáng ké về sinh viên nhận thức về khả năng RPA sẽ thay thế con người trong các công việc sản xuất, văn thư và kế toán cấp độ đầu vào. Không có sự khác biệt đáng kể nhận thức của sinh viên và nhận thức của các nhà quản lý kế toán có kinh nghiệm về xác suất RPA sẽ thay thế con người trong các công việc kế toán cấp thấp. Giáo dục/đào tạo kế toán làm thay đổi nhận thức của sinh viên nhận thức về xác suất RPA sẽ thay thế con người trong các công việc kế toán ở cấp độ đầu vào. Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên kế toán đại học chưa hiểu đầy đủ về tác động tiềm tàng của tự động hóa đối với nghề kế toán.
Mặc dù họ nhận ra rằng rất có thé công việc sản xuất sẽ bị thay thé bởi tự động hóa (xác suất 56,53%), họ không cho rang rất có thé công việc kế toán sẽ bị thay thế (xác suất 28,64%). Tuy nhiên, sau khi được giới thiệu các công việc kế toán thủ công, tẻ nhạt của quy trình kế toán (từ ghi số nhật ký đến sản phâm cuối cùng của báo cáo tài chính) và MYOB (Mind Your Own Business), một phần mềm kế toán tự động hóa các công việc thủ công tương tự, các sinh viên nhận thức đã thay đôi. Kết thúc khóa học, họ nhận thấy xác suất công việc kế toán sẽ bị thay thế bởi RPA (44,24%) cao hơn họ nghĩ. “The students’ and graduates’ perception of the potential usefulness of Artificial Intelligence (AJ) in the academic curricula of Finance and Accounting Courses”.
Mục dich cua nghiên cứu là điều tra nhận thức của sinh viên va sinh viên tốt nghiệp về tính hữu ich của các khóa học cung cấp kiến thức về các công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả khảo sát sinh viên cho thấy sinh viên tốt nghiệp gần 67% trong số họ không có cơ hội tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo, robot hay khai thác dữ liệu. Dựa trên kinh nghiệm chuyên môn 10 của họ, sinh viên tốt nghiệp đánh giá về chương trình giảng day mà họ theo đuôi rất tích cực (21%) hoặc tích cực vừa phải (63%) va (17%) tiêu cực vừa phải. Trong khi đó, 28% học về công nghệ trong công việc của họ và chỉ học về một phần nhỏ trong quá trình học tập tại trường hoặc sau đại học.
Khi đề cập đến các công nghệ được nhà tuyển dụng áp dụng, gần 85% sinh viên tốt nghiệp báo cáo rằng công ty của họ dang sử dụng những công cu sau làm công cụ tài chính: robot (85%), hệ thống chuyên gia (32%), khai thác dữ liệu (28%), nhân tạo tri thông minh (10%) và học máy (6%). Nhìn chung, các kết quả nêu bật tam quan trọng của công nghệ dựa trên máy tính, đồng thời, trình độ học vấn chưa đầy đủ về vấn đề này, điều này chỉ có thể được giải thích một phần bởi thực tế là những người được hỏi đã tốt nghiệp đại học nhiều năm trước. Do đó, chương trình giảng dạy chưa đầy đủ về sử dụng công nghệ AI trong các khóa học tài chính kế toán không chỉ là vấn đề trước đây mà còn là thách thức cho tương lai. Kết quả của mô hình thứ hai dựa trên mẫu tổng hợp gồm sinh viên và sinh viên tốt nghiệp cho thấy rằng những người trả lời có tiếp xúc với hệ thống ERP hoặc hệ thống tương đương trong công việc có xu hướng coi AI là công nghệ quan trọng cần học.
Kết quả hồi quy cho thấy sinh viên tốt nghiệp sẵn sàng học công nghệ AI hơn sinh viên (ST _VS_GR có ý nghĩa thống kê - giá trị p dưới 0,1 và ty lệ chênh lệch dưới 1,0). Điều này ngụ ý rằng sinh viên tốt nghiệp nhận thức rõ hơn và gặp rắc rối hơn do thiếu nền tang AI. Kết quả cho biến YEXP, trong đó giá trị p có ý nghĩa thống kê và tỷ lệ chênh lệch trên 1, cho thấy rằng sinh viên tốt nghiệp càng có nhiều kinh nghiệm thì họ càng đánh giá cao tầm quan trọng của AI trong chương trình giảng dạy học thuật. Shilpa Vardia, Ritu Soni, Rimpi Saluja ( 2020 ) “ Awareness about Emerging Trends of Robotics in Accounting: An Empirical Research”.
Mục tiêu của bài nghiên cứu nhằm nghiên cứu nhận thức về việc sử dụng tự động hóa quy trình bằng robot (RPA) trong kế toán. Mẫu được chọn cho nghiên cứu bao gồm sinh viên, học giả, kế toán, doanh nhân và kiểm toán viên. Nghiên cứu đã phân tích xem công nghệ đột phá này ảnh hưởng như thế nào đến công việc của kế toán viên.Kết quả nghiên cứu cho thấy Phần lớn số người được hỏi (N = 90, Tỷ lệ phần trăm = 57,69) chỉ ra rằng họ hiểu tự động hóa quy trình băng robot trong kế toán. Khoảng 57,69% người được hỏi (N = 90) cho rằng kế toán bằng robot sẽ thay thế kế toán viên, trong khi 30,77% người được hỏi (N = 48) tin rang điều đó có thé xảy ra hoặc có thé không xảy ra.
Với câu hỏi liệu họ đã nghe nói tới ứng dụng của robot trong kế toán chưa; người ta nhận thấy rằng phần lớn 11 số người được hỏi (N = 78, Tỷ lệ phan trăm = 50) đã nghe nói về SAP, tiếp theo là UiPath (N = 36, Tỷ lệ phan trăm = 23,08) và Blue Prism (N = 27, Tỷ lệ phan trăm = 17,31). Khoảng 30,77% người được hỏi (N = 48) cho biết họ chưa từng nghe nói về bất kỳ ứng dụng tự động hóa nào của robot trong kế toán. Nghiên cứu trong nước Lương Thị Hân, Nguyễn Thị Ngọc Hiền ( 2019 ) “ Nhận thức và định hướng của sinh viên kế toán với cách mạng công nghiệp 4.0: Nghiên cứu tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội”. Mục đích của bài viết này là kiểm tra nhận thức và định hướng về Cách mạng công nghiệp lần thứ tư trong sinh viên kế toán tại Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội.
Kết quả phân tích cho thay đa số sinh viên đồng ý rang họ thiếu kiến thức và thông tin về Cách mạng công nghiệp 4.0 với điểm số trung bình 3. Đa số những người được hỏi (73.3%) đã nghe về Cách mạng công nghiệp 4.0 và có kiến thức chung về nó. Khi được hỏi họ biết về Cách mạng công nghiệp 4.0 qua nguồn thông tin nào? Phần lớn sinh viên trả lời biết về Cách mang công nghiệp 4.0 thông qua Thay/C6; Sách, báo, mạng Internet; Bạn bè; Khác. Có một tỷ lệ rất ít sinh viên biết đến Cách mạng công nghiệp 4.0 thông qua hội thảo.
76/285 sinh viên được khảo sát cho biết họ chưa biết hoặc chưa từng biết đến đến sự tồn tại của cuộc cách mạng mới này. Đặc biệt phân tích cho thấy 93% sinh viên được khảo sát có ý định và mong muốn được tìm hiểu thêm về cuộc cách mạng mới. Hau hết sinh viên có ý kiến trung lập hoặc không thé hình thành nhận thức cụ thể về các khía cạnh khác nhau của Cách mạng công nghiệp 4. Kết quả cũng cho thấy hầu hết các sinh viên rất muốn biết thêm về Cách mạng công nghiệp 4.
Khoảng trống nghiên cứu Đối với nghiên cứu của Connie Shum (2022), “Impact of Robotic Process Automation on Future Employment of Accounting Professionals”. Mặc dù số lượng sinh viên kế toán được khảo sát trong nghiên cứu này (126) là đủ lớn, nhưng các tác giả của nghiên cứu này thừa nhận rằng cỡ mẫu của các nhà quản lý kế toán có kinh nghiệm được khảo sát (52) là tương đối nhỏ. Đối với nghiên cứu Grabinska, B. “The students’ and graduates’ perception of the potential usefulness of Artificial Intelligence (AI) in the academic curricula of Finance and Accounting Courses”.
Tac giả đang nghiên cứu về lĩnh vực Tri tuệ Nhân tao (AI) là một lĩnh vực quá rộng và 12 khiến cho bài nghiên cứu trở nên mơ hồ , thiếu sâu sắc đặc biệt thé không cung cấp giá trị thực tế hoặc hướng dẫn cho các quyết định giảng dạy hoặc dao tạo. Đối với nghiên cứu Lương Thị Hân, Nguyễn Thị Ngọc Hiền ( 2019 ) “ Nhận thức và định hướng của sinh viên kế toán với cách mạng công nghiệp 4.0: Nghiên cứu tại trường Đại học Công nghiệp Hà Nội”. Một trong những hạn chế của nghiên cứu này là việc nghiên cứu về lĩnh vực Cách mạng công nghiệp 4.0 là quá rộng. Lĩnh vực này bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau như Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet of Things (oT), trí tuệ vận chuyền, tự động hóa quy trình, và nhiều công nghệ khác.
Thiếu phân tích sâu hơn về ý kiến của sinh viên: Nghiên cứu chỉ đề cập rằng hầu hết sinh viên có ý kiến trung lập hoặc không thé hình thành nhận thức cu thé về các khía cạnh khác nhau của Cách mạng công nghiệp 4.0, nhưng không cung cấp thông tin chỉ tiết về ý kiến cụ thé của họ hoặc các yếu tô có thé anh hưởng đến ý kiến này. Trên thực tế hiện nay hầu hết các bài nghiên cứu đều tập chung vào phạm vi nghiên cứu rộng liên quan đến công nghệ chưa có tập trung vào một nhánh cụ thể của lĩnh vực công nghệ. Chỉ một số nghiên cứu ở nước ngoài đang tiếp cận nghiên cứu đến công nghệ RPA trong khi đó rất ít nghiên cứu ở Việt Nam tiếp cận đến công nghệ này. Những vấn đề trọng tâm nghiên cứu Từ những khoảng trống nghiên cứu trên , để tiếp tục nghiên cứu sâu đánh giá nhận thức của sinh viên về công nghệ RPA thì đề tài sẽ nghiên cứu sẽ tập trung vào một số nội dung sau: Đánh giá mức độ hiểu biết của sinh viên kế toán về RPA Xác định các nhân tố tác động đến nhận thức của sinh viên kế toán về công nghệ RPA Đề xuất các biện pháp cải thiện giáo duc và đào tạo dé tăng cường sự nhận thức và chuân bị của sinh viên kê toán vê RPA.
Cơ sở lý luận về nhận thức 2. Khái niệm về nhận thức Theo quan điểm của K.Platônôp - nhà Tâm lý học Liên Xô: “Nhận thức là quá trình thu nhận những tri thức chân thực trong thế giới khách quan trong quá trình hoạt động xã hội”.