Luận Văn Thạc Sĩ Về Nguyên Tắc Thiện Chí Trong Pháp Luật Hợp Đồng Việt Nam So Với Pháp Luật Quốc Tế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng việt nam với pháp luật một số quốc gia dưới góc độ so, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Anh Thư
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Trung Tập
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Nguyên Tắc Thiện Chí Trong Pháp Luật Hợp Đồng Việt Nam: So Sánh Với Một Số Quốc Gia
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sỹ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 2. MỞ ĐẦU
• 3. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGUYÊN TẮC THIỆN CHÍ TRONG PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG
• 1.1. Đặc điểm và ý nghĩa của nguyên tắc thiện chí
• 1.1.1. Nguyên tắc thiện chí là một nguyên tắc cơ bản của pháp luật hợp đồng chứa đựng các giá trị đạo đức
• 1.1.2. Nguyên tắc thiện chí là công cụ truyền tải các giá trị tốt đẹp của hình pháp vào pháp luật hợp đồng
• 1.1.3. Nguyên tắc thiện chí có nội dung biến đổi linh hoạt
• 1.1.4. Nguyên tắc thiện chí là nguồn gốc pháp luật hợp đồng
• 1.1.5. Lịch sử phát triển của nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng
• 1.1.6. Mối tương quan giữa nguyên tắc thiện chí và nguyên tắc tự do hợp đồng
• 1.2. Kết luận chương 1
• 4. CHƯƠNG 2: NGUYÊN TẮC THIỆN CHÍ TRONG GIAI ĐOẠN TIỀN HỢP ĐỒNG
• 2.1. Mức độ ghi nhận nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Đức
• 2.2. Mức độ ghi nhận nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Anh
• 2.3. Mức độ ghi nhận nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 2.4. Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng không được ký kết
• 2.4.1. Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng không được ký kết trong pháp luật hợp đồng Đức
• 2.4.2. Cắt đứt đàm phán trong hợp đồng không có lý do chính đáng
• 2.4.3. Bắt đầu đàm phán mặc dù không có ý định giao kết hợp đồng
• 2.4.4. Tiếp tục đàm phán mặc dù không có ý định giao kết hợp đồng
• 2.4.5. Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng không được ký kết trong pháp luật hợp đồng Anh
• 2.4.6. Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng không được ký kết trong pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 2.5. Hành vi lừa dối và hành vi bắt ép, hiện sai gây thiệt hại
• 2.5.1. Hành vi cưỡng ép
• 2.5.2. Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng vô hiệu trong pháp luật hợp đồng Anh
• 2.5.3. Hành vi lừa dối và hành vi bắt ép, hiện sai gây thiệt hại
• 2.5.4. Hành vi cưỡng ép và hành vi gây áp lực không chính đáng
• 2.5.5. Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng vô hiệu trong pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 2.5.6. Hành vi lừa dối và hành vi bắt ép, hiện sai gây thiệt hại
• 2.5.7. Hành vi đe dọa, cưỡng ép
• 2.6. Kiến nghị chương 2
• 2.7. Kết luận chương 2
• 5. CHƯƠNG 3: NGUYÊN TẮC THIỆN CHÍ TRONG GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN VÀ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG
• 3.1. Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn thực hiện hợp đồng
• 3.1.1. Hợp đồng có nội dung không rõ ràng
• 3.1.2. Điều chỉnh hợp đồng có nội dung không rõ ràng trong pháp luật hợp đồng Đức
• 3.1.3. Điều chỉnh hợp đồng có nội dung không rõ ràng trong pháp luật hợp đồng Anh
• 3.1.4. Điều chỉnh hợp đồng có nội dung không rõ ràng trong pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 3.1.5. Hợp đồng không chứa đựng một số nội dung
• 3.1.6. Điều chỉnh hợp đồng không chứa một số nội dung trong pháp luật hợp đồng Đức
• 3.1.7. Điều chỉnh hợp đồng không chứa một số nội dung trong pháp luật hợp đồng Anh
• 3.1.8. Điều chỉnh hợp đồng không chứa một số nội dung trong pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 3.1.9. Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
• 3.1.10. Điều chỉnh việc thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong pháp luật hợp đồng Đức
• 3.1.11. Điều chỉnh việc thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong pháp luật hợp đồng Anh
• 3.1.12. Điều chỉnh việc thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 3.2. Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn chấm dứt hợp đồng
• 3.2.1. Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn chấm dứt hợp đồng của pháp luật hợp đồng Đức
• 3.2.2. Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn chấm dứt hợp đồng của pháp luật hợp đồng Anh
• 3.2.3. Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn chấm dứt hợp đồng của pháp luật hợp đồng Việt Nam
• 3.3. Kiến nghị chương 3
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của nghiên cứu

Nghiên cứu nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Nguyên tắc này không chỉ là một trong những nguyên tắc cơ bản trong pháp luật hợp đồng, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các mối quan hệ kinh tế. Đặc biệt, trong thời đại hội nhập kinh tế quốc tế, việc hiểu rõ và áp dụng nguyên tắc thiện chí sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia hợp đồng. Theo tác giả, "nguyên tắc thiện chí là công cụ truyền tải các giá trị tốt đẹp của pháp luật vào thực tiễn hợp đồng". Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu và áp dụng nguyên tắc này trong thực tiễn. Bên cạnh đó, việc so sánh với các quốc gia khác như Đức và Anh sẽ giúp làm rõ hơn về tính chất và phạm vi áp dụng của nguyên tắc thiện chí trong bối cảnh pháp luật Việt Nam hiện nay.

II. Đặc điểm và ý nghĩa của nguyên tắc thiện chí

Nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, phản ánh sự linh hoạt và thích ứng với các điều kiện thực tiễn. Nguyên tắc này không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn là một chuẩn mực đạo đức trong giao dịch thương mại. Theo đó, "nguyên tắc thiện chí là công cụ điều chỉnh các hành vi không thiện chí trong quá trình thực hiện hợp đồng". Điều này có nghĩa là các bên tham gia hợp đồng cần phải hành động một cách trung thực và công bằng, tránh các hành vi gây thiệt hại cho bên kia. Ý nghĩa của nguyên tắc này không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh hành vi mà còn góp phần xây dựng niềm tin trong các mối quan hệ kinh tế, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

III. Nguyên tắc thiện chí trong giải quyết tranh chấp hợp đồng

Nguyên tắc thiện chí đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp hợp đồng. Trong thực tiễn, nhiều vụ tranh chấp phát sinh từ hành vi không thiện chí của các bên, dẫn đến việc hợp đồng không được thực hiện hoặc bị vô hiệu. Việc áp dụng nguyên tắc thiện chí sẽ giúp các bên tìm ra giải pháp hợp lý, bảo vệ quyền lợi của mình mà không làm tổn hại đến lợi ích hợp pháp của bên kia. Theo tác giả, "sự thiếu hụt trong việc áp dụng nguyên tắc thiện chí có thể dẫn đến những bất công trong giải quyết tranh chấp". Điều này cho thấy sự cần thiết phải xây dựng một khung pháp lý rõ ràng hơn để hỗ trợ việc áp dụng nguyên tắc thiện chí trong thực tiễn.

IV. Đề xuất hoàn thiện pháp luật hợp đồng Việt Nam

Dựa trên những phân tích về nguyên tắc thiện chí, có thể thấy rằng pháp luật hợp đồng Việt Nam cần được hoàn thiện để phù hợp hơn với thực tiễn. Việc bổ sung các quy định cụ thể về nguyên tắc thiện chí sẽ giúp các bên có cơ sở pháp lý vững chắc hơn trong việc thực hiện và bảo vệ quyền lợi của mình. Tác giả đề xuất rằng "cần có các quy định rõ ràng về các hành vi thiện chí và không thiện chí trong giao kết và thực hiện hợp đồng". Điều này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch trong các giao dịch mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ luật học "Nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam với pháp luật một số quốc gia dưới góc độ so sánh" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Nguyễn Anh Thư dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Phùng Trung Tập tại Trường Đại học Luật Hà Nội (năm 2020). Công trình nghiên cứu có hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam đặt trong mối tương quan so sánh với pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức (đại diện cho truyền thống Dân luật - civil law) và Vương quốc Anh (đại diện cho truyền thống Thông luật - common law).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Nguyên tắc thiện chí là một trong những nguyên tắc nền tảng của pháp luật dân sự nhằm bảo đảm sự công bằng, công lý và cân bằng lợi ích giữa các bên trong quan hệ hợp đồng. Pháp luật dân sự Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc từ truyền thống Dân luật, trong đó Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015 đã ghi nhận nguyên tắc thiện chí xuyên suốt các giai đoạn của hợp đồng (khoản 3 Điều 3). Tuy nhiên, trước khi luận án này được thực hiện, các nghiên cứu pháp lý tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận nguyên tắc thiện chí ở mức độ khái quát hoặc mặc định xem đây là yếu tố đương nhiên phải có, thiếu vắng các công trình nghiên cứu chuyên sâu về mặt lý luận và phạm vi áp dụng thực tế.

Về phương diện thực tiễn xét xử, các tòa án tại Việt Nam hầu như chưa có bản án, quyết định nào viện dẫn trực tiếp nguyên tắc thiện chí để giải quyết tranh chấp hợp đồng mà thường tỏ ra "không mặn mà với việc giải thích nó trong thực tiễn xét xử". Sự thiếu nhất quán trong nhận thức lý luận và thiếu hoàn thiện của các quy phạm dẫn chiếu khiến nguyên tắc này chưa phát huy đầy đủ vai trò điều chỉnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu toàn diện để phục vụ công tác lập pháp và áp dụng pháp luật trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích tổng quát của luận án là làm rõ hệ thống lý luận về nguyên tắc thiện chí, phân tích các quy định của BLDS 2015, BLDS Đức, pháp luật hợp đồng Anh và các bản án thực tế để chỉ ra các điểm hợp lý, bất hợp lý; từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật trong BLDS Việt Nam.

Luận án xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Làm rõ cơ sở lý luận về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng (khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa, phạm vi, mối tương quan với nguyên tắc tự do hợp đồng và lược sử phát triển).
2. Phân tích thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn vận dụng nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam cùng hai hệ thống pháp luật tiêu biểu là Đức và Anh qua ba giai đoạn: tiền hợp đồng, thực hiện hợp đồng và chấm dứt hợp đồng.
3. Đưa ra nhận định, đánh giá về các điểm bất cập trong BLDS 2015 và đề xuất các kiến nghị sửa đổi, bổ sung cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả điều chỉnh của nguyên tắc thiện chí.

Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

Luận án tập trung giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu:

• Hiện nay ở Việt Nam đã có cơ sở lý luận về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng để giải quyết các tranh chấp chưa?
• Thực trạng áp dụng nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng để giải quyết các tranh chấp ở Việt Nam hiện nay có những bất cập gì và tại sao?
• Làm thế nào để khắc phục những bất cập liên quan đến vấn đề này?

Hai giả thuyết nghiên cứu được xác lập:

• Giả thuyết 1: Nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng ghi nhận tại BLDS 2015 chưa được xây dựng trên cơ sở lý luận vững chắc, có hệ thống, dẫn đến việc chưa phát huy được hiệu quả điều chỉnh đối với quan hệ hợp đồng.
• Giả thuyết 2: Thực tiễn vận dụng nguyên tắc thiện chí để giải quyết tranh chấp hợp đồng còn hạn chế, thiếu cơ sở pháp lý vững chắc do các quy định biểu hiện của nguyên tắc này trong BLDS 2015 chưa đầy đủ và chưa hợp lý.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng trên 3 phương diện: lý luận, thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn xét xử.
• Phạm vi không gian: Tập trung vào pháp luật Việt Nam, có nghiên cứu so sánh đối chiếu với pháp luật Đức (đại diện civil law có ảnh hưởng đến nhiều bộ luật dân sự thế giới và cấu trúc BLDS 2015 của Việt Nam) và pháp luật Anh (đại diện common law có các học thuyết pháp lý thay thế đặc thù).
• Phạm vi nội dung: Phân tích nguyên tắc thiện chí qua 3 giai đoạn của đời sống hợp đồng: (1) giai đoạn tiền hợp đồng (điều chỉnh hành vi không thiện chí dẫn đến hợp đồng không được ký kết hoặc hợp đồng vô hiệu); (2) giai đoạn thực hiện hợp đồng (điều chỉnh khi hợp đồng không rõ ràng, thiếu nội dung, có nội dung bất công hoặc khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản); (3) giai đoạn chấm dứt hợp đồng (hạn chế quyền chấm dứt của bên bị vi phạm và xác định nghĩa vụ hậu hợp đồng).
• Phạm vi thời gian và văn bản: Nghiên cứu pháp luật thực định hiện hành, trọng tâm là BLDS 2015, có đối chiếu với BLDS 2005, BLDS Đức (BGB), các án lệ và văn bản pháp luật liên quan của Anh, cùng một số luật chuyên ngành của Việt Nam (Luật Thương mại, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Đấu thầu, Luật Xây dựng) và các bản án thực tế của Tòa án Việt Nam, Đức, Anh.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án phân loại và tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo từng trục nội dung:

Các công trình nghiên cứu trong nước

1. Về phương diện lý luận chung:

   • Tác phẩm "Giáo trình Luật Hợp đồng - Phần chung" (2013) của Ngô Huy Cương: Chỉ ra tính trừu tượng của thuật ngữ thiện chí, phân tích sự thiếu nhất quán trong BLDS 2005 và thực trạng Tòa án không mặn mà giải thích nguyên tắc này, đồng thời nhận diện khuynh hướng tiếp cận theo góc độ "công bằng" và "kinh tế".
   • Tác phẩm "Luật Hợp đồng Việt Nam - Bản án và bình luận bản án (Tập 1)" (2013) của Đỗ Văn Đại: Phân tích vai trò của thiện chí, trung thực trong xác lập và thực hiện quyền, nghĩa vụ, coi đây là công cụ pháp lý giải quyết các tình huống luật thực định chưa quy định rõ.
   • Các tài liệu bình luận khoa học BLDS của các tác giả Hoàng Thế Liên (2009), Nguyễn Minh Tuấn (2014), Đỗ Văn Đại (2016), Nguyễn Văn Cừ và Trần Thị Huệ (2017).

2. Về giai đoạn tiền hợp đồng:

   • Luận án tiến sĩ "Giai đoạn tiền hợp đồng trong pháp luật Việt Nam" (2015) của Lê Trường Sơn: Tiếp cận thiện chí chủ yếu qua nghĩa vụ cung cấp thông tin trong chế định đề nghị và chấp nhận giao kết, chưa bao quát toàn diện các hành vi không thiện chí dẫn đến không ký kết hoặc hợp đồng vô hiệu.
   • Các phân tích thực tiễn xét xử của Đỗ Văn Đại (2013) dựa trên Quyết định số 82/GĐT (2004) của Tòa Dân sự TANDTC, Bản án số 1380/2011/DS-ST (2011) và Bản án số 946/DS-ST (2005) của TAND TPHCM.

3. Về giai đoạn thực hiện và chấm dứt hợp đồng:

   • Công trình của Lê Minh Hùng (2009) trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp về điều khoản hoàn cảnh thay đổi (hardship), nhưng chưa tiếp cận nguồn gốc từ nguyên tắc thiện chí.
   • Tác phẩm của Đỗ Văn Đại (2014) về nghĩa vụ dân sự qua Bản án số 376/2006/DS-PT (TAND TPHCM) và Bản án số 09/2010/LĐ-ST (TAND Huyện Đức Hòa, Long An), chỉ ra các nghĩa vụ tiếp tục tồn tại sau khi hợp đồng chấm dứt.
   • Bài viết của Ngô Quốc Chiến (2014) về các nghĩa vụ bảo mật và không cạnh tranh sau khi chấm dứt hợp đồng.

Các công trình nghiên cứu quốc tế tiêu biểu

• J.F. O'Connor (1991), "Good Faith in International Law": Nghiên cứu nguồn gốc La Mã và bản chất của nguyên tắc thiện chí trong luật quốc tế.
• Simon Whittaker và Reinhard Zimmermann (2000), "Good Faith in European Contract Law": Khảo sát lịch sử và mức độ áp dụng nguyên tắc thiện chí tại các quốc gia châu Âu thuộc cả civil law và common law.
• Bénédicte Fauvarque-Cosson và Denis Mazeaud (2008), "European Contract Law - Materials for a Common Frame of Reference": Dành 54 trang phân tích thiện chí dưới 3 khía cạnh (lịch sử, công cụ giải thích chuẩn mực ứng xử, công cụ bảo vệ niềm tin nhận thức).
• Friedrich Kessler và Edith Fine (1964), nghiên cứu về học thuyết culpa in contrahendo của Rudolf von Jhering (1861).
• Basil Markesinis, Hannes Unberath và Angus Johnston (2006), "The German Law of Contract: A Comparative Treatise": Phân tích chức năng hạn chế và bổ sung của thiện chí trong pháp luật hợp đồng Đức.
• John Cartwright và Martijn Hesselink (2008), "Precontractual Liability in European Private Law": Khảo sát trách nhiệm tiền hợp đồng và chi phí bồi thường thiệt hại niềm tin.
• Ewan McKendrick (2012), "Contract Law: Text, Cases, and Materials": Phân tích các học thuyết thay thế nguyên tắc thiện chí trong án lệ Anh.
• Hugh Beale, Bénédicte Fauvarque-Cosson, Jacobien Rutgers và Stefan Vogenauer (2019), "Cases, Materials and Text on Contract Law": Công trình so sánh án lệ về sự bất công và lạm quyền chấm dứt hợp đồng.

Khoảng trống nghiên cứu và vị trí của luận án

Các công trình nước ngoài tuy phân tích sâu nhưng gắn với hệ thống pháp luật riêng biệt hoặc luật so sánh quốc tế, chưa đối chiếu với hệ thống pháp luật Việt Nam. Các công trình trong nước mới dừng lại ở từng khía cạnh đơn lẻ hoặc từng giai đoạn tách rời. Luận án này lựa chọn giải quyết khoảng trống: xây dựng cơ sở lý luận hoàn chỉnh, xuyên suốt toàn bộ vòng đời hợp đồng của nguyên tắc thiện chí trong pháp luật Việt Nam trên cơ sở so sánh với hai hệ thống pháp luật lớn của thế giới.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án vận dụng các học thuyết pháp lý nền tảng trong khoa học pháp lý hợp đồng:

• Học thuyết tự do ý chí và học thuyết cơ sở của hợp đồng: Giải thích nền tảng xác lập quan hệ hợp đồng và giới hạn bảo vệ quyền tự do hợp đồng.
• Học thuyết lỗi trong đàm phán tiền hợp đồng (culpa in contrahendo): Xuất phát từ Rudolf von Jhering, làm căn cứ xác định trách nhiệm pháp lý khi vi phạm nghĩa vụ thiện chí trước khi hợp đồng được ký kết.
• Học thuyết về thể hiện sai và lừa dối (misrepresentation): Nhận diện hành vi vi phạm nghĩa vụ trung thực, gây nhầm lẫn dẫn tới hợp đồng vô hiệu hoặc không được giao kết.
• Học thuyết hoàn cảnh thay đổi cơ bản (rebus sic stantibus / hardship / Wegfall der Geschäftsgrundlage): Cơ sở để Tòa án can thiệp điều chỉnh hợp đồng nhằm tái lập sự cân bằng lợi ích.
• Các cách tiếp cận khái niệm thiện chí: Tiếp cận chủ quan (tâm lý, ý định ngay tình), tiếp cận khách quan (chuẩn mực xử sự công bằng, hợp lý), tiếp cận loại trừ (xác định hành vi không thiện chí), tiếp cận kinh tế (bỏ qua cơ hội) và tiếp cận theo chức năng (bổ sung nghĩa vụ phụ ngầm định, giải thích hợp đồng, điều chỉnh hợp đồng).

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử với các phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý chuyên ngành:

Chương	Phương pháp sử dụng	Mục đích áp dụng
Chương 1	Phân tích, tổng hợp, phân tích lịch sử, quy nạp, diễn dịch, so sánh pháp luật	Làm rõ nguồn gốc lịch sử, khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa, phạm vi và vị trí của nguyên tắc thiện chí; xác lập mối tương quan với tự do hợp đồng.
Chương 2	Nghiên cứu lịch sử, phân tích quy phạm, so sánh pháp luật, nghiên cứu án lệ	So sánh mức độ ghi nhận và cơ chế xử lý hành vi không thiện chí trong giai đoạn tiền hợp đồng tại Đức, Anh và Việt Nam.
Chương 3	Phân tích quy phạm, so sánh pháp luật, quy nạp, diễn dịch, đánh giá án lệ	Đánh giá cơ chế điều chỉnh hợp đồng không rõ ràng, nội dung bất công, thay đổi hoàn cảnh cơ bản và hạn chế quyền chấm dứt hợp đồng.

Nguồn tư liệu nghiên cứu

• Văn bản quy phạm pháp luật: BLDS 2015, BLDS 2005, Hiến pháp 2013 của Việt Nam; Bộ luật Dân sự Đức (BGB); các đạo luật và án lệ của Anh.
• Nguồn án lệ và thực tiễn xét xử: Các quyết định giám đốc thẩm của TANDTC Việt Nam, các bản án dân sự/lao động của TAND TPHCM và TAND cấp huyện; các phán quyết điển hình của Tòa án Đức và Tòa án Anh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Khái quát chung về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng

Chương 1 xây dựng nền tảng lý luận về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật dân sự và hợp đồng:

• Định nghĩa đề xuất cho pháp luật Việt Nam: Luận án lập luận rằng thiện chí là một quy phạm mở có nội hàm linh hoạt dao động giữa cực chủ quan (niềm tin, sự ngay tình) và cực khách quan (chuẩn mực xử sự công bằng, quan tâm đến lợi ích đối tác). Tác giả đề xuất định nghĩa: "Thiện chí là nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự Việt Nam điều chỉnh quan hệ giữa các bên trong giai đoạn tiền hợp đồng, thực hiện hợp đồng và chấm dứt hợp đồng. Nguyên tắc thiện chí tạo ra chuẩn mực ứng xử cho các bên tham gia quan hệ hợp đồng dựa trên các tiêu chí hành xử: trung thực, hợp lý trên tinh thần hợp tác và quan tâm đến lợi ích của nhau, loại trừ các hành xử có dụng ý xấu cũng như mọi hành xử trái với sự tin tưởng hợp lý của đối tác".
• Về mặt thuật ngữ: Luận án chỉ ra việc BLDS 2015 sử dụng cụm từ "thiện chí, trung thực" tại khoản 3 Điều 3 là chưa hoàn toàn hợp lý, vì "trung thực" chỉ là một bộ phận của "thiện chí". Thiện chí đòi hỏi nhiều hơn trung thực (bao gồm cả sự hợp tác, cẩn trọng và quan tâm lợi ích đối tác), do đó đề xuất chỉ nên dùng thuật ngữ "nguyên tắc thiện chí".
• 5 đặc điểm và ý nghĩa cơ bản:
  1. Chứa đựng các giá trị đạo đức: Kết hợp giữa tính cưỡng chế pháp lý và chuẩn mực đạo đức xã hội.
  2. Truyền tải các giá trị Hiến pháp: Cụ thể hóa Điều 14, 15 Hiến pháp 2013 vào Điều 2, khoản 4 Điều 3 BLDS 2015 để bảo đảm quyền dân sự, lợi ích công cộng và ngăn chặn lạm dụng quyền.
  3. Nội dung biến đổi linh hoạt: Cho phép Tòa án đánh giá dựa trên hoàn cảnh cụ thể và kỳ vọng hợp lý của các bên.
  4. Là nguồn của pháp luật hợp đồng: Định hướng xây dựng quy phạm mới và phát triển các học thuyết pháp lý (như Điều 420 BLDS 2015 về thay đổi hoàn cảnh).
  5. Là nguồn tạo ra nghĩa vụ phụ ngầm định: Cho phép Tòa án bổ sung các nghĩa vụ phụ (cẩn trọng, thông tin, hợp tác, bảo mật) nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ chính.
• Lược sử phát triển: Phân tích từ tập quán hợp tác săn bắn thời nguyên thủy, các thiết chế tôn giáo thời cổ, tín ngưỡng nữ thần Fides La Mã, qua tư tưởng triết học Hy Lạp (Heraclitus, Socrates, Plato, Aristotle) về công lý tự nhiên, đến quá trình luật hóa trong luật La Mã và pháp luật cận - hiện đại.
• Tương quan với tự do hợp đồng: Thiện chí không triệt tiêu tự do hợp đồng mà đóng vai trò thiết lập giới hạn hợp lý, ngăn chặn sự lạm dụng tự do ý chí gây bất công cho bên yếu thế.

Chương 2: Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn tiền hợp đồng

Chương 2 đi sâu phân tích cơ chế điều chỉnh của nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn đàm phán và xác lập hợp đồng:

• Mức độ ghi nhận trong 3 hệ thống pháp luật:
  • Pháp luật Đức: Ghi nhận trách nhiệm tiền hợp đồng dựa trên học thuyết culpa in contrahendo, coi mối quan hệ đàm phán là quan hệ pháp lý đặc biệt làm phát sinh nghĩa vụ thiện chí, cẩn trọng và thông tin.
  • Pháp luật Anh: Không thừa nhận nguyên tắc thiện chí chung trong đàm phán do đề cao triệt để tự do hợp đồng (caveat emptor), nhưng sử dụng các học thuyết thay thế như misrepresentation (thể hiện sai), estoppel hoặc undue influence (ảnh hưởng không chính đáng) để xử lý các hành vi lừa dối, cưỡng ép.
  • Pháp luật Việt Nam: Đã ghi nhận nguyên tắc thiện chí tại khoản 3 Điều 3 BLDS 2015 và nghĩa vụ cung cấp thông tin tại Điều 387, nhưng còn thiếu quy định bao quát về các hành vi vi phạm nghĩa vụ tiền hợp đồng khác.
• Phân loại và phân tích các hành vi không thiện chí:
  • Hành vi dẫn tới hợp đồng không được ký kết: Cắt đứt đàm phán không có lý do chính đáng sau khi đã tạo niềm tin vững chắc cho đối tác; bắt đầu hoặc duy trì đàm phán khi không hề có ý định giao kết hợp đồng; bất cẩn cung cấp thông tin sai lệch làm đổ vỡ đàm phán.
  • Hành vi dẫn tới hợp đồng vô hiệu: Lừa dối, cung cấp thông tin sai sự thật gây nhầm lẫn; đe dọa, cưỡng ép, gây áp lực bất chính đối với ý chí của bên kia.
• Kiến nghị Chương 2: Bổ sung cơ chế bồi thường thiệt hại niềm tin (reliance interest) đối với hành vi phá vỡ đàm phán không chính đáng và hoàn thiện chế định trách nhiệm bồi thường thiệt hại tiền hợp đồng trong BLDS.

Chương 3: Nguyên tắc thiện chí trong giai đoạn thực hiện và chấm dứt hợp đồng

Chương 3 giải quyết vai trò của thiện chí trong quá trình vận hành và kết thúc quan hệ hợp đồng:

• Trong giai đoạn thực hiện hợp đồng:
  • Điều chỉnh hợp đồng có nội dung không rõ ràng: Áp dụng chức năng giải thích hợp đồng dựa trên ý chí đích thực và hành vi xử sự khách quan của người bình thường trong hoàn cảnh tương tự, thay vì bám chặt vào câu chữ cơ học.
  • Điều chỉnh hợp đồng thiếu nội dung không cơ bản: Tòa án sử dụng chức năng bổ sung để tích hợp các điều khoản ngầm định, bảo đảm hợp đồng được thực hiện suôn sẻ.
  • Điều chỉnh hợp đồng có nội dung bất công: Kiểm soát các điều khoản bất công, điều khoản miễn trừ trách nhiệm không hợp lý, đặc biệt trong hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung.
  • Thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản: Phân tích cơ chế tái đàm phán và quyền can thiệp sửa đổi/chấm dứt hợp đồng của Tòa án theo Điều 420 BLDS 2015, đối chiếu với kinh nghiệm áp dụng điều khoản hardship và Wegfall der Geschäftsgrundlage của Đức.
• Trong giai đoạn chấm dứt hợp đồng:
  • Hạn chế quyền chấm dứt hợp đồng của bên bị vi phạm: Ngăn chặn việc lạm dụng quyền hủy bỏ hoặc chấm dứt hợp đồng khi vi phạm chỉ là thứ yếu hoặc không cơ bản, nhằm bảo vệ sự ổn định của quan hệ kinh doanh.
  • Xác lập nghĩa vụ hậu hợp đồng: Khẳng định chấm dứt hợp đồng không làm chấm dứt toàn bộ quan hệ pháp lý; các nghĩa vụ bảo mật thông tin, nghĩa vụ không cạnh tranh, nghĩa vụ hợp tác và bàn giao tài sản vẫn tiếp tục tồn tại ràng buộc các bên theo tinh thần thiện chí.
• Kiến nghị Chương 3:
  • Sửa đổi, hoàn thiện quy định về giải thích hợp đồng (Điều 404 BLDS 2015).
  • Hoàn thiện cơ chế kiểm soát điều khoản bất công trong hợp đồng theo mẫu (Điều 405 BLDS 2015).
  • Sửa đổi quy định về hoàn cảnh thay đổi cơ bản (Điều 420 BLDS 2015) nhằm làm rõ điều kiện và trình tự yêu cầu Tòa án can thiệp.
  • Sửa đổi các quy định về hạn chế quyền hủy bỏ/chấm dứt hợp đồng trái với chuẩn mực thiện chí.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

1. Luận án đã hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng, phân tích sâu 5 đặc điểm cốt lõi và 3 chức năng pháp lý (bổ sung nghĩa vụ ngầm định, giải thích hợp đồng, điều chỉnh hợp đồng).
2. Phân tích so sánh có hệ thống các học thuyết pháp lý của trường phái Dân luật (Đức) và Thông luật (Anh) liên quan đến nguyên tắc thiện chí, làm rõ sự tương đồng và khác biệt về phương thức vận dụng.
3. Đề xuất một định nghĩa khoa học hoàn chỉnh về nguyên tắc thiện chí cho pháp luật hợp đồng Việt Nam và luận giải tính xác đáng của việc chuẩn hóa thuật ngữ "thiện chí" thay vì "thiện chí, trung thực".

Đóng góp về mặt thực tiễn và kiến nghị lập pháp

1. Luận án đánh giá toàn diện thực trạng xét xử tranh chấp hợp đồng tại Việt Nam, lý giải nguyên nhân Tòa án ít viện dẫn trực tiếp nguyên tắc thiện chí do sự thiếu vắng hướng dẫn cụ thể về mặt quy phạm.
2. Đề xuất hệ thống các giải pháp sửa đổi, bổ sung cụ thể đối với BLDS 2015:
   • Sửa đổi khoản 3 Điều 3 BLDS 2015 theo hướng sử dụng thống nhất thuật ngữ "thiện chí".
   • Bổ sung quy định chi tiết về trách nhiệm tiền hợp đồng và cơ chế bồi thường chi phí niềm tin khi cắt đứt đàm phán trái luật tại Điều 387.
   • Hoàn thiện quy tắc giải thích hợp đồng tại Điều 404 dựa trên chuẩn mực xử sự khách quan và thiện chí.
   • Bổ sung tiêu chí kiểm soát các điều khoản bất công trong hợp đồng mẫu tại Điều 405.
   • Hoàn thiện cơ chế áp dụng Điều 420 về hoàn cảnh thay đổi cơ bản để Tòa án có căn cứ pháp lý can thiệp minh bạch, hiệu quả.
   • Minh định rõ các nghĩa vụ phụ ngầm định và nghĩa vụ hậu hợp đồng (bảo mật, hợp tác) sau khi hợp đồng chấm dứt.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án tập trung nghiên cứu so sánh chuyên sâu pháp luật Việt Nam với hai hệ thống pháp luật tiêu biểu là Đức và Anh trong khuôn khổ pháp luật hợp đồng thực định. Do hạn chế về số lượng bản án công khai áp dụng trực tiếp nguyên tắc thiện chí tại Việt Nam thời điểm nghiên cứu, việc phân tích thực tiễn xét xử chủ yếu dựa trên các bản án điển hình gián tiếp thể hiện tinh thần thiện chí.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng khảo sát so sánh với các điều ước và tập quán thương mại quốc tế (như Bộ nguyên tắc UNIDROIT về hợp đồng thương mại quốc tế - PICC, Công ước Viên 1980 về mua bán hàng hóa quốc tế - CISG).
  • Nghiên cứu sâu cơ chế áp dụng nguyên tắc thiện chí trong các lĩnh vực hợp đồng chuyên ngành (như bảo hiểm, xây dựng, sở hữu trí tuệ, đấu thầu quốc tế).

---

Giá trị tham khảo

• Đối với cơ quan lập pháp: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ việc rà soát, sửa đổi, bổ sung BLDS 2015 và xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành về chế định hợp đồng.
• Đối với cơ quan xét xử và thẩm phán: Cung cấp khung phân tích và các tiêu chí cụ thể để Tòa án giải thích hợp đồng, xác định nghĩa vụ phụ ngầm định, kiểm soát hành vi lạm quyền và xử lý tranh chấp khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản.
• Đối với cơ sở đào tạo và nghiên cứu: Là tài liệu tham khảo chuyên khảo giá trị cho giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành luật dân sự, luật kinh tế và luật so sánh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tác giả đề xuất bỏ cụm từ "trung thực" và chỉ dùng thuật ngữ "thiện chí" trong BLDS?

Văn bản luận án phân tích rằng "trung thực" chỉ là một thành tố của "thiện chí". Trung thực chỉ loại trừ sự gian dối, không trung tín; trong khi thiện chí rộng hơn nhiều, đòi hỏi chủ thể phải hành xử hợp lý, có tinh thần hợp tác, cẩn trọng và quan tâm đến lợi ích chính đáng của đối tác. Việc dùng cụm từ "thiện chí, trung thực" dễ gây hiểu lầm rằng đây là hai nguyên tắc song hành hoặc đồng nhất thiện chí với trung thực.

2. Nguyên tắc thiện chí thực hiện những chức năng chủ yếu nào trong đời sống hợp đồng?

Luận án chỉ ra 3 chức năng pháp lý cơ bản của nguyên tắc thiện chí:

• Chức năng bổ sung: Cho phép Tòa án bổ sung các nghĩa vụ phụ ngầm định (nghĩa vụ thông tin, hợp tác, cẩn trọng, bảo mật) mà các bên chưa thỏa thuận trong hợp đồng.
• Chức năng giải thích: Cho phép diễn giải điều khoản hợp đồng dựa trên ý chí đích thực và chuẩn mực hành xử của người bình thường, không bám câu chữ cơ học.
• Chức năng điều chỉnh: Cho phép Tòa án điều chỉnh quyền, nghĩa vụ khi có hoàn cảnh thay đổi cơ bản nhằm tái lập sự cân bằng lợi ích.

3. Pháp luật Anh có ghi nhận nguyên tắc thiện chí chung như pháp luật Đức không?

Pháp luật Anh (common law) không ghi nhận một nguyên tắc thiện chí bao quát toàn bộ hợp đồng như pháp luật Đức (civil law) do đề cao nguyên tắc tự do hợp đồng tuyệt đối. Tuy nhiên, Tòa án Anh vận dụng các học thuyết pháp lý thay thế (như misrepresentation, undue influence, implied terms) để đạt được kết quả điều chỉnh tương tự nhằm xử lý các hành vi bất công.

4. Những hành vi nào trong giai đoạn tiền hợp đồng bị coi là vi phạm nguyên tắc thiện chí?

Theo luận án, các hành vi vi phạm bao gồm hai nhóm chính:

• Hành vi dẫn tới hợp đồng không được ký kết: Cắt đứt đàm phán đột ngột không có lý do chính đáng sau khi đã gây dựng niềm tin; bắt đầu hoặc tiếp tục đàm phán mà không hề có ý định giao kết hợp đồng; bất cẩn gây nhầm lẫn trong đàm phán.
• Hành vi dẫn tới hợp đồng vô hiệu: Lừa dối, cố ý biểu hiện sai sự thật, đe dọa, cưỡng ép hoặc gây áp lực không chính đáng đối với bên kia.

---

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Nguyễn Anh Thư đã xây dựng một hệ thống cơ sở lý luận toàn diện và chuyên sâu về nguyên tắc thiện chí trong pháp luật hợp đồng Việt Nam dưới lăng kính luật học so sánh với Đức và Anh. Công trình làm rõ bản chất, đặc điểm, chức năng và vai trò của nguyên tắc thiện chí xuyên suốt ba giai đoạn của hợp đồng, đồng thời chỉ ra những bất cập trong quy định thực định và thực tiễn xét xử tại Việt Nam. Các luận điểm khoa học và đề xuất sửa đổi BLDS 2015 trong luận án có giá trị khoa học và thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho quá trình hoàn thiện thể chế pháp luật hợp đồng và nâng cao chất lượng xét xử tranh chấp dân sự, thương mại tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 59 CHVONG 2. NGUYÊN TAC THIỆN CHÍ TRONG GIẢI DOAN TIỀN HỢP ĐỒNG. Mức độ ghi nhận nguyên tắc thiện chi trong damp oật hợp đông Đức ái 2112. Mức đô ghi nhận nguyên tắc thiện chỉ rong dim phản tên hợp déng cia pháp uất hợp đồng Anh 65 2.13, Mức đô ghi nhận nguyên tắc thiện chi trong dim phán tên hợp dng cũa pháp oật hợp đông Việt Nam đ Hành vi không thiện chí dẫn tới hợp đồng không được ký kết 70 21.

Hành vi không tận chi dan toi hợp dng không được ký kết trong pháp luật hop đồng Đúc 70 2. Cắt đit đầm phản tin hop đồng không c lý do chỉnh đăng 70 22. Bắt đầu dio phản mắc dikhông có ÿ dinh giao kếthợp đồng 7 2.3 Tiếp tue đầm phản mặc di không côn ÿ đình giao kết hợp đồng, 2 2 23. Hãnh vĩ không thiện chỉ dẫn ti hợp đẳng không được ký kết trong pháp luật hop đồng Anh, 74 2231 CB thé én sox gấp nhầm lấn 75 7 2 2 3.

Hãnh vi không thiện chỉ dẫn ti hợp đẳng không được ký kết trong pháp luật hop đồng Việt Nam 79 23. Hành vi không thign chi „88 “ 2. Hành v lừa đãi và hành vi bein thd hện sai gây nhân lốn “ 23112 Hành vi cưỡng áp 39 Hiinh vi không thiện chí din tới hop đồng vô hiệu trong pháp luật hop đẳng Anh 9 2. Hành vi lừa đãi và hành vi bắt edn thd hện sai gây nhân lốn 92 2.2 Hình vi cưỡng áp và hành v gập áp lực Hing chính đăng 95 233, Hành vĩ không thiện chí din tới hop đẳng vô hiệu trong pháp luật hợp đồng Việt Nam 98 2.

Hành vi lừa đãi và hành vi bắt edn thd hện sai gây nhân lốn 98 235.2 Minhvi de doa, cưỡng áp Tới 2. Kiến nghị Chương 2 -10 KET LUẬN CHƯƠNG 2. NGUYEN TÁC THIEN CHÍ TRONG GIẢI DOAN THỰC HIỆN VÀ CHAM DUT HỢP BONG .Nguyên tắc thiện chí trong giai dean thục hiện hợp đồng an 311. Hop đồng có nổi dong không rõ 11 4.

Diduchinh hep đẳng có nội cng không rõ réng trong pháp luật hợp đồng Đức Hà 31.13 Điều chính hợp đẳng cô nội cing không rổ rùng trong pháp luật hợp đồng Anh 1d 4. Điều chính hợp đẳng cô nội cing không võ rừng trong pháp luật hop đồng Tiệt Nan H6 3. Hop ding không chứa dang mt 56 nội dung 19 31. Điẫu chinh hop đồng không chứ mg mot sổ nỗi chong trong pháp uất hop đẳng Đức 119 4.22 Điẫu chữnh hợp đồng không chim ding một sổ nỗi chong trong pháp luất hop đẳng Anh 122 3.

Didu chinh hop đồng lhông chứ dig một sổ nỗi chong trong pháp uất hop ing Hiệt Nam 125 3. Hợp đồng có nội dung bit céng 128 3. Điều chỉnh hop đồng có nội hg bắt công trong pháp luật hợp đồng Đức. Điều chính hợp đồng có nỗi ng bắt công trong pháp luật hợp đồng Anh, 132 4.

Điều chỉnh hợp đẳng có nội hg bắt công trong pháp luật hợp đồng Tiét Nam 14 3.4 Thục hiện hop đồng ki hoàn cảnh thay đổi cơ bản 138 4. Điều chinh việc thực hiện hop đẳng lên hoàn cảnh thay đãt cơ bản trong pháp Trật hop đồng Đức 139 4. Điều chinh việc thực hiện hop đẳng lu hoàn cảnh thay đỗt cơ bản trong pháp luật hop đồng Anh 1 4. Điều chinh việc thực hiện hop đẳng lu hoàn cảnh thay đỗt cơ bản trong pháp Thật hop đồng Tiét Neon 146 3.

Nguyên tc thiện chi trong giai đoạn cham đút hợp đồng, M9 321. Nguyên tic thin chi trong giai đoạn châm dit hop đẳng của pháp luật hop đẳng Đức TẾ 3. Nguyên tắc thiên chỉ trong giai đoạn chấm đốt hop đẳng cia pháp luật hop đẳng Ảnh 155 3. Nguyên tc thiên chi trong giai đoạn chấm ait hop đẳng cia pháp luật hop đẳng VietNam, 162 33.

Kién nghị Chương3 169 3. Sim đãi quy nh và giả thích hop dang 169 3. Sữa đỗ quy dinh về hop đẳng theo mẫu 172 33. Sima đãi quy nh về thục hiện hop đẳng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản.

Sữa đỗi cát quy định về han chế quyền chim đút hop đẳng, 176 KÉT LUẬN CHƯƠNG 3. Tinhcdp thếtcña d@ t3i "Tư tưởng về thiện chỉ i xuất hiện rit sớm trong lịch sở phát tiễn của xã hội loài "nguời công nhơ lịch sỡ pháp lut tr trên thé giới Cũng vớ thất gian, hrtuing thiện chỉ dân được bé ming, hoàn thiện va rỡ thànhmộttrong những nguyên ắc cơ bản của pháp Init din strong hậu hết các hệ thống pháp luật trên thổ giới và được xem là mot trong những công cu hồu hiệu nhất để bão dim công bằng, côngly trong quan hệ din ny Pháp luật din n công nhươ pháp uật hop đẳng Việt Nam hiện nay chịuén hướng của nhiều truyền thống pháp luật rên thé giới, trong do hệ thông pháp luật theo truyền thống coi le có ảnh ining som nhất và lớn shit.Chiu ảnh hưởng của hệ thông pháp luật theo truyện thing civil lay, pháp luật hop đẳng Việt Nam để ghi nhân thiện chí là "nguyên tắc cơ bản điều chỉnh chưng đời sing của quan hệ hop đồng Tuy nhiên, khác Với các hệ thing pháp luật ghỉ nhận nguyên tắc thiện chi chung, nguyên tắc thiên chỉ trong pháp luật hợp đồng Việt Nam chữa thục sợ được coi trong đáng aie vé phương tiện Lý luận công nhơ thụ tiễn áp đụng và do da, chưa thực se phát huy được hit vai tro của nguyên tắc này trong điệu chỉnh quan hé hợp đồng phương điên i luân: Mặc đò nguyên tắc thiện chỉ đã được ght nhân rong Bộ lit Dân nơ (BLDS) Việt Nam qua các thoi kỹ nhương cho din nay chưa có công tình "nghiên cửu hoa học nào phần ích trực tiép và chuyên sâu các vin để lý luận cia nguyên tic thiện chỉ cũng như việc áp dụng nguyễn ắc thiện chỉ trong gi quyét các tranh chấp có liên quan, đặc biét a các tranh chip về hop đẳng trong bôi cảnh nên nh tổ nước tạ dang vin hành theo cơ ch thị trường inh hướng xã hội chủ nghia (KHCN). Bén canh: đó, một số ít các công trình tuy đồ cập đến nguyên tắc thiện chỉ nhưng chỉ nghiên cứu: hái quất hoặc xem nguyên tc thiền chí như một yêu tổ đương nhiên phải có trong pháp Jit hop đẳng chữ cha phân tích chuyên sâu những vẫn aly luận công như pham vĩ áp dung nguyên tắc này trong pháp luật hợp đồng Việt Nam. Diu này cho thiy pháp oậthơp đồng Việt Nam đường như còn thidu vắng cơ sở lý luận vé nguyên tắc thiện chí — nguyên tắc cơ bin cũa pháp luật hợp đồng nói riêng và pháp tuật tơ nói chúng T phương điện thực tiến: Chế định hop đẳng cũng như nguyễn tắc thiện chi cia BLDS 2015 đã có những sie đổi quan trong so với BLDS 2005 Đặc tiệt, BLDS 2015 đã gh nhân khá quát nguyên ắc thiện chí rong mới gai doen của dai sống họp đồng, “Thực in xét xử cho thấy mặc di một số bên án, quyết định của Tòa án để có mốt tiểu hiện cho thấy việc áp dụng nguyên tắc thiện chi nhưng hấu nh chưa có bản án, tguyết ảnh nào viên dẫn trục tiếp nguyên tắc nay để giải quyết ranh chấp hop đẳng Nói cảnh khác, mặc đủ nguyên tắ thiền chỉ đã được BLDS 2015 gi nhận xuyên suốt toàn Đổ quả tình cia hop đẳng nhưng tụ tiễn áp dung pháp luật đổ giã quyết ranh chấp chỉ ra Tòa án tô ra “Không mắn ma với vie giải thich né (ngtyn tắc thận chi) rong thực tiễn xét xứ"! Điều này là do nguyên tắc thiên chí chưa được nhân thức nhất quán`, do đó, anh buông không nhỗ dén việc bảo vé quyên và lợi ich hợp pháp cia các bên, tranh chấp công nh chưa phin nh được giá t dich thực của Nhà nước pháp quyén ma Việt Nam dé và đăng hướng tới, Mặt khác, nguyên tắc thiên chỉ được hi hit các Hệ thống pháp luật giã nhận và ngay cả một sổ hộ thông pháp luật không thừa nhận nguyên tie thiện chí chung thi Tòa án tử các quốc ga này cũng vin dung nguyên tắc này hoặc các in thể của nó đỂ bão vệ hữu hiệu guyễnvà lợi ich hợp pháp cba các bên.

Ver những lý do trên, nghiên cứu nguyên tic thiên chi trong pháp luật hop đồng Việt Nam là yêu cầu khách quan cả và lý luận và thực dn đặc biệt à rong bố cảnh Việt am hồi nhập lánh tê quốc tổ ngày cảng sâu tông Do vậy, nghiễn cứu sinh (NCS) va chon dé ti “Nên tắc thôn chí rong pháp lut hợp đồng Mit Na với pháp luất một số quốc gia đi góc đồ co sánh” làm đồ ti nghién cửa cho luân án tiên sỹ cña mình 2. Mụcđichvà nhiệm vụ nghiên cứu Mục dich oda luận án là nghién cứu một cách có hệ thẳng các vần đã lý luận của "nguyễn tắc thiện chí, nghiên cứu các quy định của BLDS Đúc, BLDS 2015, mét sổ văn bin pháp luật cổ liên quan của Anh và Việt Nam công nữ các bên én có liên quan nhằm, cung cấp cơ sở lý luận hoàn thiện các quy inh pháp luật là iễu hiện cia nguyên tắc thiên chí rong pháp luật hop đẳng Việt Nam. Việc nghiên củu các vin đ lý luận và thục tin áp ding nguyên tắc thiện chỉ sẽ cùng cập mốt có nin ting quan về những điểm hop lý bắt hơp ly của các quy nh phép luật la biểu hiện của nguyên tc thiện chí trong BLLDS 2015 dé đơa ra giả pháp hoànthiện các quy định này và nâng cao hiệu qua củanguyên tắc thiện chỉ rong điều chỉnh các quanhệ hap đồng ở Việt Nam, qua đó bão vi mét cách cân bằng quyền và lợi ch hop pháp ofa các bên, góp phân thúc diy kinh tế hội phát tiễn và hội nhập ánh tế qu ĐỂ thục hiện mục đích trên, luân án có các nhiém vu sau: Luận án làn rõ cơ sở lý luân tiên quan đến nguyên tắc thiện chỉ trong pháp luật hop đẳng nh khó niễm, đặc đẫm, ý nấa của nguyên tc thiện chỉ rong pháp uật hop đồng, phem vi cia nguyên tắ thiện chí, mối tương quan giữa nguyên tắc thiện chí với "nguyên tắc hy do hop đồng, Luận án hướng dén nghiên cứu thục trạng và thục tẫn vận dụng nguyên te thiện chỉ trong pháp luật hợp đẳng Việt Nam và pháp luật hợp đồng cia hai quốc gia tiêu biểu là Đức và Anh Trên cơ sở phân tích so sánh thục trang và thực tin vin dung nguyên tắc thiên chỉ trong ba hệ thẳng pháp luật luân án đưa ra các nhân đính vỀ myhơp ly, bí hop ý của các quy đính là biểu hiện cia nguyên ắc thiện chỉ trong pháp luật hop đẳng ` Ngô Bay Cương (2013), Giáo nin dt hẹp đẳng Thẫn chưng, Nhà Đạchọc Quắc gà Ha Nội 4.