BO GIAO DUG VA DAO TAO DAI HOC QUOC GIA HA N O I TRl/dNG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN NGUYEN KHAC DUG NGUYEN NHAN PHAT TRIEN DAO TIN LANH TRONG DONG BAO DAN TOC H'MONG 6 M O T SO TINH MIEN NUI PHIA BAG Nl/6C TA HIEN NAY VA BIEN PHAP KHAC PHUC MAT TIEU ClTC CUA NO Chuyen nganh : Chu nghla duy vat bien chung va chu nghla duy vat lich sur Ma so : 5.02 LUAN VAN THAC SI KHOA HOC TRIET HOC Nguoi hudug din khoa hoc. Nguyin Hitu Vui CAI K C C O U O C GiA HA NOi • TRUHGTAMTHDHGT!N. ^Vj HA NOI - 2001 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai CHtr VIET TAT TRONG LUAN VAN Chinh tri quoc gia : CTQG Chu nghla xa hoi : CNXH Chu nghia tu ban : CNTB Ha npi: HN Nha xuat ban : NXB N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai CHtr VIET T A T TRONG LUAN VAN Chinh tri quoc gia : CTQG Chu nghia xa hoi: CNXH Chii nghia tu ban : CNTB Ha noi : HN Nha xuat ban : NXB N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai CHtr VIET TAT TRONG LUAN VAN Chinh tri quoc gia : CTQG Chu nghia xa hoi : CNXH Chii nghla tu ban : CNTB Ha noi : HN Nha xuat ban : NXB N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai CHtr VIET TAT TRONG LUAN VAN Chinh tri quoc gia : CTQG Chii nghia xa hoi : CNXH Chii nghia tu ban : CNTB Ha noi : HN Nha xuat ban : NXB N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai MUC LUC Trang Ma dau 1 Chuang 1 Su* phat trien dao Tin lanh trong dong bao dan toe H'mong a mot so tinh mien nui phia Bac nude ta va nguyen nhan 6 cua no 1. Sir phat trien dao Tin ianh d Viet Nam va d mot so tinh mien nui phia Bac nude ta 6 1.
Su phat trien dao Tin lanh a Viet Nam 6 1. Qua trinh phat trien dao Tin lanh a mot so tinh mien nui phia Bdc nu6e ta o 1. Anh hucmg ciia dao Tin lanh trong dong bao dan toe H'mong a mot so tinh mi6n niii phia B^c nuoc ta 15 1. Ddi song kinh te-xa hoi kho khan 21 1.
Tif van de truyen dao va am muu Igi dung dao Tin lanh 25 eua eae the lire thij dich 1. Tix dac diem lieh su va van hoa cua dan toe H'mong 31 1. Su yen kem ciia he thong chinh tri lam cong lac ton giao 4\ Chuong 2 Nhfing bien phap khac phuc mat tieu circ ciia dao Tin lanh trong dong bao dan toe H'mong d mot so tinh mien nui phia Bac nirdc ta 47 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai 2. Nliumg nguyen tac mang tinh phuong phap luan khi gia! quyet van de ton giao 47 2.
Giai quyet vKn de ton giao phai gdn lien v6i qua trinh cai tao xa hoi cu, x^y dung xa hoi mdi AQ 2. Ton trong va bao dam quydn tii do tin nguong va khong tin nguong cua nhan dan, dong thdi chong Igi dung ton giao r-j 2. Can phan biet mat chinh tri va tu tuong trong viec doi xir v6i ton giao ^A 2. Co quan diem lich sir CLI the khi giai quyet van dt ton gi^° 55 2.
Mot so bien phap chii yeu 56 2. Phat trien kinh te" - xa hoi, nang cao ddi song vat chat ctia dong bao H'mong _^ 30 2. Nang cao trinh do dan tri va van hoa ciia dong bao H'mong ^^ 2. Cling CO va tang cucmg he thong chinh tri co s6, quan tarn den van de can bo lam cong tac ton giao --« Ket luan 76 Danh muc tai lieu tham khao N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai M6DAU 1.
Tinh cap thiet cua de tai Ton giao la mot van de phiic tap, nhay cam va c6 lich su ton tai lau ddi. Da CO thdi ky ngucfi ta cho r^ng ton giao se chet di ciing v6i su phat trien ciia khoa hoc ky thuat, nhung thuc te lai khac. Ben canh su phat trien manh me cua khoa hoc va cong nghe, trong vai thap ky gan day ton giao dang c6 xu hudng phat trien trd lai 6 mot so khu vuc. Su phat trien trd lai ciia ton giao, mot mat khang dinh siic song tu than ciia no la su dap ung nhu c^u tinh than cua con ngu5i.
Mat khac, su phat trien do da gay nen nhi^u bien doi tieu cue trong ddi song xa hoi cua chung ta. Ton giao va dan toe cung la nhan to thuong xuyen bi cac the luc chinh tri Igi diing trong nhi6u cuoc xung dot giua cac dan toe hien nay. Di6u do cang lam tang them tinh phuc tap cua cac cugc xung dot, tac dong tieu cue den tien trinh hoabinh the gidi. O nu6c ta trong nhixng nam gan day, ciing v6i su doi m6i sau sdc tren moi linh vuc ciia dcri song xa hoi, dM song ton giao, tin nguong cung phat trien.
Co the nhan thay bieu hien cua no, trudc het la su gia tang boat dong ciia cac ton giao, ciia cac tin d6 cac ton giao va nhan dan noi chung, gia tang cua cac hinh thiic nghi 11 ton giao, tang cucmg tu tao, xay cat co so vat chat ton giao, tin nguong. Nhung su thay d6i do trong doi song tinh than xa hoi la su phan anh nhu can tam linh, nhu c^u ton giao ciia quan chiing nhan dan can thiet dugc dap ling. Tuy nhien, neu khong dugc huang din, quan ly thi no lai la nguyen nhan gay nen nhirng bat on trong d6i song xa hoi. Nhin chung boat dong ciia cac ton giao a nude ta hien nay diln ra theo chieu hudng tuan thu phap luat, cac ton giao g^n bo v6i dan toe.
Tuy nhien, van de ton giao cung thucfng xuyen bi cac the luc thu dich Igi dung de thuc hien am muu chong pha each mang nu6c ta, tijr do tao ra nhung vu viec phiic tap trong mot so ton giao, trong do co dao Tin lanh. N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai Dao tin lanh la mot ton giao 16n tren the gidi. Mac dia mdi vao Viet Nam khoang 100 nam, nhung da phat trien manh tren mot dien rong trong ca nu6c. Dac biet su phat tren khong binh thucmg cua ton giao nay d cac tinh mi6n niii phia Bdc nude ta trong thdi gian g^n day da va dang tao ra nhiJng hau qua tieu cue tren nhi6u linh vuc ciia ddi song xa hoi dong bao cac dan toe a day, trong do noi bat nhat la dan toe H'mong.
Tin lanh da thuc su len loi sau vao tan cac ban lang xa xoi heo lanh ciia dong bao cac dan toe thieu so. Vi vay, nghien ciJu tinh hinh phat trien ciia dao Tin lanh trong vung dong bao dan toe H'mong a khu vuc nay, ban nua la tim ra nguyen nhan cua su phat trien va giai phap de giai quyet tinh hinh do, hofn bao gid het vSn la nhung van de thdi su, mang tinh cap thiet ca ve ly lu£in va thuc tiln. Dua tren ca sd do, toi da manh dan lua chon van d6 tren day lam d6 tai luan van thac sy triet hoc ciia minh. Tinh hinh nghien ciili de tai Trong thdi gian qua d nude ta da cd rat nhieu cong trinh nghien cuxi \6 dao tin lanh, ke ca nhiing cong trinh nghien cixu ve nhiing van dt co ban ciia ton giao nay.
Cho den nay cd the neu ra mot sd di tai, bai viet chu yeu v6 dao Tin lanh va dao Tin lanh d mot sd tinh phia Bdc nude ta sau day: Tac pham " Ve vai trd cua dao tin lanh" cua Max Weber; "Hoi thanh tin lanh mien nam" ciia Ixoraca-Richared Woff- Sai gdn 1959; "Cac he phai tin lanh d My" cua Bensons Y Lendis- New York 1986; "Dao tin lanh: Cac giao hoi va nhiJng bien the mdi nhat" va'Tin lanh Viet nam, trudc va sau 1975"- Mai Thanh Hai: Ton giao the gidi va Viet nam, NXB Cong an nhan dan, H.2000, tr 77,159; "Dao tin lanh"- Ban ton giao ciia chinh phii: Mot sd ton giao d Viet nam (Tai lieu tham khao - Luu hanh noi bg), H, 1995, tr 101; "Dao tin lanh d Viet nam"- Tong cue chinh tri: Mot sd hieu biet ve ton giao ton giao d Viet nam, NXB Quan doi nhan dan, H. 1993, tr 165; "Tim hieu nhung he qua cua viec truyen giao tin lanh ddi vdi van hoa truyen thong va tin ngudng ton giao Viet nam"- Nguy6n Xuan 2 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai Hiing, T/C Nghien ciiu ton giao, Sd 1-2000, tr 45; "Budc dau tim hieu anh hudng ciia dao tin lanh ddi vdi van hoa truydn thong d viing dong bao H'mong huyen B^c Ha"- Vi Hoang B^e, T/C Dan toe hoc, Sd 1-1997, tr 42; "Su phat trien cua dao tin lanh trong vung dong bao dan toe it ngudi d mot sd tinh mi6n niii phia b^c nude ta hien nay" - De tai khoa hoc cap bg, chii nhiem TS. Nguydn Diic Lir, H 1999; "V6 tinh hinh phat trien dao tin lanh d midn niii phia Bdc - Trudng Son - Tay Nguyen" - D6 tai khoa hgc cap bg, chii nhiem GS. Dang Nghiem Van , H 2000; "Su phat tren ciia dao Tin lanh d cac tgc ngudi ban dia Lam Dong hien nay: Van d6 va bien phap giai quyet" - Biii Trung Hung, Luan van thac sy khoa hgc Triet hgc, H 1998 ; "Thuc trang dao Tin lanh tai thanh phd Ho Chi Minh va nhixng van de dat ra cho cong tac an ninh" - Nguyin The Hanh, Luan van thac sy, H 2000; "Hien tugng truyen dao trai phep "Vang Chii-Tin lanh" d viang dong bao H'mong phia Bdc nude ta" - Dang Van Hudng, luan van thac sy khoa hgc ton 7 giao, H 2001; " Anh hudng cua dao Vang Chii-Tin lanh ddi vdi dong bao dan tgc Hmong d Ha Giang hien nay" - D6 Ky Hgp, luan van thac sy khoa hgc ton giao, H 2001; " Qua trinh xam nhap va anh hudng cua dao Tin lanh d mot sd vung dong bao Hmong tinh Son La-thuc trang va giai phap - Le Dinh Nghla, luan van thac sy khoa hgc ton giao, H 2001.
Nhin chung, nhiing cong trinh nghien ciJu tren day da neu len dugc nhiing noi dung ca ban ve dao Tin lanh va dao Tin lanh d Viet Nam. Han niia, cac ket qua nghien ciiu dd da d6 cap tuang ddi sau ve thuc trang phat trien ciia dao Tin lanh va nhiing van de lien quan den su phat trien ciia no trong dong bao dan tgc H'mong d mot sd tinh phia Bdc nude ta, nhu Ha Giang, San La, Lai Chau. Dong thdi nhiing cong trinh nay cung da phan tich nguyen nhan va bien phap giai quyet va'n di dao Tin lanh d khu vuc nay.