PHẦN MỞ ĐẦU Đảng và Nhà nước định hướng mục tiêu của giáo dục cho nước ta là: Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng, đạo đức, có tính tổ chức và kỷ luật, có ý thức cộng đồng và tính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức hiện đại, có tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp và có sức khỏe, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, trong thực tiễn hiện nay, giáo dục và đào tạo nước ta vẫn còn tồn tại rất nhiều hạn chế. Chính vì vậy, Đảng ta đã xác định cần phải có những đổi mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao chất lượng, đào tạo ra đội ngũ tri thức, lao động đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Trong các mặt giáo dục, giáo dục thể chất (GDTC) có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của mỗi quốc gia.
Nhà trường các cấp thuộc hệ thống quốc dân có trách nhiệm đào tạo những học sinh, sinh viên trở thành nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Việt Nam trong thế kỷ 21. Vai trò quan trọng của GDTC được thể hiện qua luật thể dục, thể thao năm 2018, tại Điều 20 về giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường quy định: “Giáo dục thể chất là môn học chính khóa thuộc chương trình giáo dục nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản cho người học thông qua các bài tập và trò chơi vận động, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện”. Có thể thấy các đạo luật cơ bản đều hướng đến khẳng định vai trò của giáo dục thể chất trong nhà trường, góp phần nâng cao sức khỏe và mục tiêu giáo dục toàn diện. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII và các chủ trương của Đảng, Nhà nước về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời k công nghiệp hóa, 2 hiện đại hóa, lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Quan điểm chỉ đạo đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học. Căn cứ nghị định số 11/2015/NĐ-CP ngày 31 tháng 1 năm 2015 của chính phủ quy định về GDTC và hoạt động thể thao trong nhà trường: Chương trình môn học Giáo dục thể chất thuộc chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học; nội dung giáo dục thể chất thuộc chương trình giáo dục mầm non, thể hiện mục tiêu giáo dục thể chất; quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục thể chất, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động GDTC, cách thức đánh giá kết quả thực hiện môn học Giáo dục thể chất ở mỗi cấp học hoặc trình độ đào tạo. Trường Cao đẳng Công thương Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) thuộc Bộ Công Thương là cơ quan chủ quản, Bộ Lao động Thương binh & Xã hội quản lý về giáo dục, đào tạo. Trường Cao đẳng Công thương Thành phố Hồ Chí Minh đào tạo đa ngành, đa nghề, đa lĩnh vực là trung tâm đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho cả nước.
Quy mô đào tạo của trường hiện nay 15.000 sinh viên, với 26 chuyên ngành khác nhau. Về công tác GDTC của Trường Cao đẳng Công thương TP.HCM hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, vẫn còn đào tạo theo hệ thống niên chế. Chương trình giảng dạy GDTC chưa đa dạng và phong phú, chỉ mang tính giáo dục đại trà cho mọi đối tượng. Tính khả thi của chương trình GDTC chưa cao, chưa phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của trường.
Hình thức môn học tự chọn chưa thực sự đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên (SV), nhóm môn học tự 3 chọn cho SV đăng ký chưa phong phú. Đa số SV phải chọn những môn học mà mình không ưa thích dẫn đến kết quả học tập chưa cao Thực hiện lộ trình đổi mới giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư 12/2018/TT-BLĐTBXH ngày 26 tháng 9 năm 2018 về ban hành Chương trình môn học Giáo dục thể chất thuộc khối các môn học chung trong chương trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng. Trong đó quy định “Căn vào i u i n th t và nhu u ng i h , Hi u tr ng nhà tr ng th m t, quy t nh y ng và th hi n á huy n th th th o t h n há ” bên cạnh một số chuyên đề đã quy định. Trước yêu cầu đổi đặc biệt là trước đòi hỏi của thực tiễn, Nghị quyết của Đảng bộ Trường Cao đẳng Công thương TP.Hồ Chí Minh nêu rõ: “tăng ng ổi mới nội ung h ơng trình và ph ơng pháp giảng ạy hi u quả ho phù hợp với tình hình th tiễn” trong đó có môn GDTC hiện tại.
Căn cứ vào yêu cầu của Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Công thương TP.HCM đã yêu cầu khoa Giáo dục thể chất phải đổi mới môn học Giáo dục thể chất đáp ứng yêu cầu mới về đào tạo tín chỉ, đặc biệt là mạnh dạn đưa các nội dung mới, theo hướng thiết kế chương trình tín chỉ linh hoạt, đáp ứng nhu cầu của sinh viên và điều kiện nhà trường. Xuất phát từ lý luận và thực tiễn, việc đổi mới chương trình giảng dạy GDTC cho phù hợp với yêu cầu quản lý, phù hợp thực tiễn của Trường Cao đẳng Công thương TP. Từ những căn cứ trên tôi lựa chọn đề tài: “Nghiên cứu xây dựng chương trình môn học giáo dục thể chất theo học chế tín chỉ cho sinh viên Trường Cao đẳng Công thương thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục” 1. Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng chương trình GDTC hiện tại và yêu cầu đổi mới chương trình giảng dạy của nhà trường đáp ứng nhu cầu 4 của sinh viên và xã hội, xây dựng chương trình môn học GDTC học phần tự chọn theo học chế tín chỉ, tiếp cận chuẩn đầu ra và yêu cầu thực tiễn nhằm nâng cao thể chất cho sinh viên tại Trường Cao đẳng Công thương TP.HCM góp phần nâng cao chất lượng đào tạo theo định hướng phát triển giáo dục của nhà trường.
Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất tại Trường Cao đẳng Công thương thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu 2: Xây dựng chương trình môn học GDTC học phần tự chọn theo học chế tín chỉ cho sinh viên Trường Cao đẳng Công thương thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả việc ứng dụng thực nghiệm chương trình môn học GDTC học phần tự chọn theo học chế tín chỉ cho sinh viên Trường Cao đẳng Công thương thành phố Hồ Chí Minh. Giả thuyết khoa học của luận án: Do nhiều nguyên nhân, chất lượng GDTC ở Trường Cao đẳng Công thương thành phố Hồ Chí Minh còn nhiều bất cập.
Giả thuyết nguyên nhân chủ yếu là do các yếu tố đảm bảo cho công tác GDTC đặc biệt là do chương trình giảng dạy các môn thể thao tự chọn chưa phù hợp. Nếu xây dựng được chương trình môn học thể thao tự chọn phù hợp và đa dạng sẽ phát huy tính tích cực tự giác tập luyện của người học qua đó góp phần nâng cao thể chất cho sinh viên tại Trường Cao đẳng Công thương TP.HCM và nâng cao chất lượng đào tạo 4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn: Phạm vi không gian: Trường Cao đẳng Công thương TP. Phạm vi nội dung: Tập chung vào chuyên đề 7 của thông tư số: 12/2018/TT-BLĐTBXH ngày 26 tháng 9 năm 2018 của Bộ Lao động - 5 Thương binh và Xã hội để xây dựng mới một số môn thể thao tự chọn theo học chế tín chỉ, phù hợp với thực tiễn nhà trường, đáp ứng nhu cầu của SV.
Ý nghĩa khoa học của đề tài. Luận án tập trung nghiên cứu và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về công tác GDTC trường học. Trên cơ sở đánh giá được thực trạng chương trình và công tác GDTC, năng lực thể lực của sinh viên Trường Cao đẳng Công thương TP.HCM còn nhiều hạn chế nên chưa nâng cao được chất lượng học thể chất cho sinh viên, chưa phát huy được tính tích cực tự giác học tập của sinh viên, hạn chế về tính hiệu quả, tính giáo dục qua đó thấy được những thành tựu, khó khăn cũng như chỉ ra được nguyên nhân của những thành công trong việc nâng cao chất lượng công tác GDTC cho SV Trường Cao đẳng Công thương TP. Trên cơ sở đánh giá khách quan về thực trạng công tác GDTC và chỉ rõ nguyên nhân của những thành công, hạn chế, chỉ ra xu hướng phát triển công tác giáo dục thể chất trong Trường Cao đẳng Công thương TP.
Từ thực trạng đó luận án đã xây dựng được chương trình môn học GDTC học phần tự chọn, gồm 07 môn theo học chế tín chỉ (Karatedo; Thể hình; Khiêu vũ; Patin; Quần vợt; Yoga; Cờ vua) cho sinh viên Trường Cao đẳng Công thương TP.HCM, với thời lượng 30 tiết (01 tín chỉ) từng bước góp phần nâng cao hiệu quả công tác GDTC trường học trong điều kiện thực tiễn hiện nay. Chương trình môn học GDTC học phần tự chọn phù hợp với thực tiễn khách quan trong giáo dục, phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường. Nội dung chương trình và mục tiêu môn học phù hợp với khả năng tiếp thu của sinh viên. Cấu trúc và thời lượng của chương trình môn học đảm bảo tính sư phạm, tính cập nhật, đủ điều kiện để sinh viên hình thành các kỹ năng, kỹ xảo vận động góp phần nâng cao thể chất cho sinh viên Trường Cao đẳng Công thương TP.
6 Chƣơng 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm, đƣờng lối của Đảng và nhà nƣớc về giáo dục - đào tạo và công tác Giáo dục thể chất trong trƣờng học 1.