Mở đầu, Kết luận, Danh mục lài liệu tham khả0, nội dung của luận văn gồm 2 choJơng, 4 tiết. 10 chojong 1 LÝ LUẬN chUIG VỀ VAI Trò cUA GIÁ0 DỤc - ĐÀ0 TAO VA QUATI DIEM cUA DAIIG cONG SATII VIET HAM VỀ PhÁT TTIÊI c0 IGGJỜI T0ÀH DIỆNH 1. _ Vai lrò của giá0 dục — đà0 1ạ0 tr0ng phát trién lich sir 1. Vai tò dủa giá0 dục— đà0 lạ0 l0ng phái biên kinh lễ - xã hội Trơiớc hết, phải khẳng định rằng, trình độ phái triển của lực lojợng sản xuất là yếu 46 quyết định nhất đối với sự phát triển của mọi dân lộc, quốc gia cũng nhọ| liễn trình phát triển chung của nhân lOại.
Tr0ng đó, vai trò của cÔn ngojời với lơi cách chủ thể của mọi h0ạ† động và sáng †ạ0 ra lịch sử. Với việc sử dụng tri thức để cải siến giới lự nhiên †he0 mục đích của mình, cŨn ngơiời đã lừng sojớc góp phần và0 sự phát triển xã hội. Quá trình phái triển đó phụ thuộc và0 hả năng nắm sắi sản chất và quy luật của giới tự nhiên - tri thức. Khi cŨn ngojời sử dụng tri thức kinh nghiệm tr0ng quá lrình sống và h0ạt động, ở mức độ nhất định đã mang lại hiệu quả nhất định.
Tuy nhiên, dé đạt lới trình độ phái triển ca0, đòi hỏi cn ngojời hiểu siết sâu sắc hơn về giới lự nhiên và khi ấy, vai lrò của tri thức kh0a học ngày càng đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển kinh lế - xã hội. Khi nói về vai trò của tri thức đối với sự nghiệp giải phóng giai cấp, Ph. Ăngghen đã khẳng định: sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân luôn đòi hỏi phải có những kỹ sol, sác sĩ, các nhà sác học, và các chuyên gia khác. Giai cấp công nhân cần thiết lập quyền lãnh đạ0 của mình không phải chỉ ở bộ máy chính trị, mà họ phải cần đến những kiến thức kh0a học vững chắc chứ không phải những luận điệu huênh h0ang, rỗng luếch.
Quan điểm của các nhà mácxí† khi đề cập đến cŨn ngojời cũng ch0 rằng, cŨn ngojời không thể đối diện với lhực lế khách quan chỉ bằng những dự định, mệnh lệnh và mơ ojớc luyệt dep. ma cOm ngojời Ir0ng thời đại ngày nay phải là c0n ngojời có năng lực h0ạ† động thực liễn. TrÓng thời đại ngày nay, lận dụng thời cơ, vojo† qua thách thức không phải là công việc của riêng quốc gia nà0 mà là mục liêu của mọi quốc gia. Trên thực lế, Ihật bản đã xây dựng thành công những thành phố công nghệ lrải rộng lrên cả 11 nojớc, với ý định dẫn đầu nhân lOại và0 làn sóng văn minh mới.
h0a Kỳ đang cố níu lại vị lrí siêu colờng kinh lế của mình sằng mọi cách, kê cả sử dụng vũ lực quân sự. các nojớc thuộc cộng đồng kinh lế châu Âu đang cỗ gắng sứt lên lr0ng cuộc cạnh lranh quyết liệt để sánh ngang với Ihật bản và Mỹ. các “c0n rồng” châu Á tuy đi sau nhơing cũng đã làm đojợc những điều phi thojờng về kinh lẽ. Tat cả những quốc gia này đã làm nên những điều kỳ diệu lr0ng phái triển kinh lế - xã hội, mặc dù họ không phải là những nojớc giàu lài nguyên, khOáng sản.
S0ng, với quan điểm giá0 dục và chiến lojợc về c0n ngojời đúng đắn, họ đã †ạ0 dựng mội nền tảng vững chắc ch0 sự phát triển kinh lế - xã hội. Trên cơ sở nhận thức đơiợc vai lrò của giá0 đục — da0 †ạ0, sức mạnh của tri thức đã góp phần thúc đây các cuộc cách mạng kh0a học — kỹ thuật và xã hội thông lin ta0 ra sojớc ng0ặi tr0ng lịch sử của lOài ngojời. cuộc chạy đua giữa các quốc gia ngày nay thực chất là sự chạy đua về khai thác, phát huy và sử dụng tri thức tr0ng các lĩnh vực của đời sống xã hội. Thực liễn đã chứng minh rằng, tr0ng lất cả yếu 16 †ạ0 nên sự thành công của các quốc gia, đặc siệt sự phát triển vojợ† trội về kinh lế không có một yếu lố nà0 quan lrọng hơn giá0 dục — đà0 1ạ0.
bởi lẽ, lịch sử văn minh nhân l0ại nhoi một dòng chảy sất lận không ngừng. Tr0ng dòng chảy lịch sử ấy, xuất phát từ yêu cầu nội lại của sự phát triển kinh lế, của sản xuất vật chất đòi hỏi phải có những tri thức. chủ thề của mọi quá lrình sản xuất, của mọi lơ liệu la0 động, của quan hệ lổ chức quản lý là c0n ngojời, lr0ng đó giá0 dục — đà0 †a0 là công cụ khai mở tri thức mới. D0 vậy, sẽ là sai lầm khi không đánh giá đúng vị trí, vai trò của giá0 dục — đà0 lạ0 tr0ng các quá trình phái triển kinh lế - xã hội, và “mỗi thời đại lịch sử, phoơng thức chủ yếu của sản xuất kinh lế và tra0 đổi, còng với cơ cấu xã hội d0 phojơng thức đó quyết định, đã cấu thành cơ sở ch0 lịch sử chính trị của thời đại và lịch sử của sự phát triển trí luệ của thời đại, cái cơ sở mà chỉ có thể xuất phát từ đó mới cắt nghĩa đojợc lịch sử” [41, tr.
chủ nghĩa Mác đã tìm ra câu trả lời ch0 động lực làm nảy sinh tri thức mới phục vụ ch0 quá trình sản xuất, hay nói cách khác, lri thức là động lực chính viết nên lịch sử văn minh nhân lOại, mà mỗi khi tri thức hay phái minh mới ra đời đều đánh dấu một sojớc liến mới của nhân lOại. 12 Khi nghiên cứu sự phát triển của lịch sử l0ài ngơjời, đặc biệt là su phat triển nhảy vọt về chất của lực lojợng sản xuất, nhà lojơng lai học ngojời Mỹ - Alvin TOffler da phac hoa bức lranh của l0àn pộ lịch sử nhân l0Oại thông qua ba làn sóng văn minh: Làn sóng thứ nhất với giai đ0ạn văn minh nông nghiệp, làn sóng thứ hai với giai đ0ạn văn minh công nghiệp, làn sóng thứ ba với giai đÖạn văn minh hậu công nghiệp. Tr0ng đó, làn sóng thứ ba —- văn minh hậu công nghiệp đơyợc đánh dấu lừ những năm 50 của thế kỷ XX. Đó là và0 những năm 1956, năm đầu liên ở h0a Kỳ, số công nhân mặc “á0 cô trắng” và nhân viên dịch vụ đã vojợt về số lojợng s0 với nhân viên mặc “á0 cỗ xanh”.
biểu lojợng của làn song thir sa là chiếc máy lính. Đó là sự lên ngôi của truyền thông, thông tin và tri thức khOa học. Tr0ng lịch sử phát triển, l0ài ngơiời đã trải qua nhiều giai đÖạn với những phojơng thức và huy động mọi nguồn lực khác nhau ch0 sự phái triển. có những giai đ0ạn, c0n ngojời chủ yếu sử dụng sức mạnh cơ học để †ạ0 ra của cải vật chất, sức mạnh vật chất, lài nguyên ch0 sự phát triển.
Và nhơi thế, “c0n ngojời chỉ có thể vận dụng sức lực đến một mức độ nà0 đó mà thôi. của cải cũng cùòng một cách thể hiện nhọ vậy. Tiền của không thê mua hết tắt cả, dù là múi vàng, múi sạc cũng Am? có ngày khánh lận” [62, †r. Dévgot qua gidi han nay doi hoi vai trocua tri thirc voi to, cach nguồn loic vô han cavélojong vachal.
Dac iê†, trOng thoi daingay nay tri thức ngày càng đóng vai lrò quan trọng, quyết định đối với quá trình sản xuấi cũng nhơi quáirinh phái triển. Vàrằng, “lri lhức không sị hạn chế nho vậy, ngojợc lại, chong ta co thé truy lầm nó mãi mãi đến lối đa” [62, lr. hơn nữa, “tri thức, với loi cách là yếu lố sản xuất độc đá0, sẽ thay thé dat dai, tai nguyên, sẽ phá vỡ giới hạn địa lí, không gian, văn hóa, sẽ vojợ† qua lãnh thổ quốc gia, dân lộc, chủng lộc, trở thành “sức mạnh vô địch” lr0ng xã hội. Tri thức, với lơi cách là nguon lài nguyên chủ chốt sẽ thay đổi về cơ sản kết cầu xã hội, sáng lạ0 ra động lực phát triển mới, đồng thời, thông qua sự chuyên hóa hiện thực của các cá thể thay đổi liến trình của sự sống” [66, tr.
Không chiđến ngày nay cỦn nggjời mới nhân ra tri thức là nguồn gốc của của cải vàsơI giàu cócủa xa hôjmàngay từ cuối thékyXVI đầu thế kỷXVII, Ihàhriết h0c duy vâtAnh Ph. bêcơn đa đánh giá rat caO vai lrò của lr1 13 thức vàđi đến khẳng đinh “tri thức là sức mạnh”, vìlhế, ri thức phải trở thành công cụ để cŨn ngojời nhận lhức sắt cứ sự vật nà0 tồn lại lr0ng lự nhiên và lr0ng thé giới l0ài ngojời. Sự tìm tòi thứ chân lý ấy là sự thực hiện lồn tai dO tri tué cOn nggjời, bởi vì cỦn ngoiời đojợc gia0 ch0 thiên chức kiểm s0ái thế giới sa0 la và sự khám phá sang tri tué chân chính của mình, sắt thế giới phục vụ ch0 nhu cầu của mình. bởi vì mục đích cốt tủy của tri thức kh0a học xét đến cùng là trang sị ch0 cŨn ngojời phoJơng liện hiện thực và năng lực siến đổi thế giới.
có thể nói, với sức manh của lri thức, l0ài ngojời đã †ạ0 ra những siến đổi về chất cho\a lừng có tr0ng lực lojợng sản xuất. Mội thực lế chắc chắn là, với sự gia lăng sức mạnh của lri thức, kh0a học, công nghệ, nguồn gốc của cải không còn dựa nhiều và0 cơ sắp và lài nguyên thiên nhiên, mà chủ yếu dựa và0 tri thức, kh0a học và công nghệ. Đặc siê†, với xu thếl0àn cầu h0ácác linh vơic của đời sống xa hôi, soi bùng nôlhông lim với so| ứng dung các công nghệ mới đã lrở thành một vũ khí cạnh tranh có lính chiến lojợc tr0ng kinh d0anh, một lực thúc đây then chét tr0ng hệ thống sáng la0 của cải mới. Kết quả của những siến đổi đó là các vẫn đề an sinh xã hội cũng đơiợc giải quyết lừng boc lr0ng cơ cầu xã hội.
Và“chúng ta dojong nhiên vui mừng khi thấy rằng chỉ một thành quả kh0a học nhơi may hoi moje cua Jame Walt, tr0ng 50 năm đầu lồn lại của nó, đã đem lại ch0 thế giới lợi ích nhiều hơn s0 với những giá phải trả ch0 công việc phát triển kh0a học kê từ lúc pat dau” [43, tr. Tuy nhiên, tri thức không phải cái lo nhiên cósẵn †r0ng giới to nhiên màphải thông qua quátrinh lác đông qua laigiữa giới lơi nhiên với bộ 1rað c0n ngojời. hơn nữa, đểđatđoJơc độ sâu sắc và»ản chất đòi hỏi c0n ngơiời cần thiết phải hệ thống h0á, lôgié h0ávàcó“công cu” ch0 quáirinh mởmang, nâng ca0 lri thức. Vànho| thé, giá0 dục — da0 tao lamét tr0ng những yếu tốđóng vai lròquan tr0ng, quyết đinh nhất ch0 sơi phát huy, phái triển tri thức của mỗi cánhân cũng mho cia tan thé xa héj.
VithéDang ta da khang dimh: “Gid0 duc va da0 ta0 cùng với kh0a học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền táng và động lực thúc đây công nghiệp h0á, hiện đại h0á đất nojớc” [21, ir.