Nghiên Cứu Về Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Khám phá truyền hình vệ tinh, công nghệ hiện đại mang đến trải nghiệm giải trí phong phú với hàng trăm kênh truyền hình chất lượng cao.

• Tác giả: Đặng Hoài Thanh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hồ Anh Túy
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Học Kỹ Thuật Điện Tử Viễn Thông
• Đề tài: Điện Tử Viễn Thông Truyền Hình Vệ Tinh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TRUYỀN HÌNH SỐ VỆ TINH
• 1.1. Giới thiệu về truyền hình số vệ tinh
• 1.2. Hệ thống truyền hình qua vệ tinh
• 1.3. Mối tương quan giữa các phương thức truyền dẫn phát sóng
• 1.4. Đặc điểm của các phương thức phát sóng hiện tại
• 1.4.1. Phát sóng vệ tinh
• 1.4.2. Phát sóng mặt đất
• 1.4.3. Phát sóng qua vi ba nhiều kênh và cáp
• 1.4.3.1. Truyền hình cáp vô tuyến MMDS
• 1.4.3.2. Truyền hình cáp hữu tuyến
• 1.5. So sánh lợi thế giữa phát vệ tinh trực tiếp, phát số mặt đất và phát viba – cáp tại Việt nam
• 1.5.1. Phát sóng vệ tinh
• 1.5.2. Phát số mặt đất
• 1.5.3. Phát vi ba- cáp

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Truyền hình số vệ tinh đang trở thành một phần quan trọng trong ngành truyền thông tại Việt Nam. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đã tạo ra nhiều cơ hội cho việc cung cấp dịch vụ truyền hình chất lượng cao. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình hiện tại của truyền hình số vệ tinh tại Việt Nam, từ những thách thức đến cơ hội phát triển.

1.1. Định Nghĩa Và Vai Trò Của Truyền Hình Số Vệ Tinh

Truyền hình số vệ tinh là công nghệ sử dụng vệ tinh để phát sóng tín hiệu truyền hình đến người xem. Công nghệ này cho phép phát sóng trên diện rộng, không bị ảnh hưởng bởi địa hình, mang lại chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt hơn so với các phương thức truyền thống.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Việt Nam đã bắt đầu phát triển truyền hình số vệ tinh từ những năm 2000, với sự ra đời của vệ tinh Vinasat-1. Sự phát triển này đã mở ra nhiều cơ hội cho các nhà cung cấp dịch vụ truyền hình, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ cho người tiêu dùng.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng ngành truyền hình số vệ tinh tại Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này bao gồm cơ sở hạ tầng, chi phí đầu tư và sự cạnh tranh từ các phương thức truyền dẫn khác.

2.1. Cơ Sở Hạ Tầng Và Chi Phí Đầu Tư

Việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho truyền hình số vệ tinh đòi hỏi chi phí đầu tư lớn. Nhiều nhà cung cấp dịch vụ gặp khó khăn trong việc huy động vốn để phát triển hệ thống truyền dẫn và phát sóng.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Phương Thức Khác

Truyền hình số vệ tinh phải cạnh tranh với các phương thức truyền hình khác như truyền hình cáp và truyền hình mặt đất. Sự phát triển của công nghệ Internet cũng tạo ra áp lực lớn cho ngành truyền hình truyền thống.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích định tính và định lượng để đánh giá tình hình phát triển của truyền hình số vệ tinh tại Việt Nam. Các dữ liệu được thu thập từ các nguồn khác nhau để đảm bảo tính chính xác và khách quan.

3.1. Phân Tích Định Tính

Phân tích định tính giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của truyền hình số vệ tinh, bao gồm ý kiến của các chuyên gia trong ngành và người tiêu dùng.

3.2. Phân Tích Định Lượng

Phân tích định lượng sẽ sử dụng các số liệu thống kê để đánh giá mức độ phát triển của truyền hình số vệ tinh, từ đó đưa ra các dự báo cho tương lai.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Truyền hình số vệ tinh không chỉ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Các ứng dụng thực tiễn của công nghệ này đang ngày càng được mở rộng.

4.1. Cung Cấp Dịch Vụ Truyền Hình Chất Lượng Cao

Truyền hình số vệ tinh cung cấp nhiều kênh truyền hình với chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt hơn, đáp ứng nhu cầu giải trí ngày càng cao của người dân.

4.2. Đưa Thông Tin Đến Các Vùng Sâu Vùng Xa

Công nghệ truyền hình số vệ tinh giúp đưa thông tin đến các vùng sâu vùng xa, nơi mà các phương thức truyền hình khác không thể tiếp cận, góp phần nâng cao nhận thức và thông tin cho người dân.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Truyền Hình Số Vệ Tinh Tại Việt Nam

Truyền hình số vệ tinh có tiềm năng lớn để phát triển tại Việt Nam. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng và công nghệ. Tương lai của ngành truyền hình số vệ tinh sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi trong nhu cầu của người tiêu dùng.

5.1. Dự Báo Tương Lai Ngành Truyền Hình Số Vệ Tinh

Ngành truyền hình số vệ tinh dự kiến sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới, với sự gia tăng về số lượng kênh và chất lượng dịch vụ.

5.2. Các Giải Pháp Để Tăng Cường Phát Triển

Cần có các giải pháp đồng bộ từ chính phủ và các nhà cung cấp dịch vụ để phát triển hạ tầng, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ truyền hình số vệ tinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kỷ nguyên công nghệ số, ngành truyền hình tại Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc với sự chuyển đổi từ truyền hình tương tự sang truyền hình số, đặc biệt là truyền hình số vệ tinh. Theo ước tính, đến năm 2020, số lượng người xem truyền hình qua vệ tinh trực tiếp sẽ chiếm ưu thế, trong khi truyền hình tương tự mặt đất sẽ giảm dần và dần bị thay thế. Truyền hình số vệ tinh không chỉ giúp nâng cao chất lượng hình ảnh và âm thanh mà còn mở rộng vùng phủ sóng đến các vùng sâu, vùng xa, vùng núi và hải đảo, vượt qua các hạn chế về địa lý và hạ tầng truyền dẫn truyền thống.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá các tiêu chuẩn kỹ thuật truyền hình số vệ tinh, đặc biệt là DVB-S và DVB-S2, đồng thời mô phỏng và so sánh hiệu quả truyền dẫn của hai tiêu chuẩn này nhằm đề xuất giải pháp tối ưu cho hệ thống truyền hình số vệ tinh tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống truyền hình số vệ tinh tại Đài Truyền hình Việt Nam trong giai đoạn 2009-2011, với trọng tâm là các công nghệ mã hóa, điều chế và truyền dẫn tín hiệu vệ tinh.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển hạ tầng truyền hình số vệ tinh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ truyền hình, mở rộng vùng phủ sóng và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người xem trên toàn quốc. Các chỉ số như khả năng tăng dung lượng truyền dữ liệu lên khoảng 30% khi sử dụng DVB-S2 so với DVB-S, cũng như khả năng phủ sóng rộng lớn và ổn định của truyền hình vệ tinh, là những metrics quan trọng được luận văn làm rõ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kỹ thuật truyền hình số vệ tinh, tập trung vào hai tiêu chuẩn chính: DVB-S và DVB-S2.

• Tiêu chuẩn DVB-S: Sử dụng mã hóa MPEG-2, điều chế QPSK, kết hợp mã Reed Solomon và mã cuộn (Convolutional Coding) để bảo vệ lỗi. Đây là tiêu chuẩn truyền hình số vệ tinh thế hệ đầu, phù hợp với các dịch vụ phát sóng truyền hình trả phí DTH (Direct-To-Home).

• Tiêu chuẩn DVB-S2: Phát triển từ DVB-S, sử dụng mã LDPC (Low-Density Parity Check) kết hợp mã BCH (Bose–Chaudhuri–Hocquenghem) cho khả năng sửa lỗi vượt trội, hỗ trợ điều chế đa dạng như QPSK, 8PSK, 16APSK và 32APSK. DVB-S2 có khả năng tăng dung lượng truyền dữ liệu lên đến 30% so với DVB-S, đồng thời hỗ trợ các dịch vụ truyền hình độ phân giải cao HDTV và các dịch vụ tương tác.

Các khái niệm chính bao gồm: mã hóa kênh (channel coding), điều chế (modulation), mã phòng vệ lỗi FEC (Forward Error Correction), hệ số roll-off trong lọc băng cơ sở, và các thuật toán giải mã như Viterbi và LDPC decoding. Ngoài ra, các khái niệm về nén video số như MPEG-2, MPEG-4 AVC cũng được áp dụng để tối ưu hóa băng thông truyền dẫn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ hệ thống truyền hình số vệ tinh tại Đài Truyền hình Việt Nam, kết hợp với tài liệu kỹ thuật tiêu chuẩn quốc tế DVB-S và DVB-S2, các báo cáo ngành và các công cụ mô phỏng kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phân tích lý thuyết: Nghiên cứu các tiêu chuẩn kỹ thuật, cấu trúc hệ thống, và các thuật toán mã hóa, điều chế.

• Mô phỏng kỹ thuật: Sử dụng công cụ Simulink của Matlab để mô phỏng hệ thống truyền dẫn DVB-S và DVB-S2, đánh giá hiệu suất truyền dẫn qua các chỉ số như tỉ số Es/No, BER (Bit Error Rate), PER (Packet Error Rate).

• So sánh và đánh giá: So sánh hiệu quả phổ, khả năng truyền dẫn, và chất lượng dịch vụ giữa hai tiêu chuẩn DVB-S và DVB-S2 dựa trên kết quả mô phỏng và số liệu thực tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các kênh truyền hình số vệ tinh đang hoạt động tại Việt Nam, với các thông số kỹ thuật được thu thập trong giai đoạn 2009-2011. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tính đại diện của các kênh truyền hình và các dịch vụ truyền dẫn vệ tinh phổ biến. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 2 năm, từ 2009 đến 2011, phù hợp với tiến trình phát triển công nghệ truyền hình số vệ tinh tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu suất truyền dẫn của DVB-S2 vượt trội hơn DVB-S khoảng 30%
   Kết quả mô phỏng cho thấy, với cùng băng thông phát đáp vệ tinh 36 MHz, DVB-S2 có thể truyền tải từ 21 đến 26 kênh SDTV, trong khi DVB-S chỉ đạt 7 đến 15 kênh. Tỉ số Es/No yêu cầu của DVB-S2 thấp hơn DVB-S khoảng 1.75 dB, giúp tiết kiệm công suất phát và băng thông.

2. Khả năng sửa lỗi và độ tin cậy của DVB-S2 cao hơn đáng kể
   DVB-S2 sử dụng mã LDPC kết hợp BCH cho phép sửa lỗi hiệu quả hơn so với mã cuộn và Reed Solomon của DVB-S. Điều này giúp giảm tỉ lệ lỗi bit (BER) xuống mức thấp hơn 10^-7, đảm bảo chất lượng tín hiệu ổn định trong điều kiện kênh truyền nhiễu.

3. Truyền hình số vệ tinh mở rộng vùng phủ sóng toàn quốc, đặc biệt hiệu quả tại vùng núi và vùng sâu vùng xa
   Truyền hình vệ tinh không bị ảnh hưởng bởi địa hình, có thể phủ sóng qua đại dương, rừng rậm, núi cao và các vùng hải đảo. Đây là giải pháp kinh tế và kỹ thuật phù hợp nhất cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và tương lai gần.

4. Nén video MPEG-4 AVC kết hợp với DVB-S2 giúp tăng số lượng kênh và chất lượng hình ảnh
   So với MPEG-2, chuẩn nén MPEG-4 AVC giảm băng thông cần thiết cho mỗi kênh truyền hình, cho phép truyền nhiều kênh hơn trên cùng một băng thông vệ tinh, đồng thời nâng cao chất lượng hình ảnh, đặc biệt là truyền hình độ phân giải cao HDTV.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự vượt trội của DVB-S2 so với DVB-S là do việc áp dụng các kỹ thuật mã hóa hiện đại như LDPC và BCH, cùng với khả năng điều chế đa dạng và cơ chế điều chế thích ứng ACM. Điều này không chỉ giúp tăng hiệu suất phổ mà còn giảm yêu cầu công suất phát, từ đó tiết kiệm chi phí vận hành hệ thống vệ tinh.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả mô phỏng và phân tích tại Việt Nam phù hợp với xu hướng phát triển truyền hình số vệ tinh trên thế giới, đặc biệt là tại các nước phát triển như Mỹ và châu Âu, nơi DVB-S2 đã được áp dụng rộng rãi cho các dịch vụ HDTV và truyền hình tương tác.

Việc truyền hình số vệ tinh phủ sóng rộng, ổn định và chi phí hợp lý giúp giải quyết bài toán truyền dẫn tại các vùng địa hình phức tạp của Việt Nam, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội thông qua việc nâng cao chất lượng dịch vụ truyền hình cho người dân.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh số lượng kênh truyền tải, tỉ lệ lỗi bit theo tỉ số Es/No, và bảng tổng hợp các thông số kỹ thuật của DVB-S và DVB-S2 để minh họa rõ ràng hiệu quả vượt trội của tiêu chuẩn mới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh đầu tư và triển khai hệ thống truyền hình số vệ tinh theo tiêu chuẩn DVB-S2
   Nhà nước và các đơn vị truyền hình cần ưu tiên nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, áp dụng DVB-S2 để tận dụng hiệu suất truyền dẫn cao, tiết kiệm băng thông và nâng cao chất lượng dịch vụ. Thời gian thực hiện trong vòng 3-5 năm tới.

2. Khuyến khích sử dụng chuẩn nén MPEG-4 AVC trong truyền hình vệ tinh
   Các nhà cung cấp dịch vụ nên chuyển đổi từ MPEG-2 sang MPEG-4 AVC để tăng số lượng kênh phát sóng và cải thiện chất lượng hình ảnh, đặc biệt cho các chương trình HDTV. Chủ thể thực hiện là các đài truyền hình và nhà cung cấp thiết bị đầu thu.

3. Phát triển mạng lưới truyền hình vệ tinh phủ sóng toàn quốc, đặc biệt tại vùng sâu vùng xa
   Tập trung xây dựng các trạm thu phát vệ tinh và hỗ trợ người dân vùng núi, hải đảo tiếp cận dịch vụ truyền hình số vệ tinh, góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin và phát triển kinh tế xã hội. Thời gian triển khai ưu tiên trong 5 năm tới.

4. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực kỹ thuật cho cán bộ vận hành hệ thống truyền hình số vệ tinh
   Đào tạo chuyên sâu về các tiêu chuẩn DVB-S2, kỹ thuật mã hóa, điều chế và xử lý tín hiệu số để đảm bảo vận hành hiệu quả và bảo trì hệ thống. Chủ thể thực hiện là các trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị truyền hình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách truyền hình số
   Giúp hiểu rõ về các tiêu chuẩn kỹ thuật, xu hướng phát triển và lợi ích kinh tế xã hội của truyền hình số vệ tinh để xây dựng chính sách phù hợp.

2. Kỹ sư và chuyên gia kỹ thuật trong lĩnh vực truyền hình và viễn thông
   Cung cấp kiến thức chuyên sâu về mã hóa, điều chế, mô phỏng hệ thống truyền hình số vệ tinh, hỗ trợ nâng cao năng lực thiết kế và vận hành hệ thống.

3. Các nhà cung cấp dịch vụ truyền hình và viễn thông
   Hỗ trợ trong việc lựa chọn công nghệ, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và phát triển dịch vụ truyền hình số vệ tinh chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành kỹ thuật điện tử viễn thông
   Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập, nghiên cứu và phát triển các đề tài liên quan đến truyền hình số vệ tinh và công nghệ truyền dẫn hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Truyền hình số vệ tinh khác gì so với truyền hình tương tự?
   Truyền hình số vệ tinh sử dụng tín hiệu số hóa, cho chất lượng hình ảnh và âm thanh cao hơn, khả năng truyền nhiều kênh trên cùng băng thông và phủ sóng rộng hơn so với truyền hình tương tự truyền thống.

2. Tiêu chuẩn DVB-S2 có ưu điểm gì so với DVB-S?
   DVB-S2 có hiệu suất truyền dẫn cao hơn khoảng 30%, khả năng sửa lỗi tốt hơn nhờ mã LDPC và BCH, hỗ trợ điều chế đa dạng và các dịch vụ HDTV, tương tác, giúp tiết kiệm băng thông và nâng cao chất lượng dịch vụ.

3. Tại sao cần nén video trong truyền hình số vệ tinh?
   Nén video giúp giảm tốc độ dòng bit, tiết kiệm băng thông truyền dẫn và dung lượng lưu trữ, đồng thời duy trì chất lượng hình ảnh ở mức chấp nhận được, phù hợp với giới hạn băng tần của kênh truyền vệ tinh.

4. Truyền hình số vệ tinh có thể phủ sóng đến những vùng nào?
   Truyền hình số vệ tinh có thể phủ sóng toàn quốc, bao gồm cả vùng núi, vùng sâu vùng xa, hải đảo và các khu vực địa hình phức tạp mà các phương thức truyền dẫn khác khó tiếp cận.

5. Làm thế nào để người xem có thể thu tín hiệu truyền hình số vệ tinh?
   Người xem cần có anten parabol và thiết bị đầu thu giải mã (set-top box) tương thích với chuẩn DVB-S hoặc DVB-S2 để thu và giải mã tín hiệu, từ đó xem được các chương trình truyền hình số vệ tinh.

Kết luận

• Truyền hình số vệ tinh là xu hướng phát triển chủ đạo của ngành truyền hình Việt Nam trong tương lai gần, đặc biệt sau năm 2010.

• Tiêu chuẩn DVB-S2 với các kỹ thuật mã hóa và điều chế tiên tiến giúp tăng dung lượng truyền dẫn khoảng 30% so với DVB-S, đồng thời nâng cao độ tin cậy và chất lượng dịch vụ.

• Việc áp dụng chuẩn nén MPEG-4 AVC kết hợp DVB-S2 giúp tối ưu hóa băng thông và nâng cao chất lượng hình ảnh, đáp ứng nhu cầu truyền hình độ phân giải cao HDTV.

• Truyền hình số vệ tinh có khả năng phủ sóng rộng, ổn định, phù hợp với điều kiện địa lý và kinh tế xã hội của Việt Nam, đặc biệt tại các vùng núi, vùng sâu vùng xa.

• Đề xuất đẩy mạnh đầu tư, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, đào tạo nhân lực và phát triển dịch vụ truyền hình số vệ tinh nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người xem trên toàn quốc.

Next steps: Triển khai các dự án nâng cấp hệ thống truyền hình số vệ tinh theo tiêu chuẩn DVB-S2, đồng thời nghiên cứu mở rộng các dịch vụ tương tác và truyền hình độ phân giải cao.

Các đơn vị truyền hình, nhà quản lý và chuyên gia kỹ thuật cần phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy chuyển đổi số trong truyền hình, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng vùng phủ sóng truyền hình số vệ tinh tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN TRUYỀN HÌNH SỐ VỆ TINH 1.1 Giới thiệu về truyền hình số vệ tinh Truyền hình màu với ba hệ: NTSC. PAL, SECAM xuất hiện vào những thập kỷ 50, 60 đã tạo nên một bước ngoặt lớn trong quá trình phát triển của công nghệ truyền hình. Trong những năm gần đây, công nghệ truyền hình đang chuyển sang một bước ngoặc mới – quá trình chuyển đổi từ công nghệ Tương tự sang Số. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng “Thời đại Video số, truyền hình số đã bắt đầu, công nghệ tương tự đã sắp hết vai trò lịch sử.

Truyền hình tương tự ngày càng đưa vào sự quên lãng, nhường đường cho truyền hình số. Công nghệ truyền hình đang trải nghiệm một sự thay đổi lớn lao – một sư thay đổi về chất!”. Thật vậy, thiết bị tương tự truyền thống như máy ghi hình, Camera, Mixer, bàn kỹ xảo. đã được gần như số hóa hoàn toàn.

Vài năm trước đây, thiết bị sử dụng công nghệ số mới chỉ là những “hòn đảo Số” nhỏ trong “ đại dương Tương tự” mênh mông. Ngày nay những “hòn đảo Số” nhỏ bé đó đã tự khẳng định mình và trở thành “châu lục Số” rộng lơn, nhanh chóng chiếm lĩnh môi trường công nghệ truyền hình. Trên thực tế, các nhà sản xuất đã giảm việc thiết kế các thiết bị truyền hình tương tự. Vì vậy thiết bị tương tự ngày càng vắng bóng trên thị trường.

Trong một tương lai không xa, các thiết bị sản xuất chương trình, các máy phát hình, các thiết bị video, Audio nói chung sẽ được thay thế bằng thiết bị số. Cùng không có gì quá, nếu ta gọi quá trình số hoá là một cuộc cách mạng vì công nghệ số sẽ làm thay đổi tận gốc cách suy nghĩ cách tiếp cận , phương thức sản xuất chương trình truyền hình, đó là chưa kể đến việc nâng cấp chất lượng tín hiệu, tính linh hoạt, và khả năng hội nhập vào môi trường thông tin chung như viễn thông, data, giám sát. sự hội nhập này tạo điều kiện không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế, kỹ thuật mà còn tạo cho ngành truyền hình những khả năng ứng dụng mới. 2 Với công nghệ số, tín hiệu Video trong các trung tâm truyền hình sẽ không còn xuất hiện trên màn hình hiện sóng với những thành phần quen thuộc “mức trắng”, “mức đen”.

Thế hệ kế tiếp, trong một vài năm tới sẽ chỉ còn biết đến tín hiệu truyền hình như những chuổi bits (bits stream) hoặc đồ thị mắt EyeDiagram). Tín hiệu Video thực sự trở thành những chuổi số liệu hoàn toàn tương thích và có khả năng truyền tải, xử lý trong mạng máy tính. Trong các Studio số, việc truyền và xử lý Video sẽ được thay thế bằng truyền và xử lý các luồng dữ liệu. Với sự phát triển của công nghệ thông tin ngày nay, truyền hình số trong tương lai sẽ làm thay đổi về căn bản dây chuyền công nghệ, phương thức sản xuất chương trình truyền hình.

Như vậy, truyền hình kỹ thuật số mở ra các khả năng nhiều kênh hơn, chất lượng âm thanh và hình ảnh tốt hơn cho người xem. Với các dòng truyền gửi dữ liệu giống như đối với truyền dữ liệu trên nền tảng internet hay IPTV, nó mở ra các cơ hội lựa chọn rộng rãi các sản phẩm và dịch vụ về các tiêu chuẩn truyền hình số chất lượng cao. Mỹ và Anh đã bắt đầu các dịch vụ thương mại vào cuối năm 1998 với các hệ thống khác nhau. Hiện nay có các tiêu chuẩn phát sóng truyền hình số trên thế giới ATSC, DVB-T, DVB-S, ISDB-T.

Đầu năm 1999, các hệ thống ATSC và DVB được ITU chấp nhận làm tiêu chuẩn quốc tế về phát sóng truyền hình số mặt đất và vệ tinh.2 Hệ thống truyền hình qua vệ tinh Cùng với việc công bố các tiêu chuẩn phát số, hệ thống truyền hình, đặc biệt là truyền hình qua vệ tinh đang phát triển mạnh trên toàn thế giới. Phương thức truyền hình vệ tinh bảo đảm cho việc truyền hình ảnh và âm thanh ở những khoảng cách lớn. Đồng thời có thể phát đi các chương trình truyền hình trên phạm vi rộng của trái đất. Ưu điểm nổi bật của phương pháp thông tin vệ tinh so với các hệ thống thông tin khác như truyền hình mặt đất, truyền hình cáp, hệ thống chuyển tiếp viba là: 3 - Khả năng đa truy cập.

- Vùng phủ sóng rộng. - Ổn định chất lượng tốt và nâng cao khả năng thông tin băng rộng - Có thể ứng dụng cho thông tin di động. - Hiệu quả kinh tế cao ở những đường truyền thông tin có cự ly lớn, đặc biệt trong thông tin xuyên lục địa. Nước ta hiện nay năm trong vùng phủ sóng của khá nhiều vệ tinh truyền hình và đặc biệt là hiện nay chúng ta đã có vệ tinh vinasat1 của riêng mình.

Điều này khá thuận lợi cho việc phát triển hệ thống truyền hình vệ tinh so với hệ thống truyền hình mặt đất mà chúng ta đang sử dụng.3 Mối tương quan giữa các phương thức truyền dẫn phát sóng Như chúng ta đã biết, hiện nay có ba phương thức tách phát sóng và truyền dẫn chương trình truyền hình cùng tồn tại song song (hình 1.1): - Phát sóng mặt đất - Phát sóng vệ tinh trực tiếp - Truyền dẫn cáp – vi ba Ngoài ra còn có phương thức truyền dẫn qua mạng Internet hoặc IPTV. Do những đặc thù khác nhau về công nghệ, do những điều kiện khác nhau về địa lý, kinh tế - xã hội giữa các quốc gia nói chung và giữa các vùng nói riêng mà tỉ lệ người xem theo các phương thức trên đây cũng rất khác nhau. Khi chuyển đổi sang công nghệ số, mối tương quan giữa các phương thức truyền dẫn phát sóng trên sẽ thay đổi như thế nào? Để trả lời câu hỏi này, cần phải xét vai trò và vị trí của từng loại đối với người xem hiện tại cũng như trong tương lai.1: Mối tương quan các phương thức truyền sóng 1.1 Đặc điểm của các phương thức phát sóng hiện tại 1. Phát sóng vệ tinh Việc sử dụng vệ tinh cho hệ thống truyền hình cáp và hệ thống truyền hình quảng bá được bắt đầu từ những năm 70 của thế kỷ, và phát triển với tốc độ nhanh chóng.

Vai trò của vệ tinh hiện nay là không thể thiếu được trong cả việc truyền dẫn và phát sóng các chương trình truyền hình. Một hệ thống truyền hình qua vệ tinh có nhiều ưu điểm, trong đó nổi bật là: - Một đường truyền vệ tinh truyền từ môi trường không gian, có thể truyền đi các tín hiệu với khoảng cách rất xa, như vậy có thể đạt hiệu quả cao cho các đường truyền dài cũng như cho dịch vụ điểm – điểm. - Đường truyền vệ tinh không bị ảnh hưởng bởi điều kiện địa hình, địa vật, vì môi trường truyền dẫn ở rất cao so với bề mặt quả đất. Truyền hình vệ tinh có thể thực hiện qua đại dương, rừng rậm, núi cao cũng như ở các địa cực.

5 - Việc thiết lập một đường truyền qua vệ tinh được thực hiện trong thời gian ngắn, điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc thu thập tin tức, một công việc đòi hỏi thời gian thiết lập nhanh chóng. - Vệ tinh cũng được sử dụng cho các hệ thống điểm – đa điểm. Với một vệ tinh, có thể đặt vô số trạm thu trên mặt đất, rất thuận lợi cho hệ thống CATV cũng như cho dịch vụ truyền hình trực tiếp đến từng gia đình DTH (Direct-To-Home). Ngoài ra truyền hình vệ tinh còn có khả năng phân phối chương trình với các hệ thống liên kết khác.

Trong truyền hình vệ tinh, điều quan trọng nhất được chú ý là số kênh vệ tinh được thiết lập dành cho các chương trình truyền hình. Các chương trình này có thể phục vụ cho hệ thống truyền hình cáp hay truyền hình quảng bá. Trong truyền hình vệ tinh quảng bá, một số kênh vệ tinh được dùng cho các chương trình cố định. Các chương trình này phát liên tục trong ngày.

Số kênh còn lại dành cho các dịch vụ như tin tức hay thể thao v.v… thực hiện phát chương trình trong một khoảng thời gian nào đó. Đối với địa bàn lãnh thổ toàn vùng núi, vùng sâu, vùng xa, giải pháp truyền hình số qua vệ tinh thực sự mang tính kinh tế cao. Phát sóng mặt đất Phát sóng mặt đất là phương thức có tính truyền thống đối với đông đảo người xem. Hiện nay ở Việt nam có đến 70% số lượng TV thu xem qua phát sóng mặt đất.

Có hai hình thức phát sóng mặt đất là truyền hình tương tự và truyền hình số mặt đất Vai trò của truyền hình tương tự mặt đất hiện nay chủ yếu là ở hàng triệu máy thu ở các vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa. Còn với truyền hình số mặt đất có những ưu nhược điểm riêng so với các phương thức truyền khác, các nhược điểm như: - Kênh bị giảm chất lượng do hiện tượng fading (phản xạ nhiều đường) gây nên bởi bề mặt của mặt đất ví dụ như do các tòa nhà cao tầng. 6 - Nhiễu tạp âm do con người tạo ra là cao. - Do phân bổ tần số khá dầy trong phổ tần đối với truyền hình, giao thoa giữa truyền hình tương tự và số là vấn đề cần phải xem xét.

Chính vì vậy đã có ý kiến cho rằng phát quảng bá truyền hình số mặt đất là không thực tế. Tuy nhiên, sự ra đời của các chuẩn truyền hình số mặt đất như DVB-T (Digital Video broadcasting – Terrestrial) của Châu Âu và ATSC (Advanced Television Systems Committee) của Mỹ đã khắc phục phần lớn các điểm bất lợi trên của truyền hình số mặt đất so với vệ tinh và cáp. Mặt khác phát sóng truyền hình số trên mặt đất có hiệu quả sử dụng tần phổ cao hơn và chất lượng tốt hơn so với phát sóng tương tự hiện tại: - Trên dải tần của một kênh truyền hình tương tự có thể phát một chương trình truyền hình độ phân tích cao HDTV (màn hình rộng, tỉ lệ 16:9) hoặc nhiều chương trình truyền hình có độ phân tích thấp hơn như: bốn chương trình độ phân tích tiểu chuẩn thông thường SDTV, hoặc bốn chương trình độ phân tích mở rộng EDTV, hoặc thậm chí tới 16 chương trình có độ phân tích hạn chế LDTV chất lượng tương đương VHS. - Trong phạm vi phủ sóng, chất lượng ổn định, khắc phục được các vấn đề phiền toái như hình ảnh có bóng, can nhiễu, tạp nhiễu, tạp âm… - Máy thu hình có thể được lắp đặt dễ dàng ở các vị trị trong nhà, có thể xách tay hoặc thu lưu động ngoài trời.

- Có dung lượng lớn chứa âm thanh (như âm thanh nhiều đường, lập thể, bình luận …) và các dữ liệu.