Thuế Giá Trị Gia Tăng Đối Với Doanh Nghiệp Có Vốn Đầu Tư Nước Ngoài Theo Pháp Luật Việt Nam

Luận văn phân tích thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội theo pháp luật Việt Nam hiện nay.

• Tác giả: Lê Minh Tâm
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Thuế Giá Trị Gia Tăng Đối Với Doanh Nghiệp Có Vốn Đầu Tư Nước Ngoài Theo Pháp Luật Việt Nam Hiện Nay Từ Thực Tiễn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tính cấp thiết của nghiên cứu đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3.1. Mục đích nghiên cứu đề tài
• 1.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu của luận văn
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu của luận văn
• 1.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận văn
• 1.6.1. Ý nghĩa khoa học của luận văn
• 1.6.2. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn
• 1.7. Cơ cấu của luận văn

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thuế GTGT Cho Doanh Nghiệp FDI Tại Việt Nam

Thuế Giá Trị Gia Tăng (GTGT) đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thuế của Việt Nam, đặc biệt đối với các doanh nghiệp FDI. Mục đích chính của thuế GTGT là khắc phục tình trạng đánh thuế trùng lặp của thuế doanh thu, chỉ đánh vào giá trị gia tăng ở mỗi công đoạn sản xuất và lưu thông. Điều này tạo sự công bằng giữa các chủ thể kinh doanh và kích thích lưu thông hàng hóa. Việc xác định căn cứ tính thuế không chỉ tạo nguồn thu cho ngân sách mà còn là biện pháp chống gian lận thuế. Theo tài liệu gốc, thuế GTGT giúp "tạo ra sự dong bằng giữa các chủ thể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, kích thích lưu thông hàng hóa từ sản xuất đến tiêu dùng".

1.1. Bản Chất Của Thuế GTGT Đối Với Doanh Nghiệp FDI

Thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI được tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải tuân thủ các quy định về kê khai, nộp thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc quản lý thuế GTGT hiệu quả giúp đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.

1.2. Vai Trò Của Thuế GTGT Trong Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài

Chính sách thuế GTGT hợp lý có thể tạo động lực thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam. Một hệ thống thuế minh bạch, công bằng và hiệu quả giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn. Theo tài liệu gốc, chính sách thuế cần hướng đến "một hệ thống thuế tốt với chi phí tuân thủ thấp cho người nộp thuế (kể cả chi phí chính thức và chi phí phi chính thức)".

II. Thách Thức Gian Lận Thuế GTGT Của Doanh Nghiệp FDI

Mặc dù thuế GTGT mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình thực hiện, đặc biệt là tình trạng gian lận thuế. Các doanh nghiệp FDI có thể lợi dụng kẽ hở trong luật pháp và quản lý để trốn thuế, gây thất thu cho ngân sách nhà nước và tạo sự bất công bằng. Theo tài liệu gốc, "các vụ gian lận thuế đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài GTGT đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ĐVNĐTNN ngày càng nhiều, các hình thức ngày càng tinh vi hơn".

2.1. Các Hình Thức Gian Lận Thuế GTGT Phổ Biến Của FDI

Các hình thức gian lận thuế GTGT phổ biến bao gồm: mua bán hóa đơn khống, khai sai giá trị hàng hóa, dịch vụ, và lợi dụng các quy định về hoàn thuế. Việc phát hiện và xử lý các hành vi gian lận này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật.

2.2. Nguyên Nhân Dẫn Đến Gian Lận Thuế GTGT Từ FDI

Nguyên nhân dẫn đến gian lận thuế GTGT có thể kể đến: sự phức tạp của hệ thống pháp luật, sự thiếu minh bạch trong quản lý thuế, và ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao của một số cơ sở kinh doanh FDI. Ngoài ra, sự hạn chế về nguồn lực và năng lực của cơ quan thuế cũng là một yếu tố góp phần làm gia tăng tình trạng gian lận.

2.3. Rủi Ro Về Thuế GTGT Cho Doanh Nghiệp FDI

Các doanh nghiệp FDI cũng đối mặt với nhiều rủi ro về thuế GTGT, bao gồm: rủi ro về tuân thủ, rủi ro về thanh tra, kiểm tra, và rủi ro về tranh chấp thuế. Việc quản lý rủi ro thuế hiệu quả giúp doanh nghiệp tránh được các hậu quả pháp lý và tài chính không mong muốn.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Thuế GTGT Cho FDI

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc hoàn thiện hệ thống pháp luật đến tăng cường năng lực quản lý của cơ quan thuế. Các giải pháp cần tập trung vào việc tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và khuyến khích tuân thủ pháp luật. Theo tài liệu gốc, việc nghiên cứu cơ chế thi hành Luật thuế GTGT đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có ý nghĩa quan trọng trong đánh giá thực trạng và những giải pháp để hoàn thiện pháp Luật thuế GTGT.

3.1. Hoàn Thiện Luật Thuế GTGT Việt Nam Hiện Nay

Cần rà soát và sửa đổi các quy định của Luật Thuế GTGT để đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế. Các quy định cần được đơn giản hóa để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý thuế.

3.2. Tăng Cường Quản Lý Thuế GTGT Cho Doanh Nghiệp FDI

Cơ quan thuế cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp FDI có dấu hiệu gian lận thuế. Đồng thời, cần nâng cao năng lực của cán bộ thuế để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý thuế.

3.3. Đẩy Mạnh Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Vào Quản Lý Thuế

Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế, giảm thiểu rủi ro gian lận và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc kê khai, nộp thuế. Cần xây dựng hệ thống thông tin thuế hiện đại, kết nối giữa cơ quan thuế và doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Thuế GTGT FDI

Nghiên cứu về thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có giá trị ứng dụng thực tiễn cao. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của chính sách thuế hiện hành, đề xuất các giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Theo tài liệu gốc, các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra những điểm bất cập của pháp luật thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện hành.

4.1. Phân Tích Tác Động Của Thuế GTGT Đến Hoạt Động FDI

Cần phân tích tác động của thuế GTGT đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp FDI, bao gồm: tác động đến chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, và khả năng cạnh tranh. Kết quả phân tích giúp đánh giá tính hợp lý của chính sách thuế và đề xuất các điều chỉnh phù hợp.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Quản Lý Thuế GTGT Tại Hà Nội

Việc đánh giá hiệu quả quản lý thuế GTGT tại Hà Nội giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cải thiện. Cần tập trung vào việc đánh giá công tác thanh tra, kiểm tra, và xử lý vi phạm về thuế.

4.3. Kinh Nghiệm Về Thuế GTGT Cho FDI Từ Các Nước

Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước khác về thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI giúp Việt Nam học hỏi và áp dụng các giải pháp phù hợp. Cần tìm hiểu về chính sách thuế, hệ thống quản lý thuế, và các biện pháp chống gian lận thuế của các nước tiên tiến.

V. Kết Luận Triển Vọng Thuế GTGT Cho Doanh Nghiệp FDI

Thuế GTGT tiếp tục là một công cụ quan trọng trong chính sách tài khóa của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Việc hoàn thiện chính sách thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI là một nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch. Theo tài liệu gốc, việc tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện pháp luật thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong việc áp dụng thực tiễn vẫn thực sự cần thiết.

5.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Hoàn Thiện Thuế GTGT Cho FDI

Các giải pháp hoàn thiện thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI bao gồm: hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường năng lực quản lý của cơ quan thuế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

5.2. Triển Vọng Phát Triển Thuế GTGT Trong Tương Lai

Trong tương lai, thuế GTGT sẽ tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cần nghiên cứu và áp dụng các mô hình thuế GTGT tiên tiến, phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là một trong những nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước Việt Nam, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Theo báo cáo của ngành thuế, chỉ riêng trong giai đoạn 2017-2019, đã phát hiện hàng trăm vụ gian lận thuế GTGT liên quan đến doanh nghiệp FDI, với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng ngàn tỷ đồng. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng pháp luật thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI tại thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2015-2020, nhằm đánh giá hiệu quả thi hành và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật.

Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI, phân tích thực tiễn áp dụng tại Hà Nội, từ đó chỉ ra những tồn tại, hạn chế và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định về nội dung và thủ tục thuế GTGT, thực tiễn quản lý thuế tại Cục thuế Hà Nội, với dữ liệu thu thập từ năm 2015 đến 2020.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế, tăng cường minh bạch và công bằng trong quản lý thuế, đồng thời góp phần nâng cao nguồn thu ngân sách từ các doanh nghiệp FDI, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết thuế giá trị gia tăng (VAT Theory): Thuế GTGT là thuế gián thu đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ qua các khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng cuối cùng. Thuế này giúp tránh hiện tượng đánh thuế chồng chéo và tạo sự công bằng giữa các chủ thể kinh doanh.

• Mô hình quản lý thuế hiện đại: Tập trung vào cơ chế tự khai, tự nộp thuế, trong đó doanh nghiệp có trách nhiệm tự tính toán, kê khai và nộp thuế, còn cơ quan thuế thực hiện giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm.

• Khái niệm chính:

  • Đối tượng chịu thuế: Hàng hóa, dịch vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nước, bao gồm cả hàng nhập khẩu.
  • Phương pháp tính thuế: Phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp.
  • Thuế suất GTGT: Ba mức chính 0%, 5%, và 10% áp dụng tùy theo loại hàng hóa, dịch vụ.
  • Cơ chế quản lý thuế: Từ cơ chế quản lý thuế truyền thống sang cơ chế tự khai, tự nộp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật, báo cáo của ngành thuế, các công trình nghiên cứu trước đây và số liệu thống kê từ Cục thuế Hà Nội giai đoạn 2015-2020.

• Phương pháp phân tích:

  • Phân tích và tổng hợp các quy định pháp luật, số liệu thuế GTGT.
  • So sánh các quy định pháp luật trong nước với thông lệ quốc tế và giữa các giai đoạn sửa đổi luật.
  • Diễn giải quy nạp để rút ra các kết luận từ số liệu thực tiễn và các trường hợp nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ năm 2015 đến 2020, tập trung vào thực trạng áp dụng pháp luật thuế GTGT tại Hà Nội, đánh giá các vụ gian lận thuế và hiệu quả quản lý thuế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình trạng gian lận thuế GTGT ở doanh nghiệp FDI gia tăng: Trong giai đoạn 2017-2019, phát hiện 918 vụ gian lận thuế GTGT tại doanh nghiệp FDI trên địa bàn Hà Nội, với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng ngàn tỷ đồng, cho thấy sự tinh vi và phổ biến của các hành vi vi phạm.

2. Quy định pháp luật còn nhiều bất cập: Luật thuế GTGT hiện hành có nhiều quy định chưa rõ ràng về đối tượng chịu thuế, mức thuế suất và phương pháp tính thuế, dẫn đến khó khăn trong áp dụng và tạo kẽ hở cho gian lận. Ví dụ, việc phân biệt hàng hóa thuộc diện chịu thuế 5% hay 10% còn mơ hồ, gây tranh cãi và không thống nhất trong thực tiễn.

3. Phương pháp tính thuế chưa đồng bộ: Khoảng 30% doanh nghiệp FDI nhỏ tại Hà Nội áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp do doanh thu dưới 1 tỷ đồng, trong khi phần lớn doanh nghiệp lớn áp dụng phương pháp khấu trừ. Điều này tạo ra sự bất bình đẳng và khó khăn trong quản lý thuế.

4. Cơ chế quản lý thuế chuyển đổi sang tự khai, tự nộp: Việc áp dụng cơ chế này giúp giảm chi phí quản lý, tăng tính minh bạch nhưng đòi hỏi doanh nghiệp và cơ quan thuế phải nâng cao năng lực và phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn gian lận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại là do hệ thống pháp luật thuế GTGT chưa hoàn chỉnh, thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật và chưa phù hợp hoàn toàn với thực tiễn kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cam kết WTO. So với các nước trong khu vực ASEAN, Việt Nam còn duy trì nhiều mức thuế suất và ngưỡng doanh thu cao, gây khó khăn cho doanh nghiệp nhỏ và tạo điều kiện cho gian lận thuế.

Việc áp dụng cơ chế tự khai, tự nộp thuế là xu hướng chung trên thế giới, giúp nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp, giảm gánh nặng hành chính cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, để cơ chế này phát huy hiệu quả, cần có hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, đội ngũ cán bộ thuế chuyên nghiệp và các biện pháp kiểm tra, thanh tra hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ số vụ gian lận thuế GTGT theo năm, bảng so sánh mức thuế suất và phương pháp tính thuế áp dụng tại các quốc gia ASEAN, cũng như biểu đồ phân bố doanh nghiệp FDI theo phương pháp tính thuế tại Hà Nội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế GTGT: Rà soát, sửa đổi các quy định về đối tượng chịu thuế, mức thuế suất và phương pháp tính thuế để đảm bảo rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Quốc hội.

2. Hạ thấp ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp khấu trừ: Giảm ngưỡng từ 1 tỷ đồng xuống mức phù hợp để nhiều doanh nghiệp FDI nhỏ được áp dụng phương pháp khấu trừ, tăng tính công bằng và hiệu quả quản lý thuế. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế.

3. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế: Xây dựng hệ thống quản lý thuế điện tử đồng bộ, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan liên quan để phát hiện kịp thời các hành vi gian lận. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính.

4. Nâng cao năng lực cán bộ thuế và tuyên truyền pháp luật: Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ thuế về nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp FDI hiểu và tuân thủ pháp luật thuế. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Tổng cục Thuế, các Cục thuế địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: Nắm bắt các quy định pháp luật thuế GTGT, phương pháp tính thuế và quyền lợi, nghĩa vụ để thực hiện đúng và tối ưu hóa chi phí thuế.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Luật Kinh tế, Tài chính - Thuế: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phong phú để phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và học tập.

4. Các tổ chức tư vấn, kiểm toán, kế toán: Hỗ trợ tư vấn chính xác, cập nhật các quy định mới và thực tiễn áp dụng thuế GTGT cho khách hàng doanh nghiệp FDI.

Câu hỏi thường gặp

1. Thuế GTGT là gì và áp dụng như thế nào đối với doanh nghiệp FDI?
   Thuế GTGT là thuế gián thu đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ qua các khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng cuối cùng. Doanh nghiệp FDI phải kê khai, nộp thuế theo quy định pháp luật Việt Nam, áp dụng phương pháp khấu trừ hoặc trực tiếp tùy doanh thu.

2. Phương pháp tính thuế GTGT nào phù hợp cho doanh nghiệp FDI nhỏ?
   Doanh nghiệp FDI nhỏ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng thường áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu với tỷ lệ phần trăm cố định, nhằm đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ.

3. Tại sao có nhiều mức thuế suất GTGT và điều này ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp FDI?
   Việt Nam áp dụng ba mức thuế suất 0%, 5%, và 10% để phân biệt các loại hàng hóa, dịch vụ nhằm đảm bảo công bằng và khuyến khích phát triển các ngành ưu tiên. Tuy nhiên, sự không rõ ràng trong phân loại gây khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan thuế trong áp dụng.

4. Làm thế nào để ngăn chặn gian lận thuế GTGT trong doanh nghiệp FDI?
   Cần tăng cường kiểm tra, thanh tra, ứng dụng công nghệ thông tin quản lý thuế, nâng cao năng lực cán bộ thuế và tuyên truyền pháp luật để nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp.

5. Việc giảm ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp khấu trừ có lợi ích gì?
   Giúp nhiều doanh nghiệp FDI nhỏ được áp dụng phương pháp khấu trừ, tăng tính công bằng, giảm gian lận thuế và nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Kết luận

• Thuế GTGT là công cụ quan trọng trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp FDI, góp phần ổn định nguồn thu ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế.
• Thực trạng pháp luật và quản lý thuế GTGT tại Hà Nội còn nhiều bất cập, đặc biệt về quy định thuế suất, phương pháp tính thuế và cơ chế quản lý.
• Gian lận thuế GTGT diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế cùng các giải pháp công nghệ hiện đại.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, hạ thấp ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp khấu trừ, nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin là cần thiết.
• Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển chính sách thuế GTGT hiệu quả hơn trong tương lai.

Các cơ quan chức năng cần sớm triển khai rà soát, sửa đổi pháp luật và đầu tư công nghệ quản lý thuế, đồng thời tăng cường đào tạo cán bộ và tuyên truyền để nâng cao hiệu quả thực thi thuế GTGT đối với doanh nghiệp FDI.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ PHÁP LUẬT THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 1. Tổng quan về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 1. Khái niệm, đặc điểm thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 1. Khái niệm thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Khi áp dụng pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo cho doanh nghiệp cơ chế tự kiểm tra, hạn chế việc kinh doanh trốn thuế.

“Pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần vào việc hoàn thiện 10 hệ thống chính sách thuế ở nước ta phù hợp với thông lệ quốc tế, phù hợp với kinh tế thị trường, tạo điều kiện để tham gia mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, nhanh chóng hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới. Pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có tầm quan trọng như vậy nên việc pháp điển hóa thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài càng có ý nghĩa sâu sắc. Hệ thống thuế của một quốc gia có nhiều sắc thuế khác nhau mà thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là một trong số đó. Phụ thuộc vào tình hình kinh tế xã hội ở mỗi nước và trình độ lập pháp, sự lựa chọn của các nhà làm luật khác nhau mà việc xây dựng pháp luật thuế lại khác nhau.

Có nước quy định tất cả các sắc thuế trong một Bộ luật, trong đó vừa có quy định về nội dung điều chỉnh đối với các đối tượng chịu thuế vừa quy định về trình tự, thủ tục thực hiện và cơ chế quản lý, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp đối với sắc thuế đó” [31,tr. Có nước lại có một đạo luật riêng về nội dung từng sắc thuế và đạo luật riêng về quản lý thuế. Tuy nhiên nhìn vào bản chất khi doanh nghiệp thực thi một sắc thuế cụ thể thì doanh nghiệp cần thực hiện theo nội dung các quy định của sắc thuế cũng như các quy định về trình tự để thực hiện sắc thuế đó. Vì vậy, dù pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài dù được xây dựng theo hình thức nào thì pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng gồm hai bộ phận: luật nội dung là luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và luật hình thức là luật quản lý thuế.

Pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và được xem như là một trong những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, kích thích nền kinh. góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, mở rộng lưu thông hàng hoá và đẩy mạnh xuất khẩu. Quá trình triển khai thực hiện Pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã đi vào cuộc sống, tác động tích cực đến nhiều mặt kinh tế - xã hội của đất nước và đã đạt được những Thuế GTGT là thuế tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng (dưới đây viết tắt là VAT - Value Added Tax). VAT là loại thuế gián thu, đã được nhiều nước áp dụng để thay cho thuế doanh thu.

Được gọi là thuế VAT vì thuế chỉ đánh trên phần giá trị tăng thêm qua mỗi khâu của quá trình sản xuất - kinh doanh, và tổng số thuế thu được ở mỗi khâu bằng chính số thuế tính trên giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng. Về bản chất, thuế VAT do các nhà sản xuất kinh doanh nộp hộ người tiêu dùng thông qua việc tính gộp thuế 11 này vào giá bán mà người tiêu dùng phải thanh toán bằng chính số thuế tính trên giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng. Theo Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12 và Luật thuế giá trị gia tăng sửa đổi năm 2013, thuế GTGT được định nghĩa như sau: “Thuế giá trị gia tăng là thuế thu trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình tư sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng". Thuế GTGT có đối tượng chịu thuế rất rộng.

Mọi đối tượng tồn tại trong xã hội cho dù là tổ chức hay cá nhân, là người nghèo hay người có thu nhập cao đều phải chi trả thu nhập của mình để thụ hưởng kết quả sản xuất kinh doanh tạo ra cho nền kinh tế - xã hội. Điều này có nghĩa, mọi đối tượng trong xã hội đều là chủ thể chịu thuế, chủ thể thực tế phải tới sự tác động của pháp luật thuế GTGT, đối với đời sống kinh tế, xã hội. Việc đánh thuế đối với mọi đối tượng trên phạm vi lãnh thổ thể hiện rõ nét sự công bằng của thuế đồng thời thể hiện thái độ của nhà nước đối với các loại tiêu dùng trong xã hội. Như vậy, thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là thuế thu trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình tư sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng được áp dụng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 1.

Đặc điểm thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài “Thuế GTGT tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Việc đánh thuế chỉ trên phần giá trị tăng thêm mà không phải đối với toàn bộ giá trị hàng hóa dịch vụ làm cho số thuế GTGT áp dụng trong mỗi khâu của quá trình lưu thông không gây ra những đột biến về giá cả cho người tiêu dùng. Đặc điểm này của thuế GTGT còn yêu cầu pháp luật điều chỉnh phải tìm ra cách thức, phương thức phù hợp, có tính khả thi để xác định chính xác phần giá trị tăng thêm làm căn cứ tính thuế. Nếu dựa trên giá mua cuối cùng của hàng hóa dịch vụ, số thuế GTGT phải nộp không thay đổi phụ thuộc vào các giai đoạn lưu thông khác nhau.

Đánh thuế ở tất cả các khâu của quá trình sản xuất, lưu thông hàng hóa ở trong nước, khâu nhập khẩu và lưu thông hàng nhập khẩu nhưng cơ sở xác định số thuế phải nộp chỉ là phần giá trị mới tăng thêm của khâu sau so với khâu trước nên nếu coi giá thanh toán tính đến khi người tiêu dùng thụ hưởng hàng hóa dịch vụ đã xác định trước và không thay đổi các phần giá trị hàng hóa dịch vụ có bị chia nhỏ và đánh thuế, tổng số thuế GTGT phải nộp qua các khâu chính là số thuế cuối cùng tính trên tổng giá trị hàng hóa dịch vụ mà người tiêu dùng phải chịu. Đây vừa là đặc 12 điểm vừa là ưu việt của thuế GTGT so với thuế hàng hóa dịch vụ thông thường mà Việt Nam và nhiều quốc giá khác đã áp dụng trong giai đoạn trước đây” [9,tr. Doanh nghiệp nước ngoài đầu tư sẽ phải chịu các loại thuế Việt Nam, Bất cứ Doanh nghiệp nào cần thuê xưởng sản xuất đều phải đóng thuế giá trị gia tăng. Đây là loại thuế đánh vào giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong suốt quá trình sản xuất, lưu thông và phân phối.

Có hai phương pháp tính thuế: phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp. Phương pháp khấu trừ: Thuế giá trị gia tăng phải nộp = Thuế giá trị gia tăng đầu vào – Thuế giá trị gia tăng đầu ra được khấu trừ. Còn phương pháp trực tiếp: Thuế giá trị gia tăng phải nộp = Giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ bán ra × Thuế suất thuế giá trị gia tăng. Thuế suất thuế giá trị gia tăng có ba mức: 0%, 5% và 10%.

Mức thuế được áp dụng tùy theo nhóm hàng hóa, dịch vụ. Theo quy định, Nghị định 209/2013/NĐ-CP hướng dẫn Luật thuế giá trị gia tăng và Nghị định 92/2013/NĐ-CP Quy định chi tiết một số Điều có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2013 của Luật sửa đổi Luật thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật sửa đổi Luật thuế giá trị gia tăng theo đó, thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là thuế thu trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình tư sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng được áp dụng đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 1. Sự điều chỉnh của pháp luật thuế giá trị gia tăng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Thứ nhất, khắc phục được nhược điểm trùng lắp "Thuế thu trên thuế" nên góp phần khuyến khích chuyên môn hóa, hợp tác hóa để nâng cao năng suất chất lượng, hạ giá thành sản phẩm, phù hợp với nền kinh tế sản xuất hàng hóa theo cơ chế thị trường. Pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được áp dụng rộng rãi với mọi tổ chức và cá nhân có tiêu dùng sản phẩm, hàng hóa hoặc được cung ứng dịch vụ, thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngooài chỉ tính vào phần giá trị tăng thêm, không tính vào vốn nên pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không những đảm bảo được nguồn thu cho NSNN tương ứng với số thuế doanh thu trước đây mà còn góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Trên cơ sở đó để tăng thu cho NSNN. Pháp luật Thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hàng năm ở các nước thuộc OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) chiếm 18,7%. Ở Việt Nam, thuế đóng góp vào NSNN liên tục tăng). Có thể thấy, pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 13 đóng góp phần quan trọng với tỷ lệ lớn nguồn thuế nộp vào NSNN hàng năm.

Đối với nhận thức của người nộp sắc thuế này thì đây là một sắc thuế hấp dẫn hơn các sắc thuế khác vì bản chất của nó: NNT biết những gì họ phải trả và nếu họ không mua hàng hóa thì họ không phải trả tiền thuế. Do có ít tác động tiêu cực đối với tâm lý của NNT nên số pháp luật thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thu được cũng chiếm tỷ lệ cao và tốt cho tăng trưởng kinh tế hơn so với thuế khác (điển hình như thuế thu nhập). Thuế VAT của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thu cả đối với hàng hóa nhập khẩu tạo sự bình đẳng trong kinh doanh giữa các doanh nghiệp nhập khẩu và doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong nước.