Nghiên Cứu Về Thanh Tra Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Tại Cục Thuế Thành Phố Hà Nội

Tài liệu nghiên cứu Tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại cục thuế thành phố hà nội, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Lưu Văn Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Bình Trọng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản lý thuế
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Thanh Tra Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Tại Cục Thuế Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP
• 1.1. Một số vấn đề về thuế
• 1.1.1. Quan niệm và phân loại thuế
• 1.1.2. Vai trò của thuế
• 1.2. Những vấn đề lý luận về thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 1.2.1. Quan niệm, mục đích và sự cần thiết thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 1.2.2. Nội dung thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 1.2.4. Kinh nghiệm và bài học rút ra về thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Quá trình hình thành, phát triển và chức năng, nhiệm vụ
• 2.1.2. Tổ chức bộ máy của Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 2.1.3. Tình hình thu ngân sách của Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 2.2. Thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 2.2.1. Thực trạng thanh tra việc chấp hành pháp luật về kê khai thuế đối với doanh nghiệp
• 2.2.2. Thực trạng thanh tra việc chấp hành pháp luật về nộp thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế đối với doanh nghiệp
• 2.2.3. Thực trạng thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế đối với doanh nghiệp
• 2.2.4. Thực trạng thanh tra việc chấp hành pháp luật về chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ đối với doanh nghiệp
• 2.3. Đánh giá về thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 2.3.1. Thành tựu thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 2.3.2. Những hạn chế, nguyên nhân những hạn chế của thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Những căn cứ cho việc đề xuất phương hướng và giải pháp tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 3.1.1. Quan điểm, chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam về thu ngân sách giai đoạn 2016-2020
• 3.1.2. Chương trình cải cách của ngành thuế
• 3.1.3. Xu hướng phát triển của doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.2. Phương hướng tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 3.3. Giải pháp tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội
• 3.3.1. Tăng cường thanh tra việc chấp hành pháp luật về kê khai thuế đối với doanh nghiệp
• 3.3.2. Tăng cường thanh tra việc chấp hành pháp luật về nộp thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế đối với doanh nghiệp
• 3.3.3. Tăng cường thanh tra việc chấp hành pháp luật về chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ đối với doanh nghiệp
• 3.3.4. Nâng cao hiệu lực bộ máy thanh tra thuế và trình độ của cán bộ thanh tra thuế
• 3.3.5. Tăng cường cơ sở vật chất để thực hiện thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 3.3.6. Thực hiện tốt thanh tra lại kết quả thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Kiến nghị các cấp có thẩm quyền về hoàn thiện hệ thống chính sách thuế phù hợp với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.4.2. Kiến nghị Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế về hoàn thiện bộ máy thanh tra thuế đối với doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp Hà Nội

Nghiên cứu về thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội là một công trình độc lập, sử dụng số liệu trung thực và chưa từng được công bố. Nghiên cứu này được thực hiện với sự hỗ trợ từ các thầy cô tại Khoa Lý luận chính trị, Viện đào tạo sau đại học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đặc biệt là PGS. Trần Bình Trọng. Sự hỗ trợ từ Lãnh đạo và đồng nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội cũng vô cùng quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu và tạo điều kiện cho quá trình nghiên cứu. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra thuế đối với doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội. Do điều kiện thời gian và nguồn lực hạn chế, nghiên cứu có thể còn một số sai sót, rất mong nhận được sự góp ý từ các nhà khoa học và đồng nghiệp.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Thanh Tra Thuế Hiện Nay

Trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong tạo ra GDP và đóng góp vào NSNN. Quản lý thuế hiệu quả đối với doanh nghiệp là yếu tố then chốt để thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội. Việc cải cách thuế cần đồng bộ, chú trọng cả chính sách và thể chế, đặc biệt là thanh tra thuế. Thanh tra thuế không chỉ kiểm tra, giám sát mà còn phát hiện bất cập trong chính sách, tạo sự công bằng và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật. Tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp là một đòi hỏi cấp thiết.

1.2. Tình Hình Nghiên Cứu Liên Quan Đến Thanh Tra Thuế

Đã có một số công trình nghiên cứu về thanh tra thuế đối với doanh nghiệp, như đề tài về hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Vĩnh Phúc (2013) và đề tài về biện pháp hoàn thiện công tác thanh tra thuế đối với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường bộ tại Hải Phòng (2014). Các nghiên cứu này đã đề cập đến các khía cạnh cụ thể của công tác thanh tra thuế tại một số địa phương. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu độc lập và tổng quát về các doanh nghiệp tại địa bàn Thành phố Hà Nội, làm cho đề tài này trở nên thời sự và cấp thiết.

1.3. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội. Nghiên cứu này tập trung vào thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội, sử dụng số liệu chủ yếu trong giai đoạn 2007-2015 và đề xuất giải pháp đến năm 2020. Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, làm rõ lý luận về thanh tra thuế và đề xuất giải pháp cụ thể cho Cục Thuế Thành phố Hà Nội.

II. Cơ Sở Lý Luận Về Thanh Tra Thuế Đối Với Doanh Nghiệp

Thuế là công cụ quan trọng của Nhà nước để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ. Hệ thống thuế ngày càng đa dạng và hoàn thiện cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường. Thuế không chỉ đảm bảo chi tiêu cho bộ máy Nhà nước mà còn cho các nhu cầu phúc lợi xã hội. Có nhiều quan điểm khác nhau về thuế, nhưng nhìn chung, thuế là một biện pháp tài chính bắt buộc để động viên một phần thu nhập vào tay Nhà nước. Luật thuế quy định rõ các khoản thuế và nghĩa vụ của người nộp thuế.

2.1. Quan Niệm Về Thuế Và Phân Loại Thuế Cơ Bản

Thuế xuất hiện cùng với sự ra đời của Nhà nước, là công cụ để Nhà nước thực hiện chức năng của mình. Thuế là khoản đóng góp bắt buộc từ các tổ chức, cá nhân cho Nhà nước theo luật định. Có nhiều cách phân loại thuế, như thuế trực thu (thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân) và thuế gián thu (thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt). Mỗi loại thuế có vai trò và tác động khác nhau đến nền kinh tế.

2.2. Vai Trò Của Thuế Trong Nền Kinh Tế Quốc Dân

Thuế đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho NSNN, từ đó Nhà nước có thể chi tiêu cho các hoạt động công cộng, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và các chính sách an sinh xã hội. Thuế cũng là công cụ để điều tiết nền kinh tế, khuyến khích hoặc hạn chế một số hoạt động sản xuất kinh doanh. Chính sách thuế hợp lý sẽ tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển và thu hút đầu tư.

2.3. Quan Niệm Mục Đích Và Sự Cần Thiết Thanh Tra Thuế

Thanh tra thuế là hoạt động kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật thuế của doanh nghiệp. Mục đích của thanh tra thuế là phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ vào NSNN. Thanh tra thuế là cần thiết để đảm bảo sự công bằng giữa các doanh nghiệp, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và ngăn chặn tình trạng trốn thuế, gian lận thuế.

III. Nội Dung Và Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Thanh Tra Thuế

Nội dung thanh tra thuế đối với doanh nghiệp bao gồm kiểm tra việc chấp hành pháp luật về kê khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế, chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Các nhân tố ảnh hưởng đến thanh tra thuế bao gồm trình độ dân trí, nhận thức xã hội, hệ thống chính sách, pháp luật, bộ máy và nguồn nhân lực làm thanh tra thuế, cơ sở vật chất phục vụ thanh tra thuế.

3.1. Nội Dung Thanh Tra Thuế Đối Với Doanh Nghiệp

Nội dung thanh tra thuế đối với doanh nghiệp bao gồm kiểm tra tính chính xác, trung thực của hồ sơ khai thuế; kiểm tra việc nộp thuế đúng hạn, đúng số tiền; kiểm tra việc sử dụng hóa đơn, chứng từ hợp lệ; kiểm tra việc tuân thủ chế độ kế toán theo quy định. Thanh tra thuế cũng có thể kiểm tra các giao dịch liên kết, chuyển giá để đảm bảo doanh nghiệp không trốn thuế.

3.2. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp

Hiệu quả thanh tra thuế chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, như chất lượng đội ngũ cán bộ thanh tra thuế, sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật thuế, trình độ nhận thức của doanh nghiệp về nghĩa vụ thuế, và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng khác. Ngoài ra, yếu tố công nghệ thông tin cũng ngày càng quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả thanh tra thuế.

3.3. Kinh Nghiệm Thanh Tra Thuế Và Bài Học Cho Hà Nội

Nghiên cứu kinh nghiệm thanh tra thuế của các quốc gia khác và các địa phương khác trong nước có thể giúp Cục Thuế Thành phố Hà Nội học hỏi và áp dụng các phương pháp, kỹ thuật tiên tiến. Bài học kinh nghiệm cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện quy trình thanh tra, và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin.

IV. Thực Trạng Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp Tại Hà Nội

Chương này sẽ đi sâu vào phân tích thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội. Quá trình hình thành, phát triển và chức năng, nhiệm vụ của Cục Thuế sẽ được trình bày. Tình hình thu ngân sách và thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệp, bao gồm thanh tra việc chấp hành pháp luật về kê khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế, chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ, cũng sẽ được phân tích chi tiết.

4.1. Khái Quát Về Cục Thuế Thành Phố Hà Nội

Cục Thuế Thành phố Hà Nội là cơ quan trực thuộc Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính, có chức năng quản lý thuế trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Cục Thuế có nhiệm vụ tổ chức thu thuế, phí và các khoản thu khác vào NSNN theo quy định của pháp luật. Cục Thuế cũng có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật thuế của người nộp thuế.

4.2. Tình Hình Thu Ngân Sách Của Cục Thuế Hà Nội

Tình hình thu ngân sách của Cục Thuế Thành phố Hà Nội phản ánh tình hình kinh tế - xã hội của Thành phố Hà Nội. Số liệu thu ngân sách qua các năm cho thấy sự tăng trưởng của nền kinh tế và hiệu quả của công tác quản lý thuế. Tuy nhiên, cũng cần phân tích cơ cấu thu ngân sách để đánh giá sự bền vững của nguồn thu.

4.3. Đánh Giá Thực Trạng Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp

Đánh giá thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội cần tập trung vào các thành tựu đạt được, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế đó. Cần phân tích hiệu quả của các cuộc thanh tra, số tiền thu hồi được từ các hành vi vi phạm pháp luật thuế, và tác động của thanh tra thuế đến ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

V. Giải Pháp Tăng Cường Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp Hà Nội

Chương này sẽ đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội. Các giải pháp này dựa trên những căn cứ về quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về thu ngân sách, chương trình cải cách của ngành thuế, và xu hướng phát triển của doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội.

5.1. Tăng Cường Thanh Tra Kê Khai Thuế Doanh Nghiệp

Giải pháp này tập trung vào việc nâng cao chất lượng thanh tra hồ sơ khai thuế, phát hiện các sai sót, gian lận trong kê khai thuế. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để phân tích dữ liệu, phát hiện các dấu hiệu bất thường. Đồng thời, cần nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ thanh tra thuế để có thể phát hiện các hành vi trốn thuế tinh vi.

5.2. Nâng Cao Hiệu Lực Bộ Máy Thanh Tra Thuế

Để nâng cao hiệu lực bộ máy thanh tra thuế, cần kiện toàn tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ rõ ràng, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận. Đồng thời, cần đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị để phục vụ công tác thanh tra. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ thanh tra thuế.

5.3. Kiến Nghị Hoàn Thiện Chính Sách Thuế

Để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thanh tra thuế, cần kiến nghị các cấp có thẩm quyền hoàn thiện hệ thống chính sách thuế, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định còn bất cập, chồng chéo, gây khó khăn cho người nộp thuế và cơ quan thuế. Đồng thời, cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế.

VI. Kết Luận Và Tầm Nhìn Về Thanh Tra Thuế Doanh Nghiệp

Nghiên cứu này đã trình bày một cách tổng quan về thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác này. Trong bối cảnh kinh tế ngày càng phát triển và hội nhập quốc tế, thanh tra thuế đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho NSNN và tạo môi trường kinh doanh công bằng.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính

Nghiên cứu đã làm rõ cơ sở lý luận về thanh tra thuế, phân tích thực trạng thanh tra thuế tại Cục Thuế Thành phố Hà Nội, và đề xuất các giải pháp cụ thể để tăng cường hiệu quả công tác này. Các giải pháp tập trung vào việc nâng cao chất lượng thanh tra hồ sơ khai thuế, kiện toàn bộ máy thanh tra, và hoàn thiện chính sách thuế.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Thanh Tra Thuế

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của các giải pháp đã đề xuất, nghiên cứu các phương pháp thanh tra mới, và phân tích rủi ro thuế của các loại hình doanh nghiệp khác nhau. Ngoài ra, cần nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra thuế, như sử dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện các hành vi trốn thuế.

6.3. Tầm Quan Trọng Của Thanh Tra Thuế Trong Tương Lai

Trong tương lai, thanh tra thuế sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn do sự phát triển của kinh tế số và các giao dịch xuyên biên giới. Cơ quan thuế cần phải đổi mới phương pháp thanh tra, tăng cường hợp tác quốc tế, và nâng cao năng lực cán bộ để đối phó với các thách thức mới. Thanh tra thuế hiệu quả sẽ góp phần đảm bảo nguồn thu cho NSNN và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1:Những vấn đề lý luận và kinh nghiệm về thanh tra thuế đối với doanh nghiệp. Chương2:Thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệptạiCục Thuếthànhphố Hà Nội. Chương 3:Phương hướng và giải pháp tăng cường thanh tra thuế đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế thành phố Hà Nội. 10 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 1.

Một số vấn đề về thuế 1.1 Quan niệm và phân loại thuế 1. Quan niệm về thuế Thuế xuất hiện và tồn tại cùng với sự xuất hiện và tồn tại của Nhà nước. Thuế là công cụ được Nhà nước sử dụng để phục vụ cho việc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của mình. Lịch sử phát triển, kéo theo các hệ thống thuế ngày càng đa dạng, ngày càng hoàn thiện, song song cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường.

Các khoản thuế đóng góp cho NSNN được quy định công khai bằng luật pháp của Nhà nước. Thuế không chỉ đảm bảo cho việc chi tiêu để duy trì quyền lực của bộ máy Nhà nước, mà còn để chi tiêu cho các nhu cầu phúc lợi xã hội chung. Có nhiều quan điểm nhìn nhận về thuế khác nhau. Đứng trên góc độ tài chính, thuế là một trong những biện pháp tài chính bắt buộc của Nhà nước nhằm động viên một phần thu nhập từ lao động, từ của cải, từ vốn, từ các chi tiêu hàng hoá và dịch vụ của các thể nhân và pháp nhân vào tay Nhà nước để trang trải các khoản chi phí cho hoạt động của bộ máy Nhà nước và các nhu cầu chung của xã hội.

Do vậy, thuế có các đặc điểm chủ yếu sau đây: Thứ nhất: Thuế là một biện pháp tài chính của Nhà nước mang tính quyền lực, tính cưỡng chế, tính pháp lý cao nhưng sự bắt buộc này là phi hình sự. Quá trình động viên nguồn thu từ thuế của Nhà nước là quá trình chuyển đổi quyền sở hữu một bộ phận thu nhập của các pháp nhân và thể nhân thành quyền sở hữu của Nhà nước. Do đó Nhà nước phải dùng quyền lực để thực hiện quyền chuyển đổi. Tính quyền lực tạo nên sự bắt buộc là một tất yếu khách quan, nhưng vì các hoạt động thu nhập của thể nhân và pháp nhân không gây cản trở cho xã hội nên tính bắt buộc này là phi hình sự.

Vì vậy có thể nói việc đánh thuế không mang tính hình phạt. Đặc điểm này được thể chế hoá trong hiến pháp và pháp luật của mọi quốc 11 gia, việc đóng góp thuế cho Nhà nước được coi là một trong những nghĩa vụ bắt buộc đối với các thể nhân và pháp nhân. Các thể nhân và pháp nhân làm nghiã vụ đóng thuế theo luật thuế được cơ quan quyền lực tối cao quy định và nếu không thi hành sẽ bị cưỡng chế theo những hình thức nhất định. Thứ hai: Thuế là biện pháp tài chính của Nhà nước mang tính bắt buộc, song sự bắt buộc đó luôn luôn được xác lập trên nền tảng kinh tế - xã hội của người làm nhiệm vụ đóng thuế, do đó thuế bao giờ cũng chứa đựng các yếu tố kinh tế - xã hội.

Yếu tố kinh tế thể hiện: Hệ thống thuế trước hết phải kể đến thu nhập bình quân đầu người của một quốc gia, cơ cấu kinh tế, thực tiễn vận động của cơ cấu kinh tế đó, cũng như chính sách, cơ chế quản lý của Nhà nước. Cùng với yếu tố đó còn phải kể đến phạm vi, mức độ chi tiêu của Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng kinh tế của mình. Yếu tố xã hội thể hiện: Hệ thống thuế phải dựa trên phong tục, tập quán của quốc gia, kết cấu giai cấp cũng như đời sống thực tế của các thành viên trong từng giai đoạn lịch sử. Mặt khác thuế còn thực hiện phân phối lại thu nhập xã hội đảm bảo công bằng xã hội.

Thứ ba: Thuế là một khoản đóng góp không mang tính chất hoàn trả trực tiếp. Nghĩa là khoản đóng góp của công dân bằng hình thức thuế không đòi hỏi phải hoàn trả đúng bằng số lượng và khoản thu mà Nhà nước thu từ công dân đó như là một khoản vay mượn. Nó sẽ được hoàn trả lại cho người nộp thuế thông qua cơ chế đầu tư của NSNNcho việc sản xuất và cung cấp hàng hoá công cộng. Như vậy, thuế là khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân, pháp nhân cho Nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật qui định nhằm sử dụng cho mục đích công cộng.

Tùy tính chất, đối tượng, giai đoạn cụ thể mà Nhà nước quy định, đặt ra các loại thuế khác nhau, để động viên nguồn tài chính vào NSNN. Phân loại thuế và các sắc thuế chủ yếu đối với doanh nghiệp Tùy thuộc vào mục tiêu, yêu cầu của từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội, Nhà nước sẽ xây dựng và ban hành cơ chế chính sách động viên NSNN thông qua các sắc thuế, các loại thuế khác nhau. Tùy thuộc vào cơ sở, tính chất, mục đích phân định, 12 thuế được phân loại theo các tiêu thức sau: Căn cứ vào tính chất của nguồn tài chính động viên vào NSNN, thuế được phân làm 2 loại: Một là: Thuế gián thu, là loại thuế Nhà nước sử dụng nhằm động viên một phần thu nhập của người tiêu dùng hàng hóa, sử dụng dịch vụ thông qua việc thu thuế đối với người sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Tính chất gián thu thể hiện ở chỗ người nộp thuế và người chịu thuế không đồng nhất với nhau.

Thuế gián thu là một bộ phận cấu thành trong giá cả hàng hoá, dịch vụ do chủ thể hoạt động sản xuất, kinh doanh nộp cho Nhà nước nhưng người tiêu dùng lại là người phải chịu thuế. Ở Việt Nam loại thuế này bao gồm: Thuế giá trị gia tăng, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt. Hai là: Thuế trực thu, là loại thuế mà Nhà nước thu trực tiếp vào phần thu nhập của các pháp nhân hoặc thể nhân. Tính chất trực thu thể hiện ở chỗ người nộp thuế theo quy định của pháp luật đồng thời là người chịu thuế.

Thuế trực thu trực tiếp động viên, điều tiết thu nhập của người chịu thuế. Ở Việt Nam loại thuế này gồm: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế sử dụng đất nông nghiệp. Căn cứ vào đối tượng đánh thuế, thuế được phân thành:thuế đánh vào hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ như thuế giá trị gia tăng; thuế đánh vào sản phẩm hàng hoá như thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt;thuế đánh vào thu nhập như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân; thuế đánh vào tài sản như thuế nhà đất, thuế tài sản, thuế trước bạ; thuế đánh vào việc khai thác hoặc sử dụng một số tài sản quốc gia như thuế tài nguyên, thuế sử dụng đất, sử dụng vốn của NSNN. Có nhiều các sắc thuế, phí và lệ phí ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, sau đây liệt kê một số sắc thuế chủ yếu như: Thuế môn bài:Là thuế đánh hàng năm vào việc được phép sản xuất, kinh doanh của các thể nhân, pháp nhân.

13 Căn cứ để tính thuế môn bài đối với các doanh nghiệp là vốn đăng ký của năm trước năm tính thuế. Mỗi khi có thay đổi tăng hoặc giảm vốn đăng ký, cơ sở kinh doanh phải kê khai với cơ quan thuế trực tiếp quản lý để làm căn cứ xác định thuế môn bài của năm sau. Thuế giá trị gia tăng:Là sắc thuế tính trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh ở từng khâu trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Thuế GTGT là sắc thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn không trùng lắp.

Tổng số thuế thu được của tất cả các giai đoạn đúng bằng số thuế tính trên giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng. Thuế GTGT có tính trung lập kinh tế cao, sản phẩm được luân chuyển qua nhiều hay ít giai đoạn thì tổng số thuế GTGT phải nộp của tất cả các giai đoạn không thay đổi. Thuế GTGT là một sắc thuế thuộc loại gián thu. Thuế GTGT là một khoản tiền được cộng vào giá bán hàng hoá, dịch vụ mà người mua phải trả khi mua hàng.

Thuế GTGT có tính chất lũy thoái so với thu nhập. Thuế GTGT có tính lãnh thổ, đối tượng chịu thuế là người tiêu dùng trong phạm vi lãnh thổ quốc gia. Thuế thu nhập doanh nghiệp:Là sắc thuế tính trên thu nhập chịu thuế của các doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. Thuế thu nhập doanh nghiệp là một loại thuế trực thu đánh vào thu nhập thực tế của các thể nhân hoặc các pháp nhân nhưng không phải toàn bộ thu nhập của các thể nhân hoặc các pháp nhân là đối tượng đánh thuế, mà thuế thu nhập chỉ điều chỉnh hay thu trên một phần thu nhập chịu thuế tức là các khoản sau khi đã miễn trừ một số chi phí hợp lý.

Thuế TNDN phụ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp hoặc các nhà đầu tư và là thuế khấu trừ trước thuế thu nhập cá nhân. Thuế tài nguyên:Là thuế đánh vào tài nguyên thiên nhiên khai thác được.Thuế tài nguyên là khoản thu mang tính chất tô nhượng. Những cơ sở khai 14 thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên phải trả cho Nhà nước một khoản tiền, thông qua đó Nhà nước có thể thu hồi một phần giá trị của tài nguyên. Trong nhiều trường hợp, thuế tài nguyên mang tính chất của một loại phí sử dụng để bù đắp các khoản chi phí có liên quan đến việc quản lý, bảo vệ và tái tạo nguồi tài nguyên.

Thuế tiêu thụ đặc biệt:Là sắc thuế đánh vào một số hàng hóa dịch vụ đặc biệt nằm trong danh mục Nhà nước quy định. Tính chất đặc biệt hay không đặc biệt của hàng hoá, dịch vụ ở một quốc gia tuỳ thuộc vào phong tục, tập quán, lối sống văn hóa và mức thu nhập bình quân đầu người của quốc gia đó. Thuế TTĐB được thu một lần vào khâu sản xuất, nhập khẩu hàng hoá hoặc kinh doanh dịch vụ. Đây là loại thuế tiêu dùng một giai đoạn nên không gây nên sự trùng lắp qua các khâu của quá trình luân chuyển hàng hóa.

Thuế TTĐB thường có mức động viên cao. Thuế TTĐB có thể được xác định trên cơ sở giá trị hoặc trên cơ sở đơn vị đo lường khác và thường được thu với mức thuế suất cao hơn so với thuế tiêu dùng thông thường. Danh mục hàng hóa, dịch vụ chịu thuế TTĐB không nhiều và thay đổi tuỳ thuộc vào điều kiện phát triển kinh tế xã hội và mức sống của dân cư.