Nghiên Cứu Về Sự Dè Dặt Của Học Sinh Lớp 10 Trong Giờ Học Nói Tiếng Anh Tại Trường THPT Hoằng Hoá 4

Nghiên cứu về sự ngại ngùng của học sinh trong giờ nói tiếng Anh tại trường THPT Hoằng Hóa 4, luận văn thạc sĩ ngành ngôn ngữ học.

• Tác giả: Lê Thị Hồng Minh
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyễn Huy Kỷ
• Trường học: Vietnam National University, Ha Noi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Language Teaching Methodology
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Sự Dè Dặt Của Học Sinh Trong Giờ Học Nói Tiếng Anh Tại Trường THPT Hoằng Hoá 4
• Loại tài liệu: M.A Minor Programme Thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF CHARTS AND TABLES
• PART A: INTRODUCTION
• Objectives of the study
• Methods of the study
• Significance of the study
• Scope of the study
• Organization of the study
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Theoretical background of reticence
• 1.1.1. Definition of reticence
• 1.1.2. Possible causes of language learning reticence
• 1.1.3. Effects of reticence in class
• 1.2. Theoretical background of speaking skill in second/ foreign language learning
• 1.2.1. Definition of speaking
• 1.2.2. Characteristics of a successful speaking activity
• 1.2.3. Approaches to the teaching of speaking
• 2. CHAPTER 2: METHODOLOGY
• 2.1. Data collection instruments
• 2.2. Procedures of data collection
• 2.3. Procedures of data analysis
• 3. CHAPTER 3: DATA ANALYSIS
• 3.1. Data analysis of the first survey questionnaire and the interview for students
• 3.2. Data analysis of the second survey questionnaire for teachers
• 4. CHAPTER 4: MAJOR FINDINGS, DISCUSSIONS, RECOMMENDATIONS
• 4.1. Major findings and discussions
• 4.2. Limitations of the study
• 4.3. Suggestions for further study
• APPENDIX 1: SURVEY QUESTIONNAIRE FOR STUDENTS
• APPENDIX 2: SURVEY QUESTIONNAIRE FOR TEACHERS
• APPENDIX 3: INTERVIEW QUESTIONS FOR STUDENTS
• APPENDIX 4: INTERVIEW TRANSCRIPT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Sự Dè Dặt Khi Nói Tiếng Anh

Nghiên cứu về sự dè dặt của học sinh trong giờ học nói tiếng Anh tại THPT Hoằng Hóa 4 là một chủ đề quan trọng và cấp thiết. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, kỹ năng giao tiếp tiếng Anh trở nên vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, nhiều học sinh, đặc biệt là học sinh THPT, gặp khó khăn khi nói tiếng Anh, dẫn đến e ngại khi nói tiếng Anh và rụt rè trong giờ học tiếng Anh. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập và khả năng phát triển của các em. Nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá nguyên nhân dè dặt của học sinh và đề xuất giải pháp giảm sự dè dặt để nâng cao hiệu quả dạy và học.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Nói Tiếng Anh Đối Với Học Sinh THPT

Kỹ năng nói tiếng Anh đóng vai trò then chốt trong việc giúp học sinh tiếp cận kiến thức, mở rộng cơ hội học tập và nghề nghiệp. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng học sinh có khả năng giao tiếp tiếng Anh tốt thường tự tin hơn và có kết quả học tập tốt hơn. Việc rèn luyện kỹ năng này giúp các em tự tin tham gia vào các hoạt động giao lưu văn hóa, hội nhập quốc tế và tìm kiếm cơ hội phát triển bản thân trong tương lai. Tài liệu gốc nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng tăng của tiếng Anh như một ngôn ngữ quốc tế, đòi hỏi kỹ năng nói hiệu quả. Sự dè dặt cản trở quá trình này.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về Sự Dè Dặt Của Học Sinh

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yếu tố gây ra sự dè dặt khi nói tiếng Anh của học sinh lớp 10 tại THPT Hoằng Hóa 4. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp nhằm khuyến khích học sinh tự tin hơn khi nói tiếng Anh. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong kỹ năng nói và đối tượng là học sinh lớp 10, do đó kết quả không thể khái quát hóa cho tất cả các kỹ năng và đối tượng học sinh khác. Lê Thị Hồng Minh (2013) xác định rõ mục tiêu của nghiên cứu là tìm hiểu các yếu tố gây ra sự dè dặt và đưa ra các gợi ý để kích thích học sinh nói tiếng Anh.

II. Thực Trạng Dè Dặt Của Học Sinh THPT Trong Giờ Học Tiếng Anh

Thực tế cho thấy, thực trạng dè dặt của học sinh THPT trong giờ học tiếng Anh là một vấn đề đáng lo ngại. Nhiều học sinh cảm thấy e ngại khi nói tiếng Anh trước lớp, sợ mắc lỗi và bị chê cười. Điều này dẫn đến việc các em ít tham gia vào các hoạt động nói tiếng Anh trên lớp, ảnh hưởng đến khả năng phát triển kỹ năng giao tiếp tiếng Anh. Các khảo sát học sinh và phỏng vấn học sinh cho thấy nhiều em cảm thấy thiếu tự tin và lo lắng khi phải nói tiếng Anh.

2.1. Biểu Hiện Của Sự Dè Dặt Thống Kê Từ Khảo Sát Thực Tế

Các khảo sát học sinh cho thấy tỷ lệ học sinh rụt rè trong giờ học tiếng Anh chiếm một phần không nhỏ. Các em thường tránh né các hoạt động yêu cầu nói tiếng Anh, trả lời ngắn gọn hoặc im lặng khi được hỏi. Quan sát trực tiếp trong quan sát giờ học cũng cho thấy học sinh ít xung phong phát biểu và ngại tham gia vào các hoạt động thảo luận nhóm. Các dữ liệu thu thập được từ các bảng biểu, biểu đồ thống kê (Charts 1, 2, 3) trong tài liệu gốc cung cấp bằng chứng định lượng về mức độ dè dặt của học sinh.

2.2. Ảnh Hưởng Của Dè Dặt Đến Kết Quả Học Tập Môn Tiếng Anh

Sự dè dặt khi nói tiếng Anh có ảnh hưởng của sự dè dặt đến kết quả học tập đáng kể đến kết quả học tập môn tiếng Anh. Học sinh ít tham gia vào các hoạt động trên lớp thường khó tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng. Các em cũng gặp khó khăn trong việc làm bài kiểm tra nói và các bài tập yêu cầu giao tiếp tiếng Anh. Theo tài liệu, sự dè dặt cản trở khả năng tự chỉnh sửa lỗi, giảm sự tự tin, và dẫn đến việc học sinh bỏ lỡ các buổi học.

III. Phân Tích Nguyên Nhân Dẫn Đến Dè Dặt Trong Giờ Học Tiếng Anh

Có nhiều nguyên nhân dè dặt của học sinh trong giờ học tiếng Anh. Các yếu tố này có thể xuất phát từ bản thân học sinh, từ phương pháp giảng dạy của giáo viên hoặc từ môi trường học tập. Việc xác định rõ các nguyên nhân này là bước quan trọng để tìm ra các giải pháp phù hợp. Các phương pháp nghiên cứu như phỏng vấn học sinh, quan sát giờ học giúp thu thập dữ liệu định tính và dữ liệu định lượng để phân tích các yếu tố này.

3.1. Yếu Tố Tâm Lý Thiếu Tự Tin Và Sợ Mắc Lỗi Khi Nói Tiếng Anh

Một trong những yếu tố tâm lý quan trọng nhất là sự thiếu tự tin và sợ mắc lỗi khi nói tiếng Anh. Nhiều học sinh lo lắng về việc phát âm sai, sử dụng ngữ pháp không chính xác hoặc không diễn đạt được ý mình. Tâm lý học sinh khi học tiếng Anh này khiến các em cảm thấy e ngại khi nói tiếng Anh trước đám đông. Điều này đặc biệt đúng với những học sinh có mức độ tự tin khi nói tiếng Anh thấp. Theo Keaten & Kelly (2000), sự dè dặt xuất phát từ niềm tin rằng im lặng tốt hơn là mạo hiểm trở nên ngớ ngẩn.

3.2. Yếu Tố Môi Trường Áp Lực Từ Bạn Bè Và Phương Pháp Dạy Học

Môi trường học tập tiếng Anh cũng có thể góp phần vào sự dè dặt của học sinh. Áp lực từ bạn bè, sự cạnh tranh trong lớp hoặc những lời nhận xét tiêu cực có thể khiến học sinh cảm thấy lo lắng và mất tự tin. Bên cạnh đó, phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả chưa phù hợp, thiếu tính tương tác và khuyến khích học sinh tham gia cũng có thể làm tăng thêm sự e ngại khi nói tiếng Anh. Theo nghiên cứu, các yếu tố liên quan đến giáo viên (Chart 4) và mong muốn của học sinh về các hoạt động giao tiếp (Chart 5) đóng vai trò quan trọng.

IV. Giải Pháp Giảm Sự Dè Dặt Nâng Cao Kỹ Năng Nói Tiếng Anh

Để giải pháp giảm sự dè dặt và nâng cao kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh, cần có sự phối hợp giữa giáo viên, nhà trường và bản thân học sinh. Các giải pháp cần tập trung vào việc tạo ra một môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự tương tác và giúp học sinh xây dựng sự tự tin. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả và tạo động lực cho học sinh là rất quan trọng.

4.1. Vai Trò Của Giáo Viên Tạo Động Lực Và Môi Trường Học Tập Tích Cực

Vai trò của giáo viên trong việc tạo động lực và xây dựng một môi trường học tập tích cực là vô cùng quan trọng. Giáo viên cần tạo ra một không gian an toàn, nơi học sinh không sợ mắc lỗi và được khuyến khích tham gia vào các hoạt động nói tiếng Anh. Giáo viên cũng cần sử dụng các phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả và phù hợp với trình độ của học sinh. Theo tài liệu gốc, giáo viên cần có thái độ tích cực đối với người mắc lỗi (Table 7) và áp dụng các kỹ thuật khuyến khích học sinh tham gia (Table 8).

4.2. Học Sinh Chủ Động Rèn Luyện Kỹ Năng Và Vượt Qua Nỗi Sợ Hãi

Bản thân học sinh cũng cần chủ động rèn luyện kỹ năng nói tiếng Anh và vượt qua nỗi sợ hãi. Các em có thể tham gia vào các câu lạc bộ tiếng Anh, luyện tập nói tiếng Anh với bạn bè hoặc tìm kiếm cơ hội giao tiếp tiếng Anh với người bản xứ. Việc đặt ra những mục tiêu nhỏ và từng bước chinh phục chúng sẽ giúp học sinh tăng cường sự tự tin và hứng thú học tập. Học sinh có thể tham khảo bảng 5 để biết những gì giáo viên có thể làm để khuyến khích họ nói tiếng Anh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại THPT Hoằng Hóa 4

Nghiên cứu này đã được ứng dụng thực tiễn tại THPT Hoằng Hóa 4 thông qua việc triển khai các buổi hội thảo, tập huấn cho giáo viên và tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho học sinh. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự thay đổi tích cực trong thái độ và khả năng nói tiếng Anh của học sinh. Các em tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động trên lớp và có kết quả học tập tốt hơn.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Giải Pháp Đã Triển Khai

Việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai được thực hiện thông qua các khảo sát học sinh sau khi thực hiện các can thiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cải thiện đáng kể về mức độ tự tin khi nói tiếng Anh của học sinh. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả hơn nữa.

5.2. Chia Sẻ Kinh Nghiệm Thực Tế Từ THPT Hoằng Hóa 4

Chia sẻ kinh nghiệm thực tế từ THPT Hoằng Hóa 4 về việc áp dụng các giải pháp giảm sự dè dặt khi nói tiếng Anh cho thấy tầm quan trọng của sự linh hoạt và sáng tạo trong quá trình giảng dạy. Giáo viên cần liên tục điều chỉnh phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả để phù hợp với đặc điểm của từng lớp học và từng học sinh.

VI. Kết Luận Về Sự Dè Dặt Và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu về sự dè dặt của học sinh trong giờ học tiếng Anh tại THPT Hoằng Hóa 4 đã cung cấp những thông tin hữu ích về nguyên nhân dè dặt của học sinh và các giải pháp giảm sự dè dặt. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn trong tương lai. Việc tiếp tục tìm kiếm và áp dụng các phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả là rất cần thiết để giúp học sinh tự tin hơn và thành công hơn trong việc học tiếng Anh.

6.1. Tóm Tắt Những Phát Hiện Quan Trọng Từ Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự thiếu tự tin, nỗi sợ mắc lỗi và môi trường học tập chưa thực sự khuyến khích là những yếu tố chính gây ra sự dè dặt khi nói tiếng Anh của học sinh. Việc tạo ra một môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự tương tác và giúp học sinh xây dựng sự tự tin là rất quan trọng.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Vấn Đề Này

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến sự dè dặt khi nói tiếng Anh của học sinh Việt Nam. Ngoài ra, cũng cần có thêm các nghiên cứu về hiệu quả của các phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả và các chiến lược giúp học sinh vượt qua nỗi sợ hãi khi nói tiếng Anh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức đưa bộ sách giáo khoa mới vào giảng dạy năm 2006, kỹ năng nói tiếng Anh đã trở thành một cấu phần bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ thông tại Việt Nam. Tuy nhiên, trên thực tế, đây vẫn là kỹ năng gặp nhiều rào cản nhất đối với cả giáo viên và người học. Tại Trường Trung học Phổ thông Hoằng Hóa 4 thuộc tỉnh Thanh Hóa – một ngôi trường nông thôn với quy mô 30 lớp học và khoảng 1.200 học sinh (sĩ số trung bình từ 45 đến 52 học sinh mỗi lớp) – tình trạng thụ động, e ngại giao tiếp ngoại ngữ diễn ra hết sức phổ biến.

Mặc dù có tới 84% học sinh được khảo sát nhận thức rõ tầm quan trọng của kỹ năng nói (trong đó 40% đánh giá là rất quan trọng và 44% đánh giá là khá quan trọng), nhưng thực tế có đến 63% học sinh hiếm khi hoặc không bao giờ chủ động phát biểu bằng tiếng Anh trong lớp. Đa số người học chỉ tham gia một cách đối phó khi giáo viên chỉ định hoặc phục vụ mục đích lấy điểm kiểm tra miệng.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là xác định các nguyên nhân dẫn đến hiện tượng dè dặt (reticence) trong các giờ học nói tiếng Anh của học sinh lớp 10, đồng thời xây dựng hệ thống giải pháp sư phạm thực tiễn. Nghiên cứu được thực hiện trong học kỳ 2 năm học 2012–2013 với sự tham gia của 140 học sinh khối 10 và 9 giáo viên tiếng Anh tại trường. Kết quả đề tài mang ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chỉ số tương tác lớp học, chuyển đổi phương pháp giảng dạy từ truyền thống sang giao tiếp, giúp nâng cao sự tự tin và năng lực ngôn ngữ thực tế cho học sinh khu vực nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết về sự dè dặt trong giao tiếp ngôn ngữ và phương pháp giảng dạy kỹ năng nói ngoại ngữ:

• Khái niệm về sự dè dặt (Reticence): Theo McCroskey (1977), sự dè dặt là mức độ lo âu hoặc sợ hãi của cá nhân khi tham gia hoặc chuẩn bị tham gia vào quá trình giao tiếp thực tế. Keaten và Kelly (2000) bổ sung rằng dè dặt là một vấn đề giao tiếp phức hợp bao gồm các khía cạnh nhận thức, cảm xúc và hành vi, xuất phát từ niềm tin sai lệch rằng giữ im lặng sẽ an toàn hơn là mạo hiểm để lộ sự yếu kém. Nghiên cứu cũng vận dụng quan điểm của Tsui (1996) và Jackson (2003) khi phân tích các yếu tố tâm lý, ngôn ngữ và ảnh hưởng của văn hóa Nho giáo (chú trọng tôn ti trật tự, giữ thể diện) đến hành vi im lặng của học sinh châu Á.
• Bản chất của kỹ năng nói (Speaking Skill): Dựa trên lý thuyết của Bygate (1987) và Brown & Yule (1983), kỹ năng nói là quá trình tương tác kiến tạo ý nghĩa, đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực ngôn ngữ (ngữ pháp, từ vựng, phát âm) và năng lực ngôn ngữ xã hội. Theo Ur (1996), một hoạt động nói thành công phải đảm bảo các đặc trưng: học sinh nói nhiều, sự tham gia đồng đều, động lực học tập cao và ngôn ngữ đạt mức độ chuẩn xác chấp nhận được.
• Các phương pháp giảng dạy tiếng Anh: Đối chiếu giữa Phương pháp Ngữ pháp - Dịch (Grammar-Translation Method - GTM), Phương pháp Nghe - Nói (Audio-lingual Method) và Phương pháp Giảng dạy Ngôn ngữ Giao tiếp (Communicative Language Teaching - CLT) theo định nghĩa của David Nunan (1991) cùng Richards và Rodgers (2001).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và định tính nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học của dữ liệu:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu:
  • Khách thể học sinh gồm 140 học sinh lớp 10 (78 nam và 62 nữ, độ tuổi 16) được chọn ngẫu nhiên từ 3 lớp (10A1, 10A8, 10A10) trên tổng số 10 lớp khối 10 tại Trường THPT Hoằng Hóa 4. Trình độ tiếng Anh của học sinh phần lớn ở mức tiền trung cấp (pre-intermediate).
  • Khách thể giáo viên gồm toàn bộ 9 giáo viên tiếng Anh nữ của trường, có độ tuổi từ 23 đến 52 tuổi với thâm niên công tác từ 1 năm đến gần 30 năm, tốt nghiệp từ các trường đại học ngoại ngữ và sư phạm uy tín.
  • Phỏng vấn sâu bán cấu trúc được tiến hành với 10 học sinh được lựa chọn ngẫu nhiên từ nhóm khảo sát.
• Công cụ thu thập dữ liệu: Bảng câu hỏi số 1 dành cho học sinh (10 câu hỏi đóng bằng tiếng Việt để tránh rào cản ngôn ngữ), bảng câu hỏi số 2 dành cho giáo viên (6 câu hỏi đóng bằng tiếng Anh), và phiếu phỏng vấn học sinh (mỗi buổi phỏng vấn kéo dài khoảng 15 phút, được ghi âm và gỡ băng).
• Quy trình và phương pháp phân tích: Dữ liệu định lượng từ bảng hỏi được mã hóa, xử lý thống kê mô tả thành các bảng tần số và biểu đồ tỷ lệ phần trăm. Dữ liệu định tính từ phỏng vấn được dịch thuật, phân loại theo chủ đề và trích dẫn nguyên văn nhằm lý giải sâu sắc các con số thống kê.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Dữ liệu khảo sát thực tế đã làm sáng tỏ bức tranh toàn diện về thực trạng và nguyên nhân dẫn đến sự dè dặt của học sinh trong giờ học nói:

• Động cơ và mức độ tham gia: 82% học sinh học nói tiếng Anh vì đây là môn học bắt buộc trong chương trình, 33% xem đây là công cụ giao tiếp và 24% học vì định hướng nghề nghiệp tương lai. Chỉ có 23% học sinh có động lực nội tại xuất phát từ niềm yêu thích ngôn ngữ và văn hóa. Đáng chú ý, có tới 78% học sinh ít hoặc không hề cảm thấy hứng thú với giờ học nói (51% ít hứng thú, 27% không hứng thú chút nào). Tần suất nói tiếng Anh trên lớp rất hạn chế khi 63% học sinh thừa nhận hiếm khi hoặc không bao giờ phát biểu.
• Các rào cản từ phía học sinh: Hạn chế về năng lực ngôn ngữ là nguyên nhân hàng đầu khiến học sinh giữ im lặng, cụ thể là thiếu vốn từ vựng và cấu trúc ngữ pháp (chiếm 66%), phát âm kém (chiếm 64%), và không có ý tưởng để diễn đạt (chiếm 46%). Về mặt tâm lý, 54% học sinh sợ bị bạn bè cười chê khi mắc lỗi, 51% chưa quen với việc giao tiếp bằng tiếng Anh trong lớp học, 40% do tính cách hướng nội, và 28% bị chi phối bởi quan niệm văn hóa truyền thống (e ngại thể hiện bản thân, sợ bị coi là thích khoe khoang - chiếm 13%).
• Các rào cản từ phía giáo viên và phương pháp: Có tới 54% học sinh cảm thấy mất tự tin và bối rối khi bị giáo viên ngắt lời để sửa lỗi sai ngay lập tức; 52% phản ánh giáo viên nói quá nhiều (Teacher Talking Time chiếm phần lớn tiết học), làm giảm thời lượng luyện tập của học sinh; 42% cho rằng giáo viên phân bổ lượt nói không đồng đều, thường ưu tiên gọi các học sinh khá giỏi để tiết kiệm thời gian.
• Rào cản từ môi trường và phương pháp giảng dạy: 67% giáo viên thừa nhận vẫn sử dụng phương pháp Ngữ pháp - Dịch (GTM) trong các giờ dạy nói, chỉ có 22% áp dụng phương pháp giao tiếp (CLT). 100% giáo viên khẳng định gặp trở ngại lớn từ quy mô lớp học quá đông (45 đến 52 học sinh) với trình độ không đồng đều và sự thụ động của người học; 78% giáo viên tự nhận thấy năng lực giao tiếp tiếng Anh của bản thân còn hạn chế; 55% học sinh đánh giá các nhiệm vụ nói trong sách giáo khoa Tiếng Anh 10 là khó và dài.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự mâu thuẫn sâu sắc giữa nhận thức và hành vi của người học: học sinh hiểu rõ tầm quan trọng của kỹ năng nói nhưng lại hoàn toàn thụ động trong thực hành. Khi trình bày dữ liệu qua các biểu đồ phân tích tương quan, có thể thấy nguyên nhân gây ra sự dè dặt là một cấu trúc đa tầng kết hợp giữa yếu tố chủ quan (năng lực ngôn ngữ, tâm lý lo âu) và yếu tố khách quan (phương pháp dạy học, áp lực sửa sai, sĩ số lớp).

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các kết luận của Tsui (1996) và Jackson (2003) về hiện tượng lo âu giao tiếp trong lớp học ngoại ngữ tại các nước châu Á. Văn hóa tôn sư trọng đạo và áp lực giữ thể diện khiến học sinh thà chọn giải pháp im lặng còn hơn mạo hiểm mắc lỗi trước tập thể.

Hơn nữa, việc 67% giáo viên lạm dụng phương pháp GTM đã biến giờ học nói thành giờ học cấu trúc câu và từ vựng tĩnh. Giáo viên quá tập trung vào độ chính xác (accuracy) thay vì độ trôi chảy (fluency). Khi học sinh mắc lỗi, phản xạ sửa sai ngay lập tức của giáo viên đã vô tình dập tắt động lực giao tiếp, gây ra hiện tượng đứt gãy dòng suy nghĩ và làm gia tăng cảm giác bất an ở người học.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu sự dè dặt và nâng cao tính chủ động cho học sinh:

1. Thiết kế giai đoạn chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi nói (Pre-speaking): Giáo viên cần chủ động cung cấp vốn từ vựng, mẫu câu then chốt và gợi ý ý tưởng liên quan đến chủ đề bài học (đáp ứng kỳ vọng của 69% học sinh). Cần chia nhỏ các nhiệm vụ phức tạp trong sách giáo khoa thành các bước đơn giản, phù hợp với trình độ tiền trung cấp để giảm tải áp lực nhận thức cho người học.
2. Cải tiến kỹ thuật phản hồi và sửa lỗi sai: Giáo viên tuyệt đối không ngắt lời khi học sinh đang trình bày. Cần chuyển từ việc sửa lỗi tức thì sang sửa lỗi gián tiếp (nhắc lại câu đúng một cách tự nhiên), ghi chú các lỗi phổ biến để sửa chung cho cả lớp vào cuối hoạt động, hoặc khuyến khích sửa lỗi đồng đẳng (peer correction). Điều này giúp loại bỏ tâm lý sợ mất thể diện của 54% học sinh.
3. Đa dạng hóa hoạt động dạy học giao tiếp theo nhóm và cặp: Triệt để áp dụng hình thức làm việc theo cặp/nhóm (được 100% học sinh và giáo viên ủng hộ) kết hợp các trò chơi ngôn ngữ (75% yêu thích), bài tập đóng vai và mô tả tranh ảnh. Phân công vai trò cụ thể (người ghi chép, người bấm giờ, người báo cáo) để đảm bảo mọi thành viên đều tham gia, đồng thời giảm thời lượng giáo viên nói (Teacher Talking Time) xuống dưới 30% tổng thời gian tiết học.
4. Bồi dưỡng chuyên môn và xây dựng môi trường lớp học thân thiện: Giáo viên cần tích cực tự học và tham gia các khóa tập huấn nâng cao năng lực giao tiếp tiếng Anh cũng như phương pháp CLT; duy trì thái độ thân thiện, bao dung với lỗi sai và phân bổ lượt nói công bằng, tránh tình trạng chỉ tập trung vào nhóm học sinh khá giỏi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Tài liệu này là công trình nghiên cứu ứng dụng có giá trị tham khảo cao đối với nhiều nhóm đối tượng trong ngành giáo dục:

• Giáo viên tiếng Anh bậc Trung học Phổ thông và Trung học Cơ sở: Nắm bắt được căn nguyên tâm lý khiến học sinh e ngại nói tiếng Anh, từ đó điều chỉnh phương pháp quản lý lớp học, phân bổ thời gian và kỹ thuật sửa sai phù hợp cho các lớp học có sĩ số đông.
• Cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn: Có cơ sở thực tiễn để xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng giáo viên về phương pháp dạy học giao tiếp (CLT), đồng thời điều chỉnh tiêu chí kiểm tra, đánh giá kỹ năng nói theo hướng chú trọng độ trôi chảy.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Sư phạm Tiếng Anh (ELT/TESOL): Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp (mixed methods), cách thiết kế bảng hỏi, cấu trúc bảng biểu và quy trình phân tích dữ liệu điều tra sư phạm.
• Nhà biên soạn chương trình và tác giả sách giáo khoa: Tiếp nhận phản hồi thực tế về mức độ tiếp cận của các chủ đề và nhiệm vụ nói trong sách giáo khoa lớp 10, phục vụ việc tối ưu hóa học liệu bổ trợ sát với đối tượng học sinh vùng nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm sự dè dặt (reticence) trong lớp học ngoại ngữ được hiểu như thế nào?
Sự dè dặt là trạng thái người học ngần ngại, thụ động hoặc giữ im lặng, không chịu tham gia vào các hoạt động tương tác nói dù có khả năng tiếp thu. Hiện tượng này bắt nguồn từ sự lo âu giao tiếp, thiếu tự tin về phát âm/ngữ pháp và niềm tin rằng giữ im lặng sẽ an toàn hơn việc nói sai.

2. Đâu là nguyên nhân lớn nhất khiến học sinh THPT vùng nông thôn ngại nói tiếng Anh?
Theo kết quả khảo sát, rào cản lớn nhất là sự thiếu hụt vốn từ vựng và cấu trúc ngữ pháp (66%), tiếp theo là phát âm chưa chuẩn (64%). Ngoài ra, nỗi sợ bị bạn bè chê cười khi mắc lỗi (54%) và thói quen thụ động từ các cấp học trước (51%) cũng là những rào cản tâm lý cực kỳ nghiêm trọng.

3. Vì sao giáo viên không nên sửa lỗi sai ngữ pháp ngay khi học sinh đang nói?
Việc ngắt lời đột ngột khiến 54% học sinh bị bối rối, quên mất ý định diễn đạt tiếp theo và cảm thấy mất thể diện trước tập thể. Thay vào đó, giáo viên nên ghi chép lại lỗi sai và hướng dẫn sửa chung sau khi học sinh kết thúc phần trình bày để bảo đảm tính trôi chảy của phát ngôn.

4. Phương pháp giảng dạy ngôn ngữ giao tiếp (CLT) giải quyết vấn đề dè dặt ra sao?
CLT chuyển trọng tâm lớp học từ giáo viên sang học sinh, xem ngôn ngữ là công cụ truyền tải ý nghĩa thay vì các quy tắc tĩnh. Bằng cách tổ chức làm việc nhóm, đóng vai và trò chơi, CLT tạo ra môi trường tương tác an toàn, giúp phân tán áp lực tâm lý và tăng tối đa thời lượng thực hành nói cho từng cá nhân.

5. Làm thế nào để triển khai hiệu quả hoạt động nhóm trong lớp học đông từ 45 đến 52 học sinh?
Giáo viên cần phân chia nhóm nhỏ từ 4 đến 5 học sinh với cơ cấu trình độ hỗn hợp để học sinh khá hỗ trợ học sinh yếu. Đồng thời, phải giao nhiệm vụ rõ ràng kèm giới hạn thời gian cụ thể và quy định vai trò luân phiên (nhóm trưởng, thư ký, người trình bày) nhằm tránh tình trạng một vài cá nhân chi phối toàn bộ nhóm.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ toàn diện thực trạng và nguyên nhân gây ra sự dè dặt trong giờ học nói tiếng Anh của học sinh lớp 10 Trường THPT Hoằng Hóa 4, xuất phát từ sự tương tác phức tạp giữa năng lực ngôn ngữ, tâm lý cá nhân, phương pháp giảng dạy và điều kiện cơ sở vật chất.
• Khẳng định tính ưu việt và sự cần thiết của việc chuyển đổi phương pháp giảng dạy từ Ngữ pháp - Dịch (GTM) sang Phương pháp Giao tiếp (CLT) kết hợp với các kỹ thuật quản lý lớp học linh hoạt.
• Cung cấp hệ thống giải pháp sư phạm khả thi: bổ trợ kiến thức ngôn ngữ trước khi nói, đổi mới cách thức sửa sai, tăng cường tương tác nhóm/cặp và nâng cao năng lực sư phạm của giáo viên.
• Mở ra hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai về việc thiết kế tài liệu bổ trợ chuyên sâu và thử nghiệm các mô hình can thiệp sư phạm trên quy mô toàn khối trung học phổ thông.
• Đây là tài liệu chuyên khảo giá trị dành cho các nhà giáo dục, giáo viên ngoại ngữ và học viên sau đại học đang tìm kiếm các giải pháp thực tế nhằm nâng cao chất lượng dạy và học kỹ năng nói tiếng Anh trong bối cảnh trường học Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES LÊ THỊ HỒNG MINH A STUDY INTO STUDENTS’ RETICENCE IN ENGLISH SPEAKING LESSONS: A CASE OF 10TH- FORM STUDENTS AT HOẰNG HOÁ 4 HIGH SCHOOL ( Nghiên cứu về sự dè dặt, ít nói của học sinh lớp 10 trường THPT Hoằng Hoá 4 trong các giờ học nói Tiếng Anh) M.A MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Language Teaching Methodology Code: 60 14 10 Ha Noi- 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES LÊ THỊ HỒNG MINH A STUDY INTO STUDENTS’ RETICENCE IN ENGLISH SPEAKING LESSONS: A CASE OF 10TH- FORM STUDENTS AT HOẰNG HOÁ 4 HIGH SCHOOL ( Nghiên cứu về sự dè dặt, ít nói của học sinh lớp 10 trường THPT Hoằng Hoá 4 trong các giờ học nói Tiếng Anh) M.A MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Language Teaching Methodology Code: 60 14 10 Supervisor: Dr. Nguyễn Huy Kỷ Ha Noi- 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS G.E: General Certificate of Secondary Education CLT: Communicative Language Teaching GTM: The Grammar- Translation Method No: Number U. : University HH4: Hoằng Hoá 4 ESL: English as a Second Language EFL: English as a Foreign Language iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LISTS OF CHARTS AND TABLES LISTS OF CHARTS Chart 1: Students‟ opinions on the importance of speaking skill. Chart 2: Students‟ frequency of speaking English in class time.

Chart 3: Students‟ opinions on the speaking topics of “ Tiếng Anh 10” text book. Chart 4: Teacher- related factors making students reticent in oral activities. Chart 5: Students‟ desires on communicative teaching activities. Chart 6: Teaching methods currently used in teaching speaking skill.

Chart 7: Teacher‟s attitude towards unwilling speakers. Chart 8: Techniques to create good relationship with students. LISTS OF TABLES Table 1: Students‟ reasons for learning English. Table 2: Students‟ interest in learning speaking skill.

Table 3: Students‟ opinions on the speaking tasks of “ Tiếng Anh 10” textbook. Table 4: Student- related factors making students reticent in oral activities. Table 5: Students‟ desires on what teacher should do to encourage them to speak English. Table 6: Difficulties teachers encountered in teaching speaking skill.

Table 7: Teachers‟ attitude towards mistake makers. Table 8: Techniques applied by teachers to encourage reluctant students to speak English. v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.60 TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP. iii LIST OF ABBREVIATIONS.

iv LIST OF CHARTS AND TABLES. v TABLE OF CONTENTS. vi PART A: INTRODUCTION. Objectives of the study.

Methods of the study. Significance of the study. Scope of the study. Organization of the study.

4 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW. Theoretical background of reticence .1 Definition of reticence .2 Possible causes of language learning reticence. Effects of reticence in class. Theoretical background of speaking skill in second/ foreign language learning.

Definition of speaking. Characteristics of a successful speaking activity. Approaches to the teaching of speaking. 14 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Data collection instruments. Procedures of data collection. Procedures of data analysis. 16 CHAPTER 3: DATA ANALYSIS.

Data analysis of the first survey questionnaire and the interview for students. Data analysis of the second survey questionnaire for teachers. 31 CHAPTER 4: MAJOR FINDINGS, DISCUSSIONS, RECOMMENDATIONS 32 4. Major findings and discussions.

Limitations of the study. Suggestions for further study. APPENDIX 1: SURVEY QUESTIONNAIRE FOR STUDENTS. I APPENDIX 2: SURVEY QUESTIONNAIRE FOR TEACHERS.

VII APPENDIX 3 : INTERVIEW QUESTIONS FOR STUDENTS. IX APPENDIX 4: INTERVIEW TRANSCRIPT. XI vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Rationale: It is undeniable that English is an international language and together with its increasing importance, the need of learning English is becoming more urgent than ever.

In learning English at high schools in Vietnam, speaking skill has become compulsory since the new English textbook was officially put into use in 2006. However, among the four skills, speaking seems to be the most difficult one but paid the least attention to at most high schools. While many Vietnamese students can be good at grammar, reading or writing skill, they cannot speak English correctly and fluently in real-life communication. As we can see, for a long time, the language teaching and learning have been based on the out-of-date methods in which students only passively sit, take notes but rarely contribute to the lessons.

They do not ask their teacher questions, even when they have problems. Therefore, when approaching new teaching methods such as Communicative Language Teaching (CLT), students feel passive in classroom. This results in numerous problems inflicting students in learning the speaking skill, one of which is the reticence in oral activities. There have been a variety of studies on this situation and various solutions have been given, including changing teaching methods, changing syllabus or textbooks, upgrading teachers‟ qualifications, changing formats of speaking tests and so on.

However, students‟ reticence is still common occurrence in language classrooms in Vietnam. Based on my seven-year teaching experience at HH4 high school, I know that the students rarely speak English, even in English speaking classes, though they have been learning English since they were at the lower secondary school. It is important to involve students in classroom learning activities and minimize their reticence because involvement in classroom interaction will help students explore and learn English much better. For such reasons I choose “A study into students‟ reticence in English speaking lessons: A case of 10th-form students at Hoằng Hoá 4 High School” as a theme for my thesis.

Objectives of the study: The study is carried out to meet the following objectives: 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.60 (1 ) To find out some factors causing 10th- form students at HH4 high school to be reticent in English speaking activities. (2 ) To give some suggestions to stimulate students to speak English. Research questions: In order to achieve the above-mentioned objectives, the following research questions were asked in the study: (1) What factors make 10th- form students at HH4 high school reticent in English speaking lessons? (2) What should be done to minimize the students‟ reticence in speaking English? 4. Methods of the study: To achieve the objectives of the study, several methods were used, but the researcher used mainly quantitative and qualitative methods.

Each methodology has its strengths and weaknesses, thus it cannot alone help to find out satisfactory and sufficient information. That is the reason why the researcher chose to make full use of both approaches rather than employ one so as to achieve the reliable results. The data serving the research analysis and discussions were collected by means of: +A survey questionnaire for students + A survey questionnaire for teachers + A follow-up interview for students All the comments, recommendations and conclusions provided in the study were based on the data analysis of the study. Significance of the study: Firstly, the information about students‟ reticence in English speaking lessons in this minor thesis is believed to be useful for the teachers of English in general and the English teachers at HH4 high school in particular so that they can apply suitable and effective techniques to teaching oral activities.

Secondly, this research may help raise the students‟ awareness of causes of silence they have in foreign language lessons, and from that they can make progress in speaking English. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.60 Thirdly, the study may be used as a reference on which other researchers can conduct other studies in similar areas. Scope of the study: In the previous studies, reticence in learning English has been mentioned by many researchers so far and they aimed at several levels of learners. Because of the limited time and within an M.

minor thesis, only speaking skill was chosen on the ground that speaking seems to be the most challenging language skill to English learners in Vietnam in general. Moreover, the subjects chosen for this study are 10th- form students at HH4 high school, Thanh Hoa province where the researcher is teaching. Thus, it cannot be said that the results of this study are general to other language skills and to all Vietnamese high school students. Organization of the study: This minor thesis is divided into three main parts: Part A- INTRODUCTION- contains rationale, objectives of the study, research questions, methods, significance, scope and organization of the study.

Part B- DEVELOPMENT- consists of the following chapters: - Chapter 1- Literature Review- provides the basic theoretical background of reticence such as definition, causes of reticence, effects of reticence in class; and framework of speaking skill. - Chapter 2- Methodology- deals with the picture of how the research was carried out from the first step of determining research setting, participants, data collection instruments, procedures of data collection to the last one of procedures of data analysis. - Chapter 3- Data Analysis – provides the analysis of the first survey questionnaire and the interview for students and the analysis of the second survey questionnaire for teachers. - Chapter 4 -Major findings, discussions and recommendations- shows major findings, discussions and recommendations for the teachers to minimize the students‟ reticence in English speaking lessons.

Part C- CONCLUSION- addresses the key issues in the study, limitations of the study and suggestions for further study. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.60 PART B: DEVELOPMENT CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW This chapter consists of two sections. Section one concerns the issues of reticence which include the definition of reticence, possible causes of language learning reticence and effects of reticence in class as well. Section two deals with the issues of speaking skill in second/ foreign language learning which cover many matters such as definition of speaking, characteristics of a successful speaking activity, and approaches to the teaching of speaking.

Theoretical background of reticence: Reticence on the part of students in second or foreign language classrooms has received increasing attention in recent decades. By observing, interviewing, and doing surveys, studies have revealed that learners, especially Asian learners, often seem reticent and quiet in language classes. Dick and Robinson (1995) reported that Malaysian students “preferred not to say anything during lecture discussion sessions. If an instructor asked a general question, the classes became deadly silent” (p.

Korean students “speak only when invited by their instructors” and “the professors also regard those who don‟t ask any questions as very good students” (p. Japanese students are “nervous about asking questions in class” because they are unsure if a question was appropriate and they would choose “to ask questions after class, only with teachers” (Chen, 2003, p.1 Definition of reticence: Reticence is generally viewed as an abstract concept and has been defined by many researchers. McCroskey (1977) portraits it as “an individual‟s level of fear or anxiety associated with either real or anticipated communication with another person or persons ”. Reticent people often speak less and for shorter durations; their language tends to be less comprehensible, less immediate, and less intense (Evans, 1996).

According to Keaten & Kelly (2000), reticence is a communication problem with cognitive, affective, and behavioral dimensions and is due to the belief that one is better of remaining silent than risking appearing foolish. Reticent individuals refer to those who view themselves as incompetent communicators. In their minds, reticence is typified by a set of faulty beliefs about communication, for example, good communicators speak 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.60 spontaneously and one must be born with good communication skills. The adoption of this set of beliefs creates anxiety and feelings of helplessness.

Bilmes (1994) suggests that reticence can be as basic as a substance “between sounds and before sound” (p. It may mean a great deal in human interactions (Jaworski & Sachdev, 1998). Reticence includes “the simple absence of sound” and “the relevant absence of a particular kind of sound” (Bilmes, 1994, pp.