Nghiên cứu thực trạng và đánh giá kết quả can thiệp cải thiện điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại tỉnh đồng nai năm 2018 2019

Nghiên cứu đánh giá thực trạng và kết quả can thiệp cải thiện vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai ở Đồng Nai.

• Tác giả: Nguyễn Văn Hữu
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trung Kiên
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Quản Lý Y Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Và Đánh Giá Kết Quả Can Thiệp Cải Thiện Điều Kiện Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Của Các Sở Sản Xuất Nước Uống Đóng Chai Tại Tỉnh Đồng Nai
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Các khái niệm chung về an toàn thực phẩm
• 1.2. Vai trò của tài nguyên nước
• 1.3. Các bệnh lây truyền qua đường nước ăn uống
• 1.4. Tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm về nước uống đóng chai
• 1.5. Một số qui định chất lượng nước uống đóng chai tại các nước
• 1.6. Các nghiên cứu về vệ sinh an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nước uống đóng chai
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp chọn mẫu
• 2.2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.4. Phương pháp thu thập và đánh giá số liệu
• 2.2.5. Phương pháp kiểm soát sai số
• 2.2.6. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.3. Y đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu
• 3.2. Thực trạng điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và kiến thức về thực hành sản xuất tại cơ sở sản xuất nước uống đóng chai
• 3.2.1. Thực trạng điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm cơ sở sản xuất nước uống đóng chai
• 3.2.2. Thực trạng kiến thức về thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm của người sản xuất tại cơ sở sản xuất nước uống đóng chai
• 3.3. Chất lượng mẫu nước đóng chai và các yếu tố liên quan
• 3.3.1. Chất lượng mẫu nước đóng chai
• 3.3.2. Mối liên quan giữa chất lượng nước uống đóng chai với một số yếu tố
• 3.4. Kết quả can thiệp thay đổi về điều kiện cơ sở và kiến thức về thực hành sản xuất
• 3.4.1. Kết quả can thiệp thay đổi về điều kiện cơ sở
• 3.4.2. Kết quả can thiệp thay đổi kiến thức về thực hành sản xuất
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung về cơ sở sản xuất nước uống đóng chai
• 4.2. Thực trạng an toàn thực phẩm cơ sở sản xuất nước uống đóng chai
• 4.3. Chất lượng nước uống đóng chai
• 4.4. Mối liên quan giữa chất lượng nước uống đóng chai với một số yếu tố
• 4.5. Chất lượng nước uống đóng chai theo các đặc tính về cơ sở hạ tầng
• 4.6. Chất lượng nước uống đóng chai theo đặc tính của cơ sở, điều kiện con người với chất lượng nước
• 4.7. Hiệu quả can thiệp đến cải thiện các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và kiến thức về an toàn thực phẩm
• KẾT LUẬN
• KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Nước Uống Đóng Chai Tại Đồng Nai

Nước là yếu tố thiết yếu cho sự sống và sức khỏe. Vệ sinh an toàn thực phẩm liên quan đến nước uống, đặc biệt là nước uống đóng chai, đang là vấn đề được quan tâm. Theo WHO, 80% bệnh tật liên quan đến chất lượng nước. Việc sử dụng nước uống đóng chai ngày càng phổ biến, nhưng không phải lúc nào cũng an toàn. Nghiên cứu cho thấy nhiều sản phẩm không đạt tiêu chuẩn về vi sinh và hóa học. Tại Việt Nam, nhiều cơ sở sản xuất nước uống đóng chai vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Do đó, cần có nghiên cứu đánh giá toàn diện về chất lượng nước uống đóng chai và các yếu tố liên quan để có biện pháp can thiệp kịp thời. Tỉnh Đồng Nai có nhiều cơ sở sản xuất nước uống đóng chai, và kết quả khảo sát cho thấy một tỷ lệ đáng báo động về cơ sở không đảm bảo điều kiện vệ sinh và mẫu nước nhiễm vi sinh. Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng và đánh giá kết quả can thiệp cải thiện điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai ở Đồng Nai.

1.1. Khái niệm cơ bản về an toàn thực phẩm và nước uống đóng chai

Theo Luật An toàn thực phẩm, nước uống đóng chai là sản phẩm dùng để uống trực tiếp, có thể chứa khoáng chất và CO2, không chứa đường hoặc chất tạo ngọt. Cơ sở sản xuất nước uống đóng chai là tất cả các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất loại nước này. An toàn thực phẩm là việc đảm bảo thực phẩm không gây hại đến sức khỏe con người. Điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm là các quy chuẩn kỹ thuật và quy định đối với thực phẩm và cơ sở sản xuất. Nguy cơ ô nhiễm thực phẩm là khả năng các tác nhân gây ô nhiễm xâm nhập vào thực phẩm trong quá trình sản xuất.

1.2. Tầm quan trọng của tài nguyên nước đối với sức khỏe cộng đồng

Nước chiếm phần lớn diện tích Trái Đất và đóng vai trò quan trọng trong sinh quyển. Nước cần thiết cho sự sống, tham gia vào cấu trúc sinh quyển, điều hòa khí hậu và đáp ứng nhu cầu của con người. Nước chiếm tỷ lệ lớn trong cơ thể người và liên quan đến nhiều quá trình sinh hoạt quan trọng. Thiếu nước có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe, giảm sút tinh thần và khả năng tập trung. Nước cũng có vai trò thanh lọc và giải phóng độc tố trong cơ thể. Uống đủ nước giúp hệ thống bài tiết hoạt động hiệu quả và ngăn ngừa các bệnh tật.

II. Thực Trạng Vệ Sinh An Toàn Nước Uống Đóng Chai Tại Đồng Nai

Tài nguyên nước mặt ở Đồng Nai, bao gồm hệ thống sông Đồng Nai, cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dân sinh. Tuy nhiên, chất lượng nước mặt có xu hướng ô nhiễm hữu cơ và vi sinh. Nước sông Đồng Nai có hiện tượng ô nhiễm dinh dưỡng, và sông Sài Gòn ô nhiễm cao hơn. Các kênh rạch chảy qua các thành phố cũng bị ô nhiễm hữu cơ và vi sinh ở mức đáng báo động. Tỉ lệ dân số đô thị được cấp nước sạch khá cao, nhưng tại một số khu vực, người dân vẫn sử dụng nước ngầm. Nước ngầm ở Đồng Nai tương đối phong phú, nhưng có nguy cơ bị nhiễm bẩn do hoạt động sản xuất công nghiệp, đặc biệt là kim loại nặng và các hợp chất nitơ. Ô nhiễm asen trong nước ngầm là một vấn đề toàn cầu, và cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Đánh giá chất lượng nguồn nước mặt và nước ngầm tại Đồng Nai

Chất lượng nước mặt ở Đồng Nai đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm hữu cơ và vi sinh ngày càng gia tăng. Các sông chính như sông Đồng Nai và sông Sài Gòn đều có dấu hiệu ô nhiễm dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng NH3-N vượt quá giới hạn cho phép. Các kênh rạch chảy qua khu vực đô thị cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, với mức độ ô nhiễm hữu cơ và vi sinh đáng báo động. Nguồn nước ngầm, mặc dù phong phú, cũng không tránh khỏi nguy cơ nhiễm bẩn từ hoạt động sản xuất công nghiệp, đặc biệt là các kim loại nặng và hợp chất nitơ.

2.2. Các yếu tố nguy cơ gây ô nhiễm nước uống đóng chai tại Đồng Nai

Nhiều yếu tố có thể gây ô nhiễm nước uống đóng chai tại Đồng Nai. Đầu tiên, nguồn nước đầu vào có thể bị ô nhiễm do hoạt động công nghiệp và sinh hoạt. Thứ hai, quy trình sản xuất không đảm bảo vệ sinh có thể dẫn đến nhiễm vi sinh vật. Thứ ba, việc sử dụng vật liệu đóng gói không an toàn cũng có thể gây ô nhiễm hóa học. Cuối cùng, việc bảo quản và vận chuyển không đúng cách cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng nước uống đóng chai.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Nước Uống

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Đối tượng nghiên cứu là các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại Đồng Nai. Thiết kế nghiên cứu là mô tả cắt ngang kết hợp can thiệp. Mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên phân tầng. Nội dung nghiên cứu bao gồm đánh giá điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm của cơ sở, kiến thức về thực hành sản xuất của người sản xuất, và chất lượng mẫu nước. Số liệu được thu thập thông qua phỏng vấn, quan sát và kiểm nghiệm mẫu nước. Sai số được kiểm soát bằng cách chuẩn hóa quy trình thu thập và phân tích số liệu. Số liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm thống kê.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và phương pháp chọn mẫu phù hợp

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp can thiệp để đánh giá thực trạng và hiệu quả của các biện pháp cải thiện. Đối tượng nghiên cứu là các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại Đồng Nai. Mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên phân tầng, đảm bảo tính đại diện cho các loại hình cơ sở sản xuất khác nhau. Kích thước mẫu được tính toán dựa trên các yếu tố như độ tin cậy, sai số cho phép và tỷ lệ ước tính của các chỉ tiêu quan trọng.

3.2. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng nước và điều kiện vệ sinh

Nghiên cứu tập trung vào các chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng nước và điều kiện vệ sinh. Các chỉ tiêu về chất lượng nước bao gồm chỉ tiêu vi sinh (tổng số vi khuẩn hiếu khí, E. coli, Coliforms), chỉ tiêu hóa lý (độ pH, độ cứng, hàm lượng các kim loại nặng như chì, asen, thủy ngân) và chỉ tiêu cảm quan (màu sắc, mùi vị). Điều kiện vệ sinh được đánh giá dựa trên các tiêu chí về cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình sản xuất, vệ sinh cá nhân của công nhân và hệ thống quản lý chất lượng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Uống Đóng Chai Tại Đồng Nai

Kết quả nghiên cứu cho thấy một tỷ lệ cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại Đồng Nai chưa đạt các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định. Kiến thức về thực hành sản xuất của người sản xuất còn hạn chế. Chất lượng mẫu nước chưa đạt tiêu chuẩn theo QCVN 6-1:2010/BYT về một số chỉ tiêu vi sinh và hóa học. Có mối liên quan giữa chất lượng nước và một số yếu tố như điều kiện cơ sở, kiến thức của người sản xuất. Kết quả can thiệp bằng truyền thông cho thấy sự cải thiện về điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và kiến thức của người sản xuất.

4.1. Tỷ lệ cơ sở đạt chuẩn vệ sinh và kiến thức của người sản xuất

Nghiên cứu cho thấy một tỷ lệ đáng kể các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại Đồng Nai chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định hiện hành. Bên cạnh đó, kiến thức về thực hành sản xuất của người lao động trong các cơ sở này còn nhiều hạn chế, đặc biệt là về các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm và kiểm soát chất lượng.

4.2. Đánh giá chất lượng mẫu nước và các yếu tố ảnh hưởng

Kết quả kiểm nghiệm mẫu nước cho thấy một số chỉ tiêu không đạt tiêu chuẩn theo QCVN 6-1:2010/BYT, đặc biệt là các chỉ tiêu về vi sinh vật và một số chỉ tiêu hóa học. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước bao gồm nguồn nước đầu vào, quy trình xử lý, điều kiện vệ sinh của cơ sở sản xuất và kiến thức của người lao động.

V. Giải Pháp Cải Thiện Vệ Sinh An Toàn Nước Uống Đóng Chai

Để cải thiện tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm nước uống đóng chai tại Đồng Nai, cần có các giải pháp đồng bộ. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất. Nâng cao kiến thức cho người sản xuất về vệ sinh an toàn thực phẩm. Đầu tư vào công nghệ xử lý nước hiện đại. Sử dụng vật liệu đóng gói an toàn. Tăng cường truyền thông cho người tiêu dùng về lựa chọn nước uống đóng chai an toàn. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng để đảm bảo chất lượng nước uống đóng chai.

5.1. Các biện pháp can thiệp cải thiện điều kiện vệ sinh cơ sở

Để cải thiện điều kiện vệ sinh cơ sở sản xuất, cần thực hiện các biện pháp như nâng cấp cơ sở vật chất, trang bị đầy đủ thiết bị vệ sinh, xây dựng quy trình sản xuất khép kín, đảm bảo vệ sinh cá nhân cho công nhân và thực hiện kiểm soát côn trùng, động vật gây hại.

5.2. Nâng cao kiến thức và thực hành về an toàn thực phẩm

Để nâng cao kiến thức và thực hành về an toàn thực phẩm, cần tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn cho người lao động về các quy định, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm và kiểm soát chất lượng. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định này.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Vệ Sinh An Toàn Nước Uống

Nghiên cứu cho thấy vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm nước uống đóng chai tại Đồng Nai còn nhiều thách thức. Cần có sự quan tâm và hành động từ các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cần tiếp tục nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp và đề xuất các giải pháp mới. Cần xây dựng hệ thống quản lý chất lượng nước uống đóng chai hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. An toàn thực phẩm là trách nhiệm của tất cả mọi người.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa đối với cộng đồng

Nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước uống đóng chai tại Đồng Nai. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về an toàn thực phẩm và cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách, biện pháp quản lý chất lượng nước uống đóng chai.

6.2. Các kiến nghị để cải thiện chất lượng nước uống đóng chai

Để cải thiện chất lượng nước uống đóng chai, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp sản xuất và người tiêu dùng. Các cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Người tiêu dùng cần lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được chứng nhận chất lượng và tuân thủ các hướng dẫn sử dụng, bảo quản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% bệnh tật ở các nước đang phát triển có liên quan trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt không an toàn và điều kiện vệ sinh kém. Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu tiện lợi của đời sống hiện đại, thị trường nước uống đóng chai tại Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng sản lượng trung bình trên 6% mỗi năm. Tuy nhiên, việc gia tăng nhanh chóng các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng do nguy cơ nhiễm vi sinh vật đường ruột và tồn dư hóa chất độc hại.

Tỉnh Đồng Nai là trung tâm công nghiệp trọng điểm phía Nam với mật độ dân cư và lao động nhập cư rất cao. Đến cuối năm 2017, toàn tỉnh có 120 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai. Khảo sát sơ bộ thời điểm đó cho thấy 14,21% cơ sở chưa bảo đảm điều kiện vệ sinh, 14,3% mẫu nước thành phẩm nhiễm vi sinh vật và 6,56% không đạt chỉ tiêu hóa lý. Xuất phát từ yêu cầu cấp bách của công tác quản lý y tế công cộng, đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng điều kiện cơ sở theo Nghị định 67/2016/NĐ-CP, xác định tỷ lệ mẫu nước đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 6-1:2010/BYT, đo lường kiến thức của 249 người trực tiếp sản xuất, và đánh giá hiệu quả của mô hình can thiệp truyền thông kết hợp quản lý hành chính trong giai đoạn 2018 - 2019. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng quan trọng, giúp nâng tỷ lệ kiến thức thực hành đúng từ mức nền 30,12% và thiết lập các biện pháp can thiệp bền vững cho địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết quản trị chất lượng toàn diện trong y tế công cộng và công nghiệp thực phẩm, trọng tâm là các nguyên tắc Thực hành sản xuất tốt (GMP), Thực hành vệ sinh tốt (GHP) và Phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) theo tiêu chuẩn ISO 22000. Đồng thời, đề tài tích hợp mô hình niềm tin sức khỏe và lý thuyết truyền thông thay đổi hành vi (BCC) để thiết kế các giải pháp can thiệp tác động vào nhận thức của người lao động.

Nội dung đánh giá được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn chuyên ngành cốt lõi:

• Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 quy định quyền, nghĩa vụ và nguyên tắc bảo đảm an toàn thực phẩm.
• Nghị định 67/2016/NĐ-CP quy định chi tiết về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế, cụ thể hóa thành 8 nhóm tiêu chuẩn với 22 tiêu chí về nhà xưởng, trang thiết bị và con người.
• QCVN 6-1:2010/BYT quy định các chỉ tiêu an toàn bắt buộc đối với nước uống đóng chai, bao gồm 21 chỉ tiêu hóa học, kim loại nặng nhóm A và 5 chỉ tiêu vi sinh vật gây bệnh như Coliforms, E.coli, Streptococci feacal, Pseudomonas aeruginosa, Bào tử vi khuẩn kị khí khử sulfit.
• QCVN 01:2009/BYT về chất lượng nước ăn uống dùng làm nguyên liệu đầu vào cho quá trình sản xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp nghiên cứu can thiệp cộng đồng không nhóm chứng, tiến hành so sánh trước và sau can thiệp trong khoảng thời gian từ tháng 04/2018 đến tháng 08/2019.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu được triển khai chặt chẽ:

• Chọn mẫu toàn bộ 120 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai đang hoạt động và được quản lý bởi Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Đồng Nai.
• Khảo sát toàn bộ 249 nhân viên trực tiếp tham gia vào dây chuyền sản xuất tại các cơ sở trên.
• Chọn mẫu nước thành phẩm theo phương pháp ngẫu nhiên hệ thống tại kho lưu trữ với số lượng 6 thùng hoặc 6 bình cho mỗi cơ sở, chia làm 3 phần độc lập để gửi kiểm nghiệm, lưu doanh nghiệp và đối chứng tại cơ quan quản lý.

Dữ liệu được thu thập qua bảng kiểm quan sát thực địa chuẩn hóa 22 tiêu chí và bộ câu hỏi phỏng vấn trực tiếp. Các mẫu nước được gửi kiểm nghiệm tại phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO 17025 (VILAS) thuộc Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 và Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Đồng Nai. Dữ liệu được nhập bằng phần mềm EpiData 3.1 và phân tích trên Stata 12.0. Nghiên cứu sử dụng kiểm định Chi bình phương, kiểm định Fisher và mô hình hồi quy Poisson đa biến ước lượng Tỉ số Tỉ lệ Hiện mắc (PR) với khoảng tin cậy 95% (p < 0,05) để xác định các yếu tố liên quan và kiểm soát triệt để các biến số gây nhiễu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát toàn diện trên 120 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai và 249 người lao động đã chỉ ra những phát hiện trọng tâm:

1. Đặc điểm công nghệ và nguồn nguyên liệu: Có 54,17% cơ sở (65/120) khai thác nguồn nước ngầm giếng khoan và 45,83% (55/120) sử dụng hệ thống nước máy. Quy mô sản xuất chủ yếu ở mức 1000 - 5000 lít/ngày (chiếm 65,83%). Đáng lưu ý, có đến 96,67% cơ sở vẫn vận hành theo quy trình thủ công hoặc bán tự động, chỉ 3,33% áp dụng tự động hóa hoàn toàn. Về mặt pháp lý, 100% có đăng ký kinh doanh và 98,33% có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, nhưng chỉ 8,33% hoàn thành thủ tục công bố hợp quy sản phẩm.

2. Thực trạng điều kiện vệ sinh cơ sở: Đánh giá chung cho thấy 97,5% cơ sở đạt tiêu chuẩn điều kiện vệ sinh tổng thể (đạt từ 80% tiêu chí trở lên). Tỷ lệ đạt tuyệt đối 100% ở tiêu chí địa điểm môi trường; nguồn gốc bao bì đạt 97,50%; nhà vệ sinh đạt 92,50%; hệ thống xử lý chất thải đạt 91,67%; trang thiết bị dụng cụ đạt 88,33% và điều kiện con người đạt 87,50%. Tuy nhiên, khâu thiết kế nhà xưởng một chiều và kết cấu tường trần nền còn tỷ lệ không đạt lần lượt là 16,67% và 17,50%.

3. Khoảng trống lớn về kiến thức thực hành của người lao động: Dù 86,75% người sản xuất có hiểu biết đúng về khám sức khỏe định kỳ và 85,54% hiểu đúng về tập huấn an toàn thực phẩm, kiến thức về vệ sinh bàn tay lại đạt tỷ lệ rất thấp là 38,55%. Cụ thể, chỉ 51,81% công nhân nắm vững các bước rửa tay đúng kỹ thuật và 68,67% biết rõ các thời điểm bắt buộc phải rửa tay. Tính chung toàn diện, chỉ có 30,12% (75/249 người) đạt kiến thức an toàn thực phẩm đúng, trong khi 69,88% người trực tiếp sản xuất còn thiếu hụt kiến thức chuyên môn.

4. Hiệu quả can thiệp rõ rệt: Sau 12 tháng can thiệp bằng truyền thông trực tiếp, phân phát tài liệu hướng dẫn kết hợp 2 đợt thanh tra giám sát và xử lý vi phạm hành chính, chỉ số hiệu quả can thiệp về kiến thức chung đã cải thiện vượt bậc, nâng tỷ lệ đạt chuẩn của người lao động lên trên 85% và khắc phục triệt để các tồn tại về hạ tầng cơ sở.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh sự tương phản rõ rệt giữa điều kiện cơ sở vật chất bên ngoài (97,5% đạt) và nhận thức thực hành bên trong của người lao động (chỉ 30,12% đạt chuẩn). Nguyên nhân cốt lõi là do phần lớn cơ sở có quy mô hộ gia đình, sử dụng lao động thời vụ, biến động nhân sự thường xuyên và công tác đào tạo nội bộ chưa được thực hiện định kỳ, thực chất.

Khi so sánh với các công trình khác, tỷ lệ người sản xuất có kiến thức an toàn thực phẩm đạt 30,12% trong nghiên cứu này tương đương với kết quả của tác giả Vũ Thị Hường tại Hà Nội năm 2017 (đạt 30%) và tương đồng với nghiên cứu của tác giả Lê Thanh Minh tại Long An năm 2016 khi tỷ lệ thực hành đúng chỉ đạt 23,3%. Nguy cơ mất an toàn từ các dây chuyền thủ công chiếm 96,67% và nguồn nước giếng khoan chiếm 54,17% cũng phản ánh đúng thực trạng ô nhiễm vi sinh vật từng được ghi nhận trong các báo cáo tại Sri Lanka (63% mẫu không đạt) hay Tanzania (26,2% mẫu nhiễm khuẩn).

Bức tranh thực nghiệm này có thể được hình dung một cách rõ nét thông qua biểu đồ tròn biểu diễn cơ cấu 69,88% người lao động chưa đạt kiến thức an toàn thực phẩm, đối chiếu cùng bảng phân tích hồi quy Poisson. Mô hình thống kê đa biến đã chứng minh rằng các cơ sở chưa đạt yêu cầu về kết cấu nhà xưởng, thiếu phòng chiết rót kín vô trùng và sử dụng quy trình đóng nắp thủ công có nguy cơ xuất hiện mẫu nước không đạt chất lượng cao gấp nhiều lần so với các cơ sở đầu tư tự động hóa đồng bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng khoa học thu được, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm đối với ngành sản xuất nước uống đóng chai:

1. Chuyển đổi công nghệ và tự động hóa dây chuyền: Các cơ sở sản xuất cần chủ động đầu tư nâng cấp từ quy trình thủ công (hiện chiếm 96,67%) sang hệ thống súc rửa vỏ bình, chiết rót và đóng nắp tự động khép kín. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ cơ sở tự động hóa lên ít nhất 50% vào năm 2022, giảm thiểu tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của bàn tay con người trong khu vực vô trùng.

2. Chuẩn hóa đào tạo và sát hạch thực hành vệ sinh: Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh phối hợp với Trung tâm Y tế các huyện, thành phố tổ chức định kỳ 6 tháng một lần các lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật vệ sinh bàn tay, quy trình bảo hộ lao động và kiểm soát nhiễm khuẩn cho người sản xuất. Đặt chỉ tiêu 100% công nhân trực tiếp sản xuất phải vượt qua bài kiểm tra kiến thức và thực hành trước quý 2 năm 2020.

3. Tăng cường thanh tra đột xuất và quản lý công bố hợp quy: Cơ quan quản lý chuyên ngành ngành y tế cần duy trì kế hoạch thanh kiểm tra định kỳ 2 đợt mỗi năm kết hợp kiểm tra đột xuất nguồn nước ngầm và nước thành phẩm tại kho. Kiên quyết xử phạt và đình chỉ các cơ sở chưa thực hiện công bố hợp quy sản phẩm (vốn chỉ đạt 8,33% thời điểm ban đầu), đảm bảo tỷ lệ mẫu nước đạt chuẩn QCVN 6-1:2010/BYT đạt trên 98%.

4. Kiểm soát nguồn nước thô và bảo trì hệ thống xử lý: Đối với 54,17% cơ sở sử dụng nước giếng khoan, chủ doanh nghiệp phải lắp đặt hệ thống lọc thẩm thấu ngược (RO), đèn cực tím tiệt trùng và thực hiện kiểm nghiệm định kỳ 6 tháng một lần đối với 21 chỉ tiêu kim loại nặng và hóa lý theo đúng quy định QCVN 01:2009/BYT.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý y tế và cơ quan quản lý an toàn thực phẩm: Cung cấp mô hình can thiệp thực chứng kết hợp giữa giáo dục truyền thông và thanh tra xử phạt, giúp Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tại các tỉnh thành xây dựng kế hoạch can thiệp trọng điểm và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

2. Chủ doanh nghiệp và quản lý cơ sở sản xuất nước uống đóng chai: Nắm bắt đầy đủ 22 tiêu chí chuẩn hóa nhà xưởng theo Nghị định 67/2016/NĐ-CP, từ đó chủ động cải tạo 17,50% sai lỗi kết cấu mặt bằng, hoàn thiện quy trình súc rửa bao bì và quản lý sức khỏe người lao động.

3. Học viên sau đại học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Y tế công cộng và Quản lý Y tế: Tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp thiết kế nghiên cứu can thiệp không nhóm chứng, kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống tại kho và kỹ năng xử lý mô hình hồi quy Poisson trên phần mềm Stata.

4. Kỹ sư công nghệ thực phẩm và kỹ thuật môi trường nước: Khai thác các phân tích thực nghiệm về mối liên hệ giữa nguồn nước giếng khoan chiếm 54,17% với các chỉ số lý hóa, vi sinh, làm cơ sở tối ưu hóa thiết kế hệ thống lọc nước tinh khiết quy mô công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cơ sở đạt điều kiện hạ tầng cao nhưng kiến thức của công nhân lại đạt thấp? Khảo sát ghi nhận 97,5% cơ sở đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất nhưng chỉ 30,12% công nhân có kiến thức đúng toàn diện. Lý do là hạ tầng chỉ cần đầu tư một lần ban đầu, trong khi nhân sự tại các cơ sở quy mô nhỏ thường xuyên biến động, phần lớn là lao động thời vụ chưa được đào tạo bài bản về vệ sinh bàn tay và thao tác vô trùng.

Nguồn nước giếng khoan chiếm 54,17% tiềm ẩn những rủi ro nào cho chất lượng nước thành phẩm? Nước ngầm tại khu vực phát triển công nghiệp có nguy cơ cao nhiễm kim loại nặng như asen, chì, chì và ô nhiễm nitrat hữu cơ. Nếu hệ thống màng lọc RO và khử trùng không được bảo dưỡng định kỳ, các chất độc hại và vi sinh vật yếm khí sẽ tồn dư trong nước thành phẩm, vượt giới hạn cho phép của QCVN 6-1:2010/BYT.

Quy chuẩn QCVN 6-1:2010/BYT quy định kiểm nghiệm những chỉ tiêu vi sinh vật bắt buộc nào? Quy chuẩn yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt 5 chỉ tiêu vi sinh vật với giới hạn cho phép bằng 0 trong 250ml nước thành phẩm, gồm có Coliform tổng số, E.coli hoặc Coliform chịu nhiệt, Streptococci feacal, trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas aeruginosa và Bào tử vi khuẩn kị khí khử sulfit.

Phương pháp can thiệp nào mang lại hiệu quả cải thiện rõ nét nhất trong nghiên cứu? Mô hình can thiệp kết hợp truyền thông trực tiếp tại cơ sở, phân phát tài liệu trực quan và triển khai 2 đợt thanh tra giám sát có xử phạt hành chính đã nâng chỉ số hiệu quả can thiệp lên mức cao, giúp tỷ lệ người lao động đạt kiến thức an toàn thực phẩm tăng từ 30,12% lên trên 85%.

Doanh nghiệp sản xuất nước uống đóng chai cần ưu tiên khắc phục những thủ tục pháp lý nào? Mặc dù 98,33% cơ sở có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, tỷ lệ công bố hợp quy chất lượng chỉ đạt 8,33%. Doanh nghiệp cần khẩn trương thực hiện kiểm nghiệm định kỳ 21 chỉ tiêu nhóm A và đăng ký bản công bố hợp quy tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định của Bộ Y tế.

Kết luận

• Đề tài đã khảo sát toàn diện 120 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại Đồng Nai, ghi nhận 97,5% cơ sở đạt tiêu chuẩn vệ sinh chung nhưng có tới 96,67% vận hành bằng công nghệ thủ công và 54,17% phụ thuộc vào nước ngầm.
• Phát hiện khoảng trống lớn trong thực hành khi chỉ có 30,12% người lao động đạt kiến thức đúng toàn diện, trong đó kiến thức về vệ sinh bàn tay đạt mức thấp nhất với 38,55%.
• Mô hình can thiệp kết hợp truyền thông giáo dục sức khỏe và tăng cường thanh tra hành chính đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội, nâng tỷ lệ kiến thức đạt chuẩn của 249 công nhân lên trên 85%.
• Nghiên cứu đóng góp cơ sở dữ liệu dịch tễ học và phương pháp luận quản lý y tế thực chứng, hỗ trợ trực tiếp cho các nhà hoạch định chính sách an toàn thực phẩm tại các vùng kinh tế trọng điểm.
• Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần duy trì công tác giám sát định kỳ trong giai đoạn 2020 - 2025, đẩy mạnh tự động hóa dây chuyền sản xuất để bảo vệ bền vững sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Nước là một thực phẩm cần thiết cho đời sống và nhu cầu sinh lý của cơ thể. Bên cạnh đó, chất lượng nước cũng đang là vấn đề quan tâm hàng đầu của Y tế công cộng, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) 80% các bệnh tật của con người có liên quan đến chất lượng nước. Ngày nay, với sự phát triển của kinh tế, xã hội thì việc sử dụng nước uống đóng chai đang ngày trở lên phổ biến và tăng nhanh ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Có nhiều lý do người tiêu dùng tìm đến nước uống đóng chai, trong đó có sự tiện lợi tinh khiết, sạch sẽ và có chất lượng tốt.

Tuy nhiên, thực tế nước uống đóng chai không phải luôn luôn an toàn. Theo nghiên cứu điều tra ở Sri Lanka cho thấy 63% nước uống đóng chai của các thương hiệu lưu hành trên thị trường có lượng vi sinh vật và hóa học vượt quá mức cho phép [55]. Nghiên cứu của tác giả Kassenga, G. R ở Tanzania cho thấy nhiễm vi sinh ở nước uống đóng chai là 26,2%[56].

Báo cáo công tác kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế năm 2007 thì chất lượng nước uống đóng chai không đạt về vi sinh là 42,9%. Qua đợt thanh tra, kiểm tra 538 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai của Bộ Y tế tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Bắc Giang cho thấy: số cơ sở vi phạm là150 (27,8%). Số mẫu nước được kiểm nghiệm không đạt chất lượng 44/177 (24,8%)[24]. Cho đến nay, ở Việt Nam đã có một số nghiên cứu về chất lượng nước uống đóng chai.

Tuy nhiên, các nghiên cứu này chỉ tập trung vào việc khảo sát đánh giá chất lượng nước bán trên thị trường chưa đánh giá được các yếu tố nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước đầu vào và cũng chưa có nghiên cứu nào đánh giá chất lượng nước uống đóng chai theo QCVN 6-1:2010/BYT, đây là quy định mới nhất về chất lượng nước uống đóng chai. Do đó, việc đánh giá 2 tổng thể chất lượng nước uống đóng chai theo qui chuẩn việt nam tại các cơ sở sản xuất và các yếu tố có liên quan là hết sức cần thiết để thiết kế chương trình can thiệp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng nước [7],[8]. Tỉnh Đồng Nai là một tỉnh thuộc miền Đông Nam bộ, theo thống kê của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm đến 9/2017 đã có 120 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai. Qua khảo sát 63 cơ sở năm 2017 có 14,21% cơ sở không đảm bảo điều kiện vệ sinh cơ sở, 14,3% mẫu nhiễm vi sinh vật, 6,56% mẫu không đạt chỉ tiêu về lý hoá [17], đây là con số đáng báo động về chất lượng nước uống đóng chai.

Từ thực tế đó, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu thực trạng và đánh giá kết quả can thiệp cải thiện điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai tại tỉnh Đồng Nai năm 2018-2019”.Nghiên cứu được tiến hành với các mục tiêu sau: 1. Xác định tỉ lệ cơ sở sản xuất nước uống đóng chai đạt các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo Nghị định 67/2016/NĐ-CP và kiến thức về thực hành sản xuất tại tỉnh Đồng Nai năm 2018-2019. Xác định tỉ lệ mẫu nước uống đóng chai thành phẩm tại các cơ sở sản xuất đạt chất lượng theo QCVN 6-1:2010/BYT và một số yếu tố liên quan tại tỉnh Đồng Nai năm 2018-2019. Đánh giá kết quả can thiệp bằng truyền thông cải thiện các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và kiến thức về thực hành sản xuất của người sản xuất nước uống đóng chai tại tỉnh Đồng Nai.

3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Các khái niệm chung về an toàn thực phẩm Trong nghiên cứu này, căn cứ Luật an toàn thực phẩm sử dụng một số từ ngữ [18],[38]. Nƣớc uống đóng chai Sản phẩm nước uống đóng chai (NUĐC) được sử dụng để uống trực tiếp, có thể có chứa khoáng chất và carbon dioxyd (CO2) tự nhiên hoặc bổ sung nhưng không phải là nước khoáng thiên nhiên đóng chai và không chứa đường, các chất tạo ngọt, các chất tạo hương hoặc bất kỳ chất nào khác. Cơ sở sản xuất nƣớc uống đóng chai Cơ sở sản xuất nước uống đóng chai là tất cả các cơ sở, doanh nghiệp, công ty sản xuất nước uống đóng chai.

An toàn thực phẩm An toàn thực phẩm là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại đến sức khỏe, tính mạng con người. Điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm Điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm là những quy chuẩn kỹ thuật và những quy định khác đối với thực phẩm, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành nhằm mục đích bảo đảm thực phẩm an toàn đối với sức khoẻ, tính mạng con người. Nguy cơ ô nhiễm thực phẩm Nguy cơ ô nhiễm thực phẩm là khả năng các tác nhân gây ô nhiễm xâm nhập vào thực phẩm trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Chất lƣợng sản phẩm và tiêu chuẩn chất lƣợng sản phẩm - Chất lượng sản phẩmlà tổng thể những thuộc tính (những chỉ tiêu kỹ thuật, những đặc trưng) của chúng, được xác định bằng các thông số có thể đo được, so sánh được, phù hợp với các điều kiện kỹ thuật hiện có, thể hiện khả năng đáp ứng nhu cầu xã hội và của cá nhân trong những điều kiện sản xuất tiêu dùng xác định, phù hợp với công dụng của sản phẩm.

- Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩmlà văn bản kỹ thuật quy định các đặc tính, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, phương pháp thử các đặc tính, yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm, các yêu cầu về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển, bảo quản sản phẩm, các yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng và các vấn đề khác có liên quan đến chất lượng sản phẩm. Vai trò của tài nguyên nƣớc 1. Sơ lƣợc về tài nguyên nƣớc Trái đất có khoảng 361 triệu km2 diện tích các đại dương(chiếm 71% diện tích bề mặt trái đất). Tài nguyên nước ngọt chiếm 28,25 triệu km3 (1,88% thủy quyển), nhưng phần lớn lại ở dạng đóng băng ở hai cực trái đất (hơn 70% lượng nước ngọt).Các nguồn nước trong tự nhiên không ngừng vận động và chuyển trạng thái (lỏng, rắn, khí), tạo nên vòng tuần hoàn nước trong sinh quyển: nước bốc hơi, ngưng tụ và mưa.

Nƣớc cần cho sự sống Nước tham gia vào thành phần cấu trúc sinh quyển, điều hòa các yếu tố khí hậu, đất đai và sinh vật. Nước còn đáp ứng những nhu cầu đa dạng của con người trong sinh hoạt hằng ngày, tưới tiêu cho nông nghiệp, sản xuất công nghiệp, sản xuất điện năng và tạo ra nhiều cảnh quan đẹp. Nước rất cần thiết cho hoạt động sống của con người cũng như các sinh vật. Nước chiếm 74% trọng lượng trẻ sơ sinh, 55% đến 60% cơ thể nam trưởng thành, 50% cơ thể nữ trưởng thành.

Nước cần thiết cho sự tăng trưởng 5 và duy trì cơ thể bởi nó liên quan đến nhiều quá trình sinh hoạt quan trọng. Nhiều nghiên cứu trên thế giới cho thấy con người có thể sống nhịn ăn trong năm tuần, nhưng nhịn uống nước thì không quá năm ngày và nhịn thở không quá năm phút. Khi đói trong một thời gian dài, cơ thể sẽ tiêu thụ hết lượng glycogen, toàn bộ mỡ dự trữ, một nửa lượng protein để duy trì sự sống. Nhưng nếu cơ thể chỉ cần mất hơn 10% nước là đã nguy hiểm đến tính mạng và mất 20- 22% nước sẽ dẫn đến tử vong [33].

Theo nghiên cứu của Viện dinh dưỡng quốc gia, khoảng 80% thành phần mô não được cấu tạo bởi nước, việc thường xuyên thiếu nước làm giảm sút tinh thần, khả năng tập trung kém và đôi khi mất trí nhớ. Nếu thiếu nước, sự chuyển hóa protein và enzym để đưa chất dinh dưỡng đến các bộ phận khác của cơ thể sẽ gặp khó khăn. Ngoài ra, nước còn có nhiệm vụ thanh lọc và giải phóng những độc tố xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa và hô hấp một cách hiệu quả. Uống đủ nước làm cho hệ thống bài tiết được hoạt động thường xuyên, bài thải những độc tố trong cơ thể, có thể ngăn ngừa sự tồn đọng lâu dài của những độc tố gây bệnh ung thư: uống nước nhiều hằng ngày giúp làm loãng và gia tăng lượng nước tiểu bài tiết cũng như góp phần thúc đẩy sự lưu thông toàn cơ thể, từ đó ngăn ngừa hình thành của các loại sỏi: đường tiết niệu, bàng quang, niệu quản v.

Nước cũng là một biện pháp giảm cân hữu hiệu và đơn giản, nhất là uống một ly nước đầy khi cảm thấy đói hoặc trước mỗi bữa ăn. Tài nguyên nƣớc tại Đồng Nai Tài nguyên nước mặt - nước máy: hệ thống sông Đồng Nai là hệ thống sông lớn thứ hai ở phía Namvà đứng thứ ba toàn quốc.Hiện tại các sông đang được khai thác để dùng cho thuỷ điện Trị An và thuỷ lợi Dầu Tiếng. Các con sông này và nguồn nước ngầm tạo nên nguồn nuớc dồi dào đủ cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dân sinh [49],[50]. 6 Chất lượng nước mặt vùng hạ lưu và các kênh rạch có xu hướng gia tăng ô nhiễm hữu cơ và vi sinh, cụ thể, chất lượng nước sông Đồng Nai có hiện tượng ô nhiễm dinh dưỡng hàm lượng NH3 - N vượt giới hạn cho phép 2,5 lần.

Chất lượng nước sông Sài Gòn ô nhiễm cao hơn so với sông Đồng Nai, hàm lượng NH3 - N vượt giới hạn cho phép 3,0 lần. Các kênh rạch chảy qua các nội ô thành phố Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch, Vĩnh Cửu đã bị ô nhiễm hữu cơ, vi sinh ở mức đáng báo động, hàm lượng NH3 - N vượt từ 2,5 - 7 lần, nhất là các kênh, suối.Mức độ ô nhiễm các kênh rạch này có xu hướng tiếp tục gia tăng [50],[51]. Theo báo cáo năm 2011 của Trung tâm Y tế dự phòng Đồng Nai, tổng số nhà máy nước, trạm cấp nước tập trung có khả năng cung cấp nước cho 500 người trở lên trên địa bàn là: 07, từ 500 người trở xuống là 29. Kết quả xét nghiệm nước của các nhà máy nước, trạm cấp nước cho 500 người trở lên tổng số mẫu đạt tiêu chuẩn vệ sinh theo QCVN 02:2009/BYT [8] về Qui chuẩn kỹ thuật nước sinh hoạt là 153/171 (mẫu), chiếm 89,5%, trong đó mẫu không đạt về các chỉ tiêu lý hoá là 18 (mẫu) chiếm 10,5%.