Nghiên cứu ung thư biểu mô tế bào gan tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên khảo phân tích Đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và hình ảnh cộng hưởng từ ung thư biểu mô tế bào gan, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị An
• Người hướng dẫn: TS. BS Doãn Văn Ngác
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Y đa khoa
• Đề tài: Nghiên cứu về ung thư biểu mô tế bào gan
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• BẢNG DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. SỬ LÝ VÀ DỊCH TỄ VỀ CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ
• 1.2. GIẢI PHẪU GAN
• 1.2.1. Hình thái bên ngoài và chức năng gan
• 1.2.2. Các mạch máu gan
• 1.2.2.1. Hệ thống đi vào gan
• 1.2.2.2. Hệ thống mạch máu đi ra khỏi gan
• 1.2.2.3. Đặc điểm cấp máu của UTBMTBG
• 1.2.3. Sự phân chia thùy gan và mặt giải phẫu gan có bán thùy
• 1.2.4. Mô học của gan
• 1.2.5. Giải phẫu bệnh của ung thư biểu mô tế bào gan
• 1.3. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VÀ CÁC XÉT NGHIỆM CẦN LÀM
• 1.3.1. Triệu chứng lâm sàng
• 1.3.2. Các xét nghiệm cần làm
• 1.4. CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH UNG THƯ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN
• 1.4.1. Siêu âm
• 1.4.2. Chụp cắt lớp vi tính (CLVT)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ung thư biểu mô tế bào gan tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Nghiên cứu về ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) tại Đại học Quốc gia Hà Nội đã được thực hiện nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình bệnh lý này. UTBMTBG là một trong những loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam, chiếm tỷ lệ cao trong các bệnh ung thư gan. Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định các yếu tố nguy cơ mà còn tìm hiểu các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiệu quả.

1.1. Đặc điểm và tình hình ung thư biểu mô tế bào gan tại Việt Nam

Tại Việt Nam, UTBMTBG chiếm khoảng 75-85% các loại ung thư gan. Năm 2020, có khoảng 26.428 ca mắc mới và 25.272 ca tử vong do ung thư gan. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm viêm gan virus B, C, và các yếu tố môi trường như aflatoxin.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu về ung thư biểu mô tế bào gan

Mục tiêu của nghiên cứu này là mô tả các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và hình ảnh cộng hưởng từ của UTBMTBG. Điều này giúp nâng cao khả năng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân.

II. Các thách thức trong việc chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan

Chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan gặp nhiều thách thức do triệu chứng không rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng. Việc thiếu các phương pháp chẩn đoán chính xác và kịp thời là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tử vong cao.

2.1. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của ung thư gan

Triệu chứng lâm sàng của UTBMTBG thường không rõ ràng, bao gồm gãy sút cân, đau hạ sườn phải, và gan to. Các xét nghiệm cận lâm sàng như Alpha-fetoprotein (AFP) có thể giúp phát hiện sớm nhưng không phải lúc nào cũng chính xác.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CLVT) có thể không phát hiện được khối u nhỏ. Điều này dẫn đến việc chẩn đoán muộn và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp chẩn đoán ung thư gan hiệu quả

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại như siêu âm, CLVT và cộng hưởng từ (MRI) để xác định đặc điểm của ung thư biểu mô tế bào gan. Việc áp dụng các phương pháp này giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và điều trị.

3.1. Phương pháp siêu âm trong chẩn đoán ung thư gan

Siêu âm là phương pháp đầu tay trong chẩn đoán UTBMTBG. Nó giúp xác định hình dạng, kích thước và vị trí của khối u. Tuy nhiên, độ nhạy của siêu âm còn phụ thuộc vào kỹ năng của bác sĩ và tình trạng bệnh nhân.

3.2. Chụp cắt lớp vi tính CLVT và cộng hưởng từ MRI

CLVT và MRI cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về khối u gan. CLVT có độ nhạy cao trong việc phát hiện khối u lớn hơn 2 cm, trong khi MRI giúp đánh giá chính xác hơn về tính chất của khối u.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong điều trị ung thư gan

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại đã giúp phát hiện sớm ung thư biểu mô tế bào gan. Điều này không chỉ nâng cao tỷ lệ sống sót mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

4.1. Tỷ lệ sống sót và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân UTBMTBG đã được cải thiện đáng kể nhờ vào việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân cũng được nâng cao nhờ vào các phương pháp điều trị hiện đại.

4.2. Ứng dụng các phương pháp điều trị mới

Các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị đã được áp dụng hiệu quả trong điều trị UTBMTBG. Việc kết hợp các phương pháp này giúp tăng cường hiệu quả điều trị và giảm thiểu tác dụng phụ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong nghiên cứu ung thư gan

Nghiên cứu về ung thư biểu mô tế bào gan tại Đại học Quốc gia Hà Nội đã mở ra nhiều hướng đi mới trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn.

5.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực ung thư gan

Cần nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố nguy cơ và cơ chế phát triển của UTBMTBG. Việc này sẽ giúp phát triển các phương pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng

Nâng cao nhận thức về ung thư biểu mô tế bào gan trong cộng đồng là rất quan trọng. Điều này giúp người dân hiểu rõ hơn về bệnh và chủ động trong việc khám sức khỏe định kỳ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯äNG Đ¾I HâC Y D¯þC NGUYÄN THà AN Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG, CÀN LÂM SÀNG VÀ HÌNH ÀNH CàNG H¯æNG TĆ UNG TH¯ BIÂU MÔ T¾ BÀO GAN KHÓA LUÀN TÞT NGHIÆP Đ¾I HâC NGÀNH HâC Y ĐA KHOA HÀ NàI – 2023 Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯äNG Đ¾I HâC Y D¯þC Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG, CÀN LÂM SÀNG VÀ HÌNH ÀNH CàNG H¯æNG TĆ UNG TH¯ BIÂU MÔ T¾ BÀO GAN KHÓA LUÀN TÞT NGHIÆP NGÀNH HâC Y ĐA KHOA Khóa: QH.Y Ng°åi h°ãng d¿n: TS. BS DOÃN VN NGâC HÀ NàI – 2023 LäI CÀM ¡N Đà hoàn thành khóa luÁn này, tôi xin bày tß lòng bi¿t ¢n sâu sắc tãi: Ban giám hiáu, phòng Đào t¿o, phòng Công tác sinh viên Tr°ßng Đ¿i hác Y D°ÿc – Đ¿i hác Quác gia Hà Nái, các thÃy cô á khoa ChÅn đoán hình ¿nh, các anh chß á Phòng K¿ ho¿ch táng hÿp bánh vián E đã giúp đÿ tôi rÁt nhiÁu trong thßi gian lÁy sá liáu và hoàn thành khóa luÁn. Tôi xin bày tß lòng bi¿t ¢n sâu sắc tãi TS. Doãn Văn Ngác, Phó chā nhiám bá môn ChÅn đoán hình ¿nh, Tr°ßng Đ¿i hác Y D°ÿc – Đ¿i hác Quác gia Hà Nái, bác sĩ khoa ChÅn đoán hình ¿nh – Bánh vián E, ng°ßi thÃy đã trực ti¿p chß b¿o, giúp đÿ, h°ãng d¿n tÁn tình, cho tôi những kinh nghiám quý báu, luôn đáng viên và t¿o mái điÁu kián cho tôi hoàn thành tát khóa luÁn này.

Tôi xin bày tß lòng bi¿t ¢n đ¿n những thÃy cô đã d¿y b¿o, dìu dắt, d¿y dß tôi tÁn tình, không chß uyên bác vÁ ki¿n thăc mà còn là tÁm g°¢ng sáng vÁ đ¿o đăc, y đăc. Cuái cùng, tôi xin bày tß lòng bi¿t ¢n sâu sắc tãi gia đình, b¿n bè, những ng°ßi đã luôn bên c¿nh đáng viên tôi, giúp đÿ tôi trong quá trình hác tÁp, nghiên cău đà hoàn thành khóa luÁn. Hà Nội, ngày 22 tháng 05 năm 2023 Sinh viên Nguyßn Thß An LäI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đÁ tài nghiên cău trên là do chính tôi thực hián d°ãi sự h°ãng d¿n cāa TS. BS Doãn Văn Ngác, không sao chép cāa bÁt kỳ ai.

Các sá liáu, k¿t qu¿ nghiên cău trong luÁn văn là trung thực và ch°a tąng đ°ÿc công bá á bÁt kỳ công trình nghiên cău nào, các tài liáu liên quan đ¿n đÁ tài, đ°ÿc trích d¿n trong đÁ tài đÁu đã đ°ÿc công bá. N¿u có gì sai trái vãi quy đßnh, tôi xin hoàn toàn chßu trách nhiám tr°ãc hái đßng chÁm khóa luÁn tát nghiáp. Hà Nội, ngày 22 tháng 05 năm 2023 Nguyßn Thß An BÀNG DANH MĀC TĆ NG¯ VI¾T TÂT STT TĆ THAY TH¾ CHO 1 BCLC Barcelona Clinic Liver Cancer 2 BN Bánh nhân 3 CHT Cáng h°áng tą 4 CLVT Cắt lãp vi tính 5 CT Computer Tomography 6 ĐM Đáng m¿ch 7 ECOG Eastern Cooperative Oncology Group 8 GPB Gi¿i ph¿u bánh 9 HCC Hepato Cellular Carcinoma 10 MSCT Multislice Computer Tomography 11 INR International Normalised Ratio 12 LI-RADS Liver Imaging Reporting and Data System 13 MRI Magnetic Resonance Image 14 PS Performance Status 15 TM Tĩnh m¿ch 16 TMC Tĩnh m¿ch cća 17 UTBMTBG Ung th° biÃu mô t¿ bào gan MĀC LĀC ĐÀT VÀN ĐÀ. 3 TàNG QUAN TÀI LIàU.

S¡ L¯£C VÀ DkCH TË VC CCC YËU TÔ NGUY C¡. Nguyên nhân và các y¿u tá nguy c¢. GIKI PHÃU GAN. Hình thà bên ngoài và chăc năng gan.

Sự phân chia thùy gan. MÔ HàC CĀA GAN. GIKI PHÃU BàNH CĀA UNG TH¯ BIÂU MÔ TË BÀO GAN. TRIàU CHĂNG LÂM SÀNG VÀ CÀN LÂM SÀNG.

Triáu chăng lâm sàng. Các xét nghiám cÃn làm. CHÄN ĐOCN HÌNH KNH UTBMTBG. Chÿp cắt lãp vi tính (CLVT).

PET và PET/CT. CàNG H¯àNG TĄ (CHT) GAN. ChÁt đái quang trong chÿp CHT gan. ĐÁc điÃm hình ¿nh CHT cāa UTBMTBG.

CHÄN ĐOCN XCC ĐkNH UTBMTBG. Tiêu chuÅn chÅn đoán xác đßnh. Phân lo¿i giai đo¿n bánh. ĐIÀU TRk UNG TH¯ BIÂU MÔ TË BÀO GAN.

TÂM SOCT UNG TH¯ BIÂU MÔ TË BÀO GAN. TÌNH HÌNH NGHIÊN CĂU TRONG VC NGOCI N¯âC. 26 ĐàI T¯£NG VC PH¯¡NG PHCP NGHIÊN CĂU. ĐàI T¯£NG NGHIÊN CĂU.

Tiêu chuÅn lựa chán. Tiêu chuÅn lo¿i trą. PH¯¡NG PHCP NGHIÊN CĂU. Ph°¢ng pháp thu thÁp thông tin.

Quy trình chÿp CHT. BIËN Sà NGHIÊN CĂU. ĐÁc điÃm hình ¿nh CHT:. PH¯¡NG PHCP XĆ LÝ Sà LIàU.

30 KËT QUK NGHIÊN CĂU. ĐÀC ĐIÂM LÂM SÀNG VÀ CÀN LÂM SÀNG. VÁ giãi tính và tuái. ĐÁc điÃm triáu chăng lâm sàng.

ĐÀC ĐIÂM HÌNH KNH CàNG H¯àNG TĄ. ĐÁc điÃm vß trí, sá l°ÿng và kích th°ãc u. ĐÁc điÃm hình ¿nh trên các chußi xung. Tiêu chuÅn chÅn đoán ung th° biÃu mô t¿ bào gan.

ĐÀC ĐIÂM LÂM SÀNG VÀ CÀN LÂM SÀNG. ĐÁc điÃm vÁ tuái và giãi tính. ĐÁc điÃm triáu chăng lâm sàng. Tình tr¿ng x¢ gan cāa bánh nhân.

ĐÀC ĐIÂM HÌNH KNH CHT CĀA UTBMTBG. Sá l°ÿng, vß trí và kích th°ãc khái u. ĐÁc điÃm hình ¿nh UTBMTBG trên phim CHT. Tiêu chuÅn chÅn đoán ung th° biÃu mô t¿ bào gan.

ĐÁc điÃm lâm sàng, cÁn lâm sàng cāa UTBMTBG. ĐÁc điÃm hình ¿nh CHT cāa UTBMTBG. 49 TÀI LIàU THAM KHKO. DANH MĀC CÁC BÀNG B¿ng 1.

B¿ng phân lo¿i giai đo¿n bánh cāa BCLC. B¿ng điÃm đánh giá chăc năng gan Child-Pugh. Tß lá có tiÁn sć mắc viêm gan virus B, C. Các triáu chăng lâm sàng.

Mát sá xét nghiám cÁn lâm sàng. Nßng đá AFP huy¿t thanh. Tß lá bánh nhân theo măc đá x¢ gan Child – Pugh. Vß trí khái u trên phim CHT.

Sá l°ÿng khái u trên phim CHT. Kích th°ãc khái u trên phim CHT. ĐÁc điÃm hình ¿nh UTBMTBG trên chußi xung T2W, T1W. ĐÁc điÃm UTBMTBG trên chußi xung T1W sau tiêm thì ĐM.

ĐÁc điÃm UTBMTBG trên chußi xung T1W thì TMC/thì muán 38 B¿ng 3. ĐÁc điÃm hình ¿nh UTBMTBG trên chußi xung Diffusion. Tß lá UTBMTBG có huy¿t khái TMC ác tính. Tß lá chÅn đoán UTBMTBG theo tiêu chuÅn.

39 DANH MĀC CÁC BIÂU Đà BiÃu đß 3. 2: Phân bá nhóm tuái. 30 DANH MĀC CÁC HÌNH ÀNH Hình 1. Sự phân chia thùy gan.

à Ung th° biÃu mô t¿ bào gan chi¿m h¿t thùy ph¿i gan. Các hình ¿nh khác nhau cāa UTBMTBG trên siêu âm. Hình ¿nh CLVT cāa Ung th° biÃu mô t¿ bào gan. Tr°ßng hÿp bắt thuác không điÃn hình cāa UTBMTBG.

6: Hình ¿nh CHT cāa UTBMTBG. UTBMTBG á bánh nhân nam 71 tuái bß x¢ gan. UTBMTBG vß trí thùy gan trái cāa BN. UTBMTBG tính chÁt đa á cāa BN.

UTBMTBG trên CHT cāa BN. UTBMTBG trên CHT cāa BN. UTBMTBG trên CHT cāa BN. UTBMTBG trên CHTcāa BN.

38 Đ¾T VÂN ĐÀ Ung th° biÃu mô t¿ bào gan (UTBMTBG) hay Hepatocellular Carcinoma (HCC) là bánh lý ung th° gan nguyên phát có ngußn gác tą t¿ bào hoÁc biÃu mô gan. UTBMTBG chi¿m 75 - 85% các lo¿i ung th° gan nguyên phát. Năm 2020, Tá chăc Y t¿ Th¿ giãi ghi nhÁn ung th° gan nguyên phát là bánh lý ung th° phá bi¿n thă 6 vãi 905.677 ca mắc mãi và là nguyên nhân gây tć vong đăng thă 3 trên toàn th¿ giãi vãi 830.180 ca tć vong& Y¿u tá nguy c¢ chính cāa UTBMTBG là viêm gan virus B, viêm gan virus C, Aflatoxin, NAFLD, nghián r°ÿu, thąa cân béo phì, đái tháo đ°ßng type 2. Các y¿u tá nguy c¢ ¿nh h°áng khác nhau tùy vào tąng khu vực [1].

Viát Nam đ°ÿc cho là vùng dßch tß cāa viêm gan virus B, đßng thßi cũng là vùng có tỷ lá mắc UTBMTBG cao vãi 26.428 ca mắc mãi và 25.272 ca tć vong do ung th° gan trong năm 2020. Tỷ lá tć vong sau 5 năm á mái lăa tuái là Viác chÅn đoán và điÁu trß sãm đà gi¿m tỷ lá tć vong và kéo dài sự sáng cho bánh nhân đang là vÁn đÁ cÃn đÁt ra trong lúc này. Tỷ lá tć vong sau 5 năm á mái lăa tuái là 29. Sá liáu GLOBOCAN 2018 – 2020 cho thÁy ung th° gan trá thành nguyên nhân d¿n đÃu trong các lo¿i ung th°, và cũng là lo¿i ung th° có tỷ lá tć vong cao nhÁt t¿i Viát Nam.

Tỷ lá mắc mãi và tỷ lá tć vong cao, trong khi nÁn kinh t¿ đang phát triÃn là mát thách thăc đái vãi ch°¢ng trình sàng lác và chÅn đoán bánh [1]. Hián nay, do sự phát triÃn cāa các ph°¢ng pháp chÅn đoán hình ¿nh nh° siêu âm, chÿp cắt lãp vi tính có thà phát hián đ°ÿc các khái u d°ãi 2cm. Tuy nhiên, mát sá khái UTBMTBG trên siêu âm và cắt lãp vi tính không đÁc hiáu, khó xác đßnh b¿n chÁt tán th°¢ng trên nÁn gan x¢ [2]. Đó là các khái u có kích th°ãc nhß và c¿ các khái u có kích th°ãc lãn khó đánh giá tính chÁt ngÁm thuác trên phim chÿp CLVT, ngoài ra còn các tr°ßng hÿp dß ăng thuác c¿n quang có cháng chß đßnh đái vãi ph°¢ng pháp chÿp CLVT có tiêm thuác c¿n quang, cáng h°áng tą là chß đßnh thích hÿp cho các tr°¢ng hÿp này.

Chúng tôi thực hián đÁ 1 tài: <Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và hình ảnh cộng hưởng từ ung thư biểu mô tế bào gan= vãi 2 mÿc tiêu: (1) Mô tả các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh ung thư biểu mô tế bào gan. (2) Mô tả đặc điểm hình ảnh cộng hưởng từ của ung thư biểu mô tế bào gan. 2 CH¯¡NG 1 TâNG QUAN TÀI LIÆU 1. S¡ L¯þC VÀ DàCH TÄ V䄃 CCC Y¾U TÔ NGUY C¡ 1.

Dách tÅ hãc Ung th° biÃu mô t¿ bào gan là lo¿i tán th°¢ng th°ßng gÁp nhÁt trong các lo¿i ung th° t¿i gan (chi¿m kho¿ng 85% các khái u ác tính cāa gan), nằm trong sáu lo¿i ung th° phá bi¿n nhÁt trên th¿ giãi và nằm trong ba lo¿i ung th° phá bi¿n nhÁt t¿i Viát Nam. UTBMTBG đăng đÃu trong các nguyên nhân gây tć vong liên quan đ¿n ung th° t¿i Viát Nam. T¿i Viát Nam, ch°a có sá liáu quác gia đ°ÿc công bá chính thăc vÁ xuÁt đá UTBMTBG. Mát nghiên cău ghi nhÁn sá liáu UTBMTBG t¿i miÁn Trung và miÁn Nam Viát Nam là 24091 tr°ßng hÿp trong thßi gian 2010 đ¿n 2016, trong đó 62,3% có nhißm virus viêm gan B (HBV) m¿n và 26% có nhißm virus viêm gan C (HCV) m¿n.

Viát Nam là n°ãc có xuÁt đá nhißm HBV cao, °ãc tính có kho¿ng 12,3% nam giãi và 8,8% nữ giãi có nhißm HBV m¿n [3]. Các tháng kê mái n¢i đÁu xác nhÁn, ung th° biÃu mô gan á nam giãi bao giß cũng chi¿m °u th¿ gÁp 4 – 5 lÃn so vãi nữ giãi. Thực nghiám trên chuát cáng cũng cho thÁy chuát đực bß ung th° gan nhiÁu h¢n chuát cái. Đây cũng là điÁu mà ch°a có lßi gi¿i thích thßa đáng [4].