ĐẶT VẤN ĐỀ Võ cổ truyền Việt Nam có thể nói là tổng thể nhiều phái võ thuật lưu truyền trong suốt trường kỳ lịch sử của dân tộc Việt Nam; Võ cổ truyền được người Việt sáng tạo và bồi đắp qua nhiều thế hệ, hình thành nên; về danh xưng “Võ cổ truyền Việt Nam”, theo võ sư Võ Kiểu, nguyên tổng thư ký Liên đoàn Quyền thuật miền Trung đã từng phát biểu “Võ ta đã gắn bó với dân tộc ta từ hàng ngàn năm qua, nó mang một vẻ đẹp không môn phái nào trên thế giới có được, nó không chỉ là một môn võ phòng thân, chống lại bao giặc thù hàng ngàn năm qua mà còn là một lối sống, một nhân sinh quan, một tư tưởng vô cùng quan trọng trong hệ thống tư tưởng Việt Nam. Đánh mất tên gọi “võ ta”, là chúng ta đã vô tình đánh mất luôn cả cái hệ tư tưởng Việt Nam quý giá ẩn chứa trong môn võ vô cùng đẹp này”. Võ ta hay gọi với tên gọi khác là “Võ cổ truyền Việt Nam” dùng để chỉ những hệ phái võ thuật lưu truyền trong suốt trường kỳ lịch sử của dân tộc Việt Nam, được người Việt sáng tạo và bồi đắp qua nhiều thế hệ, hình thành nên kho tàng những đòn, thế, bài quyền, bài binh khí, kỹ thuật chiến đấu đặc thù. Với những kỹ pháp võ thuật này, người Việt Nam đã dựng nước, mở mang và bảo vệ đất nước suốt trong quá trình lịch sử Việt Nam; Võ thuật Việt Nam qua hàng ngàn năm lịch sử đấu tranh sinh tồn và giao lưu văn hóa, đã phát triển rất đa dạng và phong phú, hình thành nhiều hệ phái khác nhau.
Do ảnh hưởng bởi văn hóa Trung Hoa, võ thuật Việt Nam thường có nhiều nét giống võ thuật Trung Quốc, dù vẫn có những nét đặc trưng riêng do ảnh hưởng văn hóa địa phương và đặc điểm môi trường; có thể kể đến các hệ phái Võ cổ truyền Việt Nam bao gồm 5 nhóm chính: - Nhóm Bắc Hà (thông dụng phát triển nhiều ở khu vực miền Bắc); - Nhóm Bình Định (thông dụng và phát triển nhiều ở miền Trung); - Nhóm Nam Bộ (Phát triển phổ biến ở miền Nam); - Các môn phái có nguồn gốc từ Trung Quốc đến Việt Nam (như các hệ phái danh gia Thiếu Lâm); 2 - Võ phái Việt Nam phát triển ở nƣớc ngoài (Võ cổ truyền Việt Nam được phát triển dạy ở nước ngoài). Đề cập đến phái Võ cổ truyền Bình Định có thể khẳng định, đây cũng là môn võ thuật phát triển mạnh ở miền Trung gắn liền với triều đại Tây Sơn (1778-1802); Từ thời Tây Sơn đến nay, nhóm Võ cổ truyền Bình Định (VCT BĐ) được phát triển nhiều võ phái như: Roi Thuận Truyền, Quyền An Thái, Quyền An Vinh và các hình thức võ thuật do các gia tộc, các nhà sư truyền dạy như Tây Sơn Nhạn, Bình Định Sa Long Cương, Võ trận Bình Định, Tây Sơn Bạch Long, Tây Sơn Thiếu Lâm, Bình Định gia,. Nhiều bài danh quyền có xuất xứ từ đất Bình Định như Ngọc trản quyền, Lão mai quyền, Thần đồng quyền, Yến phi quyền (còn được gọi là Én Bay thảo pháp) đã được đưa vào chương trình khảo thí võ thuật thời Nguyễn và một số bài trở thành bài quy định của Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam; ngày nay VCT BĐ đã trở thành một trong những hệ phái không thể tách rời của hệ thống Võ cổ truyền Việt Nam…. Theo tác giả Đinh Khắc Diện (2016), với đề tài “Bảo tồn một số bài quyền VCT BĐ” đã cho thấy: VCT BĐ được giao thoa bởi các dòng võ lớn, đó là tinh hoa của dòng võ bản địa Chămpa, tinh hoa võ Việt (Đại Việt) và tinh hoa của các dòng võ Trung Hoa; VCT BĐ nói riêng và Võ cổ truyền Việt Nam nói chung là phương tiện rèn luyện (giáo dục) thể chất duy trì và nâng cao sức khoẻ cho mọi người, mọi lứa tuổi.
[39] Thống kê từ năm 2016 đến năm 2022 thì VCT BĐ thi đấu trong hệ thống Võ cổ truyền của quốc gia; môn VCT BĐ đã đạt rất nhiều thứ hạng cao, cụ thể như: Giải vô địch Võ cổ truyền toàn quốc năm 2016, đoàn VCT BĐ giành được 04 HCV, 01 HCB. Trong đó, các võ sĩ giành HCV gồm: Đặng Trần Anh Tuấn (hạng 50kg nam), Đặng Đình Văn (55kg nam), Bùi Lê Tấn Vũ (65kg nam), Nguyễn Thị Hằng Nga (55kg nữ). Kết quả này giúp đội tuyển đối kháng Bình Định giành giải Nhất toàn đoàn. Cộng chung với số huy chương trước đó 3 của nội dung hội thi, đội tuyển VCT BĐ giành được tổng số 09 HCV, 06 HCB, 05 HCĐ, đứng Nhì sau đoàn TP.
[142] 23 - 29/11/2018 tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VIII; môn VCT BĐ thành công với ngôi vị Nhất toàn đoàn thuộc về đoàn Bình Định, với thành tích đạt được 06 huy chương vàng. [145] Giải vô địch Trẻ và Thiếu niên Võ cổ truyền toàn quốc lần thứ 20 năm 2019 (tổ chức tại Hậu Giang) tổng cộng có 30 đoàn võ thuật cổ truyền Quốc Gia tham dự; đoàn VCT BĐ đạt hạng nhất toàn đoàn với 13 huy chương vàng. Đồng thời, ngày 13/11/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2054/QĐ-TTg về việc phê duyệt ―Quy hoạch tổng thể phát triển văn hóa, gia đình, thể dục thể thao và du lịch vùng Kinh tế trọng điểm Miền trung đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030‖. [88] Mục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới là lấy yếu tố con người làm trung tâm.
Các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp dạy nghề hiện nay luôn phấn đấu để gây dựng uy tín cũng như thương hiệu cho riêng mình bằng việc đưa ra thị trường sản phẩm cuối cùng là các thế hệ học viên tốt nghiệp có đầy đủ các phẩm chất cần thiết về ―Đức - Trí - Thể - Mỹ‖, thích ứng tốt với yêu cầu xã hội, sẵn sàng tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 4 Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức (CĐ CNTĐ) được thành lập từ những năm thập niên 1984 với tên gọi ban đầu là Trung tâm Giáo dục Kỹ thuật Tổng hợp và Hướng nghiệp Thủ Đức; đến năm 2002 được đổi tên là Trung tâm Giáo dục Kỹ thuật Tổng hợp và Hướng nghiệp Thủ Đức; tiếp theo đó cuối năm 2002 Trường được nâng cấp thành Trường Trung học Kỹ thuật và nghiệp vụ Thủ Đức. Năm 2008, theo quyết định số 6426/QĐ-BGD-ĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trực thuộc UBND TP.HCM, Trường Trung học Kỹ thuật và nghiệp vụ Thủ Đức được đổi tên thành trường CĐ CNTĐ, hoạt động theo điều lệ trường cao đẳng cho đến nay. [151] Trải qua hơn 35 năm phát triển và hội nhập, trường CĐ CNTĐ vẫn đang không ngừng phát triển để trở thành trường cao đẳng chất lượng cao có nhiều ngành nghề đào tạo đạt chuẩn khu vực và quốc tế.
Với vị trí địa lý thuận lợi; sở hữu khuôn viên rộng rãi với diện tích hơn 50.000m2 cùng cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, luôn được các cấp và các ban ngành quan tâm trong các lĩnh vực giáo dục; hệ thống phòng học lý thuyết khang trang hiện đại, hệ thống các phòng thực hành, nhà xưởng đáp ứng đầy đủ công tác dạy học và đào tạo nghề cho học viên, sinh viên đặc biệt lĩnh vực giáo dục thể chất (GDTC) và TDTT nhà trường có hệ thống sân bãi (06 sân bóng đá, 02 bóng chuyền, 04 sân cầu lông, 02 tennis.) đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập và tập luyện TDTT ngoại khóa của sinh viên. Là một giảng viên phụ trách công tác GDTC trong nhà trường (cụ thể giảng dạy và phát triển phong trào TDTT NK môn VCT BĐ và các môn NK TDTT khác như bóng chuyền, bóng đá, cầu lông…); Bản thân nhận thấy mỗi người ai cũng cần có sức khỏe, đó là yêu cầu của cách mạng trong kỷ nguyên mới, là yêu cầu của sự tồn tại và phát triển xã hội, là đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đồng thời cũng là mong ước chính đáng của đời sống hạnh phúc cá nhân. Muốn sức khỏe, thể chất con người được phát triển hài hòa, biện pháp thiết thực, tiết kiệm và hiệu quả nhất là thông qua giáo dục thể chất, đặc biệt là tập luyện các môn võ mang tính truyền thống đầy tự hào dân tộc như là VCT BĐ. 5 Vì vậy; bên cạnh việc giảng dạy GDTC chính khóa đạt chất lượng, công tác tổ chức hoạt động TDTT ngoại khóa sao cho hiệu quả là cần thiết và luôn được sự quan tâm, đầu tư phát triển thường xuyên của Đảng và Nhà nước ta.
Chỉ thị 36-CT/TW nêu rõ: [30]―Thực hiện GDTC trong tất cả các trường học, làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên‖. Điều 14 - Pháp lệnh TDTT quy định: ―Nhà nước khuyến khích hoạt động TDTT ngoại khóa trong nhà trường‖. Thông tư liên tịch số 34/TTLT- BGD&ĐT-UBTDTT (nay là Tổng cục TDTT trực thuộc Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch) ngày 29/12/2005 V/v Hướng dẫn phối hợp quản lý và chỉ đạo công tác TDTT trường học giai đoạn 2006-2010 đã nhấn mạnh: ―Phát triển TDTT trường học theo hướng đổi mới và nâng cao chất lượng giờ học thể dục nội khóa, đa dạng các hình thức hoạt động ngoại khóa, đồng thời tổ chức chặt chẽ việc kiểm tra tiêu chuẩn rèn luyện thân thể đối với người học‖. [112] Thực hiện quyết định số 72/2008/QĐ-BGDĐT ngày 23/12/2008 của Bộ trưởng BGD&ĐT về ban hành Quy định tổ chức hoạt động thể thao NK cho HS- SV, và theo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân trong Hội nghị triển khai công tác ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày 17/02/2009, tại Hà Nội về…―Vận động người dân tập thể dục thường xuyên, đưa Võ cổ truyền vào nhà trường, phát động những cuộc thi Võ cổ truyền trên cả nước…‖, Bộ GD&ĐT đã có chủ trương phát triển các môn thể thao dân tộc trong nhà trường.
[91] Việc đưa võ thuật vào trường học sẽ như là một làn gió mới khi mà học sinh-sinh viên (HS-SV) đang trong tình trạng thiếu quan tâm tới thể dục thể thao. Sinh viên tham gia tập luyện không chỉ để rèn luyện sức khỏe, sự dẻo dai, các em sinh viên còn rút ra được nhiều bài học bổ ích cho bản thân trong quá trình luyện tập. Trong đó, VCT BĐ là một môn thể thao mang nhiều ý nghĩa, vừa giúp phát triển thể chất, vừa rèn luyện đạo đức tác phong, giáo dục tinh thần thượng võ, lòng yêu nước, truyền thống chống ngoại xâm và tự hào dân tộc. 6 VCT BĐ là ―môn võ phái thuộc môn Võ cổ truyền Việt Nam‖, VCT BĐ đã góp phần làm rạng danh cho Võ cổ truyền Việt Nam qua triều đại Tây Sơn.