Luận văn thạc sĩ về tính đồng nhất và phân dị trầm tích Oligocen, Miocen tại bể Phú Khánh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu tính đồng nhất và phân dị tướng đá cổ địa lý của trầm tích oligocen miocen khu vực lô, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Văn Sơn
• Người hướng dẫn: GS. Trần Nghi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Địa chất học
• Đề tài: Nghiên cứu tính đồng nhất và phân dị tướng đá cổ địa lý của trầm tích Oligocen, Miocen bể Phú Khánh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, LỊCH SỬ TÌM KIẾM THĂM DÒ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Vị trí địa lý
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.1. Phương pháp luận
• 1.3.2. Những nguyên lý cơ bản về địa tầng phân tập
• 2. CHƯƠNG 2: CẤU TRÚC ĐỊA CHẤT, KIẾN TẠO VÀ ĐỊA TẦNG TRẦM TÍCH
• 2.1. Đặc điểm cấu trúc kiến tạo
• 2.2. Địa tầng bể Phú Khánh
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊA TẦNG PHÂN TẬP KHU VỰC LÔ 123 VÀ 124 BỂ PHÚ KHÁNH TRÊN CƠ SỞ PHÂN TÍCH BIẾN DẠNG VÀ CỘNG SINH TƯỚNG
• 3.1. Các kiểu biến dạng đặc trưng của bể Phú Khánh
• 3.2. Các kiểu ranh giới phức tập và các miền hệ thống trên cơ sở dãy cộng sinh tướng trầm tích
• 3.3. Tiến hóa các phức tập (sequence) trong mối quan hệ với sự thay đổi MNB và chuyển động kiến tạo khu vực lô 123 và 124 bể Phú Khánh
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM TƯỚNG ĐÁ - CỔ ĐỊA LÝ QUA CÁC THỜI KỲ VÀ TRIỂN VỌNG HỆ THỐNG SINH - CHỨA - CHẮN KHU VỰC LÔ 123 VÀ 124 BỂ PHÚ KHÁNH
• 4.1. Đặc điểm tướng và môi trường trầm tích
• 4.2. Tính đồng nhất và phân dị các tướng trầm tích
• 4.3. Đánh giá triển vọng hệ thống sinh - chứa - chắn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu trầm tích Oligocen Miocen bể Phú Khánh

Bể Phú Khánh là một trong những khu vực quan trọng về tiềm năng dầu khí tại Việt Nam. Nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen tại đây không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cấu trúc địa chất mà còn cung cấp thông tin quý giá cho công tác thăm dò dầu khí. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng khu vực này có nhiều đặc điểm địa chất độc đáo, nhưng vẫn còn nhiều điều chưa được khám phá.

1.1. Đặc điểm địa chất bể Phú Khánh

Bể Phú Khánh nằm dọc theo bờ biển miền Trung Việt Nam, với địa hình đáy biển phức tạp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bể này giáp với nhiều bể khác như Cửu Long và Nam Côn Sơn, tạo nên một hệ thống địa chất đa dạng. Đặc điểm này ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển của trầm tích Oligocen và Miocen.

1.2. Lịch sử nghiên cứu trầm tích tại bể Phú Khánh

Lịch sử nghiên cứu trầm tích tại bể Phú Khánh bắt đầu từ những năm 1920 với các cuộc khảo sát địa chất đầu tiên. Tuy nhiên, cho đến nay, thông tin về trầm tích Oligocen và Miocen vẫn còn hạn chế. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng cần có thêm nhiều khảo sát để làm rõ hơn về nguồn gốc và tính chất của trầm tích tại đây.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu trầm tích Oligocen Miocen

Mặc dù bể Phú Khánh có tiềm năng lớn, nhưng việc nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu dữ liệu địa chất, sự phức tạp của cấu trúc địa tầng và các yếu tố môi trường đều ảnh hưởng đến quá trình nghiên cứu.

2.1. Thiếu dữ liệu và thông tin

Một trong những thách thức lớn nhất trong nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen là thiếu dữ liệu địa chất đáng tin cậy. Các giếng khoan tại khu vực này còn hạn chế, dẫn đến việc khó khăn trong việc xác định chính xác các đặc điểm của trầm tích.

2.2. Sự phức tạp của cấu trúc địa tầng

Cấu trúc địa tầng của bể Phú Khánh rất phức tạp với nhiều lớp trầm tích chồng chéo. Điều này tạo ra khó khăn trong việc phân tích và xác định các tướng trầm tích, cũng như mối quan hệ giữa chúng.

III. Phương pháp nghiên cứu trầm tích Oligocen Miocen hiệu quả

Để nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen tại bể Phú Khánh, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại. Việc sử dụng công nghệ địa chấn và phân tích mẫu trầm tích sẽ giúp làm rõ hơn về tính đồng nhất và phân dị của các tướng trầm tích.

3.1. Phân tích địa chấn

Phân tích địa chấn là một trong những phương pháp quan trọng trong nghiên cứu trầm tích. Nó giúp xác định cấu trúc địa tầng và các đặc điểm của trầm tích Oligocen và Miocen, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn về nguồn gốc và sự phát triển của chúng.

3.2. Phân tích mẫu trầm tích

Phân tích mẫu trầm tích giúp xác định thành phần khoáng vật và độ hạt của trầm tích. Điều này rất quan trọng để hiểu rõ hơn về môi trường lắng đọng và các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành trầm tích Oligocen và Miocen.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu trầm tích Oligocen Miocen

Nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen không chỉ có giá trị khoa học mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ trong công tác thăm dò và khai thác dầu khí, cũng như trong việc bảo vệ môi trường biển.

4.1. Hỗ trợ thăm dò dầu khí

Kết quả nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen sẽ cung cấp thông tin quý giá cho các công ty dầu khí trong việc xác định các khu vực tiềm năng. Việc hiểu rõ về cấu trúc địa chất và các tướng trầm tích sẽ giúp tối ưu hóa quy trình thăm dò.

4.2. Bảo vệ môi trường biển

Nghiên cứu trầm tích cũng có thể giúp đánh giá tác động của hoạt động khai thác dầu khí đến môi trường biển. Việc hiểu rõ về các tướng trầm tích và môi trường lắng đọng sẽ giúp đưa ra các biện pháp bảo vệ hiệu quả hơn.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu trầm tích Oligocen Miocen

Nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen tại bể Phú Khánh là một lĩnh vực đầy tiềm năng nhưng cũng gặp nhiều thách thức. Việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại sẽ giúp làm rõ hơn về tính đồng nhất và phân dị của các tướng trầm tích, từ đó mở ra triển vọng mới cho công tác thăm dò dầu khí.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng trầm tích Oligocen và Miocen tại bể Phú Khánh có nhiều đặc điểm độc đáo. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về nguồn gốc và sự phát triển của chúng.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Triển vọng nghiên cứu trầm tích Oligocen và Miocen tại bể Phú Khánh rất lớn. Việc tiếp tục áp dụng các công nghệ hiện đại sẽ giúp khám phá thêm nhiều điều mới mẻ, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành dầu khí tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bể Phú Khánh, nằm dọc theo bờ biển miền Trung Việt Nam, là một trong những khu vực có tiềm năng dầu khí quan trọng trên thềm lục địa Việt Nam với chiều sâu nước biển dao động từ 0 đến 3000m. Khu vực nghiên cứu tập trung vào lô 123 và 124 thuộc phần phía tây bắc của bể, vùng biển Phú Yên và Khánh Hòa. Mặc dù có nhiều khảo sát địa vật lý với khoảng 17.000 km tuyến địa vật lý được thực hiện, các nghiên cứu chi tiết về tính đồng nhất và phân dị tướng đá cổ địa lý của trầm tích Oligocen và Miocen vẫn còn hạn chế, đặc biệt là dữ liệu khoan khảo sát chưa được công bố rộng rãi.

Luận văn nhằm mục tiêu nghiên cứu mối quan hệ giữa địa tầng phân tập và cộng sinh tướng trầm tích trong khu vực lô 123 và 124, đồng thời đánh giá triển vọng hệ thống sinh - chứa - chắn dầu khí. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ 9 mặt cắt địa chấn chính, kết hợp với phân tích thạch học và trầm tích luận để làm sáng tỏ các yếu tố cấu trúc, biến dạng và tướng trầm tích trong bối cảnh biến đổi mực nước biển và hoạt động kiến tạo. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ tính đồng nhất và phân dị tướng đá cổ địa lý, đồng thời có giá trị thực tiễn trong việc xác định các bẫy chứa dầu khí tiềm năng, hỗ trợ công tác thăm dò và khai thác dầu khí tại bể Phú Khánh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các nguyên lý cơ bản về địa tầng phân tập và trầm tích luận, trong đó:

• Nguyên lý vận chuyển và phân dị trầm tích: Mối quan hệ giữa năng lượng thủy động lực môi trường, thành phần độ hạt và cấu tạo bên trong các thể trầm tích được phân tích để nhận diện các kiểu tướng trầm tích đặc trưng cho môi trường lục địa, chuyển tiếp và biển.

• Mô hình địa tầng phân tập của Wagoner và cộng sự (1988, 2003): Áp dụng mô hình phân chia chu kỳ trầm tích thành các miền hệ thống biển thấp (LST), biển tiến (TST) và biển cao (HST) để phân tích cộng sinh tướng theo không gian và thời gian.

• Khái niệm cộng sinh tướng trầm tích: Mối quan hệ nhân quả giữa biến đổi mực nước biển (MNB) và sự thay đổi môi trường trầm tích, từ đó xác định các miền tích tụ trầm tích và không gian xâm thực.

• Phân tích biến dạng kiến tạo và mặt cắt phục hồi: Giúp tái hiện nguyên dạng bể trầm tích ban đầu, phân biệt cấu tạo nguyên thủy và biến dạng do hoạt động kiến tạo, từ đó đánh giá lịch sử tiến hóa và tiềm năng dầu khí.

Các khái niệm chính bao gồm: tướng trầm tích (aluvi, châu thổ, biển nông), biến dạng đứt gãy (thuận, trượt bằng, hình hoa), mặt cắt địa chấn, và các miền hệ thống trầm tích (LST, TST, HST).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng 9 mặt cắt địa chấn phản xạ chính (SVOR 93-101, SVOR 93-104, SVOR 93-106, SVOR 93-108, SVOR 93-116, SVOR 93-301, AW-8, S74-A-2-1, CLS-10) lấy từ Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), kết hợp với tài liệu thạch học, trầm tích luận và các báo cáo nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp phân tích: Minh giải mặt cắt địa chấn để xác định ranh giới phức tập, móng âm học, các nhóm phân tập và tướng trầm tích dựa trên đặc điểm trường sóng, cấu tạo phân lớp, và các dấu hiệu biến dạng. Phân tích cộng sinh tướng theo mô hình địa tầng phân tập để xác định chu kỳ trầm tích và mối quan hệ với biến đổi mực nước biển.

• Phương pháp phục hồi mặt cắt trầm tích: Áp dụng kỹ thuật phục hồi để tái hiện nguyên dạng bể trầm tích, xác định các pha hoạt động kiến tạo, chiều dày trầm tích nguyên thủy, và hình dạng bể thứ cấp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung vào khu vực lô 123 và 124 bể Phú Khánh, lựa chọn các mặt cắt địa chấn đi qua các đới cấu trúc chính nhằm đảm bảo tính đại diện và độ chính xác trong phân tích.

• Timeline nghiên cứu: Dữ liệu địa chấn và tài liệu liên quan được thu thập và phân tích trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2015, với các bước phân tích địa tầng, tướng trầm tích, biến dạng và phục hồi mặt cắt được thực hiện tuần tự.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân chia địa tầng trầm tích Oligocen và Miocen: Khu vực lô 123 và 124 được phân chia thành các phức tập trầm tích với bề dày thay đổi từ vài trăm mét ở rìa đến hàng nghìn mét ở trung tâm bể. Trầm tích Oligocen có bề dày lên đến khoảng 1000m, trong khi trầm tích Miocen có thể đạt trên 2000m, đặc biệt Miocen trên có bề dày đến 3000m.

2. Tính đồng nhất và phân dị tướng trầm tích: Các tướng trầm tích được xác định rõ ràng theo mô hình cộng sinh tướng, với sự phân bố không gian và thời gian của các miền hệ thống biển thấp (LST), biển tiến (TST) và biển cao (HST). Ví dụ, tướng cát sạn lục địa chiếm ưu thế trong các chu kỳ biển thấp, trong khi tướng sét và cacbonat phát triển trong pha biển tiến và biển cao.

3. Biến dạng kiến tạo và hệ thống đứt gãy: Hệ thống đứt gãy phức tạp gồm đứt gãy thuận cấp 1, đứt gãy trượt bằng cấp 2 và cấp 3, với các hướng phát triển chính là Đông Bắc - Tây Nam, á vĩ tuyến và á kinh tuyến. Đứt gãy sụt bậc kinh tuyến 110°E chia bể thành hai nửa thềm trong (sâu 0-200m) và thềm ngoài (sâu 500-3000m). Đứt gãy trượt bằng tạo nên các rãnh sâu từ 1-5 km, rộng 1-10 km, ảnh hưởng lớn đến cấu trúc bể và phân bố trầm tích.

4. Lịch sử tiến hóa địa chất: Bể trải qua 4 giai đoạn chính: trước sụt lún nhiệt (Creta muộn - Eocen sớm), sụt lún nhiệt dạng tuyến (Eocen - Oligocen), sụt lún nhiệt mở rộng có chu kỳ (Miocen), và giai đoạn tạo thềm hiện đại (Pliocen - Đệ tứ). Mỗi giai đoạn gắn liền với các pha hoạt động kiến tạo, biến đổi mực nước biển và sự hình thành các bể thứ cấp.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy sự phân bố tướng trầm tích và biến dạng kiến tạo tại khu vực lô 123 và 124 bể Phú Khánh phản ánh rõ mối quan hệ nhân quả giữa biến đổi mực nước biển và hoạt động kiến tạo. Ví dụ, sự xen kẽ giữa các tướng trầm tích biển thấp và biển cao trong cấu tạo nêm tăng trưởng minh chứng cho chu kỳ biển thoái - biển tiến lặp lại nhiều lần trong quá trình hình thành bể.

So sánh với các nghiên cứu trong các bể trầm tích lân cận như bể Cửu Long và Nam Côn Sơn, bể Phú Khánh có đặc điểm biến dạng phức tạp hơn do ảnh hưởng của nhiều hệ thống đứt gãy với các hướng phát triển đa dạng. Điều này làm tăng tính phân dị tướng trầm tích và tạo ra nhiều bẫy chứa dầu khí tiềm năng nhưng cũng đồng thời làm tăng rủi ro trong thăm dò.

Việc phục hồi mặt cắt trầm tích giúp tái hiện nguyên dạng bể thứ cấp, làm rõ các pha hoạt động kiến tạo và sự thay đổi môi trường trầm tích theo thời gian, từ đó cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc đánh giá tiềm năng dầu khí. Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phân bố bề dày trầm tích, bản đồ tướng đá cổ địa lý và mặt cắt địa chấn minh giải các hệ thống đứt gãy, giúp trực quan hóa các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường khảo sát địa chấn 3D và khoan thăm dò: Để nâng cao độ chính xác trong việc xác định ranh giới phức tập và các bẫy chứa tiềm năng, cần triển khai các khảo sát địa chấn 3D tại khu vực lô 123 và 124 trong vòng 2-3 năm tới, do Tổng công ty Dầu khí Việt Nam chủ trì.

2. Phát triển mô hình địa tầng phân tập tích hợp: Xây dựng mô hình địa tầng phân tập kết hợp dữ liệu địa chấn, thạch học và trầm tích luận nhằm dự báo chính xác hơn các miền hệ thống trầm tích và tướng đá, phục vụ cho công tác thăm dò và khai thác hiệu quả trong 3-5 năm tới, do Viện Dầu khí và các đơn vị nghiên cứu địa chất thực hiện.

3. Nghiên cứu chi tiết hệ thống đứt gãy và biến dạng đồng trầm tích: Phân tích sâu về vai trò của các đứt gãy trượt bằng và đứt gãy sụt bậc trong việc hình thành các bẫy chứa và ảnh hưởng đến tính đồng nhất trầm tích, nhằm giảm thiểu rủi ro trong khai thác, thực hiện trong 2 năm, do các nhóm chuyên gia địa chất và kỹ sư địa vật lý đảm nhiệm.

4. Xây dựng bản đồ tướng đá - cổ địa lý chi tiết: Lập bản đồ tướng đá - cổ địa lý với tỷ lệ 1:100.000 cho khu vực nghiên cứu, làm cơ sở cho việc đánh giá triển vọng hệ thống sinh - chứa - chắn, hoàn thành trong 1-2 năm, do Viện Địa chất và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà địa chất và địa vật lý dầu khí: Luận văn cung cấp dữ liệu chi tiết về cấu trúc địa chất, biến dạng và địa tầng phân tập, hỗ trợ trong việc thiết kế các chương trình thăm dò và khai thác dầu khí hiệu quả.

2. Các công ty dầu khí và thăm dò khai thác: Thông tin về tiềm năng hệ thống sinh - chứa - chắn và các bẫy dầu khí tiềm năng giúp các công ty đưa ra quyết định đầu tư và phát triển dự án phù hợp.

3. Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành địa chất: Tài liệu tham khảo quý giá cho nghiên cứu chuyên sâu về trầm tích luận, địa tầng phân tập và biến dạng kiến tạo trong bể trầm tích ven biển.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách quản lý tài nguyên dầu khí, bảo vệ môi trường biển và phát triển bền vững vùng thềm lục địa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu tính đồng nhất và phân dị tướng đá cổ địa lý lại quan trọng?
   Việc nghiên cứu giúp hiểu rõ sự phân bố và đặc điểm trầm tích, từ đó xác định các bẫy dầu khí tiềm năng và đánh giá hiệu quả khai thác. Ví dụ, sự phân dị tướng đá ảnh hưởng đến khả năng chứa và lưu giữ dầu khí trong bể.

2. Phương pháp chính để phân tích địa tầng phân tập là gì?
   Phương pháp chủ yếu là minh giải mặt cắt địa chấn kết hợp với phân tích thạch học và trầm tích luận, giúp xác định ranh giới phức tập, tướng trầm tích và các chu kỳ trầm tích liên quan đến biến đổi mực nước biển.

3. Hệ thống đứt gãy ảnh hưởng thế nào đến tiềm năng dầu khí?
   Đứt gãy tạo ra các cấu tạo bẫy chứa dầu khí nhưng cũng có thể làm giảm tính liên tục của tầng chứa hoặc tạo ra rủi ro rò rỉ. Ví dụ, đứt gãy sụt bậc kinh tuyến 110°E chia bể thành hai nửa thềm với đặc điểm trầm tích và tiềm năng khác nhau.

4. Làm thế nào để phục hồi mặt cắt trầm tích nguyên thủy?
   Bằng cách tính toán các thông số dịch chuyển đứt gãy, uốn nếp và bề dày trầm tích, mặt cắt địa chấn được chuyển đổi từ đẳng thời sang đẳng sâu, tái hiện hình dạng và kích thước bể thứ cấp ban đầu.

5. Luận văn có thể hỗ trợ gì cho công tác thăm dò dầu khí trong tương lai?
   Cung cấp cơ sở khoa học để xác định các khu vực ưu tiên thăm dò, thiết kế các giếng khoan hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong khai thác nhờ hiểu rõ cấu trúc địa chất và lịch sử tiến hóa bể trầm tích.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích chi tiết tính đồng nhất và phân dị tướng đá cổ địa lý của trầm tích Oligocen và Miocen tại khu vực lô 123 và 124 bể Phú Khánh, làm rõ mối quan hệ giữa địa tầng phân tập và cộng sinh tướng trầm tích.

• Hệ thống đứt gãy phức tạp với các dạng biến dạng đa dạng ảnh hưởng mạnh đến cấu trúc bể và tiềm năng dầu khí, đặc biệt là đứt gãy sụt bậc kinh tuyến 110°E chia bể thành hai nửa thềm trong và thềm ngoài.

• Lịch sử tiến hóa bể trải qua 4 giai đoạn chính, gắn liền với các pha hoạt động kiến tạo và biến đổi mực nước biển, ảnh hưởng đến sự hình thành và bảo tồn dầu khí.

• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác thăm dò, khai thác dầu khí và quản lý tài nguyên tại bể Phú Khánh.

• Đề xuất các giải pháp nghiên cứu và phát triển trong thời gian tới nhằm nâng cao hiệu quả thăm dò và khai thác, đồng thời giảm thiểu rủi ro kỹ thuật.

Khuyến khích các đơn vị liên quan triển khai khảo sát địa chấn 3D, khoan thăm dò và xây dựng mô hình địa tầng phân tập tích hợp để phát huy tối đa tiềm năng dầu khí của khu vực.

Hãy tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng kết quả để thúc đẩy phát triển ngành dầu khí Việt Nam bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 78 trang, 36 hình, 2 bảng và đƣợc bố cục gồm 4 chƣơng chính sau: Chƣơng 1. Vị trí địa lý, lịch sử tìm kiếm thăm dò và phƣơng pháp nghiên cứu. Cấu trúc địa chất, kiến tạo và địa tầng trầm tích. Địa tầng phân tập khu vực lô 123 và 124 bể Phú Khánh trên cơ sở phân tích biến dạng và cộng sinh tƣớng.

Đặc điểm tƣớng đá cổ địa lý qua các thời kỳ và triển vọng hệ thống sinh - chứa - chắn khu vực lô 123 và 124 bể Phú Khánh. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, LỊCH SỬ TÌM KIẾM THĂM DÒ VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Vị trí địa lý Bể Phú Khánh nằm dọc theo bờ biển miền Trung Việt Nam, giới hạn bởi vĩ tuyến 140 - 110 Bắc và kinh tuyến 109020' - 1110 Đông hoặc cũng có thể phát triển hơn về phía Đông.

Về phƣơng diện địa chất, bể Phú Khánh giáp giới với bể Cửu Long ở phía Nam, bể Nam Côn Sơn ở phía Đông Nam, bể Sông Hồng ở phía Bắc, bể Hoàng Sa ở phía Đông Bắc, thềm Đà Nẵng, thềm Phan Rang ở phía Tây và về phía Đông, nơi chƣa đƣợc nghiên cứu, có thể tồn tại một bể khác nằm giữa bể Phú Khánh và phần sâu nhất của Biển Đông. Địa hình đáy biển trong vùng rất phức tạp với mực nƣớc biển sâu từ 0-3000m[7]. Khu vực nghiên cứu của luận văn thuộc vùng biển Phú Yên và Khánh Hòa, nằm trên khu vực lô 123 và 124 trong phần phía tây bắc của bể Phú Khánh. Vị trí khu vực nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Lịch sử nghiên cứu Mặc dù bể Phú Khánh còn ít đƣợc nghiên cứu, song công tác nghiên cứu địa chất ở phần đất liền sát phía Tây bể Phú Khánh đƣợc các nhà địa chất Pháp nghiên cứu từ rất sớm trong công tác khảo sát lập bản đồ tỷ lệ 1:500. Điểm lộ dầu lần đầu tiên đƣợc phát hiện vào 1920-1923 tại Đầm Thị Nại (Qui Nhơn), phần đất liền kề với bể Phú Khánh.Năm 1944 các nhà địa chất Pháp đã khoan tìm kiếm ở đây nhƣng không còn tài liệu để lại. Từ 1944-1964, Saurin cũng đã nghiên cứu điểm lộ dầu ở Đầm Thị Nại và kết luận rằng nguồn dầu không phải từ Neogen mà có lẽ từ các lớp Sapropel giàu tảo (algae) ở vịnh Qui Nhơn cung cấp. Từ sau năm 1960 nhiều cuộc khảo sát của các nhà địa chất - địa vật lý Pháp, Mỹ, Đức, Nhật, Trung Quốc đã đƣợc tiến hành trong các chƣơng trình nghiên cứu biển Đông.

Từ sau năm 1970, các công ty dầu khí nƣớc ngoài đã tiến hành các nghiên cứu địa chất- địa vật lý với mục đích tìm kiếm dầu khí sơ bộ dƣới sự quản lý của chính quyền Sài Gòn cũ và từ 1979 đến nay các hoạt động nghiên cứu càng đƣợc tăng cƣờng dƣới sự quản lý của Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam và sau này là Tổng công ty Dầu khí Việt Nam. Cho đến nay, ở vùng biển miền Trung thuộc khu vực bể Phú Khánh đã có nhiều khảo sát địa vật lý nhƣ GSI (Mỹ,1974), Malƣgin (Liên Xô, 1984), GECO-PRAKLA (1993), NOPEC (1993) với khối lƣợng khảo sát khoảng 17.000 Km tuyến địa vật lý. Các nghiên cứu trên phần đất liền đƣợc nhiều nhà địa chất tiến hành từ 1977 đến nay. Lê Nhƣ Lai, Nguyễn Quang Hinh (1977); Phan Huy Quynh (1980); Sladen, Nguyễn Quang Bô (1991); Trần Tĩnh (1988- 1997); Lê Thành (1998) đã phân tích các mẫu ở vùng Đầm Thị Nại và cho thấy loại dầu ở vết lộ tƣơng tự với dầu trong carbonat Miocen ở giếng khoan 119-CH-1X và cho rằng dầu lộ có thể có nguồn gốc từ phần sâu của bề Phú Khánh dịch chuyển lên qua các đứt gãy trong vùng.

Năm 2000 Viện Dầu khí hợp tác với Viện Địa chất Nhật Bản (JGI) nghiên cứu các vết lộ từ Nông Sơn đến Kon Tum, Sông Ba, Đầm Thị Nại. Năm 2002-2003 Phạm Quang Trung cùng các cộng sự ở Viện Dầu khí tiếp tục nghiên cứu các mẫu lộ dầu ở Đầm Thị Nại. Các kết luận của các tác giả này còn rất trái ngƣợc nhau nên vấn đề nguồn gốc dầu lộ, chất lƣợng nguồn đá mẹ còn chƣa đƣợc giải quyết và cần phải nghiên cứu tiếp[7]. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong những năm 2001-2004, Viện Dầu khí đã chủ trì đề tài cấp nhà nƣớc KC-09-06 nghiên cứu về địa động lực và tiềm năng dầu khí các vùng nƣớc sâu, xa bờ, trong đó có khu vực bể Phú Khánh.

Cũng trong thời gian này, dự án ENRECA do Viện Dầu khí hợp tác với Cục Địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS) đã tiến hành nghiên cứu tổng thể địa chất và tiềm năng dầu khí bể Phú Khánh, trong đó có tập trung nghiên cứu sâu về địa hoá và trầm tích của khu vực Đầm Thị Nại và trũng Sông Ba, phần đất liền kề với bể Phú Khánh. Điểm nổi bật cần lƣu ý là tất cả những điều trình bày ở đây đều dựa trên kết quả giải thích địa chất các tài liệu địa vật lý là chủ yếu vì trong khu vực này chƣa có tài liệu về công trình khoan. Các giếng khoan dùng để liên kết với tài liệu địa vật lý đều nằm ở các bể trầm tích kế cận (Sông Hồng, Cửu Long, Nam Côn Sơn), vừa xa, vừa có cấu trúc địa chất khác biệt, lại bị phân cắt bởi các hệ thống đứt gãy, các đới nâng phức tạp nên độ chính xác còn chứa nhiều hạn chế. Phƣơng pháp nghiên cứu 1.

Phương pháp luận 1.Những nguyên lý cơ bản về địa tầng phân tập Nguyên lý về vận chuyển, phân dị và lắng đọng trầm tích trong mối quan hệ với năng lƣợng môi trƣờng và chuyển động kiến tạo đƣợc thể hiện qua thành phần độ hạt, thành phần khoáng vật, thành phần hóa học của vật liệu trầm tích, độ mài tròn hạt vụn, độ chọn lọc của đá, bề dày và cấu tạo bên trong của thể trầm tích. Trong giáo trình Trầm tích học, 2003 các tác giả đã trình bày nguyên lý vận chuyển và phân dị vật liệu vụn cơ học và sét trong môi trƣờng dòng chảy một chiều của sông, môi trƣờng ven bờ và môi trƣờng yên tĩnh (hồ, biển sâu). Các dạng cấu tạo của đá trầm tích cũng đã đƣợc mô tả khá tỉ mỉ. Tuy nhiên để có thể nhận thức đƣợc một cách tƣờng minh và đơn giản từ những khái niệm phức tạp và mô tả rất tản mạn của nhiều tác giả khác nhau về địa tầng phân tập tác giả sẽ áp dụng những nguyên lý trầm tích luận kinh điển nói trên vào trong mối quan hệ nhân quả với sự thay đổi mực nƣớc biển và chuyển động kiến tạo.

Hai yếu tố đó đóng vai trò là nguyên nhân còn thành phần thạch học, tƣớng trầm tích và quy luật sắp xếp của các đơn vị trầm tích theo thời gian và không gian là kết quả. Các mối quan hệ nhân quả đó đƣợc thể hiện hết sức đa dạng trong các điều kiện biên khác nhau. Tuy nhiên có thể khái quát thành một số điều kiện cụ thể điển TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hình và từ các điều kiện cơ bản đó cho phép suy luận ra toàn bộ bức tranh tiến hoá của bể trầm tích. Các điều kiện trầm tích tiêu biểu đại diện cho mối quan hệ nói trên là: a.

Năng lƣợng thuỷ động lực của môi trƣờng vận chuyển và lắng đọng trầm tích. Độ lớn bề dày trầm tích, sự biến thiên bề dày trầm tích. Cấu tạo bên trong và phƣơng thức sắp xếp của các đơn vị trầm tích theo chiều nằm ngang và theo chiều thẳng đứng. Biến đổi thành phần độ hạt (phân dị cơ học) và thành phần thạch học của các thể trầm tích theo chiều nằm ngang và chiều thẳng đứng.

Ranh giới liên tục hay gián đoạn giữa các thể trầm tích. Mức độ biến dạng thế nằm và cấu tạo của các thể trầm tích. Có thể coi các yếu tố trầm tích nói trên là những hàm số của các biến số nhƣ sự thay đổi mực nƣớc biển, năng lƣợng môi trƣờng, khối lƣợng trầm tích mang tới, sự chuyển động kiến tạo. Năng lượng thuỷ động lực của môi trường vận chuyển và lắng đọng trầm tích quyết định thành phần độ hạt của trầm tích vụn cơ học.

Môi trƣờng có năng lƣợng lớn thì độ hạt càng thô. Ví dụ, dòng chảy sông miền núi và sông miền trung du đặc trƣng là chảy rối vì vậy vật liệu lắng đọng tƣơng ứng là cuội tảng và sạn lẫn cát hạt thô. Dòng chảy sông đồng bằng đặc trƣng là chảy tầng và xa nguồn. Vật liệu lắng đọng chủ yếu là cát.

Dòng chảy ở môi trƣờng cửa sông châu thổ là dạng xen giữa dòng sông đổ ra biển và dòng triều từ biển chảy vào sông. Vì vậy, trầm tích cũng có sự xen kẽ giữa cát bột và sét. Ở bờ biển hiện đại cũng nhƣ các đới đƣờng bờ cổ nằm ở các độ sâu lớn 30m, 60m, 120m.thƣờng gặp các dải trầm tích hạt thô nhƣ cuội, sạn và cát. Điều đó chứng tỏ năng lƣợng sóng vỗ ven bờ đã quyết định kích thƣớc hạt thô của trầm tích bãi triều.

Tuy nhiên dù năng lƣợng mạnh hay yếu thì sự lắng đọng trầm tích luôn luôn tuân theo nguyên lý phân dị về độ hạt: càng gần nguồn xâm thực độ hạt càng thô, càng xa nguồn độ hạt càng giảm. Vì vậy, dù trong điều kiện mực nƣớc biển dâng cao hay hạ thấp cũng xảy ra lắng đọng trầm tích đồng thời và đều phân dị độ hạt giảm theo hƣớng nằm ngang từ nguồn cung cấp vật liệu ra hƣớng trung tâm của bể trầm tích. Nhƣ vậy sẽ không bao giờ có thành phần TIEU LUAN MOI download : [e-mail] độ hạt bằng nhau và bề dày trầm tích giống nhau đối với cùng một lớp hay một thể trầm tích lắng đọng ở một địa hình dốc ven bờ. Trầm tích ở chân dốc nghèo hơn và mịn hơn nên gá đáy (down lap) một cách thoai thoải và mềm mại theo phƣơng thức „tiếp tuyến‟ với bề mặt đáy chứ không tạo thành một đƣờng thẳng cắt bề mặt đáy nhƣ một số tác giả quan niệm và gọi là "chống đáy" (hình 1.

Các nhịp độ hạt phân dị theo chiều ngang và chiều thẳng đứng (Theo Trần Nghi, 2010) b. Sự biến thiên bề dày trầm tích: Bề dày trầm tích là hàm số của chuyển động kiến tạo, khối lƣợng vật liệu cung cấp, thành phần độ hạt trầm tích và độ sâu đáy biển. Khi phát hiện thấy bề dày trầm tích lớn là khẳng định do sụt lún kiến tạo mạnh. Ngƣợc lại bề dày trầm tích mỏng là dấu hiệu của quá trình chuyển động nâng cao hoặc thiếu hụt vật liệu trầm tích mang tới.