Luận văn thạc sĩ về tai biến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tai biến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum, phân tích nguyên nhân và biện pháp ứng phó hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Văn Tạo
• Người hướng dẫn: TS. Mai Thành Tân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Địa chất học
• Đề tài: Nghiên cứu tai biến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN TU MƠ RÔNG
• 1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.2. Khí hậu
• 1.1.3. Thổ nhưỡng
• 1.1.4. Thuỷ văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỢT LỞ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG TRƯỢT LỞ HUYỆN TU MƠ RÔNG
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC YẾU TỐ PHÁT SINH TRƯỢT LỞ HUYỆN TU MƠ RÔNG
• 5. CHƯƠNG 5: PHÂN VÙNG NGUY CƠ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÒNG CHỐNG, GIẢM THIỂU THIỆT HẠI DO TRƯỢT LỞ TẠI HUYỆN TU MƠ RÔNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông

Nghiên cứu tai biến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự phát triển kinh tế xã hội. Huyện Tu Mơ Rông, với địa hình phức tạp và khí hậu khắc nghiệt, thường xuyên phải đối mặt với các hiện tượng thiên tai như trượt lở đất. Việc nghiên cứu và đánh giá hiện trạng, nguyên nhân và giải pháp phòng chống trượt lở là rất cần thiết để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.

1.1. Đặc điểm địa lý và khí hậu huyện Tu Mơ Rông

Huyện Tu Mơ Rông nằm ở phía đông bắc tỉnh Kon Tum, có địa hình núi cao và khí hậu nhiệt đới gió mùa. Đặc điểm này tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các tai biến trượt lở. Lượng mưa lớn trong mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này.

1.2. Tình hình tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông

Trong những năm qua, huyện Tu Mơ Rông đã ghi nhận nhiều vụ trượt lở nghiêm trọng, đặc biệt là trong các mùa mưa lớn. Các vụ trượt lở không chỉ gây thiệt hại về người mà còn làm hư hại cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Cần có các biện pháp nghiên cứu và phòng chống hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

II. Các yếu tố gây ra tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông

Nghiên cứu các yếu tố gây ra tai biến trượt lở là rất quan trọng để hiểu rõ nguyên nhân và tìm ra giải pháp phòng chống hiệu quả. Các yếu tố này bao gồm địa chất, địa hình, khí tượng thủy văn và hoạt động của con người.

2.1. Đặc điểm địa chất và địa hình

Địa chất của huyện Tu Mơ Rông rất đa dạng với nhiều loại đá khác nhau. Địa hình núi cao, dốc đứng và bị cắt xẻ mạnh bởi các dòng suối là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trượt lở. Đặc biệt, các khu vực có độ dốc lớn thường có nguy cơ cao hơn.

2.2. Ảnh hưởng của khí hậu và lượng mưa

Khí hậu Tây Trường Sơn với lượng mưa lớn trong mùa mưa là một yếu tố quan trọng dẫn đến trượt lở. Lượng mưa trung bình hàng năm tại Tu Mơ Rông có thể lên đến 2.400 mm, tạo ra áp lực lớn lên đất và đá, làm tăng nguy cơ trượt lở.

2.3. Hoạt động của con người và sử dụng đất

Hoạt động canh tác, khai thác rừng và xây dựng cơ sở hạ tầng không hợp lý cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ trượt lở. Việc phá rừng và thay đổi mục đích sử dụng đất làm giảm khả năng giữ nước của đất, từ đó làm tăng khả năng xảy ra trượt lở.

III. Phương pháp nghiên cứu tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông

Để nghiên cứu tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông, các phương pháp khoa học hiện đại đã được áp dụng. Việc sử dụng công nghệ GIS và các phương pháp phân tích số liệu giúp đánh giá chính xác tình hình và nguy cơ trượt lở.

3.1. Phương pháp khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa là bước đầu tiên trong nghiên cứu tai biến trượt lở. Các nhà nghiên cứu đã tiến hành thu thập dữ liệu về hiện trạng trượt lở, các yếu tố địa chất và địa hình tại các khu vực có nguy cơ cao.

3.2. Sử dụng công nghệ GIS trong nghiên cứu

Công nghệ GIS được sử dụng để xây dựng bản đồ hiện trạng trượt lở và đánh giá nguy cơ. Việc tích hợp các dữ liệu địa lý và môi trường giúp xác định các khu vực có nguy cơ cao và đề xuất các giải pháp phòng chống hiệu quả.

IV. Kết quả nghiên cứu tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông

Kết quả nghiên cứu cho thấy huyện Tu Mơ Rông có nhiều khu vực có nguy cơ trượt lở cao. Các bản đồ hiện trạng và nguy cơ trượt lở đã được xây dựng, cung cấp thông tin quan trọng cho công tác quản lý và phòng chống thiên tai.

4.1. Bản đồ hiện trạng trượt lở

Bản đồ hiện trạng trượt lở đã được xây dựng với 335 điểm trượt lở được phân loại theo quy mô. Điều này giúp các cơ quan chức năng có cái nhìn tổng quan về tình hình trượt lở tại huyện.

4.2. Đánh giá nguy cơ trượt lở

Đánh giá nguy cơ trượt lở cho thấy có 5 cấp độ nguy cơ từ rất thấp đến rất cao. Các yếu tố như độ dốc, địa chất và lượng mưa được xác định là những yếu tố chính ảnh hưởng đến nguy cơ trượt lở.

V. Giải pháp phòng chống tai biến trượt lở tại Tu Mơ Rông

Để giảm thiểu thiệt hại do tai biến trượt lở, cần có các giải pháp phòng chống hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cả công trình và phi công trình, nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.

5.1. Giải pháp công trình

Các giải pháp công trình như xây dựng tường chắn, hệ thống thoát nước và trồng cây chống xói mòn là cần thiết để bảo vệ các khu vực có nguy cơ cao. Những công trình này cần được thiết kế và thi công đúng kỹ thuật để đảm bảo hiệu quả.

5.2. Giải pháp phi công trình

Giải pháp phi công trình bao gồm việc nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ trượt lở và các biện pháp phòng chống. Cần tổ chức các chương trình đào tạo và tuyên truyền để người dân hiểu rõ hơn về cách bảo vệ bản thân và tài sản trong mùa mưa.

VI. Kết luận và hướng phát triển nghiên cứu tai biến trượt lở

Nghiên cứu tai biến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông là một công việc quan trọng nhằm bảo vệ cộng đồng và phát triển bền vững. Cần tiếp tục nghiên cứu và cập nhật thông tin để có những giải pháp phòng chống hiệu quả hơn trong tương lai.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Nghiên cứu tai biến trượt lở không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại mà còn góp phần vào việc quy hoạch phát triển kinh tế xã hội bền vững cho huyện Tu Mơ Rông.

6.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố gây ra trượt lở và phát triển các công nghệ mới trong việc dự báo và phòng chống thiên tai. Hợp tác giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng là rất cần thiết để đạt được hiệu quả cao nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum, nằm trong khu vực Tây Nguyên, là vùng núi cao với địa hình phức tạp, có độ dốc lớn và địa chất đa dạng. Theo báo cáo của Ban quản lý Phòng chống lụt bão Trung ương, trong cơn bão số 9 năm 2009, trượt lở đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại Kon Tum với tổng khối lượng đất đá khoảng 2.900 m³ và chiều dài đường bị hư hại lên đến 203 km. Riêng huyện Tu Mơ Rông chịu thiệt hại nặng nề với 30 người chết, 104 nhà sập hoàn toàn, 163 nhà bị tốc mái và 730 hộ dân phải di dời khẩn cấp. Đặc điểm địa hình đồi núi dốc, vỏ phong hóa dày, lượng mưa lớn và lớp phủ thực vật bị tàn phá là những nguyên nhân chính thúc đẩy tai biến trượt lở phát triển tại đây.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng, các yếu tố ảnh hưởng và cảnh báo nguy cơ tai biến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông, đồng thời đề xuất các giải pháp giảm thiểu thiệt hại. Nghiên cứu tập trung trong phạm vi huyện Tu Mơ Rông, với dữ liệu thu thập từ năm 2012 đến 2014, nhằm phục vụ quy hoạch phát triển bền vững kinh tế - xã hội địa phương. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương xây dựng chiến lược phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về tai biến địa chất, đặc biệt là trượt lở đất, được định nghĩa là sự chuyển động của khối đất đá theo bề mặt trượt do mất cân bằng trọng lực. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết địa mạo học: Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố địa hình như độ dốc, độ phân cắt ngang và sâu đến sự phát sinh trượt lở.
• Lý thuyết địa chất công trình: Phân tích vai trò của thạch học, vỏ phong hóa, đứt gãy và địa chất thủy văn trong việc làm giảm độ ổn định mái dốc.

Các khái niệm chính bao gồm: độ dốc, độ phân cắt ngang, độ phân cắt sâu, mật độ đứt gãy, thạch học, vỏ phong hóa, lượng mưa trung bình năm, lớp phủ thực vật và độ gần đường giao thông. Mỗi yếu tố được phân tích và cho điểm dựa trên mối quan hệ với hiện tượng trượt lở.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm kết quả khảo sát thực địa với 335 điểm trượt lở được xác định, dữ liệu viễn thám, bản đồ địa hình, địa chất, khí tượng thủy văn và các báo cáo liên quan từ Viện Địa chất và Viện Địa lý. Cỡ mẫu khảo sát thực địa là toàn bộ các điểm trượt lở được phát hiện trong khu vực nghiên cứu từ năm 2012 đến 2014.

Phương pháp phân tích sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) để xây dựng các bản đồ thành phần và bản đồ nguy cơ trượt lở. Các yếu tố được phân loại thành các lớp theo tiêu chuẩn thống kê như độ lệch chuẩn, sau đó cho điểm dựa trên tỷ lệ trượt lở trong từng lớp. Trọng số của các yếu tố được xác định bằng phương pháp chuyên gia kết hợp với phân tích thống kê mật độ trượt lở. Quy trình GIS tích hợp các bản đồ thành phần theo công thức:

$$ H = \sum_{j=1}^n W_j X_{ij} $$

trong đó $H$ là chỉ số nhạy cảm trượt lở, $W_j$ là trọng số của yếu tố thứ $j$, và $X_{ij}$ là điểm số của lớp thứ $i$ trong yếu tố $j$.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2012 đến 2014, bao gồm khảo sát thực địa, xử lý dữ liệu GIS, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng trượt lở: Tổng cộng 335 điểm trượt lở được xác định, trong đó 35 điểm có quy mô rất lớn, 225 điểm lớn, 52 điểm trung bình và 23 điểm nhỏ. Các điểm trượt tập trung chủ yếu ở các xã Tu Mơ Rông, Ngọc Yêu, Văn Xuôi, Tê Xăng và Ngọc Lây.

2. Ảnh hưởng của độ dốc: Độ dốc từ 25° đến 35° chiếm tỷ lệ trượt lở cao nhất với 0,145% diện tích bị ảnh hưởng, tương ứng với 107 điểm trượt lở. Độ dốc dưới 15° cũng có tỷ lệ trượt lở đáng kể là 0,111%. Độ dốc trên 45° không ghi nhận điểm trượt lở nào.

3. Độ phân cắt ngang: Khu vực có độ phân cắt ngang từ 0,57 đến 3,15 km/km² là vùng có nguy cơ trượt lở cao nhất, với tỷ lệ trượt lở dao động từ 0,016% đến 0,211%. Vùng có độ phân cắt ngang trên 3,15 km/km² có tỷ lệ trượt lở giảm mạnh xuống còn 0,041%.

4. Các yếu tố địa chất và nhân sinh: Vỏ phong hóa dày, đặc biệt là đá biến chất và magma xâm nhập, cùng với hoạt động phá rừng, đốt nương làm rẫy và thi công đường giao thông là những nguyên nhân thúc đẩy trượt lở. Ví dụ, khối trượt lở TL 255 tại xã Đăk Hà có thể tích 217.000 m³, với tường chắn bê tông bị nghiêng và có nguy cơ sập đổ cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy độ dốc và địa chất là hai yếu tố chủ đạo ảnh hưởng đến sự phát sinh trượt lở tại Tu Mơ Rông, phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước. Độ dốc từ 25° đến 35° tạo điều kiện thuận lợi cho trượt lở phát triển do lực trọng trường vượt quá sức chịu đựng của vật liệu đất đá. Độ phân cắt ngang cao làm tăng khả năng xâm thực và giật lùi của dòng chảy, góp phần làm mất ổn định mái dốc.

Hoạt động của con người như xây dựng đường giao thông và phá rừng làm giảm lớp phủ thực vật, làm suy yếu khả năng giữ đất, tăng nguy cơ trượt lở. Các khối trượt lớn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng và tính mạng người dân, đòi hỏi các biện pháp phòng chống kịp thời.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phân bố điểm trượt theo độ dốc, bản đồ phân vùng nguy cơ trượt lở và bảng thống kê tỷ lệ trượt lở theo các yếu tố địa hình và địa chất, giúp trực quan hóa mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường trồng rừng và phục hồi lớp phủ thực vật: Thực hiện các chương trình trồng cây bụi, cỏ chống xói mòn trên các sườn dốc từ 25° trở lên, nhằm giảm thiểu nguy cơ trượt lở. Chủ thể thực hiện là chính quyền địa phương phối hợp với các tổ chức bảo vệ rừng, trong vòng 3 năm tới.

2. Xây dựng và củng cố các công trình chống trượt lở: Thiết kế tường chắn bê tông, bê tông phun ép và phủ lưới thép tại các vị trí có khối trượt lớn như xã Đăk Hà, Tu Mơ Rông. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do các đơn vị xây dựng chuyên ngành đảm nhận.

3. Quản lý và giám sát thi công đường giao thông: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật thi công an toàn, hạn chế đào xẻ sườn dốc, đồng thời kiểm tra, bảo trì thường xuyên các tuyến đường tỉnh lộ 672 và 678. Chủ thể là Sở Giao thông Vận tải tỉnh Kon Tum, thực hiện liên tục.

4. Xây dựng bản đồ cảnh báo và phân vùng nguy cơ trượt lở: Sử dụng GIS để cập nhật thường xuyên bản đồ nguy cơ, phục vụ công tác quy hoạch và cảnh báo sớm cho người dân. Thời gian triển khai trong 1 năm, do Viện Địa chất và Sở Tài nguyên Môi trường phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý thiên tai: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phòng chống trượt lở, quy hoạch phát triển bền vững và giảm thiểu thiệt hại thiên tai.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành địa chất, địa mạo, môi trường: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu GIS và đánh giá nguy cơ trượt lở trong vùng núi phức tạp.

3. Các đơn vị thi công xây dựng và quản lý hạ tầng giao thông: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật phòng chống trượt lở trong quá trình thiết kế và thi công công trình tại khu vực có nguy cơ cao.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và giảm nhẹ thiên tai: Nâng cao nhận thức về nguyên nhân và cách phòng tránh trượt lở, từ đó tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ rừng và cảnh báo sớm.

Câu hỏi thường gặp

1. Trượt lở đất là gì và tại sao lại xảy ra nhiều ở Tu Mơ Rông?
   Trượt lở đất là hiện tượng chuyển động của khối đất đá theo bề mặt trượt do mất cân bằng trọng lực. Ở Tu Mơ Rông, địa hình dốc, vỏ phong hóa dày, lượng mưa lớn và lớp phủ thực vật bị tàn phá là nguyên nhân chính làm tăng nguy cơ trượt lở.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến trượt lở tại huyện Tu Mơ Rông?
   Độ dốc sườn, thạch học đá, vỏ phong hóa và mật độ đứt gãy là những yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất, theo thứ tự quan trọng. Ngoài ra, lớp phủ thực vật và hoạt động của con người cũng đóng vai trò quan trọng.

3. Phương pháp GIS được sử dụng như thế nào trong nghiên cứu này?
   GIS được dùng để xây dựng các bản đồ thành phần như độ dốc, phân cắt địa hình, địa chất, lượng mưa, từ đó tích hợp thành bản đồ nguy cơ trượt lở với các trọng số được xác định dựa trên dữ liệu thực địa và phân tích thống kê.

4. Giải pháp công trình nào được đề xuất để giảm thiểu trượt lở?
   Các giải pháp bao gồm xây dựng tường chắn bê tông, phủ bê tông bề mặt, phun bê tông cường độ cao và phủ lưới thép nhằm gia cố mái dốc và ngăn chặn sự phát triển của các khối trượt.

5. Làm thế nào để cộng đồng dân cư có thể tham gia phòng chống trượt lở?
   Cộng đồng có thể tham gia bằng cách bảo vệ và trồng lại rừng, hạn chế đốt nương làm rẫy, tuân thủ quy hoạch xây dựng và tham gia các chương trình cảnh báo sớm do chính quyền tổ chức.

Kết luận

• Đã xác định được 335 điểm trượt lở với quy mô đa dạng, tập trung chủ yếu ở các xã trung tâm huyện Tu Mơ Rông.
• Độ dốc từ 25° đến 35° và độ phân cắt ngang từ 0,57 đến 3,15 km/km² là các yếu tố địa hình quan trọng thúc đẩy trượt lở.
• Vỏ phong hóa dày và hoạt động phá rừng, thi công đường giao thông làm tăng nguy cơ trượt lở nghiêm trọng.
• Bản đồ nguy cơ trượt lở được xây dựng với 5 cấp độ, phục vụ công tác quy hoạch và phòng chống thiên tai.
• Đề xuất các giải pháp công trình và phi công trình nhằm giảm thiểu thiệt hại, đồng thời kêu gọi sự phối hợp của chính quyền, cộng đồng và các tổ chức liên quan.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, cập nhật bản đồ nguy cơ định kỳ và nâng cao nhận thức cộng đồng để giảm thiểu thiệt hại do trượt lở gây ra. Đề nghị các cơ quan chức năng và nhà nghiên cứu tiếp tục theo dõi, đánh giá và hoàn thiện các biện pháp phòng chống phù hợp với điều kiện thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ XÃ HỘI HUYỆN TU MƠ RÔNG 1. Đặc điểm tự nhiên 1. Vị trí địa lý Huyện Tu Mơ Rông nằm ở Đông bắc tỉnh Kon Tum, trong vùng toạ độ địa lý từ 107 46’17,8” đến 108009’22,5” kinh Đông và từ 14044’28,6” đến 15002’7,9” vĩ 0 Bắc; phía Đông giáp huyện Kon Plông, phía Tây giáp huyện Ngọc Hồi, phía Nam giáp các huyện Đăk Tô và Đăk Hà, phía Bắc giáp huyện Đăk Glei và huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam.

Huyện có 11 đơn vị hành chính cấp xã gồm: Đăk Hà, Đăk Tờ Kan, Đăk Rơ Ông, Đăk Sao, Đăk Na, Tu Mơ Rông, Văn Xuôi, Tê Xăng, Măng Ri, Ngọc Yêu và Ngọc Lây (Hình 1. Vị trí địa lý huyện Tu Mơ Rông 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Địa hình Tu Mơ Rông là huyện miền núi, địa hình phức tạp, bị cắt xẻ mạnh bởi hệ thống dòng chảy. Địa hình của huyện có xu thế chung là thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Đông sang Tây (Hình 1.

Huyện có nhiều bậc địa hình, tạo nên nhiều kiểu địa hình đa dạng: Gò đồi, vùng trũng và núi cao xen kẽ nhau khá phức tạp. Trong đó mỗi bậc là địa hình đồi núi bao quanh tạo thành những thung lũng hẹp. Nhìn chung địa hình toàn huyện có ba dạng địa hình chính: + Địa hình núi trung bình: Phân bố ở sườn núi phía Nam dãy núi Ngọc Linh; núi Ngọc Tu Măng, Ngọc Puôk, Ngọc Păng. Độ cao trung bình so với mặt nước biển 1.333 m; gồm các dãy núi phía Bắc và Đông Bắc huyện, thuộc địa bàn các xã Đăk Na, Ngọc Lây, Tê Xăng, Măng Ri, Ngọc Yêu.

Độ dốc khu vực này trên 250; có nhiều thung lũng hẹp và sâu. + Địa hình núi thấp: Có độ cao trung bình 800 - 1.000 m, phân bố ở phía Bắc và Đông của huyện, có nhiều thung lũng hẹp và sâu. + Địa hình thấp được bồi tụ: Có độ cao trung bình dưới 800 m; phân bổ ở khu vực phía Nam và Tây Nam huyện. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Mô hình số độ cao vùng nghiên cứu (DEM) 1. Khí hậu Khí hậu huyện Tu Mơ Rông là khí hậu Tây Trường Sơn; khu vực phía Đông bắc gián tiếp ảnh hưởng của khí hậu Đông Trường Sơn. Chia làm 2 tiểu vùng khí hậu: + Tiểu vùng 1: Là khu vực trung tâm và phía Tây của huyện, bao gồm các xã Đăk Hà, Đăk Tờ Kan, Đăk Rơ Ông, Đăk Sao, Đăk Na, Tu Mơ Rông. Tổng nhiệt độ năm từ 7.5000C; Nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất (tháng 12, 01) đạt dưới 180C; nhiệt độ trung bình tháng cao nhất (tháng 4) khoảng 230C.

Lượng mưa hàng năm dao động phổ biến từ 1.000mm; mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 và kết thúc vào đầu tháng 11. Phù hợp với cây có nguồn gốc á nhiệt đới. + Tiểu vùng 2: Thuộc khu vực Đông Bắc huyện bao gồm các xã Măng Ri, Tê Xăng, Ngọc Lây, Văn Xuôi, Ngọc Yêu. Tổng nhiệt độ năm từ 6.

Nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất (tháng 12, 01) xuống dưới 180C; Nhiệt độ trung bình 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tháng cao nhất (tháng 4) khoảng 230C. Lượng mưa hàng năm tương đối cao phổ biến từ 2.300mm; Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 và kết thúc vào đầu tháng 11; Tháng có lượng mưa và số ngày mưa cao là tháng 8, 9, 10, 11. Chế độ nhiệt tại huyện là chế độ nhiệt đới gió mùa cao nguyên; Nền nhiệt tương đối thấp, nhưng có sự phân hóa rõ rệt giữa các vùng theo độ cao. Nhiệt độ tại khu vực phía Tây nam cao hơn khu vực Đông bắc, chênh lệch phổ biến từ 1-20C.

Nhiệt độ không khí đạt thấp nhất vào tháng 1 và tháng 12, đạt cao nhất vào tháng 4, 5. Các tháng 1, 2, 11, 12 có nhiệt độ trung bình dưới 190C (lạnh); Các tháng còn lại nhiệt độ trung bình từ 20-230C. Chế độ mưa tại khu vực huyện phụ thuộc vào chế độ gió mùa và địa hình. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 và cho đến hết tháng 10 là do tác động của gió mùa Tây Nam mang lại.

Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau do tác động trực tiếp của gió mùa Đông bắc bị chặn bởi dãy Trường Sơn là mùa khô. Lượng mưa tại khu vực Đông Bắc huyện đạt trên 2.400 mm; Tại khu vực còn lại của huyện lượng mưa phổ biến 2. Độ ẩm không khí: Khu vực Đông Bắc có độ ẩm lớn hơn khu vực phía Tây Nam huyện; Độ ẩm đạt thấp nhất xảy ra vào tháng 3 phổ biến từ 74- 75%; Cao nhất xảy ra vào các tháng 7, 8, 9 phổ biến là 91-92%. Thổ nhưỡng Căn cứ vào một số kết quả điều tra nghiên cứu về phân loại lập bản đồ đất tỉnh Kon Tum theo phân loại định lượng FAO - UNESCO, đặc điểm thổ nhưỡng huyện Tu Mơ Rông có 4 nhóm đất chính và 7 loại đất, cụ thể như sau: * Nhóm đất phù sa suối: Có diện tích 1.182 ha, chiếm 1,4% tổng diện tích toàn huyện, nhóm đất này được hình thành do sản phẩm bồi tụ của sông suối lớn như lưu vực sông Đăk Tờ Kan; nhóm đất này phân bổ ở xã Đăk Hà, Đăk Rơ Ông, Đăk Tờ Kan và Đăk Sao.

* Nhóm đất xám: Có diện tích 79.255 ha, chiếm 92,8% tổng diện đất toàn huyện, phân bố ở tất cả các xã, gồm 3 loại đất: - Đất xám, đỏ vàng: Diện tích có 1.419 ha, chiếm 1,7 % diện tích đất toàn huyện. Đất phân bổ ở tất cảc các xã trên toàn huyện trên đá biến chất (1.200 ha) và magma axit (219 ha). Hầu hết diện tích đất có độ dốc 15-250 có 1.227 ha, diện tích 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đất dốc <150 có 192 ha. Ở độ dốc thấp <150 độ có thể sử dụng trồng các loại hoa màu, cây ăn quả, cây công nghiệp; diện tích có độ dốc >15 0 độ thuận lợi cho việc khoanh nuôi bảo vệ hoặc trồng mới rừng.

- Đất xám giàu mùn, tích nhôm: Diện tích 70.044 ha, chiếm 82% tổng diện tích toàn huyện, được hình thành trên đá biến chất; toàn bộ diện tích đất có tầng dày đất mịn trên 100 cm, nhưng phân bổ ở độ dốc >250, đất này thuận lợi để sử dụng cho mục đích lâm nghiệp. - Đất xám, sỏi sạn nâu, đỏ vàng: Diện tích 7.792 ha, chiếm 9,1% diện tích đất toàn huyện. Đất phân bố ở tất cả các xã trong huyện, trong đó tập trung chủ yếu ở xã Đăk Tờ Kan, Đăk Rơ Ông (4.965 ha), xã Tu Mơ Rông (1.435 ha), xã Ngọc Yêu (344 ha). Toàn bộ diện tích đất có tầng dày trên 50 cm, trong đó phân bổ chủ yếu ở độ dốc >250 (7.671 ha), diện tích đất ~15 độ chỉ có 121 ha.

Đất có độ dốc <150 có thể sử dụng trồng hoa màu, cây ăn quả, chè. Đất có độ dốc trên 150 nên khoanh nuôi hoặc trồng rừng. * Nhóm đất đỏ : Diện tích đất đỏ có 1.589 ha, phát triển trên đá bazan, gồm 2 loại đất: - Đất đỏ chua, tầng mặt giàu mùn: Đất được hình thành trên đá bazan, phân bổ ở xã Ngọc Yêu. Toàn bộ diện tích đất có tầng dày dày trên 100 cm, độ dốc >250, ít có khả năng sử dụng cho nông nghiệp.

- Đất đỏ chua, tầng mặt giàu mùn: Đất được hình thành trên đá bazan có diện tích 84 ha, chiếm 0,1% diện tích đất toàn huyện, phân bổ ở xã Ngọc Yêu. Toàn bộ diện tích đất có tầng dày trên 100 cm, độ dốc <80. Hướng sử dụng là trồng các loại cây hoa màu, cây ăn quả, cây công nghiệp lâu năm. * Nhóm đất mùn axit trên núi cao: Diện tích có 3.361 ha, chiếm 3,9% diện tích đất toàn huyện, phân bổ ở các xã Đăk Na (1.010 ha), Đăk Sao (50 ha), Măng Ri (1.464 ha), Ngọc Lây (837 ha).

Toàn bộ diện tích đất phân bố ở độ dốc >25 0, tầng dày > 100cm; loại đất này sử dụng cho mục đích lâm nghiệp và phát triển cây dược liệu. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Diện tích đất theo độ dốc tầng dày: Toàn huyện có 8.676 ha đất phân bố ở độ dốc <150, chiếm 10,2% tổng diện tích đất toàn huyện, trong đó đất có tầng dày đất mịn >70 cm là 8.267 ha, có khả năng sử dụng cho phát triển nông nghiệp, chủ yếu là đất xám (6.383 ha) và đất phù sa (1. - Diện tích đất có độ dốc >150 cần sử dụng cho mục đích lâm nghiệp như trồng rừng, khoanh nuôi bảo vệ rừng hoặc sử dụng nông lâm kết hợp; trồng bời lời, ca ri, quế. Thuỷ văn Sông suối: Trên địa bàn huyện không có sông lớn mà chỉ có suối nhỏ và hệ thống suối đầu nguồn của các sông: - Lưu vực sông Đăk Psi nằm trong địa bàn huyện có diện tích lớn nhất tập trung ở phía Đông - Nam huyện; gồm các hệ thống suối như: Suối nước Chim, suối Đăk PSi, suối Đăk Lây, suối Đăk Ter, suối Đăk Xe,.

- Lưu vực sông Đăk Tờ Kan trong địa bàn huyện chủ yếu ở phía Tây - Nam của huyện (xã Đăk Tờ Kan, Đăk Rơ Ông). - Lưu vực sông Pô Kô có các suối chủ yếu ở phía Tây - Bắc huyện (xã Đăk Na, Đăk Sao). Nguồn nước ngầm: Nguồn nước ngầm trên địa bàn huyện tuy khá phong phú nhưng việc khai thác gặp nhiều khó khăn do địa hình chia cắt, không bằng phẳng nên mặt nước ngầm ở mỗi vùng có khác nhau. Nước ngầm có chất lượng tốt, hiện nay khai thác chủ yếu cho sinh hoạt (khoan giếng, đào giếng).

Địa chất Địa tầng Theo các tài liệu địa chất, khu vực nghiên cứu có mặt 03 phân vị hệ tầng sau: - Hệ tầng Tắc Pỏ (PR1 tp) Hệ tầng Tắc Pỏ có tuổi Paleoproterozoi, là hệ tầng có diện phân bố lớn nhất trong khu vực nghiên cứu. Hệ tầng Tắc Pỏ có mặt tại địa phận tất cả các xã của huyện Tu Mơ Rông, nhưng chủ yếu là ở phía Tây và trung tâm của huyện, với diện phân bố khoảng 524,2 km2. Thành phần bao gồm: gneis biotit, gneis plagioclas - 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] biotit xen đá phiến thạch anh - biotit, thấu kính amphibolit, đá phiến thạch anh - biotit - silimanit - granat, đá phiến và gneis biotit có pyroxen, đá phiến thạch anh hai mica. - Hệ tầng Sông Re (PR1 sr): Trong khu vực nghiên cứu hệ tầng Sông Re có tuổi Paleoproterozoi, diện phân bố khoảng 23,17 km2, chủ yếu ở xã Đăk Na và một phần rất nhỏ thuộc phía Bắc xã Đăk Sao.

Thành phần bao gồm gneis biotit-horblenđ, plagiogneis biotit- horblenđ, gneis biotit, đá phiến kết tinh silimanit, corđierit.