Chương 1 xác định SVĐT hiện nay và lý do nghiên cứu đề tài này Trình bày một số nội dung và các quan điểm tính toán SVĐT ở nước ta hiện nay Chương 2 Tổng quan về tình hình nghiên cứu và sử dụng SVĐT Xây dựng phương pháp thực hiện Chương 3 nhằm thiết lập CSDL và bài toán xác định SVĐT Xây dựng CSDL và bài toán cụ thể cho địa bàn thành phố Đà Nẵng, bao gồm: - Thu thập số liệu - Phân tích xây dựng CSDL Chương 4 - Thiết lập bài toán tính Đồng ý dự án ` SVĐT Nhận xét, đánh giá kết quả bài toán và so sánh áp dụng thực tế Chương 5 Kết luận và kiến nghị Hình 1. Các bước thực hiện đề tài nghiên cứu - 11 - CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Khái niệm, nội dung và cơ sở xác định SVĐT ở nước ta hiện nay 2. Khái niệm về SVĐT SVĐT xây dựng công trình [10]: Là chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật tổng hợp tính cho một đơn vị năng lực sản xuất hoặc phục vụ theo thiết kế của công trình, có tính chất phổ biến, với mức độ kỹ thuật công nghệ trung bình, tiên tiến.
Năng lực sản xuất hoặc phục vụ của công trình là khả năng sản xuất sản phẩm hoặc phục vụ của công trình theo thiết kế cơ sở của dự án, được xác định bằng đơn vị đo thích hợp. SVĐT được dùng để xác định TMĐT của dự án3. Đây là cơ sở để các cơ quan nhà nước, nhà đầu tư lập kế hoạch và quản lý vốn đầu tư, xác định hiệu quả của dự án đầu tư. Nội dung của SVĐT SVĐT bao gồm các chi phí cần thiết cho việc xây dựng, mua sắm và lắp đặt thiết bị, quản lý dự án (QLDA), tư vấn ĐTXD và các khoản chi phí khác [10].
Nội dung chi phí trong SVĐT chưa bao gồm chi phí cho một số công tác như: Chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB), tái định cư (TĐC); đánh giá tác động mội trường và xử lý tác động của dự án đến môi trường; đăng kiểm chất lượng quốc tế, quan trắc biến dạng công trình (nếu có); kiểm định và chứng nhận sự phù hợp về chất lượng công trình xây dựng; gia cố đặc biệt về nền móng công trình (nếu có); chi phí thuê tư vấn nước ngoài (nếu có); lãi vay trong thời gian thực hiện dự án (đối với các dự án có sử dụng vốn vay; vốn lưu động ban đầu (đối với các dự án sản xuất kinh doanh); và chi phí dự phòng của dự án đầu tư. 3 Xem chi tiết Phụ lục 2 - 12 - 2. Cơ sở xác định SVĐT SVĐT được xác định dựa trên cơ sở Luật Xây dựng năm 2003, quy chuẩn xây dựng Việt Nam, tiêu chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn ngành trong thiết kế, các quy định về quản lý chi phí dự án ĐTXD công trình [10]. SVĐT được tính toán tại mặt bằng giá ĐTXD tại thời điểm và tỷ giá ngoại tệ cố định (ví dụ SVĐT năm 2009 được tính toán tại mặt bằng giá ĐTXD tại thời điểm quý 4 năm 2009 và tỷ giá ngoại tệ 1USD = 17.
Quan điểm tính toán SVĐT Hiện nay có một số quan điểm đang được các cơ quan chuyên môn dùng để tính SVĐT dự án như là : Quan điểm đầu tư có mục tiêu, quan điểm đầu tư có hiệu quả, quan điểm tiến bộ, … Tuy nhiên những quan điểm này mới chỉ mang tính định tính, không định lượng cụ thể được. Ví dụ như mục tiêu của quan điểm đầu tư có mục tiêu yêu cầu “Vốn đầu tư phải đầy đủ các chi phí cần thiết để tạo ra các tài sản cố định (TSCĐ) nhằm phát huy đầy đủ năng lực theo kế hoạch đề ra”. Tuy nhiên, những vấn đề như ‘việc xác định thế nào là đủ vốn ?’ ‘thế nào là phát huy đầy đủ năng lực theo kế hoạch ?’ là hoàn toàn rất khó xác định. Hay như mục tiêu của quan điểm đầu tư có hiệu quả yêu cầu “những lợi ích từ việc khai thác, sử dụng các TSCĐ được tạo ra trong quá trình đầu tư phải tương xứng với lượng vốn đầu tư đã bỏ ra”.
Tuy vậy, việc xác định được những lợi ích cụ thể từ việc đầu tư những con đường hoàn toàn không xác định được. Dựa trên những dữ liệu về dự án đường bộ đã được thực hiện trong quá khứ và liên tục được cập nhật, tác giả tiến hành xây dựng bài toán sơ bộ xác định SVĐT. Công việc này sẽ đáp ứng được những mục tiêu cụ thể như: Nhanh chóng, chủ động trong việc xác định SVĐT dự án, có xem xét đến các yếu tố cụ thể của dự án (như là chiều dài, chiều rộng, chiều dày lớp mặt, lớp - 13 - móng đường…) cũng như đặc tính của từng địa phương (đó là bài toán được xác định dựa trên dữ liệu quá khứ thu thập của địa phương nghiên cứu). Mặt khác, những dự án đường bộ đã được thực hiện trong quá khứ đều là những dự án đầu tư tối ưu đã được các cơ quan chức năng lựa chọn từ nhiều phương án đầu tư khác nhau.
Bên cạnh đó, dữ liệu liên tục được cập nhật nên bài toán cũng xem xét được cả các vấn đề thực tế và công nghệ thay đổi. Tổng quan các nghiên cứu 2. Tổng quan nghiên cứu SVĐT tại Việt Nam Việc nghiên cứu SVĐT4 ở nước ta được triển khai thực hiện từ năm 1978. Viện Kinh tế xây dựng - Bộ Xây dựng đã biên soạn và lưu hành nội bộ bản phương pháp xây dựng SVĐT định mức cho các loại công trình xây dựng mới.
Nội dung của bản phương pháp này đã giải quyết bước đầu một số nội dung cơ bản nhất của vấn đề SVĐT như: khái niệm, định mức và vai trò vị trí của SVĐT trong công tác kế hoạch hoá và qủan lý vốn đầu tư XDCB. Đồng thời đã đưa ra những nguyên tắc xác định SVĐT định mức, hướng dẫn sơ bộ về phương pháp chuẩn bị tài liệu ban đầu, công thức chung về tính toán SVĐT trên cơ sở tài liệu thống kê thực tế ở những công trình lựa chọn và thống nhất biên soạn tập hồ sơ định mức để ban hành. Tài liệu nói trên, có thể coi là phương pháp luận về xác định SVĐT được biên soạn đầu tiên ở nước ta, mang tính chất hướng nghiệp vụ nội bộ, chưa được thể chế hoá và ban hành rộng rãi. Tuy vậy do yêu cầu công tác kế hoạch hoá và quản lý vốn đầu tư XDCB của nhà nước, năm 1979 Viện Kinh tế xây dựng đã dựa vào bản phương pháp nói trên tiến hành xây dựng và phát hành tập SVĐT cho các công trình xây dựng mới.
Tập SVĐT này được tính toán trên cơ sở tài liệu tổng kết vốn ĐTXD của các công trình từ năm 1955 4 Nguồn: Trang Wep http://tailieuhay. - 14 - đến năm 1975 ở miền Bắc nước ta và các tài liệu dự toán, quyết toán của một số công trình tiêu biểu do Viện Kinh tế xây dựng thu thập chỉnh lý. Cũng vào năm 1978, Viện Thiết kế - Bộ Công nghiệp nhẹ đã tiến hành tổng kết được các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật chủ yếu của một số công trình công nghiệp nhẹ xây dựng từ năm 1955 đến năm 1978, trong đó có SVĐT tính cho một đơn vị sản phẩm quy ước của một ngành hàng. Tập tài liệu đó đã được phát hành nội bộ để phục vụ việc thực hiện tính toán so sánh kinh tế tài chính trong quá trình lập luận chứng kinh tế kỹ thuật, thiết kế và lập kế hoạnh ĐTXD các công trình thuộc Bộ Công nghiệp đầu tư trong năm đó.
Đồng thời những tư liệu này cũng được cung cấp để chọn lọc đưa vào tập SVĐT do Viện Kinh tế xây dựng phát hành đầu năm 1979 để phục vụ cho công tác kế hoạch giai đoạn 1981-1985. Tiếp đến, để phục vụ việc xây dựng chương trình “Điện khí hoá và phát triển toàn quốc đến năm 2000”, năm 1983 công ty Khảo sát và thiết kế điện đã dựa vào bản phương pháp luận do Viện Kinh tế xây dựng phát hành vào năm 1978 và tranh thủ ý kiến các chuyên gia của Viện Kinh tế xây dựng, tiến hành nghiên cứu phát triển thêm một bước về phương pháp xây dựng SVĐT. Đồng thời tiến hành biên soạn “Tập chỉ tiêu về SVĐT xây dựng các công trình đường dây dẫn điện cao thế và trạm biến áp”. Trong tập tài liệu này, một mặt đã đưa ra được một số phương pháp xây dựng SVĐT khác nhau như: phương pháp tính toán dựa trên các hồ sơ thiết kế điển hình và phương pháp phối hợp chỉ tiêu kinh nghiệm trong và ngoài nước, tiến hành phân loại đường dây dẫn điện cao thế và trạm biến áp theo các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu.
Đồng thời đã xác định các chỉ tiêu định lượng về vốn ĐTXD chung theo từng loại cấp điện áp, loại dây, vùng xây dựng (nối với đường dây điện), tính năng, cấp điện áp, loại máy, số máy, kiến trúc trạm và vùng xây dựng (đối với - 15 - trạm biến áp), trong đó có xác định các chỉ tiêu cho từng bộ phận, từng hạng mục và cơ cấu xây lắp, thiết bị, kiến thiết cơ bản khác của vốn đầu tư. Sau năm 1980, để phục vụ kế hoạch 1981-1985 và 1986-1990 Vụ Định mức - Uỷ ban Kế hoạch nhà nước và Viện Kinh tế xây dựng đã phối hợp biên soạn trình chủ nhiệm Uỷ ban kế hoạch hoá nhà nước xét duyệt ban hành tạm thời “Tập định mức SVĐT” cho các công trình xây dựng mới theo quyết định số 226-UB/ĐM ngày 31 tháng 12 năm 1984. Đó là tập định mức đầu tiên được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chính thức cho ban hành ở nước ta để phục vụ công tác kế hoạch hoá và quản lý vốn đầu tư thuộc ngân sách nhà nước năm 1985 và giai đoạn 1986-1990. Năm 1987, tập định mức tạm thời nói trên đã đượcViện Kinh tế xây dựng và Vụ Định mức nghiên cứu bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp với tình hình biến động về giá cả và đối tượng đầu tư và được ban hành áp dụng chính thức bằng quyết định số 01-UB/ĐM ngày 05 tháng 12 năm 1987 của chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch nhà nước.
Cũng trong khoảng thời gian này, Viện Kinh tế xây dựng đã chủ trì đề tài nghiên cứu khoa học mang mã số 28B.01 thuộc chương trình tiến bộ kỹ thuật cấp nhà nước. Trong đó có một phần nội dung là nghiên cứu hoàn chỉnh phương pháp luận về SVĐT cho XDCB. Việc nghiên cứu đề tài đó đã kết thúc vào năm 1989 và Hội đồng khoa học cấp ngành nghiệm thu sản phẩm vào cuối năm 1990.