§å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh Giíi thiÖu chung ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng quèc gia ®ang trªn con ®êng ph¸t triÓn m¹nh mÏ ®i lªn hoµ nhËp víi céng ®ång thÕ giíi. Nhµ níc vµ nh©n d©n ta ®· vµ ®ang kh«ng ngõng x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, n©ng cÊp vµ c¶i t¹o c¸c tuyÕn ®êng giao th«ng nh»m ®¸p øng nhu cÇu vËn t¶i vµ lu th«ng hµng ho¸ cho phï hîp lµ nhiÖm vô hµng ®Çu trong chiÕn lîc chung cña §¶ng vµ nhµ níc ta. Giao th«ng vµ hÖ thèng c¸c c«ng tr×nh giao th«ng cã thÓ xem lµ “m¹ch m¸u” cña mçi quèc gia. HÖ thèng giao th«ng cã vai trß quan träng vµ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®Êt níc ®ång thêi lµ nhÞp cÇu giao lu kinh tÕ, v¨n hãa, chÝnh trÞ gi÷a c¸c vïng, c¸c quèc gia trªn toµn thÕ giíi.
Giao th«ng cßn ®¶m b¶o sù æn ®Þnh vÒ c«ng t¸c an ninh, quèc phßng cña mçi quèc gia. Do ®ã vÊn ®Ò x©y dùng vµ më réng hÖ thèng ®êng giao th«ng ®Ó ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu ph¸p triÓn ®Êt níc lµ nhiÖm vô hµng ®Çu. Khi x©y dùng c¸c c«ng tr×nh giao th«ng, c«ng t¸c tr¾c ®Þa lµ mét trong nh÷ng c«ng t¸c quan träng vµ lu«n ®i tríc mét bíc nh»m ®¶m b¶o cho viÖc thiÕt kÕ vµ thi c«ng c¸c c«ng tr×nh giao th«ng chÝnh x¸c vµ ®¶m b¶o an toµn cho c«ng t¸c x©y dùng trªn toµn tuyÕn còng nh viÖc qu¶n lý khai th¸c, söa ch÷a vµ n©ng cÊp sau nµy. XuÊt ph¸t tõ yªu cÇu thùc tÕ nãi trªn trong thêi gian lµm ®å ¸n tèt nghiÖp t«i ®· nhËn ®Ò ¸n tèt nghiÖp lµ: “ Nghiªn cøu ph¬ng ph¸p thiÕt kÕ vµ thµnh lËp líi khèng chÕ thi c«ng c¸c c«ng tr×nh giao th«ng d¹ng tuyÕn ”.
Néi dung chÝnh cña ®Ò tµi ®îc thÓ hiÖn trong 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: §Æc ®iÓm c¸c c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn. Ch¬ng 2: C¸c ph¬ng ph¸p thµnh lËp líi khèng chÕ thi c«ng c«ng tr×nh giao th«ng SV: NguyÔn ThÕ Hïng Líp tr¾c ®Þa B_K48 §å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh Ch¬ng 3: ThiÕt kÕ líi khèng chÕ thi c«ng cho tuyÕn ®êng N2 khu kinh tÕ DiÔn Ch©u – NghÖ An. PhÇn cuèi lµ phÇn kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ. Víi tinh thÇn lµm viÖc nghiªm tóc vµ næ lùc phÊn ®Êu cña b¶n th©n díi sù híng dÉn tËn t×nh thÇy gi¸o TS.
TrÇn ViÕt TuÊn vµ c¸c thÇy c« gi¸o trong khoa tr¾c ®Þa, nay b¶n ®å ¸n ®· ®îc hoµn thµnh ®óng thêi h¹n. Nhng do h¹n chÕ vÒ thêi gian vµ tr×nh ®é nªn b¶n ®å ¸n tèt nghiÖp nµy kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. T«i mong nhËn ®îc sù ®ãng gãp ý kiÕn cña thÇy gi¸o, c« gi¸o trong khoa tr¾c ®Þa cïng c¸c b¹n ®ång nghiÖp. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n.
Hµ Néi ngµy th¸ng n¨m2008 Sinh viªn thùc hiÖn : NguyÔn ThÕ Hïng SV: NguyÔn ThÕ Hïng Líp tr¾c ®Þa B_K48 §å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh CH¦¥NG 1 ®Æc ®iÓm c¸c c«ng tr×nh giao th«ng d¹ng tuyÕn 1.1 kh¸I niÖm vÒ c¸c c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn C¸c c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn lµ c¸c c«ng tr×nh cã d¹ng kÐo dµi, thêng ®îc thµnh lËp ®Ó x©y dùng c¸c tuyÕn ®êng giao th«ng, x©y dùng cÇu hoÆc x©y dùng ®êng hÇm… Víi môc ®Ých phôc vô cho viÖc lu th«ng, qua l¹i trªn mét ®Þa bµn( hay vïng nµo ®ã) hoÆc nèi liÒn gi÷a c¸c tØnh l¹i víi nhau.1 §Æc ®iÓm vÒ tuyÕn ®êng. - TuyÕn ®êng lµ trôc thiÕt kÕ cña mét c«ng tr×nh d¹ng tuyÕn kÐo dµi qua nhiÒu vïng, ®i theo d¶i hÑp ®îc ®¸nh dÊu ngoµi thùc ®Þa, ®îc ®o vÏ chuyÓn lªn b¶n ®å hoÆc b×nh ®å ¶nh hay ®îc ghi tríc bëi nh÷ng to¹ ®é vÏ lªn b¶n ®å trªn m« h×nh sè cña bÒ mÆt thùc ®Þa. Nh×n chung tuyÕn ®êng lµ mét ®êng cong kh«ng gian bÊt kú vµ rÊt phøc t¹p. Trong mÆt ph¼ng nã bao gåm c¸c ®o¹n th¼ng cã híng kh¸c nhau vµ chÌn gi÷a chóng lµ nh÷ng ®êng cong ph¼ng cã b¸n kÝnh cong cè ®Þnh hoÆc biÕn ®æi.
B×nh ®å däc tuyÕn lµ h×nh chiÕu cña bÒ mÆt ®Þa h×nh trªn mÆt ph¼ng n»m ngang, cßn mÆt c¾t däc tuyÕn lµ h×nh chiÕu trªn mÆt ph¼ng th¼ng ®øng. XÐt trªn ph¬ng diÖn mÆt b»ng tuyÕn gåm cã nh÷ng ®o¹n th¼ng cã ph¬ng híng kh¸c nhau gåm nh÷ng ®êng cong n»m trong mÆt ph¼ng n»m ngang cã b¸n kÝnh cong thay ®æi vµ cè ®Þnh. B¸n kÝnh ®êng cong cµng lín cµng thuËn lîi cho an toµn giao th«ng. Trªn mÆt c¾t däc tuyÕn gåm nh÷ng ®o¹n th¼ng cã ®é dèc kh¸c nhau, khi cÇn thiÕt ®îc nèi víi nhau b»ng nh÷ng ®êng cong trßn n»m trong mÆt ph¼ng th¼ng ®øng.
§é dèc cña tuyÕn ®êng th«ng thêng kh«ng lín l¾m cho nªn ®Ó hiÖn thÞ râ rµng th× tû lÖ ®øng cña mÆt c¾t däc thêng ®îc chän lín h¬n 10 lÇn tû lÖ ngang. SV: NguyÔn ThÕ Hïng Líp tr¾c ®Þa B_K48 §å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh 1.1 C¸c lo¹i tuyÕn ®êng Tuú theo ®iÒu kiÖn thùc ®Þa n¬i tuyÕn ®i qua mµ chia thµnh c¸c lo¹i sau: a.TuyÕn ch¹y däc theo thung lòng: §îc bè trÝ trªn mét bËc thÒm cña thung lòng, th«ng thêng nã cßn cã mét mÆt b»ng vµ mét mÆt c¾t æn ®Þnh nhng c¾t ngang phÇn lín dßng níc. Nh vËy ®ßi hái ph¶i x©y dùng nhiÒu cÇu cèng rÊt tèn kÐm lµm cho gi¸ thµnh toµn bé c«ng tr×nh cao. TuyÕn ®êng ph©n thuû: §îc bè trÝ ch¹y däc theo c¸c ®iÓm cao nhÊt cña ®Þa h×nh.
§©y lµ tuyÕn ®êng t¬ng ®èi phøc t¹p nhng khèi lîng x©y dùng c«ng tr×nh nh©n t¹o Ýt, c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt ®¶m b¶o. Tuy nhiªn ë vïng ®åi, nói th«ng thên c¸c ®êng ph©n thuû hÑp vµ ngo»n ngÌo nªn tuyÕn sÏ phøc t¹p. TuyÕn ch¹y b¸m sên nói: N»m ë c¸c sên nói, tuyÕn cã thÓ thiÕt kÕ víi ®é dèc ®Òu ®Æn vµ b»ng ph¼ng nhng vÒ ph¬ng diÖn mÆt b»ng rÊt phøc t¹p. V× tuyÕn ®êng c¾t ngang hÇu hÕt c¸c con suèi nªn ®ßi hái ph¶i x©y dùng nhiÒu cÇu, cèng vµ do tuyÕn n»m ë dên nói nªn thêng bÞ sôt lì.
TuyÕn c¾t qua thung lòng vµ ®êng ph©n thuû: TuyÕn nµy ch¹y qua c¸c thung lòng vµ c¸c ®êng ph©n thuû vÒ ph¬ng diÖn mÆt b»ng nã gÇn nh mét ®êng th¼ng, cßn vÒ ph¬ng diÖn mÆt c¾t thêng gÆp nh÷ng ®é dèc kÐo dµi, do ®ã ®©y lµ tuyÕn kh¶ thi. Nhng khi ®Þnh tuyÕn ë ®ång b»ng vµ vïng nói cÇn tu©n thñ nh÷ng nguyªn t¾c sau: §Þnh tuyÕn ë vïng ®ång b»ng : + Gi÷a c¸c ®Þa vËt cã ®êng bao nªn ®Æt tuyÕn th¼ng. §é lÖch tuyÕn so víi ®êng th¼ng ( tøc lµ ®é dµi thªm t¬ng dèc ) vµ ®é lín cña gãc chyÓn híng cÇn ph¶i ®îc khèng chÕ tríc. + §Ønh c¸c gãc ngoÆt chän ®èi diÖn víi kho¶ng gi÷a c¸c ®Þa vËt ®Ó cho tuyÕn ®êng vßng qua ®Þa vËt ®ã.
+ C¸c gãc chuyÓn híng cña tuyÕn cè g¾ng kh«ng lín h¬n 200-300 SV: NguyÔn ThÕ Hïng Líp tr¾c ®Þa B_K48 §å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh §Þnh tuyÕn ë vïng nói: + §Þnh tuyÕn theo mét ®é dèc giíi h¹n cã khèi lîng c«ng t¸c b»ng kh«ng chØ lµm gi¶m ®é dèc ( hoÆc cho ®é dèc b»ng kh«ng) ë nh÷ng vïng riªng biÖt, nh÷ng khu vùc, nh÷ng khu vùc ®ßi hái ph¶i tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh nµo ®ã. C¸c yÕu tè cña tuyÕn vµ ®é cao mÆt ®Êt ®îc chän cã lu ý ®Õn mÆt c¾t thiÕt kÕ ®· lËp tríc ®©y vµ nh÷ng yªu cÇu khi chen c¸c ®o¹n th¼ng vµ ®êng cong. + Ph¶i c¨n cø vµo ®é dèc ®Þnh tuyÕn vµ ®é kÐo dµi cho phÐp cña tuyÕn ®êng mµ quyÕt ®Þnh vÞ trÝ c¸c dØnh gãc ngoÆt vµ ®é lín cña chóng. CÇn ph¶i lo¹i bá nh÷ng ®êng cong cã b¸n kÝnh nhá v× ë n¬i ®ã buéc ph¶i lµm gi¶m mét c¸ch ®¸ng kÓ ®é dèc cho phÐp.2 §Æc ®iÓm vÒ cÇu Khi x©y dùng c¸c tuyÕn ®êng giao th«ng trªn mÆt ®Êt thêng gÆp c¸c chíng ng¹i nh s«ng, hå, khe nói…§Ó vît qua c¸c chíng ng¹i nµy chóng ta ph¶i x©y dùng c¸c con cÇu vµ ®iÒu ®ã diÔn ra rÊt phøc t¹p.
CÇu lµ mét bé phËn c¬ b¶n cña hÖ thèng vît c¸c chíng ng¹i kÓ trªn, nã bao gåm c¸c mè cÇu, c¸c trô cÇu vµ c¸c nhÞp cÇu. Mè lµ bé phËn liªn kÕt cÇu víi c¸c ®o¹n cÇu dÉn. C¸c trô ®Æt s©u díi lßng s«ng lµ chç tùa cho c¸c dµn nhÞp trªn ®ã. + Mè cÇu lµ hÖ thèng liªn kÕt cÇu chÝnh víi hÖ thèng ®êng dÉn, thêng ®îc x©y dùng b»ng bª t«ng cèt thÐp + Trô cÇu lµ bé phËn ®Ó ®ì c¸c kÕt cÊu nhÞp cÇu, ®îc x©y dùng b»ng bª t«ng cèt thÐp.
C¶ trô cÇu vµ mè cÇu ®Òu cã chiÒu s©u ®Æt mãng t¬ng ®èi lín ( vµi chôc mÐt) ®Æt ®Õn tÇng líp ®¸ gèc. Trªn bé phËn trô cÇu vµ mè cÇu cã c¸c bé phËn liªn kÕt víi cÇu ®îc gäi lµ c¸c gèi tùa + NhÞp cÇu lµ kho¶ng c¸ch tÝnh theo trôc cÇu gi÷a hai trôc däc cña hai ®iÓm tùa ë hai ®Çu cña nhÞp ®ã.1 Ph©n lo¹i cÇu ViÖc ph©n lo¹i cÇu ®îc dùa trªn nh÷ng c¬ së sau ®©y: SV: NguyÔn ThÕ Hïng Líp tr¾c ®Þa B_K48 §å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh Theo ®é lín( chiÒu dµi cÇu): - CÇu nhá L< 50 m - CÇu trung b×nh 50 m< L < 100 m - CÇu lín 100 m< L < 500 m - CÇu cùc lín L > 500 m Ph©n theo vËt liÖu x©y dùng bao gåm: cÇu gç, cÇu s¾t, cÇu bª t«ng c«t thÐp. Ph©n theo môc ®Ých sö dông bao gåm: cÇu ®êng s¾t, cÇu ®êng bé, cÇu b¨ng t¶i. Ph©n lo¹i theo thêi gian sö dông bao gåm: cÇu vÜnh cöu, cÇu b¸n vÜnh cöu, cÇu t¹m thêi.
Ph©n theo cÊu tróc h×nh th¸i vµ kh¶ n¨ng chiÖu t¶i bao gåm: cÇu dÇm, cÇu vßm, c©u treo, cÇu kÕt hîp, cÇu quay, cÇu gÊp.3 §Æc ®iÓm vÒ c«ng tr×nh hÇm Khi x©y dùng mét sè c«ng tr×nh v× mét sè ®iÒu kiÖn, nguyªn nh©n vµ lý do kh¸c nhau mµ ngêi ta ph¶i tiÕn hµnh x©y dùng díi lßng ®Êt, díi níc. C¸c c«ng tr×nh x©y dùng díi ®Êt, níc gäi lµ c¸c c«ng tr×nh hÇm. C«ng tr×nh hÇm sö dông trong giao th«ng vËn t¶i nh: §êng hÇm trªn tuyÕn giao th«ng , ®êng s¾t, ®êng bé… Lµ mét trong nh÷ng d¹ng vÒ c«ng tr×nh hÇm. Mét trong nh÷ng vÝ dô ®iÓn h×nh vÒ c«ng tr×nh hÇm giao th«ng ®ã lµ c«ng tr×nh hÇm H¶i V©n.
C«ng tr×nh x©y dùng ®· ®¸p øng ®îc nhu cÇu vÒ giao th«ng ®i l¹i, lµ bíc ngoÆt lín trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt níc. SV: NguyÔn ThÕ Hïng Líp tr¾c ®Þa B_K48 §å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n tr¾c ®Þa c«ng tr×nh 1.2 Néi dung c«ng t¸c tr¾c ®Þa trong x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng C«ng t¸c tr¾c ®Þa trong x©y dùng c¸c c«ng tr×nh cã mét ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng, nã gãp phÇn quan träng vµo tiÕn ®é vµ thµnh qu¶ cña mét c«ng tr×nh.