CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ TẠI NHÀ HÀNG 1. Cơ sở lý luận về chất lượng dịch vụ ăn uống 1. Một số khái niệm cơ bản - Chất lượng dịch vụ Chất lượng dịch vụ là một khái niệm khá trừu tượng và khó định nghĩa. Nó là một phạm trù mang tính tương đối và chủ quan.
Do những đặc điểm của bản thân dịch vụ mà người ta có thể đưa ra khái niệm chất lượng dịch vụ theo những cách khác nhau, nhưng nhìn chung các tác giả thường đứng trên quan điểm của người tiêu dùng dịch vụ: tức là chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào những sự cảm nhận của khách hàng. Theo Parasuraman và cộng sự (1985) cho rằng “Chất lượng dịch vụ là khoảng cách giữa sự mong đợi của khách hàng và nhận thức của họ khi đã sử dụng qua dịch vụ” [2]. Còn Kotler và cộng sự (2005) cho rằng “Chất lượng dịch vụ được định nghĩa là khả năng của một dịch vụ bao gồm độ bền tổng thể, độ tin cậy, độ chính xác, sự dễ vận hành, dễ sửa chữa và các thuộc tính có giá trị khác để thực hiện các chức năng của nó” [2]. Tóm lại, chất lượng dịch vụ là kết quả của một quá trình đánh giá tích lũy của khách hàng dựa trên sự so sánh giữa chất lượng mong đợi (hay dự đoán) và mức độ chất lượng khách hàng đã nhận được.
Hay nói cách khác, chất lượng dịch vụ luôn được so sánh với mức độ thỏa mãn nhu cầu của khách hàng sau khi đã tiêu dùng dịch vụ. - Chất lượng dịch vụ ăn uống Chất lượng dịch vụ ăn uống là mức cung cấp dịch vụ ăn uống tối thiểu mà một nhà hàng đã lựa chọn nhằm thỏa mãn ở mức độ cao nhu cầu ăn uống của thị trường khách hàng mục tiêu của mình. Đồng thời mức cung cấp dịch vụ đã được xác định đòi hỏi phải được duy trì nhất quán trong suốt quá trình kinh doanh. Đặc điểm của chất lượng dịch vụ Để có thể đánh giá và quản lý chất lượng dịch vụ của một doanh nghiệp nhất thiết chúng ta cần phải làm rõ những đặc điểm đặc thù của nó.
Chất lượng dịch vụ có 4 đặc điểm cơ bản sau: Đặc điểm thứ nhất, khó đo lường và đánh giá một cách cụ thể Đặc điểm này xuất phát từ chính bản chất và đặc điểm của sản phẩm nhà hàng. Sản phẩm nhà hàng bao gồm 4 thành phần cơ bản: phương tiện thực hiện, hàng hóa đính kèm, dịch vụ hiện và dịch vụ ẩn. Vì thế khi đánh giá chất lượng sản phẩm nhà hàng người ta phải đánh giá chất lượng của cả bốn thành tố trên. Việc đánh giá chất lượng phương tiện thực hiện và hàng hóa đính kèm có thể thực hiện được dễ dàng hơn bởi nó là những vật cụ thể, hữu hình.
Ta có thể nhìn thấy, đo đếm được. Còn dịch vụ hiện tại và tiềm ẩn ta không nhìn thấy, không có thước đo cụ thể nên rất khó lượng hóa khi đánh giá, chỉ phụ thuộc vào cảm nhận của người tiêu dùng. Mà sự cảm nhận là phạm trù tâm lý, phụ thuộc vào yếu tố cá nhân mỗi khách hàng: Trạng thái tâm lý, tình trạng sức khỏe,… không có tính ổn định, thước đo mang tính quy ước. Đặc điểm thứ hai, chỉ được đánh giá chính xác qua sự cảm nhận của người tiêu dùng trực tiếp sản phẩm dịch vụ Khách hàng là người trực tiếp sử dụng sản phẩm dịch vụ nên việc đánh giá chất lượng dịch vụ của nhà hàng được xem là chính xác nhất.
Do đó, để đánh giá chính xác chất lượng dịch vụ quản lý nhà hàng phải luôn đứng trên cái nhìn của khách hàng, của người tiêu dùng trực tiếp dịch vụ ăn uống. Đặc điểm thứ ba, phụ thuộc vào quá trình cung cấp dịch vụ của nhà hàng Một quá trình cung cấp dịch vụ của nhà hàng dựa trên hai nhân tố cơ bản: cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà hàng và những nhân viên tham gia trực tiếp vào quá trình cung cấp dịch vụ. Vì vậy, khách hàng có xu hướng đánh giá chất lượng sản phẩm dịch vụ dựa vào chất lượng kỹ thuật và chất lượng chức 19 năng. Chất lượng kỹ thuật: Mức độ tiện nghi, hiện đại của các trang thiết bị, mức độ thẩm mỹ trong trang trí nội thất, mức độ vệ sinh trong và bên ngoài nhà hàng và mức độ đảm bảo an toàn trong thiết kế và lắp đặt các trang thiết bị.
Chất lượng kỹ thuật giúp khách hàng trả lời câu hỏi “cái gì?” khi cảm nhận về chất lượng dịch vụ. Chất lượng chức năng: yếu tố liên quan đến con người như thái độ, cách ứng xử, khả năng giao tiếp, hình thức bên ngoài của nhân viên, trình độ tay nghề,… của nhân viên phục vụ. Chất lượng chức năng giúp khách hàng trả lời câu hỏi “như thế nào?” khi đánh giá chất lượng dịch vụ của nhà hàng. Do đó, quản lý phải luôn quan tâm và tìm cách cải thiện chất lượng kỹ thuật và chất lượng chức năng một cách thường xuyên dựa trên những sự thay đổi trong nhu cầu, sở thích và đòi hỏi của thị trường khách mục tiêu của nhà hàng.
Đặc điểm thứ tư, đòi hỏi tính nhất quán cao Tính nhất quán ở đây phải được hiểu theo hai góc độ: Thứ nhất, đó là sự thống nhất cao và thông suốt trong nhận thức và hành động của tất cả các bộ phận, tất cả các thành viên của nhà hàng từ trên xuống dưới về mục tiêu chất lượng cần đạt được của doanh nghiệp. Tính nhất quán đòi hỏi các chủ trương chính sách kinh doanh của nhà hàng phải đồng bộ với nhau. Thứ hai, đó là sự đồng bộ toàn diện, trước sau như một và đúng như lời hứa mà nhà hàng đã công bố với khách hàng. Chất lượng dịch vụ của nhà hàng đòi hỏi phải tốt ở mọi lúc, mọi nơi cho mọi khách hàng.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tại nhà hàng Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ tại nhà hàng tuy nhiên nó chịu ảnh hưởng nhiều bởi các yếu tố sau: - Khách hàng Đây là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Khách 20 hàng là người tham gia trực tiếp vào quá trình tiêu dùng và sản xuất các sản phẩm dịch vụ trong nhà hàng. Chúng ta xem xét ảnh hưởng của khách hàng dưới 2 góc độ: Dưới góc độ người tiêu dùng, khách hàng là người đánh giá chất lượng dịch vụ, mang tính chủ quan của khách hàng. Chính vì vậy, sự nhận thức, hiểu biết tâm lý khách hàng sẽ quyết định đến chất lượng dịch vụ mà khách hàng đó tiêu dùng.
Do đó, nhà hàng phải đứng trên vị trí của khách hàng để tạo ra dịch vụ thỏa mãn nhu cầu của họ. Dưới góc độ là yếu tố tham gia vào quá trình sản xuất dịch vụ, để đưa ra quyết định sản xuất một sản phẩm dịch vụ nào đó, nhà hàng cần tìm hiểu nhóm khách hàng và nhu cầu của họ như thế nào để đề ra những giải pháp một cách chính xác, phù hợp với từng đối tượng khách. Nhu cầu của khách hàng ngày càng cao và phong phú, đòi hỏi các nhà kinh doanh cần hoàn thiện chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp để có thể đáp ứng kịp thời các yêu cầu của khách hàng, làm tăng sự hài lòng của khách hàng. - Đối thủ cạnh tranh Đối thủ cạnh tranh bao gồm các nhà hàng khách sạn trong cùng một khu vực, cùng chuỗi nhà hàng khách sạn … có ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp, doanh nghiệp có cạnh tranh được thì mới có khả năng tồn tại ngược lại sẽ bị đẩy lùi ra khỏi thị trường.
Để có thể phát triển các nhà hàng phải tập trung nâng cao về chất lượng so với các đối thủ cạnh tranh. Đặc điểm của sản phẩm dịch vụ là dễ “bắt chước” nên công cụ cạnh tranh hiệu quả nhất giữa các nhà hàng là chất lượng, ở những nơi có mức độ cạnh tranh cao thì có chất lượng dịch vụ cũng cao hơn. Vì vậy có thể nói rằng các đối thủ cạnh tranh có tác động lớn đối với việc quản lý chất lượng dịch vụ. - Cơ sở vật chất kỹ thuật - công nghệ Cơ sở vật chất kỹ thuật - công nghệ có ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng dịch vụ của nhà hàng.
Trong nhà hàng có cơ sở vật chất tiện nghi, thẩm 21 mỹ, vệ sinh, an toàn sẽ làm cho khách hàng cảm giác thoải mái, đem lại sự hài lòng cho khách hàng. Bên cạnh đó , cơ sở vật chất đảm bảo về số lượng và chất lượng sẽ tạo điều kiện cho nhân viên phục vụ trong quá trình phục vụ được hoàn thiện và được chuyên nghiệp hơn, tốt hơn giúp khách hàng hài lòng hơn. Tâm lý khách hàng muốn thể hiện đẳng cấp của mình thì khách hàng thường sử dụng sản phẩm dịch vụ của những nhà hàng có tiêu chuẩn cơ sở vật chất cao hơn. Ngược lại, cơ sở vật chất nghèo nàn, lạc hậu thì sẽ làm cho khách hàng không hài lòng tức là chất lượng dịch vụ chưa tốt.
Vì vậy, để đánh giá chất lượng dịch vụ của một nhà hàng thì khách hàng một phần dựa vào mức độ cảm nhận về cơ sở vật chất kỹ thuật. - Đội ngũ lao động Trong doanh nghiệp dịch vụ nhà hàng khách sạn, nhân tố con người đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ và chính nó ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận của khách hàng trong quá trình sử dụng sản phẩm dịch vụ. Vì vậy đầu tư vào con người để nâng cao chất lượng phục vụ là hoạt động đầu tư trực tiếp để hoàn thiện chất lượng phục vụ nhà hàng. Tất cả các nhân viên trong nhà hàng từ người quản lý đến những nhân viên cung cấp dịch vụ cụ thể trực tiếp cho khách hàng, tất cả những gì họ làm và những gì họ nói đều ảnh hưởng đến nhận thức của nhà hàng về dịch vụ doanh nghiệp.
Nhân viên trực tiếp phục vụ khách đại diện cho doanh nghiệp và ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng của khách hàng. Họ đóng vai trò như một người bán hàng, một nhân viên Marketing. Với đặc thù sản phẩm nhà hàng là dịch vụ mà dịch vụ nhà hàng do yếu tố con người tạo ra là chính. Một nhà hàng có hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại tiện nghi đến mấy những đội ngũ lao động lại tỏ ra yếu kém không có trình độ thì cũng không đảm bảo chất lượng phục vụ.
Vì vậy chất lượng đội ngũ lao động ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dịch vụ.