Chương 1 TỎNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về xoài Xoài có tên khoa học là Mangifera indica L., thuộc họ Đào lộn hột (Anacadiaceae), là loài cây ăn quả vùng nhiệt đới. Các nước sản xuất xoài lớn trên thế giới là Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan, Mexico, Pakistan, Indonesia. Sản lượng xoài của 6 nước này chiếm đến 78% sản lượng xoài thế giới và có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường xoài thé giới.
Việt Nam thuộc nhóm 20 nước sản xuất xoài có tiềm năng của thế giới. Theo kết quả điều tra thu thập giống của Viện Cây Ăn Quả Miền Nam có 57 dòng/giống xoài đang được nhà vườn trồng trong sản xuất. Tuy nhiên, hai giống xoài chất lượng ngon được thị trường ưa chuộng được trồng phô biến ở các tỉnh ĐBSCL là xoài Cát Hòa Lộc và xoài Cát Chu. Ngoài ra, còn có một số giống xoài khác như xoài Đài Loan, xoài Xiêm núm (trồng ở Vĩnh Long), xoài Tượng, xoài Ghép, xoài Thanh ca Views Diện tích trồng và sản lượng xoài của Việt Nam qua các năm đều tăng.
Xoài được trồng rải rác ở rất nhiều tỉnh thành ở Việt Nam, nhưng tập trung nhiều nhất là ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long và Đông Nam Bộ. Theo kết quả điều tra thực tế các nông hộ trồng xoài tại 3 tỉnh Tiền Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long thì 100% số hộ được điều tra bán xoài cho thương lái. Theo điều tra đánh giá chuỗi cung ứng xoài cho thấy, tỉ lệ xoài xuất khâu là khá thấp chiếm khoảng 15-20%, tỉ lệ xoài không xuất khẩu chiếm 75-80%, trong đó một phần lớn tiêu thụ nội địa, một phần phải loại bỏ gây ton thất trung bình sau thu hoạch chiếm 26,9% (Báo cáo Diéu tra chuỗi cung ứng Xoài dong bằng sông Mê Kông, Việt Nam, 12-2015). Theo Amee Ravani và cộng sự (2013), xoài được chế biến và được sử dụng ở hầu hết mọi giai đoạn phát triển của nó.
Xoài tươi và các sản phâm chế biến từ xoài đang được phô biến trên toàn thế giới. Xoài xanh được sử dụng làm tương ớt, ngâm giấm, bột ca ri và các sản phẩm khô. Xoài chin được chế biến thành dạng cắt lát đóng hộp và đông lạnh, puree, nước ép, nectar và các sản phâm sấy. Xoài được chế biến thành nhiều loại sản phẩm khác nhau: Thịt xoài đông lạnh, thức uống tr xoai, mut xoài, bánh trang xoài, khô xoài, rượu vang xoài, giấm XOÀI,.
Tuy nhiên, việc chế biến các sản phẩm từ xoài ở Việt Nam chưa phát triển. Các sản phẩm từ xoài ở Việt Nam chủ yếu là xoài đông lạnh (dạng 2 má, dạng quân cờ, dạng hạt lựu, hoặc dạng purê), xoài sấy. Thịt xoài chứa thành phần chính là nước và các chất carbohydrat, với lượng nhỏ chất xơ, protein và vitamin. Tùy thuộc vào giống xoài mà hàm lượng carbohydrat có sự thay đổi.
Theo nghiên cứu năm 2007 của Luis A. Bello-Pérez và cộng sự, kết quả cho thấy hàm lượng carbohydrat giao động trong khoảng 90,1- 93,6% (tính theo chất khô) cung cấp về mặt năng lượng đạt 62-68Kcal, trong đó hàm lượng chất xơ chiếm 3,85-12,64%. Protein chiếm lượng nhỏ 0,14-0,50% và lipid cũng chiếm khoảng 0,27-0,29% trong thành phần thịt xoài. Khi quả xoài còn xanh, carbohydrat chiếm ưu thế là tỉnh bột, lượng tinh bột sẽ được chuyền hóa dần thành các loại monosaccharide và disaccharide như glucose, fructose va sucrose.
Đối với giống xoài Carabao, từ khi thu hoạch thi ham lượng tinh bột giảm từ 11,41% (1 ngày) xuống còn 0,17% (7 ngày), trong khi đó giống xoài Handen thì hàm lượng này giảm từ 260mg/g sau 7 ngày bao quản thì không còn phát hiện. Tùy theo giống xoài và độ chín của quả mà hàm lượng các loại đường cũng thay đôi nhưng nhìn chung, hàm lượng fructose trong các loại quả chiếm ưu thé hơn SO VỚI sucrose va glucose.