Luận văn thạc sĩ về quan hệ Việt Nam - Pháp giai đoạn 2013-2020

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quốc tế học quan hệ việt nam pháp giai đoạn 2013 2020, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyen Xuan Cuong
• Người hướng dẫn: Pgs. Tran Thien Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ Quốc tế
• Đề tài: Nghiên cứu quan hệ Việt Nam - Pháp giai đoạn 2013-2020
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lí do lựa chọn đề tài
• Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG QUAN HỆ VIỆT NAM - PHÁP GIAI ĐOẠN 2013 - 2020
• 1.1. Tình hình thế giới
• 1.2. Tình hình khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
• 1.3. Lịch sử quan hệ Việt Nam - Pháp
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUAN HỆ VIỆT NAM - PHÁP GIAI ĐOẠN 2013 - 2020
• 2.1. Quan hệ Việt Nam - Pháp trên lĩnh vực chính trị và quân sự
• 2.2. Quan hệ Việt Nam - Pháp trên lĩnh vực kinh tế
• 2.3. Quan hệ Việt Nam - Pháp trên lĩnh vực văn hóa - xã hội
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT, TRIỂN VỌNG VÀ KHUYẾN NGHỊ VỀ QUAN HỆ VIỆT NAM - PHÁP GIAI ĐOẠN 2013 - 2020
• 3.1. Một số nhận xét về quan hệ Việt Nam - Pháp giai đoạn 2013 - 2020
• 3.2. Những thành quả đạt được
• 3.3. Triển vọng quan hệ Việt Nam - Pháp
• 3.4. Khuyến nghị quan hệ Việt Nam - Pháp
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tình hình thế giới

Bước vào thập kỷ thứ hai của thế kỷ XXI, quan hệ quốc tế diễn ra trong bối cảnh phức tạp với sự gia tăng của toàn cầu hóa và cạnh tranh kinh tế. Các quốc gia không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác để phát triển. Xu hướng này đã thúc đẩy hợp tác Việt - Pháp, tạo điều kiện cho việc nâng cao chính sách đối ngoại của cả hai nước. Pháp với vai trò là một cường quốc kinh tế và chính trị, đã tìm kiếm cơ hội để tăng cường hợp tác phát triển với Việt Nam. Sự gia tăng các mối đe dọa từ khủng bố quốc tế và xung đột vũ trang đã khiến cho hợp tác quốc tế trở thành yêu cầu cấp thiết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tình hình chính trị mà còn tác động đến kinh tế Việt - Pháp. Như một nhà nghiên cứu đã chỉ ra, "Hợp tác quốc tế là vấn đề sống còn của các quốc gia". Sự phát triển của mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và Pháp trong giai đoạn này phản ánh rõ nét những thách thức và cơ hội trong bối cảnh toàn cầu.

1.1. Tình hình khu vực Châu Á Thái Bình Dương

Trong bối cảnh tình hình khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, sự cạnh tranh giữa các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc, và Nhật Bản ngày càng gia tăng. Mỹ đã khẳng định vai trò của mình tại khu vực này thông qua chiến lược "xoay trục". Điều này đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt, ảnh hưởng đến quan hệ Việt - Pháp. Việt Nam đã tận dụng cơ hội này để củng cố vị thế của mình trong hợp tác quốc tế. Sự trỗi dậy của Trung Quốc và các chính sách cứng rắn của họ trong tranh chấp chủ quyền đã khiến cho Việt Nam và Pháp cần thiết phải tăng cường hợp tác an ninh. Như một nhà phân tích đã nhận định, "Sự gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc đã tạo ra những cơ hội mới cho hợp tác quốc tế". Điều này cho thấy rằng hợp tác Việt - Pháp không chỉ là một lựa chọn mà còn là một yêu cầu trong bối cảnh hiện tại.

II. Thực trạng quan hệ Việt Nam Pháp giai đoạn 2013 2020

Giai đoạn 2013 - 2020 chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ trong quan hệ Việt Nam - Pháp. Hai nước đã thiết lập đối tác chiến lược, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế, và văn hóa - xã hội. Việt Nam đã trở thành một đối tác quan trọng của Pháp trong khu vực Đông Nam Á. Các chuyến thăm cấp cao giữa lãnh đạo hai nước đã tạo ra những bước tiến mới trong hợp tác phát triển. Thương mại quốc tế giữa hai nước cũng đã tăng trưởng đáng kể, với nhiều hiệp định được ký kết. Như một chuyên gia đã chỉ ra, "Sự phát triển của hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Pháp là minh chứng cho mối quan hệ ngày càng sâu sắc". Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua, đặc biệt là trong việc duy trì hợp tác đa phương và giải quyết các vấn đề toàn cầu.

2.1. Quan hệ chính trị và an ninh

Trong lĩnh vực chính trị và an ninh, Việt Nam và Pháp đã có những bước tiến quan trọng. Hai nước đã tăng cường đối thoại chính trị và hợp tác trong các vấn đề an ninh khu vực. Pháp đã hỗ trợ Việt Nam trong việc nâng cao năng lực quốc phòng và an ninh. Sự hợp tác này không chỉ giúp Việt Nam bảo vệ chủ quyền mà còn củng cố vị thế của Pháp trong khu vực. Như một nhà phân tích đã nhận định, "Hợp tác an ninh giữa Việt Nam và Pháp là một yếu tố quan trọng trong việc duy trì ổn định khu vực". Điều này cho thấy rằng hợp tác chính trị không chỉ mang lại lợi ích cho hai nước mà còn góp phần vào hòa bình và ổn định trong khu vực.

III. Nhận xét triển vọng và khuyến nghị về quan hệ Việt Nam Pháp giai đoạn 2013 2020

Nhìn chung, quan hệ Việt Nam - Pháp trong giai đoạn 2013 - 2020 đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển, cần có những giải pháp cụ thể nhằm tăng cường hợp tác đa phương và giải quyết các thách thức toàn cầu. Việt Nam cần chủ động hơn trong việc tham gia vào các diễn đàn quốc tế, đồng thời củng cố mối quan hệ với Pháp. Như một chuyên gia đã chỉ ra, "Việc tăng cường hợp tác quốc tế là chìa khóa để phát triển bền vững". Các khuyến nghị bao gồm việc mở rộng hợp tác kinh tế, tăng cường đối thoại chính trị, và phát triển các chương trình hợp tác văn hóa. Điều này không chỉ giúp nâng cao mối quan hệ song phương mà còn góp phần vào sự phát triển chung của cả hai nước.

3.1. Triển vọng tương lai

Triển vọng tương lai của quan hệ Việt Nam - Pháp rất sáng sủa. Với việc hai nước đã thiết lập đối tác chiến lược, có nhiều cơ hội để mở rộng hợp tác kinh tế và chính trị. Việt Nam có thể tận dụng sự hỗ trợ từ Pháp trong việc phát triển các lĩnh vực như giáo dục, y tế, và công nghệ. Như một nhà nghiên cứu đã nhận định, "Sự hợp tác giữa Việt Nam và Pháp sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai". Điều này cho thấy rằng hợp tác quốc tế không chỉ là một lựa chọn mà còn là một yêu cầu trong bối cảnh hiện tại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong thập kỷ thứ hai của thế kỷ XXI, xu hướng toàn cầu hóa và hợp tác quốc tế ngày càng trở nên cấp thiết đối với các quốc gia nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế và ổn định chính trị. Việt Nam, với dân số gần 100 triệu người và nền kinh tế tăng trưởng liên tục, đã chủ động hội nhập sâu rộng vào khu vực và thế giới. Trong bối cảnh đó, quan hệ Việt Nam - Pháp được nâng lên tầm đối tác chiến lược từ năm 2013, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hợp tác song phương. Pháp, một cường quốc kinh tế và chính trị hàng đầu châu Âu, đóng vai trò then chốt trong Liên minh châu Âu (EU) và có ảnh hưởng lớn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2020 nhằm làm rõ thực trạng, các nhân tố tác động và triển vọng phát triển quan hệ Việt Nam - Pháp trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng, văn hóa - xã hội. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hai quốc gia Việt Nam và Pháp, với trọng tâm phân tích các cơ chế hợp tác, trao đổi đoàn cấp cao, cũng như các lĩnh vực hợp tác chiến lược ưu tiên. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hợp tác, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương phát triển bền vững, phù hợp với lợi ích chiến lược của cả hai bên.

Việc nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị khu vực Đông Nam Á và toàn cầu diễn biến phức tạp, đồng thời giúp Việt Nam tận dụng hiệu quả các nguồn lực từ Pháp và EU để phát triển kinh tế, nâng cao vị thế quốc tế. Theo báo cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và EU đã tăng hơn 13,7 lần từ năm 2000 đến 2019, trong đó Pháp là đối tác hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để nghiên cứu sâu hơn về quan hệ song phương trong giai đoạn này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết quan hệ quốc tế chủ yếu gồm chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa Mác xít mới để phân tích mối quan hệ Việt Nam - Pháp. Chủ nghĩa tự do nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế, các tổ chức đa phương và lợi ích kinh tế trong thúc đẩy quan hệ song phương. Chủ nghĩa Mác xít mới tập trung vào các yếu tố cấu trúc, quyền lực và mâu thuẫn lợi ích giữa các quốc gia trong hệ thống quốc tế đa cực.

Ngoài ra, luận văn sử dụng cách tiếp cận đa ngành và liên ngành để xem xét mối quan hệ trên nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế, quốc phòng, văn hóa - xã hội, nhằm phản ánh tính phức tạp và đa chiều của quan hệ quốc tế hiện đại. Các khái niệm chính bao gồm: đối tác chiến lược, hợp tác đa phương, an ninh khu vực, ngoại giao kinh tế và hội nhập quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các văn kiện chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ Ngoại giao Việt Nam, Bộ Quốc phòng, các hiệp định song phương, báo cáo thống kê của Tổng cục Thống kê Việt Nam, Bộ Công Thương, cũng như các tài liệu nghiên cứu, bài báo khoa học và các nguồn tin chính thức của Pháp và EU.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm phân tích chính sách đối ngoại, phân tích hệ thống - cấu trúc, phân tích hợp tác và tương quan năng lực giữa hai bên. Phương pháp lịch sử được sử dụng để dựng lại quá trình phát triển quan hệ Việt Nam - Pháp qua các giai đoạn, từ đó nhận diện thuận lợi và khó khăn. Phương pháp logic giúp vạch ra bản chất và xu hướng phát triển của quan hệ song phương. Các phương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh và dự báo cũng được áp dụng để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản chính thức, số liệu thống kê và các cuộc phỏng vấn, trao đổi với chuyên gia trong lĩnh vực quan hệ quốc tế và đối ngoại. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các tài liệu có tính đại diện và độ tin cậy cao, đảm bảo tính khách quan và toàn diện. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2020, phù hợp với mục tiêu phân tích quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng cường hợp tác chính trị - ngoại giao: Từ năm 2013 đến 2020, quan hệ chính trị giữa Việt Nam và Pháp được củng cố thông qua các chuyến thăm cấp cao thường xuyên, như chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng năm 2013 và Tổng thống Pháp Francois Hollande năm 2016. Hai bên ký kết Tuyên bố chung về quan hệ đối tác chiến lược, thiết lập các cơ chế đối thoại chiến lược và hợp tác quốc phòng. Số lượng trao đổi đoàn cấp cao tăng khoảng 30% so với giai đoạn trước đó.

2. Phát triển hợp tác kinh tế - thương mại: Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Pháp tăng trưởng ổn định, đạt khoảng 3,5 tỷ USD năm 2012 và tiếp tục tăng trong giai đoạn 2013-2020. Pháp là nhà đầu tư lớn nhất trong EU tại Việt Nam với hơn 512 dự án, tổng vốn đầu tư trên 2,2 tỷ USD tính đến năm 2012. Hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải, và công nghiệp chế biến được đẩy mạnh.

3. Mở rộng hợp tác quốc phòng - an ninh: Hai nước thiết lập Đối thoại Chiến lược và Hợp tác quốc phòng từ năm 2019, thay thế Ủy ban hỗn hợp trước đó. Hợp tác trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình được tăng cường với nhiều hoạt động trao đổi chuyên môn, đào tạo và ký kết các thỏa thuận kỹ thuật. Pháp đóng góp khoảng 500 triệu USD hàng năm cho hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, trong đó có hỗ trợ Việt Nam.

4. Đẩy mạnh hợp tác văn hóa - giáo dục: Hợp tác giáo dục được duy trì với các chương trình trao đổi sinh viên, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Pháp là đối tác lớn trong việc tổ chức các sự kiện văn hóa như Festival nghệ thuật Huế, triển lãm tại Paris. Ngân sách dành cho giáo dục của Pháp tại Việt Nam đạt mức 50 triệu Franc năm 1992 và tiếp tục tăng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự phát triển tích cực trong quan hệ Việt Nam - Pháp là sự trùng khớp lợi ích chiến lược và nhu cầu hợp tác trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh địa chính trị khu vực. Việt Nam tận dụng vị thế đối tác chiến lược để thu hút đầu tư, công nghệ và hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội. Pháp coi Việt Nam là cầu nối quan trọng để mở rộng ảnh hưởng tại Đông Nam Á và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

So với các nghiên cứu trước đây tập trung vào giai đoạn lịch sử trước 2013, nghiên cứu này làm rõ hơn các cơ chế hợp tác mới, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng và gìn giữ hòa bình, phản ánh sự tin cậy và cam kết sâu sắc giữa hai bên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kim ngạch thương mại, số lượng dự án FDI và tần suất trao đổi đoàn cấp cao để minh họa xu hướng phát triển.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu không chỉ nằm ở việc đánh giá thực trạng mà còn giúp hoạch định chính sách đối ngoại, thúc đẩy hợp tác đa phương và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường cơ chế đối thoại chiến lược: Đề xuất mở rộng và nâng cao hiệu quả các cơ chế đối thoại chính trị, quốc phòng và kinh tế nhằm đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh. Chủ thể thực hiện là Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng, với mục tiêu hoàn thiện cơ chế trong vòng 2 năm tới.

2. Đẩy mạnh hợp tác kinh tế và đầu tư: Khuyến nghị tăng cường xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp hai bên tiếp cận thị trường, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo và hạ tầng giao thông. Bộ Công Thương và các tổ chức xúc tiến đầu tư cần phối hợp triển khai trong 3 năm tới, hướng tới tăng trưởng kim ngạch thương mại ít nhất 10% mỗi năm.

3. Phát triển hợp tác giáo dục và văn hóa: Đề xuất mở rộng các chương trình trao đổi sinh viên, nghiên cứu khoa học và tổ chức các sự kiện văn hóa nhằm tăng cường hiểu biết và gắn kết nhân dân hai nước. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Đại sứ quán Pháp triển khai trong 5 năm tới.

4. Tăng cường hợp tác quốc phòng và gìn giữ hòa bình: Khuyến nghị nâng cao năng lực đào tạo, trao đổi chuyên môn và hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực quốc phòng, đặc biệt là các hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Bộ Quốc phòng hai nước cần xây dựng kế hoạch hợp tác chi tiết cho giai đoạn 2023-2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách đối ngoại và quốc phòng: Luận văn cung cấp cơ sở phân tích thực trạng và đề xuất chính sách nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác song phương, hỗ trợ xây dựng chiến lược đối ngoại phù hợp.

2. Các chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế và khu vực Đông Nam Á: Tài liệu cung cấp cái nhìn toàn diện về mối quan hệ Việt Nam - Pháp trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị đa cực, giúp hiểu rõ các yếu tố tác động và xu hướng phát triển.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Thông tin về cơ hội hợp tác kinh tế, đầu tư và các lĩnh vực ưu tiên giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược kinh doanh và mở rộng thị trường.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Quan hệ quốc tế, Kinh tế đối ngoại: Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập về quan hệ quốc tế, hợp tác phát triển và ngoại giao kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Quan hệ Việt Nam - Pháp được nâng lên đối tác chiến lược khi nào?
   Quan hệ được nâng lên đối tác chiến lược vào năm 2013, đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.

2. Các lĩnh vực hợp tác chính giữa Việt Nam và Pháp là gì?
   Bao gồm chính trị - ngoại giao, kinh tế - thương mại - đầu tư, quốc phòng - an ninh, văn hóa - giáo dục và phát triển bền vững.

3. Pháp đóng góp như thế nào trong hoạt động gìn giữ hòa bình của Việt Nam?
   Pháp hỗ trợ đào tạo, trao đổi chuyên môn và cung cấp trang thiết bị kỹ thuật, đồng thời đóng góp tài chính lớn cho các hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

4. Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Pháp tăng trưởng ra sao trong giai đoạn 2013-2020?
   Kim ngạch thương mại tăng trưởng ổn định, đạt khoảng 3,5 tỷ USD năm 2012 và tiếp tục tăng trong các năm tiếp theo, với nhiều dự án đầu tư mới được cấp phép.

5. Những thách thức chính trong quan hệ Việt Nam - Pháp hiện nay là gì?
   Bao gồm cạnh tranh địa chính trị khu vực, sự biến động kinh tế toàn cầu, cũng như các rào cản về thủ tục hành chính và khác biệt văn hóa trong hợp tác kinh tế.

Kết luận

• Quan hệ Việt Nam - Pháp giai đoạn 2013-2020 phát triển toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng và văn hóa, với nhiều cơ chế hợp tác hiệu quả được thiết lập.
• Kim ngạch thương mại và đầu tư giữa hai nước tăng trưởng ổn định, Pháp là đối tác hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu.
• Hợp tác quốc phòng và gìn giữ hòa bình được đẩy mạnh, thể hiện sự tin cậy và cam kết chiến lược giữa hai bên.
• Các chuyến thăm cấp cao và trao đổi đoàn thường xuyên tạo nền tảng chính trị vững chắc cho quan hệ song phương.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Pháp phát triển bền vững trong tương lai.

Tiếp theo, các cơ quan chức năng và nhà nghiên cứu nên triển khai các đề xuất nhằm khai thác tối đa tiềm năng hợp tác, đồng thời theo dõi sát sao diễn biến khu vực và quốc tế để điều chỉnh chính sách phù hợp. Để biết thêm chi tiết và cập nhật mới nhất về quan hệ Việt Nam - Pháp, độc giả được khuyến khích tham khảo các báo cáo chính thức và các hội thảo chuyên đề liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho quá trình xâm chiếm Việt Nam. Bốn năm sau, vào năm 1862, Triều đình Huế ký Hiệp ước Nhâm Tuất nhượng cho Pháp ba tỉnh miền đông Nam Kỳ. Sau đó 5 năm, vào năm 1867, thực dân Pháp đánh chiếm ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ là Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên. Sau khi lay được toàn bộ Nam Kỳ, thực dân Pháp bat đầu mở rộng công cuộc xâm chiếm ra các tỉnh thành khác.

Đến năm 1884, quá trình xâm lược cơ bản được hoàn thành, Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp sau khi Hiệp ước Patenôtre hay còn gọi là Hòa ước Giáp thân (6/6/1884) được ký kết. Với 19 điều khoản, Hòa ước Giáp Thân đã tước bỏ hầu như toàn bộ nền tự chủ của Việt Nam [Vũ Dương Ninh, 2010]. Từ sau Hòa ước Giáp Thân, Việt Nam chịu sự đô hộ của thực dân Pháp. Đây là thời kỳ lầm than của dân tộc Việt Nam.

Lãnh thổ Việt Nam bị phân chia và chịu sự cai trị của Pháp, nhân dân Việt Nam bị áp bức vê nhiêu mặt. 19 Sự đô hộ của Pháp đối với Việt Nam chỉ chính thức kết thúc sau khi Việt Nam giành Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, buộc Pháp phải kí Hiệp định Geneve chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương. Nhìn chung, trong giai đoạn 1858 - 1954, mối quan hệ Việt Nam - Pháp hoặc là ở trong tình trạng kẻ thống trị và bị trị hoặc là kẻ thù giữa hai bờ chiến tuyến. Sau Hiệp định Geneve, mặc dù chiến tranh Việt Nam - Pháp đã kết thúc nhưng quan hệ giữa hai nước cũng không may tốt đẹp do bối cảnh phức tạp của thời kì Chiến tranh lạnh và Cuộc chiến tranh Việt Nam do Mỹ tiến hành.

Có thê nói, trong một thời gian khá dài hai nước gần như ở hai phe đối nghịch. Mặc dù vậy, vào giai đoạn sau, Pháp đã thi hành chính sách trung lập, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổ chức Hội nghị Pari. Sau khi Hiệp định Pari được kí kết, quan hệ Việt Nam - Pháp đã bước sang một trang mới. Hai nước chính thức đặt quan hệ ngoại giao vào ngày 12/04/1973.

Quan hệ Việt Nam - Pháp giai doan 1973 - 1991 Sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức vào năm 1973, Việt Nam và Pháp bắt đầu đây mạnh quan hệ trên nhiều mặt. Trong giai đoạn 1973 - 1991, quan hệ chính trị Việt Nam - Pháp được duy trì ổn định với những chuyến thăm viếng lẫn nhau của lãnh đạo cấp cao hai nước. Về phía Việt Nam, có các chuyến thăm Pháp của Thủ tướng Phạm Văn Đồng vào tháng 4/1977, Bộ trưởng ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch vào tháng 4/1982, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hữu Thọ vào tháng 4/1984. Về phía Pháp, có chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Bộ ngoại giao Pháp De Guiringard vào tháng 9/1978, Thứ trưởng ngoại giao Stirg vào tháng 7/1979.

Ngoài ra, Việt Nam và Pháp còn thành lập Ủy ban hỗn hợp do hai Bộ trưởng ngoại giao làm chủ tịch nhằm thúc đây sự hợp tác giữa hai nước. Trong lĩnh vực kinh tẾ, Pháp đã kí với Việt Nam các các nghị định thư tài chính vào các năm 1973, 1974, 1975, 1976., các Hiệp định vận chuyển 20 hàng không (14/4/1977), Hiệp định hàng hải (7/9/1978), các Hiệp định khung về “hợp tác kinh tế và công nghiệp”, “hợp tác văn hóa, khoa học kỹ thuật”. Pháp cũng hỗ trợ Việt Nam trong quá trình khôi phục đất nước. Trong những năm 80, quan hệ hai nước bị ngưng dong do van dé Campuchia.

Trong khi phương Tây thi hành chính sách cô lập, bao vây cắm vận và gây sức ép để Việt Nam rút khỏi Campuchia thì Pháp là nước phương Tây duy nhất duy trì quan hệ hợp tác văn hoá, khoa học - kỹ thuật, giáo dục và dao tao với Việt Nam [TTXVN, 2021]. Cũng trong giai đoạn này hai nước đã thành lập Uỷ ban hỗn hợp Hợp tác Văn hóa, Khoa học kỹ thuật liên Chính phủ (năm 1982) họp thường kỳ hai năm một lần (tuy nhiên ủy ban này đã ngừng hoạt động vào năm 2000). Từ năm 1989, quan hệ Việt Nam - Pháp bắt đầu được cải thiện trở lại. Trong thời gian này, Pháp đã thực hiện nhiều chính sách giúp đỡ Việt Nam, một trong số đó là việc xoá nợ.

Đồng thời, Pháp cũng giúp Việt Nam giải quyết nợ với các nước chủ nợ là thành viên Câu lạc bộ Paris. Từ năm 1988 đến năm 1990, Pháp luôn là nước đứng đầu trong lĩnh vực đầu tư vào Việt Nam với số vốn lên tới 53 triệu USD [Ngô Minh Oanh, 2008]. Trong năm 1989 hai nước cũng ký Hiệp định khung về hợp tác kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật. Nhìn chung, trong giai đoạn này, Việt Nam và Pháp năm ở hai phe đối đầu về ý thức hệ.

Do chịu ảnh hưởng chung từ tình hình thế giới quan hệ Việt Nam - Pháp không có nhiều cơ hội dé phát triển mạnh mẽ. Mặc dù vậy, quan hệ giữa hai nước cũng đã có những khởi đầu đáng ghi nhận, trải đều khắp các lĩnh vực, đặc biệt là chính trị và kinh tế. Quan hệ Việt Nam - Pháp giai đoạn 1991 - 2012 Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, hệ thống chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp dé đã tạo nên ảnh hưởng rất lớn đến tình hình 21 chính trị thế giới và cục diện toàn cầu. Thế giới chuyên từ trật tự hai cực sang quá trình định hình một trật tự mới với cuộc chạy đua quyền lực giữa các nước lớn.

Quan hệ quốc tế theo xu thế vừa hợp tác, cạnh tranh và kiềm chế lẫn nhau. Những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới đòi hỏi các quốc gia phải điều chỉnh chính sách, chiến lược của mình. Để thích ứng với tình hình mới, đồng thời tăng cường ảnh hưởng, Pháp đã chủ trương xây dựng chính sách ngoại giao mang tinh chất toàn cầu. Ngoài việc đặt ưu tiên số một cho khu vực châu Âu, thì chính sách của Pháp cũng đặc biệt coi trọng châu Á.

Điều này được thể hiện trong việc hoạch định chính sách châu Á mới của Pháp vào năm 1994. Thêm vào đó, trong những năm 1990, nền kinh tế Pháp có nhiều biểu hiện của quá trình suy thoái song trùng. Trong bối cảnh đó, với mong muốn tìm kiếm một thị trường 6n định ngoài châu Âu, Pháp đã thay đổi chiến lược và địa bàn đầu tư kinh tế, hướng tới một thị trường tiềm năng và quen thuộc là châu Á. Đề thực hiện chính sách “đa dạng ở châu Á”, Pháp muốn thông qua Việt Nam tiếp cận với các quốc gia Đông Nam Á khác.

Về phía Việt Nam, bắt đầu từ đầu thập niên 90 của thế kỷ XX, qua các kỳ Đại hội, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thể hiện sự chuyên biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động trong quan hệ đối ngoại. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII năm 1991, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra chính sách đối ngoại rộng mở, tăng cường hội nhập quốc tế theo hướng đa dạng hóa, đa phương hóa với phương châm: “Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trên thế giới, phan đấu vi hòa bình, độc lập và phát triển” [Đảng Cộng sản Việt Nam, 1991, tr. Chủ trương trên đã trở thành cơ sở dé Việt Nam tiếp tục nâng cao quan hệ với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triên cao, có môi quan hệ truyền thông như Pháp. 22 Sự gặp gỡ giữa hai đường lỗi của hai nhà nước xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của chính bản thân mỗi nước đã góp phần thúc đây quan hệ song phương Việt Nam - Pháp trên mọi mặt lên một tầm cao mới.

Chuyên thăm Việt Nam của Tổng thống Pháp Francois Mitterand vào tháng 3/1993 đã đánh dau bước chuyền trọng tâm quan trọng trong chính sách của Pháp. Mitterand trở thành lãnh đạo phương Tây đầu tiên thăm Việt Nam kề từ năm 1975. Tiếp sau đó, Tổng thống Chirac thăm Việt Nam vào năm 1997 và quay lại vào năm 2004. Ngoài ra còn có chuyên thăm Việt Nam của Chủ tịch Thượng viện Poncelet năm 2003 và 2008, Thủ tướng Fillon tháng 11/2009.

Về phía Việt Nam, có các chuyến thăm Pháp của Thủ tướng Võ Văn Kiệt (tháng 6/1993), Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh (10/1993), Chủ tịch nước Lê Đức Anh (tháng 5/1995), Thủ tướng Phan Văn Khải năm 1998; Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu năm 2000, Chủ tịch nước Trần Đức Lương năm 2002, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh năm 2005, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An năm 2005, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng năm 2007, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng năm 2008, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thăm Pháp tháng 3/2013 [Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013]. Đặc biệt, chuyến thăm của Tổng Bi thư Nông Đức Mạnh vào ngày 6/6/2005 đã thiết lập khuôn khổ quan hệ Việt Nam - Pháp là “hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, lâu dài, tin cậy trong thế kỷ 21”. Sự kiện này đánh dấu một cột mốc đáng ghi nhận trong quan hệ chính tri, ngọai giao Việt Nam - Pháp. Không chỉ thường xuyên trao đổi đoàn cấp cao, trong giai đoạn này hai nước còn thiết lập nhiều cơ chế hợp tác, đáng lưu ý có: Nhà Pháp luật Việt Nam - Pháp thành lập năm 1993 trên cơ sở Hiệp định giữa hai Chính phủ.

Phiên thứ 16 đã họp tại Việt Nam tháng 02/2009; Hội đồng cấp cao vì sự phát triển hợp tác kinh tế Việt Nam - Pháp; Diễn đàn kinh tế tài chính Việt Nam - Pháp (2000) do ADETEE, cơ quan hợp tác Bộ Kinh tế Pháp và Viện Chiến 23 lược Phát triển, Bộ Kế hoạch - Đầu tư Việt Nam đồng tô chức [Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2012]; Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (1992); Hiệp định hợp tác y tế và y học (1992); Hiệp định về tránh đánh thuế hai lần (1993); Hiệp định về hợp tác pháp luật và tư pháp (1993); Hiệp định hợp tác về du lịch (1996); Hiệp định tương trợ tư pháp về các van dé dân sự (1999); Hiệp định hợp tác hàng hải (2000); Hiệp định hợp tác về nuôi con nuôi (2000); Hiệp định về miễn thị thực lưu trú ngăn hạn đối với người mang hộ chiếu ngoại giao (2004); Hiệp định hợp tác khoa học công nghệ (2007); Hiệp định về hợp tác trong lĩnh vực giữ gìn trật tự an toàn xã hội (2009); Hiệp định về hợp tác sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình (2009); Hiệp định về các Trung tâm Văn hóa (2009); Hiệp định về việc thành lập và phát triển Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (2009).