Luận án tiến sĩ về nấm ký sinh côn trùng và phòng chống ve sầu hại cà phê ở Tây Nguyên

• Tác giả: Trần Văn Huy
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Trịnh
• Trường học: Viện Khoa Học Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo Vệ Thực Vật
• Đề tài: Nghiên Cứu Nấm Ký Sinh Côn Trùng Trong Phòng Chống Ve Sầu Hại Cà Phê Tây Nguyên
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2.1. Nghiên cứu về tác hại của ve sầu cây đối với cây trồng nói chung và cây cà phê nói riêng
• 1.2.2. Nghiên cứu sử dụng nấm ký sinh côn trùng để phòng trừ sâu hại cây trồng nói chung và ve sầu nói riêng
• 1.2.3. Một số đặc điểm chung của chi nấm Paecilomyces và loài nấm Paecilomyces cicadae Samson ký sinh ve sầu
• 1.2.4. Các phương pháp lên men nhân sinh khối nấm ký sinh côn trùng tạo chế phẩm sinh học
• 1.2.5. Một số kết quả nghiên cứu về ve sầu hại cà phê ở nước ta
• 1.2.6. Nghiên cứu sử dụng chế phẩm nấm ký sinh côn trùng phòng trừ sâu hại cây trồng
• 1.2.7. Các vấn đề cần quan tâm
• 2. CHƯƠNG II: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.1.2. Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm
• 2.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Xác định thành phần, mức độ phổ biến và khả năng phòng trừ ve sầu hại cà phê của các loài nấm ký sinh ở Tây Nguyên
• 2.3.2. Xác định một số đặc điểm hình thái và sinh học của nấm tua trắng P.
• 2.3.3. Đặc điểm sinh học của nấm
• 2.3.4. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái của nấm tua trắng P.
• 2.3.5. Nghiên cứu khả năng phát triển sinh khối của nấm tua trắng P.
• 2.3.6. Thử nghiệm sử dụng nấm P. cicadae để phòng trừ ve sầu hại cà phê
• 2.3.7. Các phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thành phần, mức độ phổ biến và khả năng gây chết ve sầu của nấm ký sinh ở Tây Nguyên
• 3.1.1. Thành phần và mức độ phổ biến của các loài nấm ký sinh trên ve sầu hại cà phê
• 3.1.2. Khả năng gây chết ấu trùng ve sầu và phát triển sinh khối của các loài nấm
• 3.1.3. Phân lập, tuyển chọn nguồn nấm tua trắng P. cicadae có hiệu lực gây chết cao đối với ấu trùng ve sầu hại cà phê
• 3.1.4. Một số đặc điểm hình thái, sinh học của nấm P. cicadae (Pae1) ký sinh ve sầu hại cà phê
• 3.1.5. Đặc điểm hình thái của nấm P.
• 3.1.6. Một số đặc điểm sinh học của nấm P.
• 3.1.7. Một số đặc điểm sinh thái của nấm P. cicadae ký sinh ve sầu hại cà phê
• 3.1.8. Diễn biến tỷ lệ ấu trùng ve sầu hại cà phê bị nấm P. cicadae ký sinh ngoài tự nhiên tại một số vùng thuộc khu vực Tây Nguyên
• 3.1.9. Mức độ ký sinh gây chết ấu trùng ve sầu của nấm P.cicadae tại các tuổi vườn cà phê
• 3.1.10. Nghiên cứu khả năng phát triển sinh khối của nấm P.
• 3.1.11. Nghiên cứu kỹ thuật nhân sinh khối nấm P.
• 3.1.12. Khả năng ứng dụng chế phẩm P. cicadae để phòng trừ ve sầu hại cà phê
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• XỬ LÝ THÔNG KÊ SỐ LIỆU THÍ NGHIỆM

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nấm ký sinh côn trùng

Nấm ký sinh côn trùng là một trong những tác nhân sinh học quan trọng trong việc kiểm soát các loài côn trùng gây hại. Chúng có khả năng xâm nhập vào cơ thể côn trùng và phát triển, dẫn đến cái chết của ký chủ. Nghiên cứu cho thấy, nấm thuộc chi Paecilomyces có tiềm năng lớn trong việc phòng trừ các loài sâu hại, đặc biệt là ve sầu hại cà phê. Việc ứng dụng nấm ký sinh không chỉ giúp giảm thiểu sử dụng hóa chất mà còn bảo vệ môi trường. Theo các nghiên cứu, nấm ký sinh có thể tồn tại lâu dài trong đất và trên cơ thể côn trùng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và lây lan. Điều này cho thấy tầm quan trọng của nấm ký sinh trong hệ thống quản lý sâu hại tổng hợp (IPM).

1.1. Đặc điểm sinh học của nấm ký sinh

Nấm ký sinh côn trùng có nhiều đặc điểm sinh học nổi bật. Chúng có khả năng phát triển nhanh chóng trong điều kiện môi trường thích hợp, với độ ẩm và nhiệt độ phù hợp. Nấm Paecilomyces cicadae là một trong những loài nấm ký sinh có khả năng gây chết cao đối với ve sầu. Nghiên cứu cho thấy, nấm này có thể phát triển mạnh mẽ trong môi trường đất ẩm, nơi có sự hiện diện của ve sầu. Việc tìm hiểu về đặc điểm sinh học của nấm ký sinh sẽ giúp xác định các phương pháp nuôi trồng và ứng dụng hiệu quả trong phòng trừ sâu hại.

II. Tình hình nghiên cứu ve sầu hại cà phê

Ve sầu là một trong những loài côn trùng gây hại nghiêm trọng cho cây cà phê tại Tây Nguyên. Chúng sống trong đất và hút nhựa từ rễ cây, gây ra hiện tượng vàng lá và rụng quả. Nghiên cứu cho thấy, mật độ ve sầu có thể lên đến 1000 con/gốc, ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng cà phê. Việc phòng trừ ve sầu chủ yếu dựa vào thuốc hóa học, tuy nhiên, phương pháp này không hiệu quả và gây ô nhiễm môi trường. Do đó, việc nghiên cứu và ứng dụng nấm ký sinh côn trùng như một biện pháp sinh học là cần thiết. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nấm ký sinh có thể gây chết tự nhiên cho ve sầu, mở ra hướng đi mới trong việc quản lý sâu hại.

2.1. Tác động của ve sầu đến cây cà phê

Ve sầu gây hại cho cây cà phê thông qua việc hút nhựa từ rễ, dẫn đến sự suy yếu của cây. Nghiên cứu cho thấy, sự hiện diện của ve sầu có thể làm giảm năng suất cà phê từ 30% đến 50%. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân mà còn tác động đến nền kinh tế địa phương. Việc phát hiện và phòng trừ kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ cây cà phê. Nghiên cứu về nấm ký sinh côn trùng có thể cung cấp giải pháp hiệu quả và bền vững trong việc kiểm soát ve sầu.

III. Ứng dụng nấm ký sinh trong phòng trừ ve sầu

Việc ứng dụng nấm ký sinh côn trùng trong phòng trừ ve sầu hại cà phê đang trở thành xu hướng mới trong nông nghiệp. Nghiên cứu cho thấy, nấm Paecilomyces cicadae có khả năng gây chết cao đối với ấu trùng ve sầu. Các chế phẩm sinh học từ nấm này đã được phát triển và thử nghiệm trên đồng ruộng, cho thấy hiệu quả phòng trừ đạt từ 74,6% đến 78,2%. Điều này chứng tỏ rằng nấm ký sinh không chỉ an toàn cho môi trường mà còn mang lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát sâu hại. Việc phát triển chế phẩm sinh học từ nấm ký sinh sẽ góp phần bảo vệ cây cà phê và nâng cao năng suất sản xuất.

3.1. Kỹ thuật nhân sinh khối nấm

Kỹ thuật nhân sinh khối nấm là một trong những yếu tố quan trọng trong việc sản xuất chế phẩm sinh học. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, điều kiện môi trường như độ ẩm, pH và nhiệt độ có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của nấm P. cicadae. Việc tối ưu hóa các điều kiện này sẽ giúp tăng cường khả năng phát triển sinh khối và sản xuất bào tử. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nấm có thể phát triển tốt trong môi trường giàu dinh dưỡng, từ đó tạo ra chế phẩm có hiệu quả cao trong phòng trừ ve sầu.