HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN VĂN HƯNG NGHIÊN CỨU CÁC HÌNH THỨC LIÊN KẾT TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM THỦY SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH BÌNH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Tuấn Sơn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP – 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ đế lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Văn Hưng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Tuấn Sơn – Người thầy giáo đã dành nhiều thời gian và tâm huyết, tận tình hướng dẫn chỉ bảo và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ủy Ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, ban lãnh đạo các Sở Kế hoạch và Đầu tư, Nông nghiệp & PTNT và những người dân địa phương đã cung cấp những thông tin cần thiết và giúp đỡ tôi trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu đề tài tại địa bàn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên và khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Văn Hưng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục sơ đồ. ix Danh mục hộp .x Trích yếu luận văn. xi Thesis Abstract. Tính cấp thiết đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Cơ sở lý luận và thực tiễn về các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản. Một số khái niệm có liên quan. Vai trò và đặc điểm của liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản. Nội dung nghiên cứu các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản.
Các yếu tố ảnh hưởng đến các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản. Cơ sở thực tiễn. Thực tiễn liên kết trong sản xuất, tiêu thụ nông sản ở một số quốc gia trên thế giới. Thực tiễn về liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản ở Việt Nam.
Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Ninh Bình. Các nghiên cứu có liên quan. Phương pháp nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Ninh Bình.
Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Thực trạng sản xuất thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Thực trạng tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Thực trạng các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Thực trạng các hình thức liên kết trong cung ứng đầu vào cho quá trình sản xuất. Liên kết trong tiêu thụ sản phẩm thủy sản ở tỉnh Ninh Bình. Lợi ích của các tác nhân tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản ở tỉnh Ninh Bình.
Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản ở tỉnh Ninh Bình. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến các mô hình liên kết trong sản xuất – tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Yếu tố chủ quan. Yếu tố khách quan.
Giải pháp phát triển các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Định hướng phát triển các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phầm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Giải pháp phát triển các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Kết luận và kiến nghị .87 Tài liệu tham khảo .90 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CNH - HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa ĐVT Đơn vị tính DN Doanh nghiệp GDP Tổng sản phẩm quốc nội QĐ-TTg Quyết định của Thủ tướng QĐ-UBND Quyết định của Ủy ban nhân dân SL Số lượng UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
GDP và tốc độ tăng giá trị sản xuất của các ngành kinh tế giai đoạn 2013 – 2015 ở tỉnh Ninh Bình. Cơ cấu giá trị sản xuất của tỉnh theo giá thực tế phân theo ngành kinh tế. Kết quả kinh doanh du lịch của tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2013 – 2015. Giá trị sản xuất nông – lâm – thủy sản tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2013 - 2015 (tính theo giá thực tế).
Dân số phân theo giới tính và khu vực của tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn 2013 – 2015. Biến động diện tích, sản lượng nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Sản lượng nuôi trồng thủy sản phân theo các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Tình hình liên kết cung ứng giống cho nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình.
Tình hình liên kết cung ứng vốn trong nuôi trồng thủy sản tỉnh Ninh Bình. Tình hình liên kết trong cung ứng thức ăn nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Ninh Bình. Tình hình liên kết ngang trong chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình. Tình hình liên kết dọc trong chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình.
Tình hình liên trong cung ứng lao động phục vụ nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình. Tình hình liên kết ngang trong tiêu thụ sản phẩm nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình. Tình hình liên kết dọc trong tiêu thụ sản phẩm nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình. So sánh kết quả sản xuất của các hộ nuôi trồng thủy sản nước ngọt (tính bình quân trên 1ha nuôi cá trắm đen).
So sánh kết quả sản xuất của các hộ nuôi trồng thủy sản nước mặn, lợ (tính bình quân trên 1ha nuôi tôm). Đánh giá của hộ liên kết về hiệu quả trước và sau khi tham gia liên kết. Phân tích lợi ích trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản đối với nhóm hộ liên kết và nhóm hộ không liên kết. Đánh giá của doanh nghiệp và người thu gom có liên kết và không liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản ở tỉnh Ninh Bình.
Thuận lợi, khó khăn trong trong hoạt động của hộ. Thông tin chung về người sản xuất. Điều kiện sản xuất của các hộ nuôi trồng thủy sản. Thông tin về doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh các sản phẩm thủy sản.
Thông tin chung về hộ thu gom .71 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Sơ đồ phân phối sản phẩm. Các dạng kênh phân phối sản phẩm. Kênh tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Các tác nhân tham gia liên kết trong cung ứng giống nuôi trồng thủy sản tỉnh Ninh Bình. Các tác nhân tham gia liên kết cung ứng vốn cho nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Ninh Bình. Các tác nhân tham gia liên kết cung ứng thức ăn trong nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Ninh Bình. Các tác nhân tham gia liên kết trong chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng thủy sản ở Ninh Bình.
Liên kết giữa hộ với hộ trong cung ứng lao động phục vụ NTTS ở Ninh Bình. Các tác nhân tham gia liên kết tiêu thụ sản phẩm nuôi trồng thủy sản Ninh Bình .55 ix DANH MỤC HỘP Hộp 4. Tâm lý nông dân mất mùa liên tiếp nên chán nản. Tăng số lượng hợp đồng được ký kết.
Đầu tư nuôi trồng thủy sản lãi hơn nhiều so với cấy lúa .73 x TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên đề tài: “Nghiên cứu các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình”. Họ tên: TRẦN VĂN HƯNG Giáo viên hướng dẫn: PGS. NGUYỄN TUẤN SƠN Thời gian thực hiện: Từ tháng 5/2015 - 5/2016 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là thông qua nghiên cứu các hình thức liên kết trong sản xuất - tiêu thụ sản phẩm thủy sản trên địa bàn tỉnh, đề xuất hệ thống giải pháp phát triển các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản ở tỉnh Ninh Bình thời gian tới. Để thực hiện nghiên cứu này chúng tôi sử dụng các phương pháp chủ yếu là điều tra chọn mẫu tại 2 huyện có tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản phát triển mạnh là huyện Kim Sơn và huyện Gia Viễn; phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh để so sánh việc thực hiện liên kết, kết quả sản xuất - tiêu thụ sản phẩm thủy sản của các tác nhân nghiên cứu, so sánh lợi ích/ chi phí mà các tác nhân nhận được và bỏ ra khi tham gia quá trình liên kết; Từ đó thấy được những mặt đạt được, chưa được và nguyên nhân của nó làm cơ sở đề xuất giải pháp phát triển các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản ở tỉnh Ninh Bình.