Luận văn kiến thức thái độ thực hành thay băng vết thương của điều dưỡng kỹ thuật viên và tìm hiểu một số yếu tố liên quan tại các khoa lâm sàng bệnh viện việt đức năm 2012

Tài liệu nghiên cứu Luận văn kiến thức thái độ thực hành thay băng vết thương của điều dưỡng kỹ thuật viên và tìm hiểu, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Ngô Thị Huyền
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Văn Tường
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Quản Lý Bệnh Viện
• Đề tài: Kiến Thức, Thái Độ, Thực Hành Thay Băng Vết Thương Của Điều Dưỡng Tại Bệnh Viện Việt Đức
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT ĐỨC
• 1.4. TÌNH HÌNH NHIỄM KHUẨN VẾT MỔ
• 1.5. GIỚI THIỆU VỀ CHĂM SÓC VẾT THƯƠNG
• 1.6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. Thiết kế nghiên cứu
• 1.6.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 1.6.4. Xác định cỡ mẫu, cách chọn mẫu
• 1.6.5. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.6.6. Chỉ số, biến số nghiên cứu
• 1.6.7. Phân tích số liệu
• 1.6.8. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 1.6.9. Hạn chế của nghiên cứu và cách khắc phục
• 1.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.7.1. Thông tin chung về thực trạng nguồn lực Điều dưỡng/Kỹ thuật viên của Bệnh viện năm 2011
• 1.7.2. Một số thông tin chung của đối tượng nghiên cứu
• 1.7.3. Thông tin về kiến thức của Điều dưỡng/Kỹ thuật viên về quy trình thay băng
• 1.7.4. Thông tin về thái độ của Điều dưỡng với quy trình thay băng
• 1.7.5. Thông tin về thực hành quy trình thay băng
• 1.7.6. Thông tin về một số yếu tố liên quan tới thực hành quy trình thay băng
• 1.7.7. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 1.7.8. Đào tạo quy trình thay băng
• 1.7.9. Kiến thức về quy trình thay băng
• 1.7.10. Thực hành thay băng
• 1.7.11. Mối liên quan của một số yếu tố đến thực hiện quy trình thay băng
• 1.7.12. Một số yếu tố liên quan khác tới thực hành thay băng vết thương
• 1.8. KHUYẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC
• appendix 1. PHIẾU ĐIỀU TRA
• appendix 2. PHIẾU HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN LÃNH ĐẠO BỆNH VIỆN
• appendix 3. PHIẾU HƯỚNG DẪN PHỎNG VẤN ĐIỀU DƯỠNG TRƯỞNG KHOA
• appendix 4. QUY TRÌNH THAY BĂNG VẾT THƯƠNG
• appendix 5. KẾ HOẠCH THỰC HIỆN LUẬN VĂN
• appendix 6. DỰ TRÙ KINH PHÍ

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu kiến thức thay băng vết thương của điều dưỡng

Nghiên cứu về kiến thức và thực hành thay băng vết thương của điều dưỡng tại Bệnh viện Việt Đức là một vấn đề quan trọng trong chăm sóc sức khỏe. Việc thay băng đúng quy trình không chỉ giúp vết thương nhanh lành mà còn giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá thực trạng và tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện quy trình này.

1.1. Tầm quan trọng của việc thay băng vết thương

Thay băng vết thương là một phần thiết yếu trong chăm sóc vết thương. Việc thực hiện đúng quy trình giúp ngăn ngừa nhiễm trùng và thúc đẩy quá trình hồi phục. Theo CDC, mỗi năm có hàng triệu ca nhiễm khuẩn vết mổ, điều này cho thấy sự cần thiết của việc nâng cao kiến thức điều dưỡng.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu tại Bệnh viện Việt Đức

Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả kiến thức, thái độ và thực hành của điều dưỡng về quy trình thay băng. Nghiên cứu cũng tìm hiểu các yếu tố liên quan đến việc thực hiện quy trình này, từ đó đưa ra các khuyến nghị cải thiện.

II. Vấn đề và thách thức trong thực hành thay băng vết thương

Mặc dù quy trình thay băng vết thương đã được quy định rõ ràng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực hiện. Tỷ lệ điều dưỡng thực hiện đúng quy trình còn thấp, điều này ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến việc thực hành này.

2.1. Tình trạng thực hiện quy trình thay băng

Theo nghiên cứu, chỉ có 38.9% điều dưỡng thực hiện đúng quy trình thay băng. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp để nâng cao thực hành y tế tại bệnh viện.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hành thay băng

Các yếu tố như tuổi tác, số năm công tác và việc được đào tạo bài bản có ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện quy trình thay băng. Nghiên cứu cho thấy rằng điều dưỡng có nhiều năm kinh nghiệm thường thực hiện đúng hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp mô tả cắt ngang, kết hợp giữa định tính và định lượng. Dữ liệu được thu thập từ 162 đối tượng là điều dưỡng và kỹ thuật viên tại Bệnh viện Việt Đức. Phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả.

3.1. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế để thu thập thông tin về kiến thức và thái độ của điều dưỡng đối với quy trình thay băng. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS để đảm bảo tính chính xác.

3.2. Phương pháp thu thập thông tin

Thông tin được thu thập thông qua bảng hỏi cấu trúc, giúp đánh giá rõ ràng về kiến thức và thực hành của điều dưỡng. Phương pháp này cho phép thu thập dữ liệu một cách hiệu quả và có hệ thống.

IV. Kết quả nghiên cứu về thực hành thay băng vết thương

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ điều dưỡng thực hiện đúng quy trình thay băng còn thấp. Chỉ 52.5% điều dưỡng có kiến thức đúng về quy trình này. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong đào tạo và giám sát thực hành.

4.1. Thực trạng kiến thức của điều dưỡng

Kết quả cho thấy 52.5% điều dưỡng có kiến thức đúng về quy trình thay băng. Điều này cho thấy cần tăng cường đào tạo và cập nhật kiến thức cho nhân viên y tế.

4.2. Mối liên quan giữa kiến thức và thực hành

Nghiên cứu chỉ ra rằng có mối liên quan giữa kiến thức và thực hành. Điều dưỡng có kiến thức tốt hơn thường thực hiện quy trình thay băng đúng hơn, từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

V. Khuyến nghị và giải pháp cải thiện thực hành thay băng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số khuyến nghị được đưa ra nhằm cải thiện thực hành thay băng tại Bệnh viện Việt Đức. Cần tăng cường đào tạo, giám sát và đánh giá thường xuyên để nâng cao chất lượng chăm sóc.

5.1. Tăng cường đào tạo cho điều dưỡng

Đào tạo thường xuyên về quy trình thay băng là cần thiết để nâng cao kiến thức điều dưỡng. Các buổi hội thảo và khóa học cần được tổ chức định kỳ.

5.2. Giám sát và đánh giá thực hành

Cần có hệ thống giám sát và đánh giá thực hành thay băng để phát hiện kịp thời những sai sót. Việc này sẽ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc và giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc vết thương

Nghiên cứu về thay băng vết thương của điều dưỡng tại Bệnh viện Việt Đức đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Tương lai, cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng chăm sóc vết thương, từ đó giảm thiểu tỷ lệ nhiễm trùng và nâng cao sức khỏe bệnh nhân.

6.1. Tương lai của chăm sóc vết thương

Cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình chăm sóc vết thương. Việc áp dụng công nghệ mới và phương pháp hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

6.2. Định hướng phát triển cho điều dưỡng

Định hướng phát triển cho điều dưỡng cần tập trung vào việc nâng cao kỹ năng thực hành và kiến thức chuyên môn. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại bệnh viện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhiễm khuẩn vết mổ là một trong những gánh nặng y tế hàng đầu trên phạm vi toàn cầu, đứng thứ hai trong các dạng nhiễm khuẩn bệnh viện phổ biến nhất tại các cơ sở điều trị ngoại khoa. Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, mỗi năm có khoảng 500.000 trường hợp nhiễm khuẩn vết mổ trong tổng số 27 triệu ca phẫu thuật, làm kéo dài thời gian nằm viện từ 7 đến 10 ngày và tiêu tốn thêm khoảng 3.000 đến 4.000 USD chi phí cho mỗi người bệnh. Tại Việt Nam, thống kê tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức từng ghi nhận tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ ở mức 22,6% năm 1991 và giảm xuống 8,5% năm 2008 qua điều tra 1.004 trường hợp hậu phẫu.

Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức là trung tâm ngoại khoa tuyến cuối với số lượng phẫu thuật gia tăng nhanh chóng, từ 23.260 ca năm 2005 lên tới 35.275 ca năm 2010. Áp lực công việc rất lớn khi định mức nhân lực ban ngày là 1 điều dưỡng chăm sóc 3 người bệnh, và ban đêm lên tới 1 điều dưỡng phụ trách 10 người bệnh trên quy mô thực kê 975 giường. Mặc dù đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa nhiễm khuẩn, các khảo sát sơ bộ cho thấy vẫn còn 39,5% nhân viên y tế không sát khuẩn tay nhanh trước khi tiến hành thủ thuật và 35% nhân viên chưa giải thích đầy đủ cho bệnh nhân.

Nghiên cứu được triển khai nhằm mô tả thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành quy trình kỹ thuật thay băng vết thương của 162 điều dưỡng, kỹ thuật viên tại 13 khoa lâm sàng Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức từ tháng 03/2012 đến tháng 07/2012, đồng thời xác định các yếu tố liên quan đến việc tuân thủ kỹ thuật. Ý nghĩa nghiên cứu mang tính thực tiễn cao, cung cấp cơ sở khoa học giúp nhà quản trị tối ưu hóa quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, cải thiện tỷ lệ thực hành chuẩn hiện chỉ đạt 38,9%, qua đó trực tiếp giảm biến chứng và hạ thấp chi phí điều trị ngoại khoa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng mô hình đánh giá chất lượng y tế Donabedian kết hợp lý thuyết hành vi KAP trong y tế công cộng để phân tích mối tương quan giữa kiến thức, thái độ và thực hành lâm sàng. Khung lý thuyết nghiên cứu tích hợp 4 nhóm yếu tố nền tảng tác động đến hành vi tuân thủ kỹ thuật thay băng:

• Nguồn lực hệ thống và trang thiết bị: Cơ sở hạ tầng phòng thủ thuật, tính sẵn có của vật tư tiêu hao, gạc vô khuẩn, dung dịch sát khuẩn và các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chuẩn tại buồng bệnh. Theo ước tính từ hệ thống y tế Anh, chi phí quản lý và chăm sóc vết thương chiếm khoảng 3% tổng ngân sách y tế quốc gia, tương đương 2,3 đến 3,1 tỷ bảng mỗi năm.
• Yếu tố nhân lực y tế: Bao gồm đặc điểm nhân khẩu học, nhóm tuổi, thâm niên công tác, trình độ chuyên môn đào tạo, mức độ hiểu biết lý thuyết và ý thức trách nhiệm nghề nghiệp.
• Công tác kiểm tra và giám sát: Tần suất kiểm tra định kỳ và đột xuất của điều dưỡng trưởng khối, điều dưỡng trưởng khoa và phòng điều dưỡng bệnh viện.
• Áp lực quá tải bệnh viện: Tỷ lệ điều dưỡng trên bệnh nhân trong ca trực ban ngày đạt 1:3 và ca trực ban đêm lên đến 1:10.

Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm chuyên ngành then chốt: Nhiễm khuẩn vết mổ hậu phẫu; Quy trình kỹ thuật thay băng vết thương vô khuẩn gồm 27 bước chuẩn mực; Phân loại 4 mức độ vết thương ngoại khoa theo phân loại của Đại học Johns Hopkins với tỷ lệ nhiễm khuẩn dao động từ 0,54% ở vết thương sạch đến 2,1% ở vết thương bẩn; Tuân thủ kiểm soát nhiễm khuẩn qua các thời điểm vệ sinh tay bằng cồn sát khuẩn 70 độ.

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định lượng và nghiên cứu định tính nhằm mang lại cái nhìn toàn diện:

• Nghiên cứu định lượng: Cỡ mẫu được xác định là 162 điều dưỡng và kỹ thuật viên công tác tại 13 khoa lâm sàng ngoại khoa có thực hiện kỹ thuật thay băng thường xuyên trong tổng số 763 điều dưỡng toàn viện. Cỡ mẫu được tính theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể với mức tin cậy 95%, sai số biên 5% và tỷ lệ ước tính thực hiện đúng đạt 88%. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện phân bổ theo tỷ lệ nhân lực từng khoa được lựa chọn để đảm bảo tính đại diện và khả thi trong điều kiện lâm sàng bận rộn.
• Thu thập dữ liệu: Sử dụng kỹ thuật quan sát kín trực tiếp không báo trước do 6 điều tra viên là điều dưỡng trưởng khối và khoa có thâm niên thực hiện. Mỗi nhân viên y tế được quan sát ngẫu nhiên 3 lần thay băng liên tiếp dựa trên bảng kiểm 27 tiêu chí chuẩn mực, sau đó trả lời bộ câu hỏi cấu trúc gồm 10 câu hỏi kiến thức và 6 tiêu chí đo lường thái độ theo thang đo Likert 5 mức độ.
• Nghiên cứu định tính: Tiến hành phỏng vấn sâu 07 đối tượng gồm 01 Điều dưỡng trưởng bệnh viện, 03 Điều dưỡng trưởng khoa có tỷ lệ thực hành đúng cao nhất và 03 Điều dưỡng trưởng khoa có tỷ lệ thực hành đúng thấp nhất nhằm làm rõ nguyên nhân sâu xa của các rào cản thực hành.
• Phân tích dữ liệu: Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 15.0. Thuật toán kiểm định Chi-square và tỷ suất chênh OR với khoảng tin cậy 95% được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc xác định mối liên quan giữa các biến số định danh và thứ bậc như độ tuổi, thâm niên, trình độ với mức độ thực hành đúng quy trình. Thời gian nghiên cứu triển khai hoàn tất trong 5 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu trên 162 đối tượng tại 13 khoa lâm sàng Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức ghi nhận những phát hiện định lượng quan trọng:

• Tỷ lệ thực hành đúng toàn bộ quy trình: Chỉ có 38,9% điều dưỡng và kỹ thuật viên (63 người) thực hiện đúng toàn bộ 27 tiêu chí của quy trình kỹ thuật thay băng, trong khi có tới 61,1% đối tượng (99 người) thực hiện sai ít nhất một tiêu chí. Xét theo từng khâu, tỷ lệ làm đúng toàn bộ giai đoạn chuẩn bị đạt 64,8%, giai đoạn kỹ thuật thay băng đạt 48,1% và giai đoạn xử lý sau thay băng đạt 56,8%.
• Đánh giá kiến thức và thái độ: Tỷ lệ nhân viên có kiến thức đúng toàn diện về 10 câu hỏi quy trình đạt 52,5% (85 người), còn 47,5% trả lời sai ít nhất một nội dung (29,6% sai về xử lý dụng cụ sau thay băng, 9,3% sai về kỹ thuật rửa vết thương). Điểm trung bình thái độ đạt mức rất cao là 4,38 ± 0,33 trên thang điểm 5, với 88,9% khẳng định quy trình thay băng có tầm quan trọng đặc biệt.
• Vi phạm vệ sinh tay và kiểm soát nhiễm khuẩn: Giai đoạn chuẩn bị ghi nhận 5,6% không rửa tay và 19,1% rửa tay sai quy trình. Ở bước kỹ thuật chính, chỉ có 80,2% sát khuẩn tay nhanh đúng cách trước khi tiếp xúc vết thương. Sau khi kết thúc thủ thuật, chỉ có 72,6% rửa tay đúng kỹ thuật, trong đó 8,6% hoàn toàn không rửa tay và 19,8% thực hiện sai thao tác.
• Yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê: Nhóm tuổi từ 40 trở lên đạt tỷ lệ thực hành đúng là 70,6%, cao hơn vượt trội so với mức 33,3% ở nhóm 18-29 tuổi (p = 0,015). Nhóm có thâm niên trên 10 năm công tác đạt tỷ lệ làm đúng 55,3%, trong khi nhóm dưới 5 năm chỉ đạt 31,5% (p = 0,049). Nhân viên được bác sĩ và điều dưỡng trưởng khoa hướng dẫn đạt tỷ lệ tuân thủ cao hơn rõ rệt (p < 0,05).

Thảo luận kết quả

Khoảng cách giữa điểm thái độ rất cao (4,38 điểm) và tỷ lệ thực hành đúng tương đối thấp (38,9%) phản ánh tình trạng quá tải cục bộ tại bệnh viện ngoại khoa tuyến đầu. Khi một điều dưỡng phải phụ trách tới 10 người bệnh trong ca trực đêm, áp lực hoàn thành khối lượng công việc lớn khiến họ dễ cắt xén các bước phụ trợ như vệ sinh tay hoặc giải thích quy trình cho người bệnh.

Phát hiện này hoàn toàn tương thích với báo cáo của nhiều chuyên gia y tế quốc tế, trong đó nghiên cứu của Geraldine chỉ ra có tới 85% điều dưỡng gặp khó khăn khi chuyển hóa kiến thức lý thuyết vào thực hành lâm sàng do rào cản thời gian và trang thiết bị. Kết quả nghiên cứu tại Ấn Độ cũng cho thấy điểm kiến thức đạt 73% nhưng thực hành chỉ đạt 63%. Mối tương quan thuận giữa tuổi nghề và mức độ tuân thủ quy trình khẳng định kinh nghiệm thực tiễn giúp nhân viên tôi luyện tính cẩn trọng và kỹ năng vô khuẩn chuẩn xác hơn so với nhân viên mới tuyển dụng.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột thể hiện sự sụt giảm tỷ lệ tuân thủ qua 3 giai đoạn thao tác (Chuẩn bị 64,8% xuống Kỹ thuật 48,1% và Sau thủ thuật 56,8%). Bảng phân tích tương quan 2x2 cho thấy nhóm có kiến thức đúng đạt tỷ lệ thực hành đúng là 44,7%, cao hơn nhóm có kiến thức sai là 32,5% với tỷ suất chênh OR = 1,68, củng cố nhận định rằng bồi dưỡng tri thức là điều kiện cần để nâng cao chất lượng tay nghề điều dưỡng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa thao tác chuyên môn và kéo giảm nguy cơ nhiễm khuẩn vết thương tại các cơ sở ngoại khoa, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

• Tái cấu trúc chương trình đào tạo liên tục: Phòng Điều dưỡng chủ trì phối hợp cùng Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến tổ chức các khóa tập huấn thực hành vô khuẩn định kỳ mỗi quý. Tập trung huấn luyện 100% nhân viên mới tuyển dụng và nhóm có thâm niên dưới 5 năm công tác. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nhân viên được đào tạo từ 57,1% lên 95% và nâng tỷ lệ thực hành đúng quy trình toàn viện từ 38,9% lên tối thiểu 75% trong vòng 6 tháng.
• Tăng cường kiểm tra và giám sát đa tầng: Hội đồng Kiểm soát nhiễm khuẩn cùng Điều dưỡng trưởng 13 khoa lâm sàng thiết lập lịch kiểm tra ngẫu nhiên không báo trước 2 tuần một lần bằng bảng kiểm 27 tiêu chí. Thực hiện phản hồi lỗi sai trực tiếp tại giường bệnh nhằm hạ tỷ lệ vi phạm vệ sinh tay sau thủ thuật từ 27,4% xuống dưới mức 5%, triển khai liên tục trong suốt 12 tháng.
• Nâng cấp cơ sở vật chất và tài liệu hỗ trợ thị giác: Phòng Vật tư trang thiết bị y tế trang bị đầy đủ dung dịch sát khuẩn tay nhanh có chứa cồn tại 100% xe tiêm và đầu giường bệnh. Niêm yết bảng hướng dẫn quy trình thay băng trực quan kèm hình ảnh minh họa tại 100% phòng thủ thuật, thay thế cho tỷ lệ 52,7% như khảo sát ban đầu, hoàn thành dứt điểm trong 3 tháng.
• Thiết lập quy chế thi đua và khen thưởng minh bạch: Ban Giám đốc bệnh viện phối hợp Phòng Tổ chức cán bộ đưa tiêu chí tuân thủ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn vào đánh giá KPI hàng tháng. Gắn kết quả kiểm tra với việc bình xét thu nhập tăng thêm nhằm khích lệ tinh thần tự giác của nhân viên, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ toàn viện dưới 5,0% từ quý tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Lãnh đạo bệnh viện và Trưởng phòng Điều dưỡng: Luận văn cung cấp bức tranh dữ liệu thực chứng về năng lực thực hành của 763 điều dưỡng và kỹ thuật viên ngoại khoa. Đây là căn cứ quản lý giúp lãnh đạo tái cấu trúc định biên nhân sự, điều chỉnh tỷ lệ điều dưỡng trên bệnh nhân ban đêm từ 1:10 xuống mức an toàn hơn nhằm bảo đảm chất lượng chăm sóc.
• Điều dưỡng trưởng khoa và Cán bộ kiểm soát nhiễm khuẩn: Nhận diện chính xác các khâu có tỷ lệ sai sót cao như 27,4% nhân viên rửa tay sai sau thủ thuật hay 11,7% thấm khô dung dịch sát khuẩn không đúng cách. Cán bộ quản lý có thể sử dụng bộ công cụ bảng kiểm 27 tiêu chí để thiết lập quy trình kiểm tra nội bộ và kèm cặp trực tiếp cho nhân viên cấp dưới.
• Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên ngành Quản lý y tế, Điều dưỡng: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp định lượng và định tính với cỡ mẫu 162 đối tượng được quan sát kín khách quan, hỗ trợ đắc lực cho việc phát triển các đề tài quản lý chất lượng bệnh viện.
• Điều dưỡng viên và Kỹ thuật viên lâm sàng: Giúp nhân viên y tế tự đối chiếu, rà soát lại 27 bước kỹ thuật vô khuẩn hàng ngày, nhận thức rõ tầm quan trọng của việc sát khuẩn tay nhanh nhằm bảo vệ an toàn cho người bệnh và phòng ngừa lây nhiễm chéo cho chính bản thân.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ thực hành đúng quy trình thay băng tại Bệnh viện Việt Đức chỉ đạt 38,9% do nguyên nhân nào? Mặc dù điểm thái độ đạt mức cao 4,38/5, tỷ lệ thực hành đúng còn thấp chủ yếu do áp lực quá tải công việc nặng nề tại 13 khoa ngoại, nơi 1 điều dưỡng phải chăm sóc tới 10 bệnh nhân ban đêm. Sự thiếu hụt thời gian khiến nhân viên y tế thường cắt bớt các bước phụ trợ như vệ sinh tay nhanh hay giải thích cho người bệnh.

Thâm niên công tác có tác động như thế nào đến việc thực hành đúng quy trình thay băng? Số liệu chứng minh nhóm nhân viên có trên 10 năm thâm niên đạt tỷ lệ thực hành đúng 55,3%, cao hơn đáng kể so với mức 31,5% ở nhóm dưới 5 năm công tác với ý nghĩa thống kê rõ rệt (p = 0,049). Kinh nghiệm thực tiễn lâu năm giúp nhân viên hình thành phản xạ cẩn trọng và tuân thủ các nguyên tắc vô khuẩn tốt hơn.

Những sai sót kỹ thuật nào thường gặp nhất trong quá trình thay băng vết thương? Các lỗi vi phạm tập trung nhiều nhất ở bước vệ sinh tay: 24,7% nhân viên không rửa tay hoặc rửa tay sai trước khi chuẩn bị xe tiêm, 19,8% sát khuẩn tay chưa đúng trước khi rửa vết thương và 27,4% không thực hiện hoặc rửa tay sai sau khi hoàn thành quy trình, tạo nguy cơ lây nhiễm chéo rất lớn trong môi trường bệnh viện.

Trình độ học vấn đại học có tạo ra sự khác biệt vượt trội về kỹ năng thay băng so với trung cấp không? Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm có trình độ đại học và sau đại học đạt tỷ lệ thực hành đúng 50%, cao hơn so với nhóm trung cấp đạt 38,8% và cao đẳng đạt 22,2%. Tuy nhiên, sự khác biệt này chưa đạt ý nghĩa thống kê (p > 0,05), chứng minh rằng kỹ năng thực hành thao tác ngoại khoa phụ thuộc chủ yếu vào quá trình rèn luyện lâm sàng thường xuyên.

Việc trang bị bảng quy trình mẫu tại buồng bệnh mang lại lợi ích gì cho điều dưỡng? Tại thời điểm nghiên cứu có 52,7% khoa phòng trang bị bảng hướng dẫn và 94,3% có sổ tay quy trình. Các tài liệu trực quan giúp nhân viên y tế thường xuyên tra cứu, ghi nhớ 27 tiêu chí chuẩn, từ đó hạn chế tối đa các thiếu sót kỹ thuật như quên thấm khô dung dịch Betadin hay phân loại rác thải y tế sai quy định.

Kết luận

• Tỷ lệ điều dưỡng và kỹ thuật viên thực hành đúng toàn bộ quy trình thay băng đạt 38,9%, cho thấy nhu cầu cấp bách phải chuẩn hóa thao tác lâm sàng.
• Tỷ lệ có kiến thức đúng toàn diện đạt 52,5% và điểm thái độ trung bình đạt mức cao 4,38/5, phản ánh nhận thức nghề nghiệp tốt nhưng gặp rào cản khi ứng dụng thực tế.
• Thâm niên công tác trên 10 năm (55,3%) và độ tuổi từ 40 trở lên (70,6%) là các yếu tố tương quan thuận có ý nghĩa thống kê với việc tuân thủ kỹ thuật vô khuẩn (p < 0,05).
• Tỷ lệ vi phạm vệ sinh tay sau thủ thuật chiếm tới 27,4%, là điểm nghẽn chính cần kiểm soát để ngăn ngừa nhiễm khuẩn chéo ngoại khoa.
• Sự hướng dẫn thường xuyên từ điều dưỡng trưởng khoa (đạt 84,6%) và bác sĩ điều trị đóng vai trò quyết định trong việc duy trì kỷ luật chuyên môn.

Công trình luận văn thạc sĩ đã cung cấp hệ thống bằng chứng thực nghiệm giá trị, làm cơ sở khoa học để các bệnh viện ngoại khoa hoàn thiện bảng kiểm 27 tiêu chí và tái cấu trúc chương trình đào tạo lâm sàng. Trong vòng 6 đến 12 tháng tới, các cơ sở y tế cần đồng bộ hóa hệ thống bảng hướng dẫn trực quan và duy trì giám sát định kỳ 2 tuần một lần. Hãy tham khảo và áp dụng ngay các khuyến nghị từ nghiên cứu này để nâng cao chất lượng chăm sóc vết thương và bảo đảm an toàn tối đa cho người bệnh tại đơn vị của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÃO TẠO - BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẬI HỌC Y TÉ CÔNG CỘNG KIẾN THỨC, THÁI Độ, THựC HÀNH THAY BÃNG VẾT THƯƠNG CỦA ĐIÈƯ DƯỠNG, KỸ THUẬT VIÊN VÀ TÌM HIỂU MỘT SỐ YẾU TÔ LIÊN QUAN TẠI CÁC KHOA LÂM SÀNG BỆNH VIỆN VIỆT ĐỨC NĂM 2012 Luận văn thạc sỹ Quản lý bệnh viện Mã số chuyên ngành: 60720701 Hướng dẫn khoa học: PGS.Phan Văn Tường Học viên: Ngô Thị Huyền Hà Nội, 2012 LỜI CẢM ƠN Sau hơn 2 năm học tập, giờ đây khi cuốn Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ quàn lý bệnh viện được hoàn thành, lôi xin chán thành cảm ơn các Tháy, Có giáo trường Đại học Y tế công cộng đã dạy do, giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập. Đặc biệt, tôi xỉn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS, Phan Văn Tường, ngirời thầy mẫu mực, với đầy nhiệt huyết đã tận tình hướng dẫn cho tôi từng bước đi trong suốt quá trình thực hiện, hoàn thành luận vàn và đã giúp đỡ, rèn luyện tói trưởng thành. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giảm đốc, trưởng các khoa phòng và toàn thê nhân viên Bệnh viện Việt Đức - nơi tôi đang công tác và tiến hành nghiên cứu đã tạo điều kiện giúp đỡ, cung cấp số liệu và đóng góp nhiều ý tưởng cho luận văn của tòi. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn gia đình, người thán, bạn bè, các anh chị em lớp Cao học Quản lý bệnh viện khóa 3 đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập.

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng ỉ 1 năm 2012 Ngô Thị Huyền 1 MỤC LỤC DANH MỰC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. ỉ MỤC TIÊU NGHIÊN cứu. Giới thiệu chung về bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức. Tình hình nhiễm khuẩn vết mổ.

Giới thiệu về chăm sóc vết thương. 19 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu. Thiết kế nghiên cứu. Đổi tượng nghiên cứu.

Thời gian và địa điếm nghiên cứu. Xác định cỡ mẫu, cách chọn mẫu. Phương pháp thu thập thông tin. Chi sổ, biển số nghiên cứu.

Phân tích số liệu. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. Hạn chế của nghiên cứu và cách khắc phục. 29 KÉT QUẢ NGHIÊN cúu.

Thông tin chung về thực trạng nguồn lực ĐD/ KTV của BV năm 2011. Một sổ thông tin chung của ĐTNC. Thông tin về kiến thức của Điều dưõng/KTV về quy trình thay băng. Thông tin về thái độ cùa Điều dưỡng với quy trình thay băng.

Thông tin về thực hành quy trình thay bàng. Thông tin vê một sô yêu tô liên quan tới thực hành quy trinh thay băng. Mối liên quan của một số yếu tố đến thực hành quy trình thay băng. Đặc điểm cùa ĐTNC.

Đào tạo quy trình thay băng. Kiến thức về quy trình thay băng. Thực hành thay băng. Mối liên quan của một số yếu tố đến thực hiện quy trình thay băng 56 4.

Một số yếu tố liên quan khác tới thực hành thay băng vết thương. 62 KHUYẾN NGHỊ TÀI 62 LIỆU THAM KHẢO. 63 PHỤ LỰC 1: PHIẾU ĐIỀU TRA 69 PHỤ LỤC 2. 76 PHIẾU HƯỚNG DÃN PHỎNG VẤN LÃNH ĐẠO BỆNH VIỆN.

77 PHIẾU HƯỚNG DẢN PHÓNG VÁN ĐIÊU DƯỜNG TRƯỞNG KHOA PHỤ 77 LỤC 4. 78 QUY TRÌNH THAY BẢNG VẾT THƯƠNG. 78 PHỤ LỤC 5: KẾ HOẠCH THựC HIỆN LUẬN VÁN. 82 PHỤ LỤC 6: Dự TRÙ KINH PHÍ.

84 iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIÉT TẤT BN Bệnh nhân BS Bác sỹ CHDC Cộng hòa dân chú CNTT Công nghệ thông tin ĐD Điều dưỡng ĐTNC Đối tượng nghiên cứu ĐTV Điều tra viên GMHS Gây mê hôi sức HN Hữu Nghị HSTC Hôi sức tích cực KSNK Kiểm soát nhiễm khuẩn KTV Kỹ thuật viên NCKH Nghiên cứu khoa học NKBV Nhiễm khuẩn bệnh viện NKVM Nhiễm khuấn vết mổ NV Nhân viên NVYT Nhân viên y tế PHCN Phục hôi chức nàng PT Phẫu thuật QT Quy trình TT Trung tâm TTPT Trung tâm phẫu thuật iv TÓM TAT NGHIÊN cứu Dựa vào những số liệu thứ cấp của Phòng Điều dưỡng Bệnh viện HN Việt Đức cho thấy tỷ lệ ĐD, KTV ờ một số khoa thực hiện đúng toàn bộ quy trình thay băng còn chưa cao. Câu hỏi đặt ra là tỷ lệ ĐD. KTV ở các khoa lâm sàng thực hiện đúng quy trình kỷ thuật thay băng là bao nhiêu, và những yếu tố nào liên quan đến việc thực hiện đúng quy trình kỹ thuật này. Chính vì vậy, tôi tiến hành nghiên cứu nhằm tim hiểu “Kiến thức, thái độ, thực hành thay băng vết thương của điều (lưỡng, kỹ thuật viên và tìm hiểu một sổ yếu tố Hên quan tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Việt Đức năm 2012".

Nghiên cứu dược tiến hành từ tháng 3/2012 đến tháng 7/2012 tại Bệnh viện HN Việt Đức. Nghiên cứu được thực hiện với 2 mục tiêu: (1)MÔ tả kiến thức, thái độ và thực hành cùa Điều dưỡng, kỳ thuật viên về quy trình thay băng vết thương tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức năm 2012. (2)Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến việc thực hành quy trình thay băng vết thương cùa Điều dưỡng, kỹ thuật viên tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức năm 2012 Phương pháp nghiên cứu dược lựa chọn là nghiên cứu mô tả cắt ngang, kết họp phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Trong nghiên cứu có 162 dổi tượng sẽ được quan sát thực hiện quy trinh thay băng và sau đó tham gia vào trà lời bộ câu hỏi cấu trúc những thông tin chung về đặc điểm nhân khẩu học.

Sổ liệu được nhập liệu và phân tích bằng phần mền SPSS 15. Kết quả của nghiên cứu cho thấy: Trong 162 ĐTNC có 63 điều dưỡng, kỹ thuật viên thực hiện đúng quy trinh thay băng chiếm tỳ lệ 38.9% và 99 dối tượng thục hiện không đúng quy trình thay băng chiếm tỳ lệ 61,1%. về kiến thức của ĐTNC: Trong số 162 ĐTNC có 85 đối tượng có kiến thức đúng về quy trinh thay băng chiếm tỷ lệ 52,5% và 77 ĐTNC có kiến thức chưa đúng về quy trinh thay băng chiếm tỷ lệ 47,5%. về thái dội cua ĐTNC dối với quy trinh thay băng: Điếm trung bình về thái dộ thay băng của điều dưỡng là 4,38 diêm và độ lệch chuẩn là 0,33.

V về tình hình đào tạo quy trinh thay băng: Có 92 đối tượng được tập huấn về quy trình thay băng trong 1 năm chiếm 57,1%, 69 đối tượng không được tập huấn chiêm 42,9%. Có 77 đôi tượng được hướng dân bởi bác sỹ trong 1 năm vừa qua chiếm 47,8% và 84 đối tượng không được hướng dẫn bởi bác sỹ chiếm tỳ' lệ 52,2%. Có 68 đối tượng được tham gia đào tạo thông qua các buổi hội thào về chăm sóc vết thương chiếm 42% và 94 đối tượng không được tham gia chiếm tỷ lệ 58%. 137 đối tượng được hưởng dẫn bởi điều dưỡng trưởng khoa chiếm tý lệ 84.6% và 25 đoi tượng không được hướng dẫn bời điều dưỡng trưởng chiếm tỳ lệ 15,4%.

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hành quy trình thay băng: nhóm tuổi, tuổi càng cao thì càng thực hành đúng quy trình thay băng với (p<0,05). sổ năm công tác của ĐTNC, số năm công tác càng cao thì tỷ lệ thực hành đủng quy trình thay băng càng cao (với p<0,05). Được đào tạo, hướng dẫn bởi bác sỳ và điều dưỡng trưởng với (p<0,05). Chưa đủ bàng chứng để kết luận mối liên quan giữa việc thực hành đúng quy trinh thay băng vết thương với: kiến thức, giới tính, vị trí công tác, chuyên ngành đào tạo, trình độ chuyên môn cũng như thu nhập của ĐTNC với p>0,05.

Dựa trên kết quà nghiên cứu một số khuyến nghị được đưa ra là: Phòng điều dưỡng và các khoa tiến hành kiểm tra đánh giá thường xuyên hơn; Tăng cường đào tạo, giám sát các nhân viên mói vào có ít kinh nghiệm; Tiến hành thưởng phạt hợp lý đề khích lệ kịp thời cho nhân viên. ĐẶT VẤN ĐÈ Việc chàm sóc vêt thương là một vân đê luôn được quan tâm tại các cơ sở y tế do ảnh hưởng đến chất lượng điều trị của người bệnh, vết thương nhiễm trùng, chậm liền hay hoại tử. kéo theo chi phí cao trong điều trị, kéo dài thời gian nằm viện cùa người bệnh, ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh. Theo CDC của Mỹ mỗi năm có khoảng 500.000 trường hợp nhiễm khuẩn vết mổ trong số 27 triệu ca phẫu thuật.

Việc chi phí giải quyết nhiễm khuẩn vết mổ trên thế giới hàng năm đã tiêu tốn nhiều tiền, ví dụ riêng mỗi trường họp nhiễm khuẩn vết mồ sau phẫu thuật vú tại Mỹ làm tăng thêm chi phí thêm 4000ƯSD[54]. Ở Việt Nam, nhiễm khuẩn vết mổ dứng thứ hai trong các nhiễm khuẩn bệnh viện. Tại Bệnh viện Việt Đức năm 1991 tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ là 22,6%, năm 2008 là8.5% [l], [20], Bên cạnh việc nàng cao kỹ thuật chân đoán, điều trị, sừ dụng kháng sinh an loàn hợp lý. thi việc quản lý và chăm sóc vết thương cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng.

Một trong những khâu quan trọng của việc quản lý và chăm sóc vết thương đó chính là kỹ thuật thay băng vết thương. Việc thực hiện kỳ thuật thay băng vết thương hàng ngày không chi đảm bảo giữ vệ sinh cho vết thương mà còn giúp các nhân viên y tế đánh giá vết thương, phát hiện những thay đoi bất thường cùa vết thương như nhiễm trùng, hoại tử đế kịp thời xử lý đồng thời làm giảm nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ. Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức là một cơ sở ngoại khoa đầu ngành của cà nước, số người bệnh được phẫu thuật trong những năm gần đây có xu hướng ngày một tăng (từ 23260 người bệnh năm 2005 lên đen 32999 người bệnh năm 2009 và đến năm 2010 là 35275 người). Như vậy vấn đề về quàn lý và chàm sóc vết thương cân phải càng chú trọng hơn nữa.

Theo dánh giá sơ bộ của phòng Điều dưỡng năm 2001 về việc thực hiện quy trinh thay băng vết thương thấy vẫn còn tồn tại một số sai sót như sắp xếp dụng cụ thay băng đúng theo quy định chiếm 76,9%, nhân viên giải thích về thù thuật sắp lien hành chi chiếm 65%, 39.5% sổ nhân viên không sát khuẩn tay nhanh trước khi liến hành thay băng[13]. Nhàm tiếp tục đánh giá việc thực hiện đúng quy trình thay băng vết thương đe từ đó đưa ra những biện pháp thích hợp đê giải quyêt góp phân nâng cao chat. ~, lượng chăm sóc người bệnh, tôi đã lựa chọn đê tái: “Kiên thức, thái độ, thực hành thay băng vet thương của diều dưỡng, kỹ thuật viên vù tìm hiểu một sổ yếu tố liên quan tại các khoa tâm sàng Bệnh viện Việt Đức năm 2012”.