Nghiên cứu khả năng xử lý khí CO2, CO của cây Hồng Môn và cây Nhện

Tìm hiểu cây nội thất lọc khí CO, CO2 qua nghiên cứu khoa học. Đánh giá hiệu quả làm sạch không khí, cải thiện chất lượng sống trong không gian nhà ở.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Yến
• Trường học: Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp Đô Thị
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng xử lý khí CO2, CO trong không khí của một số loài cây nội thất
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khám phá top cây lọc không khí xử lý CO2 CO hiệu quả

Chất lượng không khí trong nhà là yếu tố then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Con người dành hơn 90% thời gian trong các không gian kín như nhà ở, văn phòng. Tuy nhiên, không gian này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ từ ô nhiễm. Các hợp chất độc hại phát sinh từ vật liệu xây dựng, nội thất, và hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Để giải quyết vấn đề này, việc sử dụng cây lọc không khí đang trở thành một giải pháp xanh, bền vững và hiệu quả. Nghiên cứu khoa học, tiêu biểu là công trình của NASA, đã chứng minh khả năng của nhiều loài thực vật nội thất trong việc loại bỏ các chất ô nhiễm. Một nghiên cứu cụ thể tại Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam đã đi sâu vào “Nghiên cứu khả năng xử lý khí CO2, CO trong không khí của một số loài cây nội thất”, cung cấp những dữ liệu thực nghiệm quý giá. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết kết quả nghiên cứu đó, làm rõ cơ chế hoạt động và hiệu quả của các loài cây cụ thể trong việc cải thiện không gian sống.

1.1. Tổng quan về vai trò của thực vật nội thất hiện nay

Thực vật nội thất không chỉ đóng vai trò trang trí, mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ. Chúng còn là những máy lọc không khí tự nhiên, góp phần cải thiện vi khí hậu. Cây xanh hấp thụ carbon dioxide (CO2) và giải phóng oxy qua quá trình quang hợp, giúp điều hòa không khí. Một số loài cây còn có khả năng hấp thụ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) như formaldehyde và benzen. Việc bài trí cây xanh trong nhà giúp giảm căng thẳng, tăng cường sự tập trung và nâng cao năng suất làm việc. Đây là một phương pháp đơn giản nhưng mang lại lợi ích kép: vừa làm đẹp không gian, vừa bảo vệ sức khỏe con người một cách chủ động.

1.2. Cây xanh văn phòng Giải pháp cho không gian làm việc

Môi trường văn phòng hiện đại thường là không gian kín, sử dụng điều hòa liên tục. Điều này làm gia tăng nồng độ các chất ô nhiễm không khí. Các thiết bị điện tử như máy in, máy tính cũng thải ra các chất độc hại. Cây xanh văn phòng là giải pháp lý tưởng để thanh lọc không khí và tạo môi trường làm việc trong lành hơn. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, sự hiện diện của cây xanh giúp giảm các triệu chứng của “Hội chứng bệnh nhà kín” (Sick Building Syndrome - SBS) như đau đầu, mệt mỏi. Lựa chọn các loại cây phù hợp không chỉ giúp cải thiện không gian sống mà còn là một khoản đầu tư cho sức khỏe và hiệu suất của nhân viên.

II. Hiểu rõ nguy cơ ô nhiễm không khí trong nhà và tác hại

Ô nhiễm không khí trong nhà là một vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua. Không khí bên trong một tòa nhà có thể ô nhiễm cao hơn gấp nhiều lần so với ngoài trời. Nguồn ô nhiễm rất đa dạng, từ các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày đến chính vật liệu xây dựng. Các chất ô nhiễm phổ biến bao gồm khí CO, CO2, các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs), nấm mốc và các hạt bụi mịn. Việc tiếp xúc lâu dài với các chất này có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe hô hấp, từ dị ứng, hen suyễn đến các bệnh mãn tính nguy hiểm hơn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng ô nhiễm không khí trong nhà là nguyên nhân gây ra hàng triệu ca tử vong mỗi năm. Do đó, việc xác định nguồn gây ô nhiễm và tìm kiếm giải pháp thanh lọc không khí là vô cùng cấp thiết để bảo vệ sức khỏe cho mọi thành viên trong gia đình và nơi làm việc.

2.1. Nguồn gốc các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi VOCs

Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) là một nhóm lớn các hóa chất được thải ra từ nhiều sản phẩm. Sơn tường, keo dán, thảm trải sàn, đồ nội thất làm từ gỗ công nghiệp là những nguồn phát thải formaldehyde và benzen phổ biến. Các sản phẩm tẩy rửa, bình xịt phòng, và thậm chí cả quần áo giặt khô cũng có thể giải phóng trichloroethylene. Các chất này bay hơi ở nhiệt độ phòng, hòa vào không khí và xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp. Việc nhận biết các nguồn phát thải VOCs là bước đầu tiên để kiểm soát và giảm thiểu mức độ ô nhiễm không khí trong nhà.

2.2. Tác động của khí CO và CO2 đến sức khỏe hô hấp

Carbon monoxide (CO) và carbon dioxide (CO2) là hai khí độc thường gặp trong nhà. CO là sản phẩm của quá trình đốt cháy không hoàn toàn, phát sinh từ bếp gas, lò sưởi, hoặc khói thuốc lá. Theo tài liệu nghiên cứu, CO có ái lực với hemoglobin cao gấp 230-270 lần so với oxy, gây ngộ độc do thiếu oxy mô. Ở nồng độ cao, CO có thể gây tử vong nhanh chóng. Trong khi đó, CO2, dù ít độc hơn, khi ở nồng độ cao sẽ gây rối loạn hô hấp, đau đầu, chóng mặt và mệt mỏi. Việc kiểm soát nồng độ hai loại khí này là rất quan trọng để đảm bảo một môi trường sống an toàn và duy trì sức khỏe hô hấp.

III. Phân tích khả năng xử lý khí CO2 CO của cây Hồng môn

Cây Hồng môn (Anthurium andreanum) là một trong những loài cây cảnh trong nhà được ưa chuộng nhờ vẻ đẹp sang trọng và khả năng sống tốt trong điều kiện thiếu sáng. Không chỉ vậy, nghiên cứu khoa học đã chứng minh khả năng thanh lọc không khí đáng kể của loài cây này. Trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu tại Đại học Lâm Nghiệp, cây Hồng môn được đưa vào thí nghiệm trong buồng kính kín để đánh giá hiệu quả hấp thụ CO2 và khử khí độc CO. Các chỉ số nồng độ khí được đo lường liên tục trong 48 giờ ở các khung thời gian khác nhau (ban ngày và ban đêm) để xác định cơ chế và hiệu suất hoạt động của cây. Kết quả cho thấy, cây Hồng môn thể hiện khả năng xử lý cả hai loại khí này, đặc biệt là vào ban ngày, qua đó khẳng định vai trò của nó như một máy lọc không khí tự nhiên hiệu quả cho không gian sống và làm việc.

3.1. Đặc điểm sinh thái và ứng dụng của cây Hồng môn

Cây Hồng môn có nguồn gốc từ Colombia, thuộc họ Ráy (Araceae). Đây là loài cây thân ngắn, mọc thành bụi, ưa khí hậu mát ẩm và chịu bóng bán phần. Đặc điểm này giúp cây rất phù hợp để trồng làm cây cảnh trong nhà hoặc cây xanh văn phòng. Ngoài giá trị thẩm mỹ từ hoa và lá, Hồng môn còn được biết đến với khả năng hấp thụ các chất độc như xylene và amoniac, theo nghiên cứu của NASA về cây lọc không khí. Sự kết hợp giữa vẻ đẹp và công năng làm cho Hồng môn trở thành lựa chọn hàng đầu để cải thiện không gian sống.

3.2. Kết quả thực nghiệm về khả năng khử khí độc CO

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy cây Hồng môn có khả năng khử khí độc CO một cách ấn tượng. Sau 48 giờ thí nghiệm, nồng độ khí CO trong buồng kính giảm từ 136,08 mg/m³ xuống chỉ còn 0,1 mg/m³. Hiệu suất xử lý trung bình vào ban ngày (8h-17h) đạt 32,345%, cao hơn đáng kể so với ban đêm (17h-8h) là 17,615%. Điều này cho thấy cơ chế hấp thụ và chuyển hóa CO của cây hoạt động mạnh mẽ hơn dưới tác động của ánh sáng. Đặc biệt, cây Hồng môn tỏ ra bền bỉ và ít bị ảnh hưởng tiêu cực sau khi sống trong môi trường ô nhiễm, chứng tỏ khả năng thích nghi tốt.

3.3. Hiệu suất hấp thụ CO2 vào ban ngày và ban đêm

Đối với khí CO2, cây Hồng môn thể hiện rõ cơ chế quang hợp. Ban ngày (8h-17h), cây hấp thụ CO2 mạnh mẽ với hiệu suất trung bình là +16,2675%. Tuy nhiên, vào ban đêm, cây thực hiện quá trình hô hấp và thải ra một lượng CO2, dẫn đến hiệu suất xử lý bị âm (-2,185%). Tổng cộng sau 48 giờ, cây vẫn xử lý được một lượng CO2 đáng kể là 311,37 mg/m³. Kết quả này khẳng định cây Hồng môn góp phần làm giảm nồng độ CO2 trong phòng vào ban ngày, thời điểm có nhiều hoạt động của con người nhất.

IV. Đánh giá hiệu quả hấp thụ CO2 CO của cây Nhện Điếu lan

Cây Nhện (Chlorophytum comosum), hay còn gọi là Điếu lan, từ lâu đã nổi tiếng là một trong những cây lọc không khí hàng đầu. Loài cây này được đánh giá cao về tốc độ sinh trưởng nhanh và khả năng loại bỏ hiệu quả nhiều chất độc hại. Trong nghiên cứu được đề cập, cây Nhện cũng được đưa vào mô hình thí nghiệm tương tự cây Hồng môn để so sánh và đánh giá khả năng xử lý khí CO và CO2. Các dữ liệu thu thập được cho thấy cây Nhện là một đối thủ đáng gờm trong việc thanh lọc không khí, đặc biệt là khả năng hấp thụ CO2 vào ban ngày. Mặc dù có những khác biệt về cơ chế và hiệu suất so với cây Hồng môn, cây Nhện vẫn chứng tỏ vai trò không thể thiếu của mình trong bộ sưu tập các loài cây cảnh trong nhà vì sức khỏe.

4.1. Cây Nhện Máy lọc không khí tự nhiên hiệu quả nhất

Cây Nhện được mệnh danh là một máy lọc không khí tự nhiên siêu hạng. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra nó có thể loại bỏ tới 95% formaldehyde trong không khí. Trong thí nghiệm này, khả năng xử lý CO và CO2 của nó cũng rất ấn tượng. Sau 48 giờ, cây Nhện đã hấp thụ được 254,78 mg/m³ CO2 và loại bỏ gần như hoàn toàn 69,88 mg/m³ CO. Với tốc độ sinh trưởng nhanh và khả năng nhân giống dễ dàng, cây Nhện là một lựa chọn kinh tế và hiệu quả để cải thiện chất lượng không khí trong nhà.

4.2. So sánh hiệu suất xử lý khí CO2 với cây Hồng môn

Khi so sánh trực tiếp, cây Nhện cho thấy hiệu suất hấp thụ CO2 vào ban ngày (8h-17h) cao hơn cây Hồng môn, đạt +17,895%. Tuy nhiên, vào ban đêm, cây Nhện lại thải ra lượng CO2 nhiều hơn, với hiệu suất âm -6,115%. Điều này cho thấy cây Nhện có hoạt động trao đổi chất mạnh mẽ hơn vào cả ngày lẫn đêm. Theo dữ liệu, diện tích lá trung bình của cây Nhện trong thí nghiệm (0,13908 m²) lớn hơn cây Hồng môn (0,11483 m²), đây có thể là một yếu tố góp phần vào hiệu suất hấp thụ cao hơn vào ban ngày.

4.3. So sánh hiệu quả khử khí độc CO trong không khí

Về khả năng khử khí độc CO, cây Nhện cũng thể hiện sự vượt trội vào ban ngày với hiệu suất xử lý trung bình lên tới 44,71%, cao hơn đáng kể so với 32,345% của cây Hồng môn. Ngược lại, vào ban đêm, khả năng xử lý CO của cây Nhện lại giảm mạnh, chỉ còn 5,21%, trong khi cây Hồng môn vẫn duy trì ở mức 17,615%. Sự khác biệt này cho thấy hai loài cây có thể có cơ chế sinh học khác nhau trong việc xử lý CO, và việc kết hợp cả hai có thể mang lại hiệu quả thanh lọc không khí toàn diện hơn.

V. Hướng dẫn chọn cây lọc không khí phù hợp cho không gian sống

Từ kết quả nghiên cứu thực nghiệm, rõ ràng việc lựa chọn cây lọc không khí là một giải pháp thông minh để cải thiện không gian sống. Cả cây Hồng môn và cây Nhện đều cho thấy hiệu quả xử lý CO và CO2, nhưng mỗi loài có ưu điểm riêng. Cây Nhện vượt trội về khả năng lọc khí vào ban ngày, trong khi cây Hồng môn bền bỉ hơn và xử lý CO tốt hơn vào ban đêm. Việc lựa chọn và bố trí cây không chỉ dựa trên hiệu quả lọc khí mà còn cần xem xét đến các yếu tố khác như điều kiện ánh sáng, độ ẩm và không gian của căn phòng. Một chiến lược bố trí hợp lý sẽ giúp tối ưu hóa khả năng làm sạch không khí của cây, đồng thời tạo ra một không gian sống xanh mát, trong lành và tốt cho sức khỏe hô hấp.

5.1. Lựa chọn cây cảnh trong nhà dựa trên hiệu quả lọc khí

Để tối ưu hóa việc thanh lọc không khí, nên kết hợp nhiều loại cây khác nhau. Đối với những khu vực hoạt động nhiều vào ban ngày như phòng khách, văn phòng, cây Nhện là một lựa chọn tuyệt vời do hiệu suất cao. Trong khi đó, ở những khu vực cần sự ổn định hơn, cây Hồng môn với khả năng xử lý CO cả ngày lẫn đêm và sức chống chịu tốt sẽ phù hợp hơn. Việc đa dạng hóa các loài cây cảnh trong nhà không chỉ tăng cường hiệu quả lọc các loại khí độc khác nhau mà còn tạo ra sự đa dạng sinh học trong nhà.

5.2. Bố trí cây xanh để tối ưu hóa khả năng thanh lọc không khí

Vị trí đặt cây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động. Nên đặt cây ở những nơi có đủ ánh sáng gián tiếp để quá trình quang hợp diễn ra thuận lợi. Đặt cây gần các nguồn phát thải ô nhiễm tiềm tàng như đồ nội thất mới, khu vực bếp hoặc gần cửa sổ có thể giúp cây “bắt” và xử lý chất độc hiệu quả hơn. Theo nghiên cứu của NASA, cần khoảng 15-18 cây cỡ vừa cho một ngôi nhà rộng 160m² để đạt hiệu quả lọc không khí tối ưu. Việc bố trí cây một cách khoa học sẽ biến ngôi nhà thành một máy lọc không khí tự nhiên thực thụ.

VI. Tổng kết Tương lai của máy lọc không khí tự nhiên từ cây xanh

Nghiên cứu về khả năng xử lý khí CO2, CO của cây Hồng môn và cây Nhện đã cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc về lợi ích của thực vật nội thất. Chúng không chỉ là vật trang trí mà còn là những máy lọc không khí tự nhiên, hoạt động bền bỉ để cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Những phát hiện này, khi đặt trong bối cảnh rộng lớn hơn của các công trình như nghiên cứu của NASA về cây lọc không khí, đã khẳng định vai trò quan trọng của cây xanh trong việc xây dựng một môi trường sống lành mạnh và bền vững. Trong tương lai, việc tích hợp cây xanh vào thiết kế kiến trúc và nội thất sẽ không còn là một lựa chọn thẩm mỹ mà là một yêu cầu thiết yếu để bảo vệ sức khỏe con người trước những thách thức của ô nhiễm không khí trong nhà.

6.1. Vai trò của thực vật trong bối cảnh nghiên cứu của NASA

Nghiên cứu của NASA là công trình tiên phong chứng minh khả năng của cây cảnh trong nhà trong việc loại bỏ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) như benzen, formaldehyde và trichloroethylene. Nghiên cứu tại Việt Nam về khí CO và CO2 đã bổ sung thêm những dữ liệu quan trọng, cho thấy thực vật có khả năng xử lý một phổ rộng các chất ô nhiễm. Những kết quả này cùng nhau vẽ nên một bức tranh toàn cảnh: cây xanh là một hệ thống lọc sinh học phức tạp và hiệu quả, một giải pháp công nghệ sinh học cho vấn đề môi trường đô thị.

6.2. Định hướng tương lai cho giải pháp không khí sạch bền vững

Trong bối cảnh chi phí năng lượng ngày càng tăng và nhận thức về môi trường được nâng cao, các giải pháp xanh như sử dụng cây lọc không khí sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Tương lai sẽ chứng kiến sự phát triển của các bức tường cây, các hệ thống vườn thẳng đứng được tích hợp thông minh vào các tòa nhà. Những hệ thống này không chỉ giúp thanh lọc không khí trên quy mô lớn mà còn góp phần điều hòa nhiệt độ, giảm tiếng ồn. Việc tiếp tục nghiên cứu để xác định thêm nhiều loài cây có khả năng lọc khí vượt trội và phát triển các kỹ thuật trồng tối ưu sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho các giải pháp không khí sạch bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Từ xa xưa đến nay, cuộc sống của con người luôn gắn bó và không thể tách rời khỏi thiên nhiên. Thế nên bất kể ai đứng trước các yếu tố tạo nên thiên nhiên (nước, cỏ cây hoa lá, núi non,…) đều cảm thấy tâm hồn nhẹ nhàng và thư thái, như tìm được chốn bình yên sau khoảng thời gian ồn ào vội vã của cuộc sống. Xã hội ngày càng phát triển văn minh, con người càng có nhu cầu được sống và làm việc trong một không gian tiện nghi và gần gũi với thiên nhiên. Nhưng cuộc sống hiện đại đất chật người đông làm cho con người không còn được sống gần gũi với thiên nhiên, với những mảng xanh tự nhiên trong nhà.

Không khí là một trong những nhân tố cơ bản cho tất cả sinh vật sống trên thế giới. Thông thường con người cần 2 lít nước để uống, 25 m2 nhà ở để sinh sống nhưng cần khoảng 15000 lít không khí trong một ngày và hơn 90% thời gian chúng ta ở trong phòng ( như nhà ở, cơ quan hay trong các tòa nhà công cộng…). Qua đó chúng ta có thể thấy rằng chất lượng của không khí thở có liên quan đến gần gũi và trực tiếp đến sức khỏe và tiêu chuẩn sống của con người. Cùng với quá trình cải thiện điều kiện sống thì yêu cầu của con người đối với môi trường sống cũng không ngừng nâng cao, công tác thiết kế nội thất và mức độ tiện nghi thoải mái trong căn phòng càng được chú trọng.

Các nguồn hóa sinh ra các hóa học độc hại ngày càng nhiều và khoảng cách đến các nguồn ngày càng gần. Các vật dụng văn phòng, các hóa chất do con người tạo ra, các thiết bị điện tử như máy in, máy tính, tivi đến các đồ dùng gia dụng hàng ngày đều âm thầm thải ra môi trường những chất độc nhất định đến con người. Đó cũng là một trong những nguyên nhân hình thành sự ô nhiễm không khí trong phòng. Môi trường không khí tốt sẽ giúp con người khỏe mạnh, cùng với màu sắc, âm nhạc, ánh sáng, nước, cây cối là những thứ không thể thiếu để tạo nên bầu không khí khỏe mạnh và sinh động trong không gian của mỗi gia đình trong cuộc sống hiện đại hiện nay.

Để có được cuộc sống lành mạnh, chúng ta 1 bắt đầu thay đổi từ môi trường sống trong nhà, điểm thêm màu xanh, tăng thêm chút sắc đỏ, cây xanh, hoa thảo sẽ giúp thay đổi không gian trong nhà. Không gian và không khí trong nhà luôn là vấn đề được con người quan tâm chú ý. Các loài cây xanh và hoa thảo không chỉ mang đến cho con người cảm nhận về mặt thị giác mà nó còn giúp ta nhận biết không khí trong nhà có bị ô nhiễm hay không. Trồng cây xanh và hoa thảo trong nội thất có rất nhiều giá trị, lợi ích và tác dụng khác nhau: giá trị thưởng thức, làm sạch không khí trong nhà, giải phóng oxy, giúp con người tĩnh tâm và phấn chấn tinh thần, hấp thụ những ô nhiễm do máy móc, ngăn chặn tia bức xạ từ các thiết bị điện trong nhà, loại bỏ những ô nhiễm do khói thuốc trong nhà, những vật dụng được làm từ gỗ,….

Cây xanh nội thất có vai trò quan trọng trong kiến trúc và trang trí cảnh quan. Những tính chất của cây xanh như: hình dạng (tán lá, thân cây), màu sắc ( lá, hoa, thân cây,…) là những yếu tố trang trí làm tăng giá trị thẩm mỹ của công trình kiến trúc cũng như cảnh quan chung. Phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn, phòng tắm, ban công, tiền sảnh, sân thượng, khuôn viên xung quanh nhà,… là những nơi cây xanh nội thất có thể thể hiện được vai trò tốt nhất của mình. Các loài cây trong phòng nếu được lựa chọn và bài trí thích hợp vừa có khả năng làm sạch không khí vừa là vật trang trí thẩm mỹ cho căn phòng, tạo cho căn phòng thêm sinh động gây ra các tác động tâm lý tích cực cho con người, từ đó làm tăng tính sáng tạo và năng suất làm việc cho chúng ta.

Việt Nam có nguồn tài nguyên thực vật rất phong phú đa dạng, số loài thực vật bậc cao ước tính có thể lên tới 12 nghìn loài, trong đó có rất nhiều loài cây đã được sử dụng làm cây cảnh trong nhà, rất nhiều loài cây có tiềm năng làm sạch không khí nhưng hiện nay chưa được quan tâm khai thác sử dụng. Do đó, với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn TS. Nguyễn Thị Yến em xin tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu khả năng xử lý khí CO2, CO trong không khí của một số loài cây nội thất”. 2 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Khái niệm cây xanh nội thất Cây nội thất là những loại cây được trồng trang trí trong không gian nhà ở, phòng khách, phòng ngủ, phòng bếp, phòng tắm,…; không gian văn phòng: phòng làm việc, phòng chức năng,…; hành lang, lối đi, tiền sảnh, hậu sảnh, ban công,… Ngoài tác dụng trang trí làm đẹp cây nội thất còn có một số vai trò và tác dụng khác nhau như: cải thiện vi khí hậu, làm sạch không khí trong nhà, tham gia tổ chức không gian trong phòng, giúp làm giảm căng thẳng, mệt mỏi, làm thuốc, thực phẩm và có ý nghĩa về mặt phong thủy,… cây nội thất là một đối tượng rất phong phú, đa dạng, phức tạp và cũng có vai trò, tác dụng, ý nghĩa thực tế cũng như mục đích sử dụng khác nhau. Hình dáng và kích thước của các loài cây rất đa dạng. Cây bụi, cây thân thẳng, cây dây leo, cây hình cầu, cây cho hoa đẹp, cây cho lá đẹp,… Một số loài cây nội thất được sử dụng phổ biến hiện nay: Kim phát tài, Ngũ gia bì, Bạch mã hoàng tử, Lưỡi hổ, Thiết mộc lan, Đại phú gia, Kim ngân, Cau vàng, Trúc mây, Lan tuyết, Cau Hawai, Vạn niên thanh, Cọ cảnh, Hồng môn, Nhện,… Các loài cây nội thất hiện nay có thể được sử dụng chỉ với một mục đích, tác dụng: Làm đẹp, làm sạch không khí trong phòng, phong thủy,… hoặc cũng có thể được sử dụng với nhiều mục đích, tác dụng kết hợp với nhau: vừa có tác dụng làm đẹp vừa có tác dụng phong thủy, vừa có tác dụng làm sạch không khí trong phòng vừa có tác dụng giúp làm giảm căng thẳng, mệt mỏi,… 1. Tình hình nghiên cứu về thực vật xử lý ô nhiễm không khí trong phòng 1.

Trên thế giới Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào năm 2002, các chất ô nhiễm không khí trong nhà có thể gây ra một vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe của chúng ta. WHO cho biết mỗi năm có hơn 1,6 triệu người chết liên quan tới ô nhiễm không khí trong nhà. Theo nghiên cứu ở một số nơi trên thế giới, mức độ ô nhiễm không khí trong nhà có thể cao gấp 12 lần so với mức độ ô nhiễm không khí ngoài trời. Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí trong nhà là do các hóa chất từ sơn tường, dầu bóng, keo dán, đồ nội thất, quần áo, dung môi, vật liệu xây dựng và thậm chí nước máy.

3 Những hợp chất này sẽ phát tán vào không khí và có thể gây ảnh hưởng tới sức khỏe của con người. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, ô nhiễm không khí đô thị làm khoảng 800.000 người chết và 4,6 triệu người giảm tuổi thọ trên thế giới mỗi năm. 2/3 số người chết và giảm tuổi thọ do ô nhiễm không khí thuộc các nước đang phát triển ở châu Á. Theo nghiên cứu công bố ngày 12/7 trong tạp chí Environmental Research Letters của Viện Vật lý (IOP), ước tính ước tính khoảng 2,1 triệu ca tử vong mỗi năm do con người làm gia tăng nồng độ bụi có kích cỡ nhỏ trong không khí (PM2.

Những hạt bụi nhỏ liti này lơ lửng trong không khí và có thể xâm nhập sâu vào phổi, gây ung thư và nhiều bệnh về đường hô hấp (ScienceDaily đưa tin) [10]. Trung bình mỗi ngày chúng ta, từ trẻ em đến người già, đều trải qua 20 giờ giữa bốn bức tường phân chia giữa ngôi trường, văn phòng làm việc, căn hộ,…Và bên trong những bức tường này đang tồn tại một dạng ô nhiễm tiềm ẩn cũng nguy hại không kém tình trạng ô nhiễm bên ngoài. Khoa học đã chứng minh được rằng đa số các vật liệu xây dựng và trang trí nội thất đều ít nhiều tác động không tốt đến sức khỏe của những người đang sống hằng ngày trong môi trường đó. Căn nhà hoặc căn phòng càng hiện đại thì nguy cơ ô nhiễm càng cao, do các chất hữu cơ dễ bay hơi hoặc các chất gây ô nhiễm thoát ra từ các loại keo dán, sơn, giấy dán tường, các chất tẩy rửa,… Một số hóa chất gây ô nhiễm có thể xếp vào loại có thể gây ung thư.

Các nhà khoa học, thuộc trường Đại học Georgia – Mỹ, đã tiến hành nghiên cứu tác dụng của một số loại cây cảnh trong việc giảm các chất gây ô nhiễm không khí trong nhà. Nhóm nghiên cứu thử nghiệm 28 loài thực vật phổ biến được trồng làm cảnh trong nhà về khả năng loại bỏ các chất gây ô nhiễm dễ bay hơi trong nhà. Tiến sĩ Stanley Kays, người đứng đầu cuộc nghiên cứu này, cho rằng một số cây cảnh trồng trong nhà có khả năng loại bỏ hiệu quả các chất gây ô nhiễm không khí. Ngoài ra, việc đặt cây cảnh trong nhà có thể làm giảm căng thẳng và tăng hiệu suất làm việc.

Việc sử dụng thực vật để giảm ô nhiễm không khí trong phòng tỏ ra có rất nhiều ưu điểm. Mặc dù trên thế giới đã có các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học tới vấn đề xử lí ô nhiễm không khí trong phòng bằng thực vật nhưng đến nay sự hiểu biết về vấn đề này nói chung còn ở mức khiêm tốn. 4 Ngay từ những năm cuối thập kỉ 60 của thế kỉ 20, cơ quan hàng không vũ trụ quốc gia của Mỹ (NASA) dẫn đầu bởi Dr.C Wolverton đã để ý nghiên cứu và phát hiện ra khả năng làm giảm lượng chất độc màu da cam “ Agent Orange” của các loài thực vật đầm lầy. Từ đó NASA hỗ trợ, Wolverton đã tiến hành nhiều nghiên cứu khá công phu về khả năng xử lý ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm không khí trong phòng nói riêng của thực vật.

Các kết quả nghiên cứu của ông cho thấy thực vật không chỉ hấp thụ CO2 mà còn có khả năng hấp thu (qua lá, qua rễ dưới tác động của vi sinh vật cộng sinh) nhiều chất khí ô nhiễm khác như CO, NOX, SOX, formaldehyde, benzene và các chất hữu cơ dễ bay hơi khác (VOCs) [1].