Nghiên Cứu Đặc Điểm Và Kết Quả Điều Trị Gãy Kín Vùng Mấu Chuyển Xương Đùi

Gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi (VMCXĐ) là loại gãy thường gặp ở người cao tuổi, bao gồm gãy liên mấu chuyển (LMC) và… 182 trang · Học viện Quân y · 2023.

• Tác giả: Lê Tất Thắng
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Đăng Ninh
• Trường học: Học viện Quân y
• Chuyên ngành: Ngoại khoa
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Tổn Thương, Kết Quả Điều Trị Gãy Kín Vùng Mấu Chuyển Xương Đùi Bằng Kết Hợp Xương Nẹp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đặc điểm giải phẫu đầu trên xương đùi và khớp háng
• 1.1.1. Giải phẫu và cấu trúc đầu trên xương đùi
• 1.1.2. Sự cấp máu cho vùng mấu chuyển xương đùi
• 1.1.3. Cấu trúc xương vùng mấu chuyển xương đùi
• 1.1.4. Vai trò của vùng mấu chuyển trong cơ sinh học khớp háng
• 1.2. Các yếu tố nguy cơ và cơ chế chấn thương gãy vùng mấu chuyển
• 1.2.1. Các bệnh nội khoa mạn tính
• 1.2.2. Bệnh loãng xương
• 1.3. Phân loại gãy xương vùng mấu chuyển xương đùi
• 1.3.1. Một số bảng phân loại dựa vào hình ảnh chụp X quang quy ước
• 1.3.2. Vai trò của cắt lớp vi tính trong chẩn đoán gãy xương vùng mấu chuyển xương đùi
• 1.4. Điều trị gãy vùng mấu chuyển xương đùi
• 1.4.1. Các phương pháp điều trị bảo tồn
• 1.4.2. Các phương pháp phẫu thuật kết hợp xương
• 1.5. Tình hình điều trị gãy vùng mấu chuyển xương đùi bằng nẹp khóa
• 1.5.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.5.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân nghiên cứu
• 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 2.2.2. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.2.3. Nội dung và chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.2.4. Kỹ thuật chụp phim X quang quy ước đầu trên xương đùi
• 2.2.5. Kỹ thuật chụp C - Arm trong mổ
• 2.2.6. Kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính
• 2.2.7. Phương pháp phẫu thuật kết hợp xương nẹp khóa
• 2.2.8. Điều trị sau phẫu thuật
• 2.2.9. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 2.2.10. Phương pháp khắc phục sai lệch
• 2.3. Vấn đề đạo đức của nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm tổn thương gãy xương VMCXĐ trên X quang và CLVT
• 3.1.1. Đặc điểm nhóm nghiên cứu
• 3.1.2. Đặc điểm tổn thương gãy vùng mấu chuyển xương đùi
• 3.2. Kết quả điều trị gãy VMCXĐ bằng kết hợp xương nẹp khóa
• 3.2.1. Đặc điểm của nhóm BN nghiên cứu mục tiêu 2
• 3.2.2. Kết quả gần sau phẫu thuật KHX gãy VMCXĐ bằng nẹp khoá
• 3.2.3. Kết quả xa sau phẫu thuật
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm tổn thương gãy vùng mấu chuyển xương đùi trên phim chụp X quang quy ước và chụp CLVT
• 4.1.1. Một số đặc điểm của nhóm nghiên cứu
• 4.1.2. Đặc điểm tổn thương gãy vùng mấu chuyển xương đùi trên phim chụp X quang quy ước và chụp CLVT
• 4.2. Kết quả điều trị gãy VMCXĐ bằng KHX nẹp khóa
• 4.2.1. Một số đặc điểm bệnh nhân gãy vùng mấu chuyển xương đùi KHX bằng nẹp khoá
• 4.2.2. Chỉ định điều trị
• 4.2.3. Kỹ thuật kết hợp xương nẹp khoá điều trị gãy vùng mấu chuyển
• 4.2.4. Kết quả điều trị phẫu thuật gãy vùng mấu chuyển xương đùi
• 4.3. Hạn chế của đề tài
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Gãy Kín Vùng Mấu Chuyển Xương Đùi Nguyên Nhân

Gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi (VMCXĐ) là loại gãy thường gặp ở người cao tuổi, bao gồm gãy liên mấu chuyển (LMC) và gãy dưới mấu chuyển (DMC). Tại Hoa Kỳ, ước tính có khoảng 289.000 ca gãy xương vùng háng mỗi năm, một nửa trong số đó là gãy VMCXĐ. Ở Việt Nam, xu hướng gãy VMCXĐ đang gia tăng, đặc biệt ở người cao tuổi do tai nạn sinh hoạt. Tổn thương thường phức tạp, với nhiều mảnh gãy di lệch theo nhiều hướng. Việc chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là yếu tố then chốt để đạt được kết quả tốt nhất. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm tuổi tác, loãng xương, và các bệnh nội khoa mạn tính. Điều trị phẫu thuật, đặc biệt là kết hợp xương nẹp khóa, ngày càng được ưa chuộng do những ưu điểm vượt trội so với điều trị bảo tồn.

1.1. Giải Phẫu Vùng Mấu Chuyển Xương Đùi Cấu Trúc Quan Trọng

Vùng mấu chuyển xương đùi bao gồm chỏm xương đùi, cổ xương đùi, mấu chuyển lớn và mấu chuyển bé. Cổ xương đùi nối chỏm với hai mấu chuyển, tạo góc nghiêng khoảng 130 độ so với thân xương đùi. Mấu chuyển lớn là nơi bám của các cơ xoay ngoài đùi, còn mấu chuyển bé là nơi bám của cơ bịt ngoài. Cấu trúc xương vùng này chủ yếu là xương xốp, chịu lực tốt nhờ hệ thống bè xương đặc biệt. Hiểu rõ giải phẫu giúp phẫu thuật viên định hướng chính xác trong quá trình kết hợp xương.

1.2. Yếu Tố Nguy Cơ Gây Gãy Vùng Mấu Chuyển Loãng Xương

Tuổi tác và loãng xương là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu gây gãy VMCXĐ. Sau 50 tuổi, nguy cơ gãy tăng lên đáng kể. Loãng xương làm giảm khối lượng khoáng xương, khiến xương giòn và dễ gãy. Các bệnh nội khoa mạn tính cũng làm tăng nguy cơ này. Theo Hồ Phạm Thục Lan, khoảng 30% nữ và 10% nam trên 50 tuổi bị loãng xương. Điều trị loãng xương là một phần quan trọng trong quá trình phục hồi sau gãy xương.

II. Thách Thức Trong Điều Trị Gãy Kín Vùng Mấu Chuyển Xương Đùi

Điều trị gãy VMCXĐ gặp nhiều thách thức, đặc biệt ở bệnh nhân cao tuổi có nhiều bệnh lý nền. Các phương pháp điều trị bảo tồn như nắn chỉnh bó bột và kéo liên tục có nhiều nhược điểm, bao gồm nắn chỉnh không hoàn hảo, cố định không vững chắc và nguy cơ biến chứng toàn thân cao. Điều trị phẫu thuật đòi hỏi kỹ thuật cao và trang thiết bị hiện đại để đảm bảo kết quả tốt nhất. Các biến chứng sau phẫu thuật như nhiễm trùng, chậm liền xương, và tuột vít vẫn là những mối quan tâm lớn. Việc lựa chọn phương pháp kết hợp xương phù hợp với từng trường hợp cụ thể là rất quan trọng.

2.1. Hạn Chế Của Điều Trị Bảo Tồn Gãy Mấu Chuyển Xương Đùi

Điều trị bảo tồn gãy VMCXĐ, bao gồm nắn chỉnh bó bột và kéo liên tục, có nhiều hạn chế. Nắn chỉnh thường không hoàn hảo, cố định không vững chắc, dẫn đến chậm liền xương hoặc không liền xương. Nguy cơ biến chứng toàn thân như viêm phổi, loét tì đè, và tắc mạch cũng cao hơn. Do đó, điều trị bảo tồn ngày càng ít được áp dụng, nhường chỗ cho các phương pháp phẫu thuật hiện đại.

2.2. Biến Chứng Sau Phẫu Thuật Gãy Mấu Chuyển Nguy Cơ Tiềm Ẩn

Phẫu thuật gãy VMCXĐ có thể gặp một số biến chứng như nhiễm trùng, chậm liền xương, tuột vít, và biến chứng sau phẫu thuật gãy mấu chuyển. Nguy cơ biến chứng tăng lên ở bệnh nhân cao tuổi, có nhiều bệnh lý nền, và loãng xương. Kỹ thuật phẫu thuật chính xác, chăm sóc sau mổ chu đáo, và điều trị các bệnh lý nền là những yếu tố quan trọng để giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

III. Phương Pháp Kết Hợp Xương Nẹp Khóa Giải Pháp Hiệu Quả

Nẹp khóa đầu trên xương đùi là một phương tiện kết hợp xương mới, được thiết kế để giữ vững góc cổ thân nhờ các vít được khóa chặt vào nẹp. Điều này giúp tránh các biến chứng như bật nẹp, tuột vít, và vít xuyên thủng chỏm. Nẹp khóa được chỉ định cho các trường hợp gãy nhiều mảnh, gãy phức tạp, và gãy xương ở bệnh nhân loãng xương. Do nẹp không tì ép lên bề mặt xương, nên ít gây tiêu xương và ít ảnh hưởng đến mạch máu nuôi dưỡng xương. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của nẹp khóa trong điều trị gãy VMCXĐ.

3.1. Ưu Điểm Của Nẹp Khóa Trong Điều Trị Gãy Xương Đùi

Nẹp khóa có nhiều ưu điểm so với các phương pháp kết hợp xương truyền thống. Các vít được khóa chặt vào nẹp, giúp giữ vững góc cổ thân và tránh các biến chứng như bật nẹp, tuột vít. Nẹp không tì ép lên bề mặt xương, nên ít gây tiêu xương và ít ảnh hưởng đến mạch máu nuôi dưỡng xương. Nẹp khóa đặc biệt hiệu quả trong điều trị gãy nhiều mảnh và gãy xương ở bệnh nhân loãng xương.

3.2. Chỉ Định Sử Dụng Nẹp Khóa Trong Gãy Mấu Chuyển Xương Đùi

Nẹp khóa được chỉ định cho các trường hợp gãy VMCXĐ không vững, gãy nhiều mảnh, gãy phức tạp, và gãy xương ở bệnh nhân loãng xương. Nó cũng được sử dụng trong các trường hợp thất bại của các phương pháp kết hợp xương khác. Việc lựa chọn nẹp khóa cần dựa trên đánh giá kỹ lưỡng tình trạng gãy xương và sức khỏe của bệnh nhân.

IV. Nghiên Cứu Kết Quả Điều Trị Gãy Kín Vùng Mấu Chuyển Nẹp Khóa

Nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị gãy kín VMCXĐ bằng kết hợp xương nẹp khóa tại Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên. Mục tiêu là nhận xét đặc điểm tổn thương gãy trên phim X-quang và CLVT, đồng thời đánh giá kết quả điều trị bằng nẹp khóa. Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố như thời gian liền xương, biên độ vận động khớp háng, và các biến chứng sau phẫu thuật. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học về hiệu quả của nẹp khóa trong điều trị gãy VMCXĐ.

4.1. Đánh Giá Tổn Thương Gãy Mấu Chuyển Trên X Quang Và CLVT

Nghiên cứu sử dụng phim X-quang và CLVT để đánh giá chi tiết đặc điểm tổn thương gãy VMCXĐ. CLVT cho phép mô tả rõ hơn số lượng mảnh gãy, vị trí đường gãy, và mức độ di lệch so với X-quang. Phân loại gãy xương theo AO và Evans được sử dụng để hệ thống hóa các tổn thương. Đánh giá chính xác tổn thương là cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

4.2. Kết Quả Điều Trị Gãy Mấu Chuyển Bằng Nẹp Khóa Phục Hồi

Nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị gãy VMCXĐ bằng nẹp khóa dựa trên các tiêu chí như thời gian liền xương, biên độ vận động khớp háng, điểm Harris, và các biến chứng sau phẫu thuật. Kết quả cho thấy nẹp khóa giúp liền xương tốt, cải thiện chức năng khớp háng, và giảm thiểu nguy cơ biến chứng. Phục hồi chức năng sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả điều trị.

V. Phục Hồi Chức Năng Sau Phẫu Thuật Gãy Mấu Chuyển Hướng Dẫn

Phục hồi chức năng (PHCN) đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị gãy VMCXĐ. Mục tiêu của PHCN là giảm đau, cải thiện biên độ vận động khớp háng, tăng cường sức mạnh cơ, và giúp bệnh nhân trở lại sinh hoạt bình thường. Chương trình PHCN bao gồm các bài tập vận động, vật lý trị liệu, và hướng dẫn sử dụng dụng cụ hỗ trợ. PHCN cần được thực hiện sớm và liên tục để đạt được kết quả tốt nhất. Vật lý trị liệu sau gãy xương đùi là một phần không thể thiếu.

5.1. Các Bài Tập Phục Hồi Chức Năng Sau Gãy Xương Đùi

Các bài tập PHCN sau gãy VMCXĐ bao gồm các bài tập vận động thụ động, vận động chủ động, và tăng cường sức mạnh cơ. Các bài tập cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia PHCN để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Bệnh nhân cần tuân thủ đúng hướng dẫn và thực hiện các bài tập đều đặn để đạt được kết quả tốt nhất.

5.2. Chăm Sóc Sau Phẫu Thuật Gãy Mấu Chuyển Lưu Ý Quan Trọng

Chăm sóc sau phẫu thuật gãy VMCXĐ bao gồm kiểm soát đau, phòng ngừa nhiễm trùng, và theo dõi các biến chứng. Bệnh nhân cần được hướng dẫn về cách chăm sóc vết mổ, sử dụng thuốc giảm đau, và nhận biết các dấu hiệu bất thường. Dinh dưỡng đầy đủ và vận động nhẹ nhàng cũng rất quan trọng trong quá trình phục hồi.

VI. Kết Luận Về Điều Trị Gãy Kín Vùng Mấu Chuyển Tương Lai

Điều trị gãy kín VMCXĐ bằng kết hợp xương nẹp khóa là một phương pháp hiệu quả, giúp liền xương tốt, cải thiện chức năng khớp háng, và giảm thiểu nguy cơ biến chứng. Nghiên cứu tại Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên đã cung cấp thêm bằng chứng khoa học về hiệu quả của phương pháp này. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để tối ưu hóa kỹ thuật phẫu thuật, cải thiện chương trình PHCN, và nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân gãy VMCXĐ.

6.1. Tỷ Lệ Thành Công Và Biến Chứng Của Nẹp Khóa

Tỷ lệ thành công của điều trị gãy VMCXĐ bằng nẹp khóa là khá cao, tuy nhiên vẫn có một số biến chứng có thể xảy ra. Các biến chứng thường gặp bao gồm nhiễm trùng, chậm liền xương, tuột vít, và đau sau phẫu thuật. Việc theo dõi sát sao và xử trí kịp thời các biến chứng là rất quan trọng để đảm bảo kết quả điều trị tốt nhất.

6.2. Chi Phí Điều Trị Gãy Mấu Chuyển Và Bảo Hiểm Y Tế

Chi phí điều trị gãy VMCXĐ có thể khá cao, bao gồm chi phí phẫu thuật, thuốc men, vật tư y tế, và PHCN. Bảo hiểm y tế có thể giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho bệnh nhân. Bệnh nhân cần tìm hiểu kỹ về các chính sách bảo hiểm và lựa chọn gói bảo hiểm phù hợp với nhu cầu của mình.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi (VMCXĐ) bao gồm gãy liên mấu chuyển và gãy dưới mấu chuyển, là loại gãy ngoài bao khớp ở đầu trên xương đùi thường gặp ở người cao tuổi do loãng xương kết hợp với chấn thương năng lượng thấp (chủ yếu là tai nạn sinh hoạt). Chấn thương này thường có tổn thương phức tạp với nhiều mảnh gãy di lệch theo các không gian khác nhau. Trên lâm sàng, phân loại tổn thương theo Hiệp hội Kết hợp xương (AO) trên phim chụp X-quang quy ước tư thế thẳng và nghiêng bộc lộ một số hạn chế do hiện tượng chồng hình, dễ bỏ sót tổn thương ở thành sau, thành ngoài hoặc các đường gãy phức tạp. Khoảng trống nghiên cứu được xác định là nhu cầu phân tích chi tiết đặc điểm giải phẫu bệnh - hình thái ổ gãy thông qua chụp cắt lớp vi tính (CLVT) dựng hình 3D, từ đó nâng cao độ chính xác trong phân loại và chỉ định kết hợp xương (KHX) bằng nẹp khóa đầu trên xương đùi.

Luận án tiến sĩ y học của nghiên cứu sinh Lê Tất Thắng, chuyên ngành Ngoại khoa (Mã số: 9720104), thực hiện tại Học viện Quân y dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Phạm Đăng Ninh và PGS. Đặng Hoàng Anh (Hà Nội, 2023), tập trung giải quyết hai mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Nhận xét đặc điểm tổn thương gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi trên phim chụp X-quang quy ước và trên phim chụp cắt lớp vi tính.
2. Đánh giá kết quả điều trị gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi bằng kết hợp xương nẹp khóa tại Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên.

Đối tượng nghiên cứu gồm 101 bệnh nhân gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi do chấn thương được điều trị phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp khóa. Phạm vi không gian của nghiên cứu là Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên; thời gian thu thập dữ liệu và theo dõi kéo dài từ tháng 9/2015 đến tháng 5/2020.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tài liệu của luận án hệ thống hóa các công trình nghiên cứu về đặc điểm giải phẫu, sinh cơ học, chẩn đoán hình ảnh và các phương pháp điều trị gãy VMCXĐ:

• Giải phẫu và sinh cơ học: Mô tả cấu trúc bè xương vùng cổ - mấu chuyển xương đùi theo Ward (1838) gồm hệ thống bè xương chịu lực nén ép chính (cung Adam), bè xương chịu lực căng giãn chính, bè căng giãn phụ, bè nén ép phụ và bè xương khối mấu chuyển lớn. Hệ thống mạch máu nuôi dưỡng bắt nguồn từ động mạch đùi sâu qua động mạch mũ đùi trước và mũ đùi trong.
• Hệ thống phân loại trên X-quang quy ước: Điểm lại các bảng phân loại kinh điển của Evans (1949) chia gãy vững và không vững dựa trên khả năng nắn chỉnh; Jensen (1980) cải tiến phân loại Evans thành 3 loại theo số mảnh rời; phân loại AO/ASIF (1990) mã hóa nhóm A thành A1 (gãy đơn giản 2 phần), A2 (gãy nhiều mảnh vỏ trong), A3 (đường gãy chéo nghịch hoặc gãy ngang).
• Ứng dụng cắt lớp vi tính (CLVT): Các công trình của Etsuo và cộng sự (2017) đề xuất phân loại gãy VMCXĐ dựa trên 4 phần giải phẫu: chỏm (Head - H), mấu chuyển lớn (Greater trochanter - G), mấu chuyển bé (Lesser trochanter - L) và thân xương đùi (Shaft - S). Hsu và cộng sự nghiên cứu về vai trò độ dày thành ngoài mấu chuyển lớn (< 20,5 mm là yếu tố nguy cơ vỡ thành ngoài thứ phát khi dùng nẹp DHS). Khuyến cáo của AO năm 2018 đưa tiêu chí tính toàn vẹn của thành ngoài vào đánh giá độ vững ổ gãy.
• Các phương pháp kết hợp xương:
  • Nẹp gấp góc liền khối AO (Suriyajakyuthana, 2004).
  • Nẹp vít nén ép trượt DHS (Nguyễn Việt Nam, 2013; các nghiên cứu quốc tế chỉ ra nhược điểm dễ thất bại ở thể gãy không vững A2.3, A3 hoặc vỡ thành ngoài).
  • Đinh nội tủy Gamma, PFNA, InterTan (Parker và Handoll, 2006; Đặng Hoàng Anh và Nguyễn Đăng Long, 2013).
  • Phẫu thuật thay khớp háng bán phần Bipolar hoặc toàn phần (chỉ định hạn chế cho trường hợp loãng xương rất nặng, gãy nát không thể KHX).
  • Khung cố định ngoài (dành cho bệnh nhân già yếu, nguy cơ phẫu thuật cao ASA độ 3, 4).
  • Nẹp khóa đầu trên xương đùi (LCP): Các nghiên cứu quốc tế của Zha G. và cs (2011), Jambu N.W (2014) cùng các nghiên cứu trong nước của Nguyễn Năng Giỏi và Nguyễn Văn Lượng (2014), Đoàn Mạnh Linh (2017), Trần Hữu Hiếu (2021).

Vị trí của luận án: Luận án chọn giải quyết khoảng trống về việc đối chiếu chi tiết giữa hình ảnh X-quang quy ước và CLVT đa dãy tái tạo 3D trong phân loại tổn thương giải phẫu (đặc biệt là thành ngoài, thành sau và mấu chuyển bé), đồng thời đánh giá toàn diện kết quả phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp khóa đầu trên xương đùi dựa trên sự phân loại tổn thương từ CLVT tại một bệnh viện tuyến khu vực ở Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và thang phân loại sử dụng

• Phân loại loãng xương theo chỉ số Singh (1970): Đánh giá mức độ tiêu biến của các nhóm bè xương trên phim X-quang quy ước qua 6 độ (từ độ VI là bình thường đến độ I là loãng xương rất nặng).
• Phân loại tình trạng toàn thân theo Hiệp hội Gây mê Hoa Kỳ (ASA): Phân độ từ ASA 1 đến ASA 5/6 để đánh giá nguy cơ chu phẫu.
• Phân loại gãy xương: Áp dụng hệ thống phân loại AO/ASIF trên X-quang và phân loại 4 phần của Etsuo (2017) trên phim chụp CLVT.
• Thang điểm đánh giá kết quả chức năng: Sử dụng bảng điểm Harris (Harris Hip Score) đánh giá chức năng khớp háng (rất tốt: 90-100 điểm, tốt: 80-89 điểm, trung bình: 70-79 điểm, xấu: < 70 điểm), đo biên độ vận động khớp gối và đo góc cổ thân xương đùi trên phim X-quang kiểm tra.

Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế: Nghiên cứu tiến cứu, mô tả cắt ngang kết hợp theo dõi dọc.
• Cỡ mẫu nghiên cứu:
  • Mục tiêu 1 (Khảo sát đặc điểm tổn thương trên CLVT so với X-quang): Áp dụng công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể: $$n = Z_{1-\alpha/2}^2 \frac{p(1-p)}{d^2}$$ Với mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ ($Z_{1-\alpha/2} = 1,96$), tỷ lệ phù hợp dự kiến $p = 0,75$, sai số tuyệt đối $d = 0,09$, tính được cỡ mẫu tối thiểu là $n = 89$ bệnh nhân.
  • Mục tiêu 2 (Đánh giá kết quả điều trị nẹp khóa): Với $p = 0,88$ (tỷ lệ kết quả tốt và rất tốt theo y văn), $\alpha = 0,05$, $d = 0,09$, cỡ mẫu tối thiểu tính được là $n = 50,08$ (lấy 51 bệnh nhân).
  • Mẫu thực tế: 101 bệnh nhân được thu thập và điều trị hoàn chỉnh.

Tiêu chuẩn chọn và loại trừ bệnh nhân

Nhóm tiêu chuẩn	Mục tiêu 1 (Đặc điểm tổn thương)	Mục tiêu 2 (Kết quả điều trị nẹp khóa)
Tiêu chuẩn chọn vào	- Gãy kín VMCXĐ. - Đầy đủ X-quang thẳng/nghiêng và CLVT tái tạo (Axial, Coronal, Sagital, 3D).	- Gãy kín VMCXĐ được phẫu thuật KHX nẹp khóa (AO nhóm A1, A2, A3 trên CLVT). - Tuổi $\ge 18$. - Loãng xương độ II đến độ VI (Singh). - Phân loại ASA từ I đến IV. - Chi gãy không có dị tật, di chứng trước mổ.
Tiêu chuẩn loại trừ	- Tuổi < 18. - Không đủ hồ sơ bệnh án. - Gãy xương bệnh lý. - Gãy kèm trật khớp háng hoặc vỡ chỏm xương đùi.	- Gãy xương bệnh lý, trật khớp háng, vỡ chỏm. - Chi có dị tật/di chứng ảnh hưởng chức năng. - Loãng xương độ I (Singh). - Nhiễm trùng vùng da phẫu thuật. - Bệnh nhân chuyển nặng ASA V, VI. - Bệnh nhân không đồng ý phẫu thuật nẹp khóa.

Phương tiện và quy trình kỹ thuật

• Chẩn đoán hình ảnh: Máy chụp X-quang quy ước; máy chụp CLVT đa dãy (Siemens 64 dãy) với độ dày lớp cắt từ 0,6 đến 1 mm, dựng hình đa bình diện và không gian 3D; màn tăng sáng C-Arm trong phẫu thuật.
• Phương tiện kết xương: Nẹp khóa đầu trên xương đùi làm bằng thép không gỉ 316L hoặc hợp kim Titanium. Đầu trên nẹp thiết kế cong giải phẫu với 3 lỗ vít định hướng góc cố định: vít thứ nhất $95^\circ$ (7,3 mm), vít thứ hai $120^\circ$ (7,3 mm), vít thứ ba $135^\circ$ (5,0 mm) chạy song song dọc theo bờ dưới cổ xương đùi (calcar).
• Quy trình phẫu thuật: Nắn chỉnh ổ gãy trên bàn chỉnh hình dưới kiểm tra của C-Arm; rạch da mặt ngoài mấu chuyển lớn; luồn nẹp hoặc mở ổ gãy tối thiểu; khoan và bắt các đinh Kirschner dẫn đường; bắt 3 vít khóa khối cổ chỏm và các vít khóa thân xương; kiểm tra lại độ vững và tầm vận động khớp dưới C-Arm trước khi đóng vết mổ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 trình bày chi tiết cơ sở giải phẫu học của đầu trên xương đùi gồm 4 phần chính: chỏm, cổ giải phẫu, mấu chuyển lớn và mấu chuyển bé. Trục cổ xương đùi hợp với thân xương một góc nghiêng (góc cổ thân) trung bình khoảng $130^\circ$ trên bình diện đứng ngang và ngả trước $20^\circ - 30^\circ$ trên bình diện đứng dọc. Cung vỏ xương dày ở bờ dưới cổ xương đùi (calcar) đóng vai trò nâng đỡ chính. Hệ thống cấp máu dồi dào từ các vòng nối động mạch mũ đùi giúp vùng mấu chuyển có khả năng liền xương tốt nếu được cố định vững.

Tác giả phân tích cơ chế chấn thương ở người cao tuổi liên quan mật thiết đến sự suy giảm mật độ khoáng xương và tiêu các bè xương Ward. Chương này so sánh cơ chế sinh cơ học của nẹp khóa với các phương tiện truyền thống: nẹp khóa hoạt động theo nguyên lý "khung cố định ngoài đặt dưới da", góc khóa cố định giữa vít và nẹp tạo khối vững chắc phân bố đều lực tải, không ép sát lên màng xương giúp bảo tồn mạch máu nuôi xương và giảm nguy cơ xới vít, tụt vít (cut-out) ở xương xốp loãng.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình nghiên cứu trên 101 bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên. Tác giả trình bày các bước chuẩn bị bệnh nhân trước mổ (đánh giá nguy cơ ASA, điều trị ổn định bệnh nội khoa, đánh giá độ loãng xương theo Singh trên X-quang). Quy trình chụp CLVT 64 dãy được chuẩn hóa nhằm thu được các lát cắt mỏng phân tích đường gãy mặt trước, mặt sau, thành bên ngoài mấu chuyển lớn và mấu chuyển bé.

Kỹ thuật kết hợp xương nẹp khóa được mô tả qua các thì phẫu thuật: đặt bệnh nhân nằm ngửa trên bàn kéo chỉnh hình, nắn kín dưới C-Arm, rạch da mặt ngoài mấu chuyển lớn mở vào ổ gãy hoặc luồn nẹp qua đường rạch nhỏ, định vị nẹp ôm sát đỉnh mấu chuyển lớn, bắt 3 vít khối cổ chỏm và các vít thân xương, bắt vít bổ sung cố định mảnh rời mặt sau ngoài nếu cần. Chương này cũng quy định chế độ tập phục hồi chức năng sau mổ (vận động co cơ đẳng trường sớm, tập đi nạng không tỳ đè và chỉ chịu lực hoàn toàn khi có dấu hiệu liền xương trên X-quang).

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Nội dung chương 3 được cấu trúc theo hệ thống các bảng số liệu phản ánh hai mục tiêu nghiên cứu:

• Đặc điểm tổn thương trên X-quang và CLVT:

  • Phân bố theo tuổi, giới tính và nguyên nhân chấn thương (tai nạn sinh hoạt, ngã chiếm đa số ở người cao tuổi).
  • Phân loại mức độ loãng xương theo Singh (tập trung từ độ II đến độ IV).
  • Tỷ lệ các loại gãy theo bảng phân loại AO (A1, A2, A3) và phân loại 4 phần Etsuo trên CLVT.
  • Phân tích tương quan giữa hình ảnh X-quang và CLVT: Tỷ lệ phát hiện tổn thương thành bên ngoài, đường gãy dọc tách rộng thành ngoài, đường gãy mặt sau và gãy rời mảnh mấu chuyển bé trên phim chụp CLVT cao hơn rõ rệt so với X-quang quy ước do không bị chồng hình.
  • Mối liên hệ giữa tổn thương thành ngoài, mảnh vỡ sau trong với mức độ mất vững và sự thay đổi phân loại AO sau khi đối chiếu với CLVT.

• Kết quả điều trị gãy VMCXĐ bằng nẹp khóa:

  • Thời gian phẫu thuật trung bình, phương pháp mổ (mổ mở nắn chỉnh ổ gãy kinh điển kết hợp bắt vít mảnh rời hoặc mổ ít xâm lấn).
  • Đánh giá kết quả phục hồi giải phẫu sau mổ: mức độ nắn chỉnh xương, tỷ lệ phục hồi góc cổ thân giải phẫu trên X-quang kiểm tra ngay sau mổ và các thời điểm theo dõi xa.
  • Kết quả liền xương và phục hồi chức năng: Đánh giá biên độ vận động khớp gối và điểm Harris tại thời điểm kiểm tra lần cuối.
  • Phân tích các yếu tố ảnh hưởng: Mối liên quan giữa điểm Harris và phân loại gãy theo AO/Etsuo, tình trạng gãy thành ngoài, tổn thương mảnh tách lớn phía sau, mức độ loãng xương theo Singh và loại kỹ thuật phẫu thuật.
  • Tỷ lệ các tai biến, biến chứng: ngắn chi, gãy vít, lỏng/tụt vít, lún vẹo trong góc cổ thân hoặc can lệch trục.

Chương 4: Bàn luận

Chương 4 tập trung biện luận các phát hiện lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh:

• Giá trị của CLVT so với X-quang: Phim X-quang quy ước hai tư thế bộc lộ hạn chế lớn trong việc đánh giá gãy phức tạp vùng mấu chuyển lớn và thành ngoài. Hình ảnh CLVT lát cắt mỏng cùng dựng hình 3D giúp xác định chính xác số lượng phần gãy theo Etsuo, phát hiện các đường gãy chéo nghịch tiềm ẩn, từ đó làm thay đổi phân loại AO từ thể vững (A1, A2.1) sang thể không vững (A2.2, A2.3, A3) ở một tỷ lệ bệnh nhân đáng kể.
• Vai trò của thành ngoài và trụ sau trong: Bàn luận về sự toàn vẹn của thành bên ngoài như một yếu tố quyết định sự ổn định của nẹp vít; việc xác định rõ tổn thương này trên CLVT giúp phẫu thuật viên lựa chọn nẹp khóa thay vì nẹp DHS thông thường để tránh vỡ thành ngoài thứ phát.
• Hiệu quả của nẹp khóa đầu trên xương đùi: Nhờ thiết kế 3 vít tạo góc chịu lực phân tán trong khối cổ chỏm, nẹp khóa giữ vững góc cổ thân tốt, hạn chế hiện tượng xới thủng chỏm đùi (cut-out) và tiêu xương dưới nẹp. Tác giả cũng phân tích nguyên nhân của các trường hợp biến chứng (gãy vít, lỏng vít, gục cổ xương đùi) chủ yếu liên quan đến chất lượng xương kém (loãng xương nặng) kết hợp với việc bệnh nhân tỳ đè chịu lực quá sớm khi can xương chưa vững chắc.
• Hạn chế của đề tài: Luận án chỉ ra các hạn chế về thời gian theo dõi dài hạn ở một số bệnh nhân cao tuổi và việc chưa so sánh đối đầu trực tiếp giữa nẹp khóa với đinh nội tủy thế hệ mới trên cùng một nhóm ngẫu nhiên.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận và khoa học

• Cung cấp dữ liệu thực chứng chi tiết về giá trị vượt trội của chụp CLVT đa dãy tái tạo 3D so với X-quang quy ước trong chẩn đoán gãy kín VMCXĐ; chứng minh CLVT giúp nhận diện chính xác các tổn thương thành ngoài mấu chuyển lớn, mảnh vỡ sau trong và số phần gãy theo phân loại Etsuo.
• Làm rõ cơ sở sinh cơ học và giải phẫu bệnh học của gãy VMCXĐ không vững, nhấn mạnh tính toàn vẹn của thành ngoài và trụ sau trong là tiêu chuẩn then chốt để phân loại mức độ vững của ổ gãy.

Đóng góp về mặt thực tiễn lâm sàng

• Đề xuất quy trình ứng dụng CLVT trong chẩn đoán trước mổ: khuyến cáo chụp CLVT thường quy cho các trường hợp gãy VMCXĐ nghi ngờ không vững trên X-quang để tránh bỏ sót tổn thương và tránh sai lệch trong phân loại AO.
• Xác lập chỉ định và quy trình kỹ thuật kết hợp xương nẹp khóa đầu trên xương đùi: khẳng định nẹp khóa là lựa chọn hiệu quả cho các loại gãy phức tạp, gãy nhiều mảnh (A2, A3), gãy có tổn thương thành ngoài hoặc trên nền bệnh nhân loãng xương.
• Đưa ra khuyến cáo về phục hồi chức năng sau mổ: người bệnh gãy không vững điều trị bằng nẹp khóa cần tuân thủ nghiêm ngặt chế độ không tỳ đè chịu lực sớm, chỉ chịu lực hoàn toàn khi có dấu hiệu liền xương vững chắc trên X-quang nhằm ngăn ngừa biến chứng gãy vít hoặc lún vẹo góc cổ thân.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được tiến hành tại một trung tâm y tế duy nhất (Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên); cỡ mẫu 101 bệnh nhân tuy đáp ứng công thức thống kê nhưng chưa phân tầng chi tiết cho từng phân nhóm nhỏ của gãy loại A3; chưa có nhóm chứng đối chứng ngẫu nhiên với phương pháp đóng đinh nội tủy (PFNA/InterTan).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn; thực hiện các thử nghiệm lâm sàng so sánh ngẫu nhiên có đối chứng giữa nẹp khóa đầu trên xương đùi và đinh nội tủy có chốt chống xoay; theo dõi đánh giá kết quả chức năng dài hạn sau 5-10 năm trên nhóm bệnh nhân cao tuổi có loãng xương nặng.

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh và học viên sau đại học chuyên ngành Chấn thương chỉnh hình - Ngoại khoa: Luận án là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu kết hợp giữa chẩn đoán hình ảnh hiện đại (CLVT 3D) và đánh giá kết quả can thiệp phẫu thuật chấn thương.
• Đối với phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình: Tài liệu cung cấp các mốc giải phẫu, thông số góc vít ($95^\circ$, $120^\circ$, $135^\circ$), kỹ thuật đặt nẹp ôm sát đỉnh mấu chuyển lớn và các kinh nghiệm xử lý mảnh gãy thành ngoài, thành sau.
• Đối với các nhà quản lý y tế và bệnh viện tuyến tỉnh/khu vực: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng phác đồ chỉ định chụp CLVT và phác đồ điều trị phẫu thuật nẹp khóa cho bệnh nhân gãy vùng mấu chuyển xương đùi tại chỗ, giảm tải cho tuyến trên.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chụp X-quang quy ước thường bỏ sót tổn thương trong gãy vùng mấu chuyển xương đùi?

Phim X-quang quy ước chụp ở hai tư thế thẳng và nghiêng thường bị hiện tượng chồng lấp hình ảnh của các cấu trúc xương xốp dày đặc vùng mấu chuyển. Các đường gãy dọc thành ngoài, gãy nát mảnh sau trong (mấu chuyển bé) hoặc các đường gãy chéo xoắn không nằm trên mặt phẳng thẳng đứng ngang thường bị che lấp, dẫn đến việc đánh giá sai mức độ di lệch và phân loại gãy vững nhầm thành gãy không vững.

2. Phân loại 4 phần của Etsuo trên phim CLVT gồm những thành phần nào?

Phân loại Etsuo dựa trên 4 thành phần giải phẫu chính của đầu trên xương đùi:

• H (Head): Khối chỏm và cổ xương đùi.
• G (Greater trochanter): Khối mấu chuyển lớn.
• L (Lesser trochanter): Mấu chuyển bé.
• S (Shaft): Thân xương đùi. Tùy vào số lượng thành phần bị tách rời, tổn thương được phân thành gãy 2 phần, 3 phần hoặc 4 phần.

3. Nẹp khóa đầu trên xương đùi có ưu điểm sinh cơ học gì nổi bật so với nẹp vít DHS?

Nẹp khóa có ren ở mũ vít khóa chặt trực tiếp vào lỗ nẹp tạo thành một hệ thống góc cố định vững chắc, hoạt động như một khung cố định ngoài nằm dưới da. Lực tác động lên khớp háng được truyền đều qua hệ thống nẹp - vít mà không phụ thuộc vào lực ép ma sát giữa nẹp và bề mặt xương. Thiết kế này giúp nẹp không ép chặt làm tổn thương màng xương nuôi dưỡng, chống lại lực xoắn và lực gập góc tốt hơn, đặc biệt hiệu quả ở bệnh nhân loãng xương hoặc bị vỡ thành ngoài - nơi nẹp DHS dễ bị mất vững và trượt nẹp.

4. Ba vít khóa đầu gần của nẹp khóa được thiết kế với các góc nghiêng bao nhiêu độ?

Đầu trên của nẹp khóa được thiết kế phù hợp giải phẫu mấu chuyển lớn với 3 lỗ vít đầu gần:

• Vít thứ nhất (trên cùng, đường kính 7,3 mm): Hướng góc $95^\circ$ so với thân xương đùi.
• Vít thứ hai (ở giữa, đường kính 7,3 mm): Hướng góc $120^\circ$.
• Vít thứ ba (dưới cùng, đường kính 5,0 mm): Hướng góc $135^\circ$, chạy song song dọc theo bờ dưới cổ xương đùi (vùng calcar).

5. Nguyên nhân chính dẫn đến thất bại cơ học (gãy vít, lún vẹo trong) sau mổ nẹp khóa là gì?

Thất bại cơ học chủ yếu bắt nguồn từ ba nguyên nhân phối hợp: chất lượng xương của bệnh nhân kém (loãng xương nặng mức độ I, II theo Singh); kỹ thuật nắn chỉnh chưa phục hồi tốt sự tiếp xúc của trụ sau trong hoặc đặt sai hướng vít; và việc bệnh nhân không tuân thủ chỉ định tỳ đè, tự ý chống chân chịu lực hoàn toàn quá sớm trước khi có can xương liền trên phim X-quang.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Tất Thắng đã hoàn thành toàn diện hai mục tiêu nghiên cứu thông qua việc phân tích đặc điểm chẩn đoán hình ảnh và kết quả phẫu thuật trên 101 bệnh nhân gãy kín vùng mấu chuyển xương đùi tại Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên. Nghiên cứu khẳng định giá trị thiết yếu của chụp cắt lớp vi tính đa dãy dựng hình 3D trong việc phân loại chính xác hình thái tổn thương giải phẫu, đặc biệt là tình trạng thành ngoài và trụ sau trong. Kết hợp xương bằng nẹp khóa đầu trên xương đùi chứng minh tính hiệu quả cao về tỷ lệ liền xương và phục hồi chức năng vận động cho các thể gãy phức tạp, gãy mất vững ở bệnh nhân cao tuổi khi tuân thủ đúng chỉ định và kỹ thuật phẫu thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN 1. Đặc điểm giải phẫu đầu trên xương đùi và khớp háng 1.1 Giải phẫu và cấu trúc đầu trên xương đùi Đầu trên xương đùi được chia làm 4 phần: (1) Chỏm xương đùi, (2) Cổ giải phẫu xương đùi, (3) Mấu chuyển lớn, (4) Mấu chuyển bé [5]. Chỏm xương đùi: Hình 2/3 khối cầu, nhìn lên trên vào trong và ra trước. Cổ xương đùi: là phần nối chỏm với hai mấu chuyển.

Cổ hình trụ mà mặt đáy hơi bầu dục. Cổ nghiêng lên trên và vào trong. Ở mặt phẳng đứng ngang (Frontal): trục cổ xương đùi hợp với thân xương đùi một góc khoảng 1300 gọi là góc nghiêng hay góc cổ thân xương đùi. Ở mặt phẳng đứng dọc (Sagital) cổ xương đùi ngả trước khoảng 20-300.

Góc này hợp bởi trục của cổ xương đùi và mặt phẳng qua hai lồi cầu xương đùi (còn gọi là góc xiên). Vì vậy trong phẫu thuật, ngoài việc nắn chỉnh hình thể giải phẫu thì việc phục hồi lại góc nghiêng và góc xiên của cổ xương đùi vô cùng quan trọng. Đặc biệt khi kết hợp xương, cần lưu ý khi bắt vít tránh trượt vít ra ngoài cổ chỏm xương đùi. Lớp vỏ xương đặc ở mặt trong của thân xương chạy liên tục lên bờ dưới của cổ xương đùi và tới sát chỏm xương đùi gọi là Calca.

Khi kết hợp xương bằng nẹp khóa đầu trên xương đùi, vít thứ ba có hướng góc 135º, khi bắt vít vào cổ xương đùi phải nằm ở phần ba dưới của cổ xương đùi, song song dọc theo vỏ xương bờ dưới cổ xương đùi. Mấu chuyển lớn: là nơi bám của khối cơ xoay ngoài đùi. Mặt trong mấu chuyển lớn có hố ngón tay là nơi bám của cơ bịt ngoài. Phía trước mấu chuyển lớn nối với mấu chuyển bé bởi đường gian mấu, phía sau mấu chuyển lớn nối với mấu chuyển bé bởi mào gian mấu.

Giải phẫu đầu trên xương đùi * Nguồn: Frank H. Atlas Giải phẫu người (1997) [6] Nẹp khóa đầu trên xương đùi được sản xuất có hình dáng phù hợp với giải phẫu mặt ngoài xương đùi và mấu chuyển lớn. Do vậy khi kết hợp xương cần đặt đầu trên nẹp ôm sát vào đỉnh mấu chuyển lớn thì mới tránh bắt vít trượt ra ngoài cổ xương đùi. Sự cấp máu cho vùng mấu chuyển xương đùi Nguồn mạch mũ cung cấp máu cho vùng mấu chuyển xương đùi là các động mạch mũ, được tách ra từ động mạch đùi sâu gồm: + Động mạch mũ trước hay mũ ngoài đi vòng quanh đầu trên xương đùi và vòng ra sau nối với động mạch mũ sau.

Động mạch này chia thành các nhánh: nhánh lên, nhánh ngang, nhánh xuống; từ các nhánh này cho các nhánh nhỏ đi vào bao khớp cấp máu cho vùng cổ chỏm và cấp máu cho vùng mấu chuyển. + Động mạch mũ đùi trong: đi giữa cơ thắt lưng chậu và cơ lược, vòng lấy đầu trên xương đùi và chia thành các nhánh lên, xuống, nhánh sâu và ổ cối. 5 Các động mạch thân xương đùi cho nhánh cấp máu cho vùng mấu chuyển và nền cổ. Các nhánh của động mạch mũ nối với các nhánh của động mạch thân xương tạo thành vòng nối vùng mấu chuyển và dưới mấu chuyển.

Mạch máu nuôi dưỡng cho vùng mấu chuyển xương đùi * Nguồn: Frank H., Atlas Giải phẫu người (1997) [6] Như vậy, vùng mấu chuyển được cấp máu rất phong phú nên khi gãy xương ở vùng này nếu được cố định vững chắc thì tỷ lệ liền xương cao. Cấu trúc xương vùng mấu chuyển xương đùi Vùng mấu chuyển và cổ xương đùi chủ yếu là xương xốp, vỏ xương vùng mấu chuyển mỏng hơn rất nhiều so với vỏ thân xương đùi, nhưng lại có khả năng chịu tải trọng cao gấp 2-3 lần trọng tải cơ thể nhờ cấu trúc đặc biệt của các bè xương.