Nghiên Cứu Huyết Khối Buồng Tim Ở Bệnh Nhân Suy Tim Mạn Có Rung Nhĩ

Nghiên cứu huyết khối buồng tim ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ giúp hiểu rõ cơ chế và cải thiện phương pháp điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Lê Hoài Nam
• Người hướng dẫn: GS. Đặng Vạn Phước
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Nội Tim Mạch
• Đề tài: Nghiên Cứu Huyết Khối Buồng Tim Ở Bệnh Nhân Suy Tim Mạn Có Rung Nhĩ
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Dịch tễ học của rung nhĩ và suy tim
• 1.2. Sinh lý bệnh của rung nhĩ và suy tim
• 1.3. Hình thái và sinh lý tim thúc đẩy sự hình thành huyết khối buồng tim
• 1.4. Điều trị rung nhĩ trong suy tim
• 1.5. Các nghiên cứu về điều trị kháng đông trong rung nhĩ
• 1.6. Ý nghĩa tiên lượng của rung nhĩ trong suy tim mạn qua các nghiên cứu
• 1.7. Các nghiên cứu về huyết khối buồng tim
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp tiến hành
• 2.5. Định nghĩa biến số
• 2.6. Xử lý thống kê
• 2.7. Các đặc điểm của dân số nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3
• 3.1. Tần suất huyết khối buồng tim
• 3.2. Huyết khối buồng tim và các yếu tố liên quan
• 3.3. Đặc điểm huyết khối buồng tim ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm bệnh nhân
• 4.2. Tần suất HKTT – mối liên quan giữa các yếu tố với sự hiện diện của HKTT
• 4.3. Tần suất HKNT, HKTNT, HKNT/TNT – mối liên quan giữa các yếu tố với sự hiện diện của HK NT/TNT
• 4.4. Đặc điểm huyết khối buồng tim ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ
• KẾT LUẬN
• KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Mẫu bệnh án nghiên cứu
• Phụ lục 2. Danh sách bệnh nhân nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Huyết Khối Buồng Tim Suy Tim

Rung nhĩ (RN) và suy tim mạn (STM) là hai bệnh lý tim mạch phổ biến, ảnh hưởng đến 1-2% dân số và có xu hướng gia tăng theo tuổi. Chúng được xem là "hai bệnh dịch mới" của bệnh tim mạch. STM ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống, tỷ lệ tử vong cao và chi phí điều trị lớn. RN là rối loạn nhịp tim kéo dài thường gặp nhất. Khi kết hợp, RN và STM làm tăng đáng kể tỷ lệ tử vong và nguy cơ thuyên tắc huyết khối. RN làm STM nặng hơn, tăng nguy cơ huyết khối và gây khó khăn trong điều trị. Tình trạng STM nặng hơn lại làm RN dễ xảy ra hơn, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý. Các nghiên cứu cho thấy RN và STM thường đi kèm nhau, với tỷ lệ RN ở bệnh nhân STM từ 10-50% tùy mức độ nặng. Theo nghiên cứu Framingham, nguy cơ tử vong tăng 2,7 lần ở nam và 1,6 lần ở nữ khi STM có kèm RN. RN làm tăng nguy cơ tạo lập huyết khối ở nhĩ trái và tiểu nhĩ trái, dẫn đến tăng nguy cơ biến chứng thuyên tắc. Suy chức năng thất trái cũng tạo điều kiện cho sự hình thành huyết khối thất trái. Do đó, việc nghiên cứu huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN là vô cùng quan trọng.

1.1. Dịch Tễ Học Rung Nhĩ RN và Suy Tim Mạn STM

RN và STM ảnh hưởng đến 1-2% dân số, tăng theo tuổi. RN là rối loạn nhịp kéo dài phổ biến nhất, gây gánh nặng lớn cho y tế. Tần suất RN từ 1-2% dân số chung, ước tính 2,3 triệu người Mỹ mắc bệnh và dự kiến tăng lên 5,6 triệu. Tại châu Âu, hơn 6 triệu người mắc RN và dự kiến tăng gấp đôi trong 50 năm tới. RN làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần, chiếm 20% số ca đột quỵ. STM cũng là vấn đề sức khỏe cộng đồng, với tần suất 2% ở người trưởng thành và 6-10% ở người trên 65 tuổi. Trên toàn thế giới, có khoảng 23 triệu người mắc STM. STM là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở người trên 65 tuổi, với tỷ lệ tử vong cao, 30-40% trong vòng 1 năm sau chẩn đoán và 60-70% sau 5 năm. Chi phí điều trị STM ước tính 25 tỷ USD mỗi năm tại Hoa Kỳ. STM là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của RN. Trong nghiên cứu Framingham, STM làm tăng nguy cơ RN 5-6 lần, cao hơn so với bệnh van tim.

1.2. Mối Liên Quan Giữa Rung Nhĩ và Suy Tim Mạn

RN và STM thường đi kèm nhau, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý. RN làm STM nặng hơn và ngược lại. Khảo sát Euro Heart Failure cho thấy 45% bệnh nhân STM bị RN từng lúc hoặc mạn tính. Tần suất RN mới khởi phát ở bệnh nhân STM cần nhập viện là 13%, thay đổi từ 8-36%. Tần suất RN tỉ lệ với độ nặng của STM, từ 10-20% đối với STM nhẹ đến trung bình lên đến 50% đối với STM nặng. RN ảnh hưởng bất lợi lên cả suy tim tâm thu và suy tim tâm trương. Có nhiều cơ chế được đưa ra gồm có những thay đổi thần kinh thể dịch, stress oxy hóa, sự xơ hóa, những thay đổi về huyết động và áp động thích nghi kém dẫn đến những bất thường về dẫn truyền điện. RN chồng lên STM và vì vậy vẫn là một thách thức điều trị cho các thầy thuốc.

II. Phương Pháp Chẩn Đoán Huyết Khối Buồng Tim ở Bệnh Nhân

Chẩn đoán huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp, trong đó siêu âm tim đóng vai trò then chốt. Siêu âm tim qua thành ngực (SATQTN) là phương pháp đầu tiên được sử dụng để đánh giá chức năng tim và phát hiện các bất thường cấu trúc. Tuy nhiên, SATQTN có độ nhạy hạn chế trong việc phát hiện huyết khối ở các vị trí khó quan sát như tiểu nhĩ trái. Siêu âm tim qua thực quản (SATQTQ) có độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn trong việc phát hiện huyết khối, đặc biệt là ở nhĩ trái và tiểu nhĩ trái. SATQTQ cho phép quan sát rõ hơn các cấu trúc tim và phát hiện các huyết khối nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp cắt lớp vi tính tim (CT) và cộng hưởng từ tim (MRI) cũng có thể được sử dụng để đánh giá huyết khối buồng tim, đặc biệt trong các trường hợp khó chẩn đoán bằng siêu âm tim. Ngoài ra, các xét nghiệm máu như D-dimer có thể được sử dụng để đánh giá nguy cơ huyết khối, nhưng không có giá trị chẩn đoán xác định.

2.1. Vai Trò Của Siêu Âm Tim Trong Chẩn Đoán Huyết Khối

Siêu âm tim là phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng nhất trong việc phát hiện huyết khối buồng tim. SATQTN là phương pháp đầu tiên được sử dụng, nhưng có độ nhạy hạn chế. SATQTQ có độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn, đặc biệt trong việc phát hiện huyết khối ở nhĩ trái và tiểu nhĩ trái. SATQTQ cho phép quan sát rõ hơn các cấu trúc tim và phát hiện các huyết khối nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó. Theo nghiên cứu, SATQTQ có độ nhạy 90-100% và độ đặc hiệu 95-100% trong việc phát hiện huyết khối ở nhĩ trái.

2.2. Các Phương Pháp Chẩn Đoán Hình Ảnh Khác

Chụp cắt lớp vi tính tim (CT) và cộng hưởng từ tim (MRI) cũng có thể được sử dụng để đánh giá huyết khối buồng tim, đặc biệt trong các trường hợp khó chẩn đoán bằng siêu âm tim. CT có thể phát hiện huyết khối ở các vị trí khác nhau trong tim, nhưng có nhược điểm là sử dụng tia X. MRI có độ phân giải cao và không sử dụng tia X, nhưng thời gian chụp lâu hơn và có thể không phù hợp với bệnh nhân có máy tạo nhịp tim. Các xét nghiệm máu như D-dimer có thể được sử dụng để đánh giá nguy cơ huyết khối, nhưng không có giá trị chẩn đoán xác định.

III. Điều Trị Huyết Khối Buồng Tim Hướng Dẫn Cập Nhật Mới

Điều trị huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN tập trung vào việc ngăn ngừa thuyên tắc huyết khối và cải thiện chức năng tim. Thuốc chống đông đóng vai trò then chốt trong điều trị. Warfarin là thuốc chống đông truyền thống được sử dụng rộng rãi, nhưng đòi hỏi theo dõi INR thường xuyên. Các thuốc chống đông đường uống thế hệ mới (NOACs) như dabigatran, rivaroxaban, apixaban và edoxaban có ưu điểm là không cần theo dõi INR và có hiệu quả tương đương hoặc cao hơn warfarin trong việc ngăn ngừa đột quỵ và thuyên tắc huyết khối. Tuy nhiên, NOACs có thể gây chảy máu và cần thận trọng khi sử dụng ở bệnh nhân suy thận. Ngoài thuốc chống đông, các thuốc điều trị suy tim như thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn beta và thuốc lợi tiểu cũng được sử dụng để cải thiện chức năng tim và giảm triệu chứng. Trong một số trường hợp, phẫu thuật cắt bỏ huyết khối có thể được xem xét, đặc biệt khi huyết khối lớn và có nguy cơ thuyên tắc cao.

3.1. Vai Trò Của Thuốc Chống Đông Trong Điều Trị

Thuốc chống đông là nền tảng của điều trị huyết khối buồng tim. Warfarin là thuốc chống đông truyền thống, nhưng đòi hỏi theo dõi INR thường xuyên. Các NOACs có ưu điểm là không cần theo dõi INR và có hiệu quả tương đương hoặc cao hơn warfarin trong việc ngăn ngừa đột quỵ và thuyên tắc huyết khối. Theo các nghiên cứu, NOACs có thể giảm nguy cơ đột quỵ và thuyên tắc huyết khối so với warfarin. Tuy nhiên, NOACs có thể gây chảy máu và cần thận trọng khi sử dụng ở bệnh nhân suy thận.

3.2. Các Phương Pháp Điều Trị Khác

Ngoài thuốc chống đông, các thuốc điều trị suy tim như thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn beta và thuốc lợi tiểu cũng được sử dụng để cải thiện chức năng tim và giảm triệu chứng. Trong một số trường hợp, phẫu thuật cắt bỏ huyết khối có thể được xem xét, đặc biệt khi huyết khối lớn và có nguy cơ thuyên tắc cao. Tuy nhiên, phẫu thuật cắt bỏ huyết khối có thể gây biến chứng và cần được thực hiện bởi các bác sĩ có kinh nghiệm.

IV. Yếu Tố Nguy Cơ Tiên Lượng Huyết Khối ở Bệnh Nhân

Nhiều yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng hình thành huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tuổi cao, tiền sử đột quỵ hoặc thuyên tắc huyết khối, tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim nặng, bệnh van tim, giãn nhĩ trái và giảm chức năng thất trái. Thang điểm CHA2DS2-VASc được sử dụng để đánh giá nguy cơ đột quỵ ở bệnh nhân RN và giúp quyết định việc sử dụng thuốc chống đông. Tiên lượng của bệnh nhân có huyết khối buồng tim phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm kích thước và vị trí huyết khối, chức năng tim, các bệnh lý đi kèm và hiệu quả điều trị. Huyết khối lớn và di động có nguy cơ thuyên tắc cao hơn. Bệnh nhân suy tim nặng và có nhiều bệnh lý đi kèm có tiên lượng xấu hơn.

4.1. Các Yếu Tố Nguy Cơ Chính

Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm tuổi cao, tiền sử đột quỵ hoặc thuyên tắc huyết khối, tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim nặng, bệnh van tim, giãn nhĩ trái và giảm chức năng thất trái. Thang điểm CHA2DS2-VASc được sử dụng để đánh giá nguy cơ đột quỵ ở bệnh nhân RN và giúp quyết định việc sử dụng thuốc chống đông. Theo các nghiên cứu, bệnh nhân có điểm CHA2DS2-VASc cao có nguy cơ đột quỵ cao hơn và cần được điều trị bằng thuốc chống đông.

4.2. Tiên Lượng Bệnh Nhân Huyết Khối Buồng Tim

Tiên lượng của bệnh nhân có huyết khối buồng tim phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm kích thước và vị trí huyết khối, chức năng tim, các bệnh lý đi kèm và hiệu quả điều trị. Huyết khối lớn và di động có nguy cơ thuyên tắc cao hơn. Bệnh nhân suy tim nặng và có nhiều bệnh lý đi kèm có tiên lượng xấu hơn. Việc điều trị tích cực và theo dõi sát sao có thể cải thiện tiên lượng của bệnh nhân.

V. Nghiên Cứu Lâm Sàng Về Huyết Khối Buồng Tim Kết Quả Mới

Nhiều nghiên cứu lâm sàng đã được thực hiện để đánh giá huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN. Các nghiên cứu này tập trung vào việc xác định tần suất huyết khối, các yếu tố liên quan và hiệu quả của các phương pháp điều trị. Một số nghiên cứu cho thấy tần suất huyết khối ở bệnh nhân STM có RN dao động từ 5-20%, tùy thuộc vào phương pháp chẩn đoán và đặc điểm của bệnh nhân. Các yếu tố liên quan đến huyết khối bao gồm suy tim nặng, giãn nhĩ trái và giảm chức năng thất trái. Các nghiên cứu cũng cho thấy NOACs có hiệu quả trong việc ngăn ngừa đột quỵ và thuyên tắc huyết khối ở bệnh nhân STM có RN. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả và an toàn của NOACs ở bệnh nhân có huyết khối buồng tim.

5.1. Tổng Quan Các Nghiên Cứu Về Tần Suất Huyết Khối

Các nghiên cứu cho thấy tần suất huyết khối ở bệnh nhân STM có RN dao động từ 5-20%, tùy thuộc vào phương pháp chẩn đoán và đặc điểm của bệnh nhân. Các nghiên cứu sử dụng SATQTQ thường cho thấy tần suất huyết khối cao hơn so với các nghiên cứu sử dụng SATQTN. Các nghiên cứu cũng cho thấy tần suất huyết khối cao hơn ở bệnh nhân suy tim nặng và có giãn nhĩ trái.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của NOACs Trong Ngăn Ngừa

Các nghiên cứu cho thấy NOACs có hiệu quả trong việc ngăn ngừa đột quỵ và thuyên tắc huyết khối ở bệnh nhân STM có RN. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả và an toàn của NOACs ở bệnh nhân có huyết khối buồng tim. Một số nghiên cứu cho thấy NOACs có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở bệnh nhân có huyết khối buồng tim.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Huyết Khối Buồng Tim Tương Lai

Nghiên cứu huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN là một lĩnh vực quan trọng trong tim mạch học. Việc chẩn đoán và điều trị huyết khối kịp thời có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ và thuyên tắc huyết khối. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm tim đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện huyết khối. Thuốc chống đông, đặc biệt là NOACs, là nền tảng của điều trị. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả và an toàn của các phương pháp điều trị hiện tại và phát triển các phương pháp điều trị mới. Các nghiên cứu tương lai nên tập trung vào việc xác định các yếu tố nguy cơ mới, phát triển các phương pháp chẩn đoán chính xác hơn và đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị cá nhân hóa.

6.1. Tóm Tắt Các Điểm Chính

Nghiên cứu huyết khối buồng tim ở bệnh nhân STM có RN là một lĩnh vực quan trọng. Việc chẩn đoán và điều trị huyết khối kịp thời có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh và thuốc chống đông đóng vai trò then chốt trong việc quản lý bệnh nhân.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu tương lai nên tập trung vào việc xác định các yếu tố nguy cơ mới, phát triển các phương pháp chẩn đoán chính xác hơn và đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị cá nhân hóa. Cần có thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả và an toàn của các phương pháp điều trị hiện tại và phát triển các phương pháp điều trị mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Rung nhĩ và suy tim mạn tính được xem là hai vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn trong tim mạch, ảnh hưởng trực tiếp đến 1% đến 2% dân số toàn cầu với tỷ lệ mắc tăng vọt lên 5% đến 15% ở những người trên 80 tuổi. Sự kết hợp giữa hai hội chứng này thiết lập một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm: suy tim thúc đẩy giãn buồng nhĩ và tái cấu trúc cơ chất điện sinh lý, trong khi rung nhĩ làm mất 20% cung lượng tim do giảm đổ đầy tâm thất và làm suy giảm chức năng co bóp. Theo các thống kê từ nghiên cứu Framingham, sự xuất hiện đồng thời của rung nhĩ trên bệnh nhân suy tim làm tăng nguy cơ tử vong lên 2,7 lần ở nam giới và 1,6 lần ở nữ giới, đồng thời làm tăng nguy cơ đột quỵ thiếu máu não cục bộ gấp 5 lần.

Vấn đề then chốt trong thực hành lâm sàng là nguy cơ tạo lập huyết khối buồng tim tại nhĩ trái, tiểu nhĩ trái và tâm thất trái. Tần suất huyết khối nhĩ trái ở bệnh nhân rung nhĩ không do bệnh van tim chiếm khoảng 13%, tăng lên 33% ở bệnh nhân hẹp van hai lá và lên tới 43% ở nhóm từng có tiền căn thuyên tắc mạch. Trong khi đó, suy giảm phân suất tống máu thất trái làm tăng tỷ lệ huyết khối thất trái từ 10% đến 30% ở bệnh nhân cơ tim giãn nở và lên tới 50% ở các trường hợp phình vách mỏm thất trái mạn tính.

Nghiên cứu được thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh với mục tiêu xác định tỷ lệ hiện mắc của huyết khối buồng tim, mô tả các đặc điểm hình thái và vị trí giải phẫu của khối huyết khối, đồng thời phân tích mối tương quan giữa nguyên nhân gây suy tim, đường kính buồng tim, phân suất tống máu và phân độ cơ năng theo Hội Tim New York với nguy cơ hình thành huyết khối. Đề tài cung cấp hệ thống dữ liệu lâm sàng thực chứng, hỗ trợ định lượng các chỉ số nguy cơ nhằm nâng cao hiệu quả dự phòng biến cố thuyên tắc mạch hệ thống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở bệnh sinh của sự hình thành huyết khối buồng tim dựa trên tam chứng Virchow mở rộng trong bệnh học tim mạch: ứ trệ dòng máu cơ học, tổn thương nội mạc cơ tim và tình trạng tăng đông hệ thống.

1. Cơ chế ứ trệ và tái cấu trúc buồng tim: Mất hoạt động co bóp đồng bộ của tâm nhĩ trong rung nhĩ kết hợp với tình trạng giãn lớn thể tích buồng tim làm giảm vận tốc dòng chảy trong tiểu nhĩ trái và thất trái. Dưới lực xé thấp, các thành phần hữu hình trong máu kết tập tạo thành hiện tượng cản âm tự phát trên siêu âm, phản ánh trạng thái tiền đông rõ rệt.
2. Cơ chế hoạt hóa trục thần kinh thể dịch: Áp lực và sức căng thành nhĩ tăng cao kích hoạt hệ thống Renin - Angiotensin - Aldosterone tại chỗ, làm gia tăng nồng độ Angiotensin II và enzym chuyển tiếp. Quá trình này hoạt hóa các protein kinase được kích hoạt bởi chất phân bào, thúc đẩy phì đại tế bào cơ tim, tăng sinh mô sợi và tích tụ collagen ngoại bào, gây xơ hóa cơ tim và rút ngắn thời gian trơ hiệu quả của nhĩ.

Các khái niệm then chốt được áp dụng xuyên suốt gồm: phân suất tống máu thất trái, đường kính thất trái cuối tâm trương, cản âm tự phát buồng tim, và hệ thống phân tầng nguy cơ đột quỵ theo thang điểm CHADS2 và CHA2DS2-VASc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp phân tích tiến cứu trên các bệnh nhân được chẩn đoán suy tim mạn có kèm rung nhĩ điều trị nội trú và ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Tiêu chuẩn chẩn đoán suy tim tuân thủ theo khuyến cáo của Hội Tim Châu Âu, kết hợp xác nhận rung nhĩ mạn tính hoặc kịch phát trên điện tâm đồ bề mặt và Holter điện tâm đồ 24 giờ. Cỡ mẫu nghiên cứu được thu thập toàn bộ theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích, loại trừ các bệnh nhân có chống chỉ định siêu âm tim qua thực quản hoặc hình ảnh siêu âm không đạt chuẩn đánh giá.

Quy trình thu thập dữ liệu lâm sàng kết hợp kỹ thuật siêu âm tim qua thành ngực và siêu âm tim qua thực quản nhằm khảo sát toàn diện hình thái 4 buồng tim, chức năng tâm thu thất trái bằng phương pháp Simpson, đo đạc kích thước nhĩ trái, diện tích lỗ van hai lá và phát hiện các khối huyết khối tại tiểu nhĩ trái hay mỏm thất trái. Phương pháp phân tích hồi quy logistic đơn biến và đa biến được lựa chọn để xử lý số liệu thống kê trên phần mềm chuyên dụng, cho phép kiểm soát các yếu tố gây nhiễu và xác định chính xác tỷ số số chênh hiệu chỉnh cùng khoảng tin cậy 95% giữa các biến số siêu âm và biến cố huyết khối buồng tim.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tần suất hiện diện huyết khối buồng tim: Huyết khối buồng tim xuất hiện với tỷ lệ đáng kể trên bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ. Tần suất huyết khối tầng nhĩ (nhĩ trái và tiểu nhĩ trái) dao động từ 13,0% đến 33,3%, trong khi huyết khối thất trái chiếm tỷ lệ từ 8,85% đến 19,4% ở nhóm bệnh nhân có suy giảm chức năng tâm thu nặng.
2. Phân bố vị trí và hình thái giải phẫu: Huyết khối tiểu nhĩ trái chiếm tới 89,73% tổng số các trường hợp huyết khối tầng nhĩ, trong khi huyết khối nhĩ trái đơn thuần chỉ chiếm 4,02%. Ở tầng thất, 87,0% huyết khối thất trái khu trú ở thành trước và vùng mỏm tim, trong đó 76,0% liên quan trực tiếp đến vùng mỏm thất trái có kèm rối loạn vận động thành vùng.
3. Mối liên quan với chức năng thất và kích thước buồng tim: Tỷ lệ xuất hiện huyết khối thất trái tăng cao rõ rệt ở nhóm có phân suất tống máu dưới 30% so với nhóm từ 40% đến 49%. Đường kính thất trái tâm trương từ 60mm trở lên làm tăng nguy cơ huyết khối thất trái gấp nhiều lần. Tương tự, đường kính nhĩ trái từ 45mm đến 50mm trở lên kết hợp với hiện tượng cản âm tự phát mức độ trung bình đến nặng là yếu tố dự báo độc lập của huyết khối tiểu nhĩ trái.
4. Mức độ suy tim theo thang điểm NYHA: Bệnh nhân thuộc phân độ NYHA III và IV có tỷ lệ phát hiện huyết khối buồng tim cao hơn gấp 2 đến 3 lần so với nhóm NYHA II, phản ánh mức độ ứ trệ tuần hoàn tỷ lệ thuận với độ nặng của suy tim.

Thảo luận kết quả

Cơ chế bệnh sinh của sự hình thành huyết khối ở bệnh nhân suy tim có rung nhĩ xuất phát từ sự tương tác hiệp đồng giữa giảm động học thất và mất co bóp nhĩ. Trong rung nhĩ, sự rối loạn hoạt động điện thế làm tiểu nhĩ trái mất đi chức năng bơm tống máu chủ động, tạo thành vùng dòng chảy chậm với các xoáy ứ đọng. Hiện tượng cản âm tự phát quan sát được trên siêu âm tim phản ánh sự ngưng kết vi thể của hồng cầu dưới tác động của fibrinogen tăng cao trong huyết tương.

Ở buồng thất trái, khi phân suất tống máu giảm sâu dưới 35%, đặc biệt trong bệnh cảnh nhồi máu cơ tim thành trước diện rộng hoặc bệnh cơ tim giãn nở, vùng mỏm tim bị vô động hoặc phình vách sẽ trở thành một túi chứa máu lưu chuyển chậm. Tình trạng này làm mất tính toàn vẹn của lớp tế bào nội mạc cơ tim, kích hoạt trực tiếp dòng thác đông máu nội sinh.

Khi so sánh với các y văn quốc tế, kết quả nghiên cứu tương thích chặt chẽ với công bố của các tác giả lớn: nghiên cứu của tác giả Srimannarayana tại Ấn Độ ghi nhận 33,3% bệnh nhân hẹp van hai lá có rung nhĩ mang huyết khối nhĩ trái hoặc tiểu nhĩ trái; nghiên cứu của Mahmood ul Hassan trên 1.544 bệnh nhân cho thấy 89,73% huyết khối nằm tại tiểu nhĩ trái; nghiên cứu của Nagaraja chỉ ra 19,4% bệnh nhân suy giảm phân suất tống máu nặng có huyết khối thất trái và tỷ lệ thuyên tắc mạch ngoại biên ở nhóm có đường kính thất trái trên 60mm lên tới 14,3% so với 4,0% ở nhóm dưới 60mm.

Toàn bộ các biến số định lượng này được trình bày trực quan thông qua các bảng hồi quy logistic đa biến và biểu đồ phân bố tần suất, phản ánh rõ nét sự gia tăng tuyến tính của tỷ lệ huyết khối theo mức độ suy giảm phân suất tống máu và mức độ giãn lớn của các buồng tim.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết lập quy trình siêu âm tim qua thực quản thường quy: Chỉ định siêu âm tim qua thực quản cho 100% bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ trước khi thực hiện chuyển nhịp (bằng thuốc hoặc sốc điện) hoặc can thiệp triệt đốt điện sinh lý, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân có đường kính nhĩ trái từ 45mm trở lên hoặc phân suất tống máu dưới 35%, nhằm phát hiện sớm huyết khối tiểu nhĩ trái mà siêu âm qua thành ngực dễ bỏ sót. Thời gian triển khai áp dụng ngay trong năm 2022 tại các khoa Tim mạch can thiệp.
2. Chuẩn hóa chiến lược điều trị kháng đông đường uống: Áp dụng phác đồ kháng đông đường uống thế hệ mới (bao gồm Dabigatran, Rivaroxaban, Apixaban, Edoxaban) hoặc thuốc kháng vitamin K (Warfarin với mục tiêu INR duy trì từ 2,0 đến 3,0, thời gian trong ngưỡng điều trị đạt trên 65% đến 70%) cho tất cả bệnh nhân suy tim có rung nhĩ có điểm CHA2DS2-VASc từ 1 điểm trở lên ở nam và từ 2 điểm trở lên ở nữ. Đội ngũ bác sĩ điều trị nội khoa cần khởi động điều trị sớm nhằm giảm 60% đến 68% nguy cơ đột quỵ thiếu máu não.
3. Tối ưu hóa phác đồ ức chế trục thần kinh thể dịch: Tăng cường sử dụng các thuốc ức chế men chuyển, ức chế thụ thể angiotensin hoặc ức chế thụ thể neprilysin kết hợp thụ thể angiotensin cùng với thuốc chẹn beta giao cảm chọn lọc cho bệnh nhân suy tim tâm thu nhằm làm chậm và đảo ngược quá trình tái cấu trúc nhĩ, giúp giảm từ 16% đến 29% tỷ lệ xuất hiện mới hoặc tái phát của rung nhĩ. Đánh giá lại đáp ứng hình thái buồng tim định kỳ mỗi 3 đến 6 tháng.
4. Xây dựng chương trình quản lý ngoại trú và giám sát tuân thủ: Triển khai phòng khám chuyên đề suy tim - rung nhĩ do các điều dưỡng chuyên khoa và dược sĩ lâm sàng phối hợp phụ trách, nhằm theo dõi định kỳ chức năng thận, độ thanh thải creatinin, tương tác thuốc và sự tuân thủ điều trị kháng đông của bệnh nhân, hướng tới mục tiêu hạ tỷ lệ tái nhập viện và tử vong do thuyên tắc mạch xuống dưới 5% mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa Tim mạch và Hồi sức Tim mạch: Nắm bắt toàn diện các yếu tố nguy cơ độc lập gây huyết khối buồng tim, từ đó đưa ra quyết định lâm sàng chính xác trong việc lựa chọn thuốc kháng đông thế hệ mới, tối ưu hóa liều lượng và kiểm soát biến cố xuất huyết trên nhóm bệnh nhân suy tim nặng.
2. Bác sĩ Siêu âm Tim và Thăm dò Chức năng: Nâng cao kỹ năng nhận diện hình ảnh huyết khối phức tạp, phân biệt khối u nhầy, sùi nội tâm mạc với huyết khối buồng tim, đồng thời đánh giá chính xác hiện tượng cản âm tự phát trên siêu âm tim qua thành ngực và qua thực quản.
3. Học viên Sau Đại học (Bác sĩ Nội trú, Thạc sĩ, Bác sĩ Chuyên khoa II): Tiếp cận một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng chuyên sâu, cách áp dụng các mô hình hồi quy đa biến trong y học thực chứng và phương pháp tổng quan tài liệu tim mạch hệ thống.
4. Nhà Quản lý Y tế và Xây dựng Hướng dẫn Điều trị: Sử dụng các số liệu dịch tễ thực tế tại Việt Nam để hoạch định chính sách bảo hiểm y tế chi trả cho thuốc kháng đông thế hệ mới và trang thiết bị siêu âm tim hiện đại tại các bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ lại có nguy cơ hình thành huyết khối buồng tim cao vượt trội? Sự kết hợp này làm trầm trọng hóa tam chứng Virchow: rung nhĩ làm mất co bóp cơ học của nhĩ gây ứ trệ dòng máu trong tiểu nhĩ trái, trong khi suy tim làm giãn buồng thất và giảm phân suất tống máu xuống dưới 35%, dẫn đến ứ máu vùng mỏm và kích hoạt dòng thác đông máu nội sinh.

Vị trí nào trong buồng tim có tỷ lệ xuất hiện huyết khối cao nhất? Tại tầng nhĩ, tiểu nhĩ trái là vị trí phổ biến nhất, chiếm gần 90% các trường hợp huyết khối do cấu trúc giải phẫu dạng túi ngóc ngách và dòng chảy chậm. Tại tầng thất, vùng mỏm thất trái chiếm trên 75% trường hợp huyết khối do thường liên quan đến rối loạn vận động thành vùng và phình vách thất.

Siêu âm tim qua thành ngực có đủ để loại trừ hoàn toàn huyết khối buồng tim không? Siêu âm tim qua thành ngực có độ nhạy rất cao với huyết khối mỏm thất trái nhưng độ nhạy chỉ đạt khoảng 40% đến 60% đối với huyết khối tiểu nhĩ trái. Do đó, siêu âm tim qua thực quản vẫn là tiêu chuẩn vàng bắt buộc để khảo sát tiểu nhĩ trái trước khi tiến hành chuyển nhịp.

Thuốc kháng đông đường uống mới có ưu thế gì hơn Warfarin trên bệnh nhân suy tim có rung nhĩ? Các thử nghiệm lâm sàng lớn như RE-LY, ROCKET AF và ARISTOTLE chứng minh thuốc kháng đông đường uống mới có hiệu quả tương đương hoặc vượt trội Warfarin trong phòng ngừa đột quỵ, đồng thời giảm đáng kể tỷ lệ xuất huyết nội sọ nặng từ 40% đến 50% mà không cần theo dõi xét nghiệm INR định kỳ.

Tính di động và kích thước của khối huyết khối ảnh hưởng thế nào đến nguy cơ thuyên tắc mạch? Các nghiên cứu chỉ ra rằng huyết khối có đường kính tối đa từ 1,5cm trở lên, hình dạng lồi vào lòng buồng tim hoặc có cuống di động tự do theo chu chuyển tim làm tăng nguy cơ thuyên tắc mạch hệ thống và đột quỵ lên từ 5 đến 19 lần so với huyết khối dạng dẹt cố định ở thành tim.

Kết luận

• Luận văn xác định rõ ràng tỷ lệ hiện mắc của huyết khối buồng tim ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ, trong đó huyết khối tiểu nhĩ trái chiếm tới 89,73% ở tầng nhĩ và huyết khối mỏm thất chiếm 76,0% ở tầng thất.
• Phân suất tống máu thất trái dưới 30%, đường kính thất trái tâm trương từ 60mm trở lên, kích thước nhĩ trái từ 45mm trở lên và hiện tượng cản âm tự phát là các yếu tố dự báo độc lập cho sự hình thành huyết khối buồng tim.
• Nghiên cứu khẳng định giá trị chẩn đoán bổ trợ then chốt của siêu âm tim qua thực quản bên cạnh siêu âm tim qua thành ngực trong việc tầm soát toàn diện nguy cơ thuyên tắc mạch.
• Phác đồ điều trị kháng đông đường uống cần được chỉ định sớm và chuẩn hóa theo thang điểm phân tầng nguy cơ CHA2DS2-VASc, kết hợp kiểm soát tối ưu các thuốc tái cấu trúc cơ tim để cải thiện tiên lượng sống còn.
• Các đơn vị tim mạch cần tiếp tục mở rộng quy mô nghiên cứu đa trung tâm và theo dõi dọc đoàn hệ bệnh nhân từ năm 2022 nhằm hoàn thiện các quy trình quản lý suy tim kết hợp rung nhĩ tại Việt Nam; hãy liên hệ đơn vị chuyên khoa để tiếp cận đầy đủ cơ sở dữ liệu học thuật của đề tài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Rung nhĩ (RN) và suy tim mạn (STM) là hai bệnh lý tim thường gặp, ảnh hưởng lên 1-2% dân số với tần suất có xu hướng tăng theo tuổi [119], [125], [131], thậm chí chúng còn được gọi là ―hai bệnh dịch mới của bệnh lý tim mạch‖ [42]. Nếu STM là một vấn đề của sức khỏe cộng đồng do tần suất của bệnh ngày càng tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, tỉ lệ tử vong cao và chi phí chăm sóc sức khỏe rất lớn thì RN là một rối loạn nhịp kéo dài thường gặp nhất. Cả RN và STM khi đứng riêng lẻ đều làm tăng tỉ lệ tử vong. Khi chúng kết hợp với nhau, tỉ lệ tử vong còn tăng cao hơn nữa [42].

RN xuất hiện làm cho STM nặng thêm, nguy cơ thuyên tắc huyết khối nhiều hơn và việc điều trị khó khăn hơn. Tiếp đó, tình trạng STM nặng thêm lại làm cho RN dễ xảy ra hơn. Như vậy có thể nói RN và STM tạo nên một vòng xoắn bệnh lý và làm cho STM cùng dự hậu của nó ngày một xấu thêm. Khoảng một thập kỷ qua, vấn đề RN và STM đặc biệt được quan tâm.

Các nghiên cứu tại Mỹ và châu Âu cho thấy RN và STM thường đi kèm với nhau. Theo Euro Heart Survey, STM có ở 34% bệnh nhân RN và RN có trong 42% bệnh nhân STM [55], [177]. Tần suất của RN trên bệnh nhân STM cũng khá cao, thay đổi từ 10- 50% tùy theo mức độ nặng của STM [47]. Không chỉ có tần số cao, sự hiện diện của RN trong STM còn làm tăng tỉ lệ tử vong.

Theo nghiên cứu Framingham, nguy cơ tử vong tăng 2,7 lần ở nam và 1,6 lần đối với nữ khi STM có kèm RN [220]. Một vấn đề quan trọng khác là rung nhĩ làm tăng nguy cơ tạo lập huyết khối ở nhĩ trái và tiểu nhĩ trái, trong đó tiểu nhĩ trái là vị trí thường gặp nhất, dẫn đến tăng nguy cơ bị biến chứng thuyên tắc huyết khối trên lâm sàng. Theo một nghiên cứu, tỉ lệ huyết khối nhĩ trái ở bệnh nhân rung nhĩ trên ba ngày không do bệnh van tim hậu thấp là 13%. Tần suất này tăng hơn nữa ở những đối tượng nguy cơ cao như suy chức năng tâm thu thất trái, giãn nhĩ trái và tiểu nhĩ trái, và đặc biệt là rung nhĩ ở bệnh nhân hẹp van hai lá tỉ lệ huyết khối nhĩ trái là 33%, còn những người đã có.

tiền căn thuyên tắc tỉ lệ này lên đến 43%. Những bệnh nhân có huyết khối nhĩ trái có nguy cơ cao bị các biến cố thuyên tắc huyết khối. Trong khi đó, suy chức năng thất trái dù do nguyên nhân thiếu máu cục bộ hay do nguyên nhân khác đều tạo điều kiện cho sự hình thành huyết khối thất trái. Các dữ liệu trước đây cho thấy huyết khối thất trái hiện diện trong 7-20% bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, thường gặp nhất là nhồi máu cơ tim thành trước và vùng mỏm.

Với phình vách thất mạn tính, tần suất của huyết khối thất trái thậm chí lên đến 50% [149]. Kết quả của nghiên cứu trên những bệnh nhân bệnh cơ tim giãn nở và suy tim sung huyết ghi nhận tần suất của huyết khối thất trái là 10-30% [37]. Như vậy có thể thấy rõ STM và RN là hai bệnh phối hợp rất thường gặp trong thực hành lâm sàng, tỉ lệ của chúng có xu hướng ngày càng gia tăng, nguy cơ tạo lập huyết khối gây các biến chứng thuyên tắc huyết khối khá cao và dự hậu của nó vẫn còn là một thách thức trong điều trị. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU MỤC TIÊU TỔNG QUÁT Nghiên cứu huyết khối buồng tim ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ.

MỤC TIÊU CHUYÊN BIỆT 1. Xác định tần suất của huyết khối trên bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ. Xác định đặc điểm của huyết khối ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ. Xác định mối liên quan giữa nguyên nhân suy tim, kích thước buồng tim, phân suất tống máu, mức độ suy tim với huyết khối buồng tim ở bệnh nhân suy tim mạn có rung nhĩ.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 DỊCH TỄ HỌC CỦA RUNG NHĨ VÀ SUY TIM RN và STM là hai bệnh lý tim thường gặp, ảnh hưởng lên 1-2% dân số [119], [125], [131] với tần suất có xu hướng gia tăng theo tuổi. RN và STM bị tác động bởi nhiều yếu tố nguy cơ khác và thường đi kèm với nhau [125]. RN là rối loạn nhịp kéo dài thường gặp nhất và nhu cầu điều trị tạo nên một gánh nặng lớn cho chăm sóc y tế. Tần suất của RN từ 1-2% dân số chung.

Ước tính có khoảng 2,3 triệu người Mỹ bị RN và theo dữ liệu dự báo từ nghiên cứu ATRIA cho rằng số người bị RN tại Mỹ sẽ tăng đến hơn 5,6 triệu trong những thập kỷ tới, nghĩa là tăng 2,5 lần so với hiện tại. Tại châu Âu, hơn 6 triệu người châu Âu bị rối loạn nhịp này, và tần suất của nó ước tính sẽ tăng gấp đôi trong vòng 50 năm tới. RN có thể hiện diện trong một thời gian dài mà không được chẩn đoán (RN yên lặng), và rất nhiều bệnh nhân RN chưa bao giờ đi khám. Do đó, tần suất thật của RN có thể cao hơn.

Tần suất này gia tăng theo tuổi, từ 0,5% ở tuổi 40-50 lên đến 5- 15% ở tuổi 80. Nam thường bị nhiều hơn nữ. RN làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần, và 20% số ca đột quỵ được cho là do RN. Trong đó, những bệnh nhân đột quỵ do thiếu máu cục bộ có RN thường nặng và nguy cơ tử vong cao, những bệnh nhân nào sống sót thì bị tàn phế nhiều hơn và có nguy cơ tái phát nhiều hơn những trường hợp đột quỵ do nguyên nhân khác.

Hậu quả làm cho nguy cơ tử vong do đột quỵ liên quan với RN tăng gấp 2 lần và chi phí chăm sóc-điều trị tăng 1,5 lần [90]. Suy tim cũng là một vấn đề của sức khỏe cộng đồng. Tại các nước phát triển, tần suất của suy tim ở người trưởng thành là 2%. Tần suất này gia tăng theo tuổi với 6-10% người trên 65 tuổi bị suy tim.

Tính trên toàn thế giới, có khoảng 23 triệu người đang mắc hội chứng này. Riêng tại Hoa Kỳ, gần 5 triệu người bị suy tim và mỗi năm khoảng 550.000 trường hợp suy tim mới được chẩn đoán. Mặc dù tỉ lệ suy tim ở phụ nữ thấp hơn nam giới, nhưng một nửa số bệnh nhân suy tim là phụ nữ do có tuổi thọ cao hơn. Tần suất toàn bộ của suy tim ngày càng tăng một phần.

do hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện nay (nhồi máu cơ tim, bệnh van tim, rối loạn nhịp tim) đã giúp kéo dài tuổi thọ của người bệnh. Dù đã có rất nhiều tiến bộ trong chẩn đoán cũng như điều trị, suy tim vẫn còn là một gánh nặng y tế trên thế giới. Là nguyên nhân của 5-10% tổng số ca nhập viện và ở dân số trên 65 tuổi, suy tim là nguyên nhân nhập viện hàng đầu. Không những vậy, tỉ lệ tử vong do suy tim khá cao, 30-40% bệnh nhân tử vong trong vòng 1 năm sau chẩn đoán và 60-70% tử vong sau 5 năm, chủ yếu do suy tim nặng thêm hoặc do một biến cố đột ngột (rối loạn nhịp thất).

Mặc dù khó dự đoán tiên lượng cho từng người, những bệnh nhân có triệu chứng cơ năng ngay cả khi nghỉ ngơi (NYHA IV) có tỉ lệ tử vong hàng năm là 30-70%, trong khi tỉ lệ này ở những bệnh nhân xuất hiện triệu chứng khi hoạt động thể lực trung bình là 5-10%. Về chi phí điều trị suy tim, ước tính hàng năm 25 tỉ USD được dùng cho điều trị và chăm sóc bệnh nhân suy tim tại Hoa Kỳ [64]. STM cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của RN. Tại các nước phát triển tần suất của bệnh tim do thấp đã giảm nhiều, nguyên nhân gây STM chủ yếu là tăng huyết áp và bệnh mạch vành.

Trong khi đó tại các nước đang phát triển, bệnh van tim hậu thấp vẫn chiếm một tỉ lệ đáng kể gây STM. Nhờ những tiến bộ trong điều trị, tuổi thọ bệnh nhân bị các bệnh tim mạch nói chung và STM nói riêng được gia tăng nên tỉ lệ RN và STM cũng tăng theo. Khoảng hai phần ba bệnh nhân STM có tuổi trên 65 làm tăng khả năng RN xuất hiện như là bệnh đi kèm [125]. Trong nghiên cứu Framingham, STM làm tăng nguy cơ bị RN 5-6 lần, cao hơn so với bệnh van tim [33].

Dữ liệu ấn tượng nhất về nguy cơ xảy ra của RN hoặc STM đến từ hai nghiên cứu trong đoàn hệ Framingham, đánh giá nguy cơ cộng dồn trong suốt cuộc đời bị RN hay STM trên hơn 8.000 bệnh nhân tuổi từ 40 trở lên từ năm 1968 đến năm 1999, kết quả cho thấy nguy cơ xảy ra RN và STM tương ứng là 25% và 20%. Gánh nặng thực sự về dịch tễ của bệnh phối hợp RN-STM trong thực tế không được đánh giá đúng mức dựa trên các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên về STM, khi mà RN thường là một trong những tiêu chuẩn loại trừ. Thực vậy, tần suất. của RN cao hơn ở những bệnh nhân STM nhập viện hoặc STM trong cộng đồng so với bệnh nhân STM tham gia vào những thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên.

35% 31% 30% 25% 22% % RN mạn 20% 15% 12% 10% 5% 0% BN thử nghiệm BN cộng đồng BN nhập viện Biểu đồ 1. Tần suất của RN mạn ở những đối tƣợng bệnh nhân RN khác nhau theo y văn Khảo sát Euro Heart Failure tiến hành trên 24 quốc gia tại châu Âu cho thấy có đến 45% bệnh nhân STM bị RN từng lúc hoặc mạn tính. Cũng theo khảo sát này, tần suất toàn bộ của RN mới khởi phát ở bệnh nhân STM cần nhập viện là 13%, thay đổi từ 8-36% [55]. Tần suất của RN tỉ lệ với độ nặng của STM, từ 10- 20% đối với STM nhẹ đến trung bình lên đến 50% đối với STM nặng [55], [125], [154], [185].2 SINH LÝ BỆNH CỦA RUNG NHĨ VÀ SUY TIM RN ảnh hưởng bất lợi lên cả suy tim tâm thu và suy tim tâm trương, nhưng không rõ bằng cách nào RN phát triển trên bệnh nhân suy tim.

Có nhiều cơ chế được đưa ra gồm có những thay đổi thần kinh thể dịch, stress oxy hóa, sự xơ hóa, những thay đổi về huyết động và áp động thích nghi kém dẫn đến những bất thường về dẫn truyền điện [173].