CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI MUA HÀNG VÀ CHUỖI CUNG ỨNG NGẮN 1. Tổng quan về hành vi mua hàng 1. Khái niệm về hành vi mua của khách hàng Hành vi mua của khách hàng (người tiêu dùng) là toàn bộ những hoạt động liên quan trực tiếp đến quá trình tìm kiếm, thu thập, sở hữu, tiêu dùng và loại bỏ sản phẩm; trong đó khách hàng (người tiêu dùng) là: - Người mua sắm và tiêu dùng sản phẩm… - Người cuối cùng tiêu dùng sản phẩm do quá trình sản xuất tạo ra… - Người dùng sản phẩm để thỏa mãn nhu cầu của bản thân và các cá nhân khác - Người đánh giá chính xác nhất giá trị sử dụng của sản phẩm - Người dần làm mất đi giá trị tiêu dùng của sản phẩm 1. Mô hình hành vi người tiêu dùng a.
Mô hình hành vi mua hàng của khách hàng cá nhân Hình 1: Mô hình hành vi mua hàng của khách hàng cá nhân Khách hàng cá nhân là các khách hàng mua sắm, sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ ở cấp độ cá nhân hoặc hộ gia đình, không phải là doanh nghiệp hoặc tổ chức lớn. Các sản phẩm hoặc dịch vụ được cung cấp cho khách hàng cá 11 about:blank 11/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain nhân thường có tính cá nhân hóa và được giải quyết theo từng cá nhân khách hàng. Hành vi mua hàng của khách hàng cá nhân được quyết định bởi các nhân tố kích thích cũng như “Hộp đen ý” thức của chính người tiêu dùng. Đầu tiên, khách hàng bị tác động bởi các nhân tố Marketing: sản phẩm, giá cả, phân phối, xúc tiến; và các nhân tố môi trường: kinh tế, KHKT, văn hóa, chính trị/ luật pháp,cạnh tranh để xác định được nhu cầu mua hàng của bản thân.
Tiếp đó, khách hàng sẽ dựa trên “hộp đen ý thức” của bản thân, so sánh sự phù hợp của sản phẩm với các đặc tính của mình để đưa ra quyết định mua sản phẩm là có hoặc không. Vì số lượng sản phẩm nhỏ lẻ cũng như khách hàng đưa ra quyết định mua thường là ngẫu hứng nên quyết định mua hàng xảy ra trong thời gian ngắn. Mô hình hành vi mua hàng của khách hàng tổ chức Hình 2: Mô hình hành vi mua hàng của khách hàng tổ chức Khách hàng tổ chức thường là các doanh nghiệp, tổ chức, bệnh viện, trường học có nhu cầu sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ của một tổ chức kinh doanh để phục vụ mục đích của mình. Với quy mô đơn hàng lớn và có giá trị cao nên quyết định mua hàng của khách hàng tổ chức thường mất thời gian và khó khăn hơn khách hàng cá nhân.
12 about:blank 12/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain Hành vi mua hàng của khách hàng tổ chức thường bị tác động bởi các kích thích chủ quan và khách quan. Các yếu tố kích thích chủ quan bao gồm sản phẩm hấp dẫn, giá cả hợp lý, kênh phân phối tiện lợi và truyền thông marketing hiệu quả. Các yếu tố kích thích khách quan bao gồm kinh tế, chính trị, công nghệ, tự nhiên, xã hội, cạnh tranh. Chúng có thể thay đổi nhu cầu của khách hàng, tác động đến chiến lược kinh doanh và marketing, và có thể thúc đẩy hoặc ngăn cản quá trình mua bán và phát triển sản phẩm.
Tất cả các yếu tố trên đều cần phải được đạt được một mức tối ưu để ảnh hưởng tích cực đến hành vi mua hàng của khách hàng tổ chức. Một yếu tố quyết định quan trọng không kém đến hành vi mua hàng của tổ chức đó là “Hộp đen hành vi mua của tổ chức”. Tổ chức cần phải có kế hoạch mua, được sự đồng thuận của tất cả cá nhân trong tổ chức trong quá trình ra quyết định và được tác động bởi các yếu tố khác thuộc về tổ chức. Cuối cùng tổ chức mới đưa ra hành vi mua hàng bằng việc chọn sản phẩm, nhà cung cấp, số lượng, dịch vụ,.
sau khi có quyết định chính thức của toàn thể tổ chức. Các yếu tố ảnh hưởng tới hành vi mua hàng của người tiêu dùng Hành vi người tiêu dùng chịu tác động của một loạt các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài và đặc điểm của chính người tiêu dùng. Dưới đây là 1 số nhân tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng. Nhân tố Marketing Sản phẩm: Sản phẩm là yếu tố quan trọng để thu hút khách hàng.
Đặc tính của sản phẩm có thể làm cho người tiêu dùng quyết định mua hoặc không mua sản phẩm. Sản phẩm tốt có thể tăng độ tin cậy của khách hàng, còn sản phẩm kém chất lượng có thể khiến khách hàng không hài lòng và chuyển sang sản phẩm của đối thủ cạnh tranh. Giá cả: Giá cả cũng là một yếu tố quan trọng để người tiêu dùng quyết định mua sản phẩm hay không. Giá rẻ có thể thu hút khách hàng, nhưng quá rẻ sẽ làm 13 about:blank 13/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain giảm giá trị sản phẩm và tăng nguy cơ sản phẩm được xem như sản phẩm thấp cấp.
Phân phối: Phân phối là quá trình đưa sản phẩm của bạn đến cho khách hàng. Một chiến lược phân phối tốt có thể tăng cơ hội tiếp cận với khách hàng và tăng tỷ lệ mua hàng. Tuy nhiên, nếu sản phẩm không đến tay khách hàng đúng thời điểm hoặc không có ở địa điểm thuận tiện, khách hàng có thể sẽ lựa chọn các sản phẩm khác. Xúc tiến: Các chiến lược xúc tiến như quảng cáo, truyền thông và khuyến mại có thể giúp tăng độ nhận biết về sản phẩm và tăng sự quan tâm của người tiêu dùng.
Một chiến lược xúc tiến tốt có thể tạo sự quan tâm đến sản phẩm và tăng doanh số bán hàng. Nhân tố môi trường Kinh tế: Nền kinh tế ổn định và thu nhập của người tiêu dùng tăng có thể làm tăng sức mua của họ. Người tiêu dùng có thể mua hàng hóa cao cấp hơn hoặc mua hàng hóa trong số lượng lớn hơn khi có thu nhập tăng. Ngược lại, khi kinh tế suy thoái, người tiêu dùng có thể giảm chi tiêu và tìm kiếm sản phẩm giá rẻ hơn.
Khoa học kỹ thuật: Công nghệ phát triển sẽ đem lại các sản phẩm mới và tiện lợi hơn cho người tiêu dùng. Khoa học kĩ thuật càng tiên tiến, người tiêu dùng càng đòi hỏi những sản phẩm có chất lượng cao, chiếm ưu thế về hiệu suất và tính tiện lợi. Văn hóa: Những giá trị và quan niệm văn hóa có thể ảnh hưởng đến sự lựa chọn sản phẩm của người tiêu dùng. Ví dụ như, trong một số nền văn hóa, việc mua hàng hóa của các thương hiệu lớn có thể được coi là thước đo của thành công và địa vị xã hội.
Chính trị/Luật pháp: Những quy định pháp lý và các chính sách công cộng, ví dụ như chương trình khuyến khích tiêu dùng hàng nội địa, thuế nhập khẩu hay thuế tiêu dùng có thể làm thay đổi lựa chọn của người tiêu dùng. 14 about:blank 14/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain about:blank 15/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain marketing cần thường xuyên chú ý đến các xu hướng thay đổi của thu nhập cá nhân, tiết kiệm và lãi suất. Tổng quan về chuỗi cung ứng ngắn 1. Tổng quan về chuỗi cung ứng a.
Khái niệm về chuỗi cung ứng Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các thành phần tham gia, một cách trực tiếp hay gián tiếp, trong việc đáp ứng nhu cầu khách hàng. Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất (manufacturer) và các nhà cung cấp (suppliers) mà còn gồm các nhà vận chuyển (transporters), kho hàng (warehouses), bán buôn (wholesalers)/phân phối (distributors), bán lẻ (retailers) và chính khách hàng (customers) Trong phạm vi một tổ chức, chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các chức năng liên quan tới việc tiếp nhận và đáp ứng nhu cầu khách hàng, bao gồm nhưng không giới hạn bởi các chức năng: phát triển sản phẩm mới, marketing, sản xuất, phân phối, tài chính và dịch vụ khách hàng. Thành phần tham gia Một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh được xây dựng từ nhiều bộ phận khác nhau. Tất cả những bộ phận đó hoạt động cùng nhau để đưa sản phẩm từ nhà cung cấp nguyên liệu thô đến khách hàng cuối cùng.
Cụ thể, một chuỗi cung ứng gồm có 5 thành phần cơ bản: nhà cung cấp nguyên liệu thô, nhà sản xuất, nhà phân phối, đại lý bán lẻ và khách hàng. 16 about:blank 16/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain Hình 3: Các thành phần tham gia chuỗi cung ứng Nhà cung cấp nguyên liệu: Đây là đơn vị cung cấp nguyên liệu thô để sản xuất sản phẩm hoàn thiện. Nhà cung cấp nguyên liệu thô đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng, vì không có nguyên liệu thô thì không thể sản xuất được sản phẩm cuối cùng. Nhà sản xuất: Nhà sản xuất là đơn vị sản xuất sản phẩm hoàn thiện từ nguyên liệu thô được cung cấp bởi nhà cung cấp nguyên liệu thô.
Nhà sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi nguyên liệu thô thành sản phẩm hoàn thiện. Nhà phân phối: Sau khi sản phẩm hoàn thiện được sản xuất, nhà phân phối sẽ đảm nhận việc phân phối sản phẩm này đến các đại lý bán lẻ. Nhà phân phối đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự liên kết giữa nhà sản xuất và đại lý bán lẻ. Đại lý bán lẻ: Đây là đơn vị bán sản phẩm hoàn thiện đến khách hàng cuối cùng.
Đại lý bán lẻ sẽ mua sản phẩm từ nhà phân phối hoặc nhà sản xuất và bán lẻ cho từng khách hàng. Các đại lý bán lẻ bao gồm các cửa hàng tiện lợi, siêu thị và tạp hóa. 17 about:blank 17/84 5/4/24, 10:59 AM BAO CAO -NCKH short food supply chain Khách hàng: Đây là người cuối cùng sử dụng sản phẩm hoàn thiện. Khách hàng có thể mua sản phẩm trực tiếp từ đại lý bán lẻ hoặc qua các kênh bán hàng khác như trực tuyến hoặc trực tiếp từ nhà sản xuất nếu sản phẩm được bán trực tiếp.
Khái niệm và đặc trưng của chuỗi cung ứng ngắn a. Khái niệm về đặc trưng của chuỗi cung ứng ngắn Chuỗi cung ứng ngắn (Short supply chain) là một chuỗi cung ứng với đặc trưng là giảm thiểu tối đa các thành viên tham gia trong chuỗi cung ứng với các đặc trưng chủ yếu là: Khoảng cách về mặt địa lý, được đo bằng khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng; số lượng các đơn vị trung gian tham gia chuỗi cung ứng; sự kết nối, tương tác giữa người tiêu dùng và người sản xuất.