Luận văn tốt nghiệp: Nghiên cứu dịch tiếng Anh sang tiếng Việt cho tóm tắt bài báo khoa học

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu về dịch thuật tiếng Anh-Việt của tóm tắt bài báo khoa học, phân tích và đánh giá hiệu quả dịch thuật.

• Tác giả: Phạm Thị Nghĩa
• Người hướng dẫn: ThS. Bùi Thị Mai Anh
• Trường học: Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên Cứu Dịch Tiếng Anh Sang Tiếng Việt Cho Tóm Tắt Bài Báo Khoa Học
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• 1. PART A – INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Aims of the study
• 1.4. Research questions
• 1.5. Methods of the study
• 1.6. Organization of the study
• 2. PART B - DEVELOPMENT
• 2.1. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1.1. Definition of Translation
• 2.1.2. Translation procedures and strategies
• 2.1.3. Definitions of technical translation
• 2.1.4. Translation method of technical terms
• 2.1.5. Translation of Neologisms
• 2.1.5.1. Definition of Neologisms
• 2.1.5.2. Types of Neologisms and the translation
• 2.1.5.2.1. Old words with new senses
• 2.1.5.2.2. Derived words
• 2.1.5.2.3. Acronyms
• 2.1.6. The translation of non-equivalence at word level
• 2.1.6.1. Definition and common problems of non-equivalence at word level
• 2.1.6.2. The SL concept is not lexicalized in the TL
• 2.1.6.3. The SL is semantically complex
• 2.2. CHAPTER II: TERMINOLOGIES IN THE TRANSLATION OF SELECTED JOURNAL ARTICLE ABSTRACTS
• 2.2.1. Classification of terminology in the translation of select journal-article abstract
• 2.2.2. One-word terms and Neologisms
• 2.2.3. One-word terms in the form of verb
• 2.2.4. One-word terms in the form of noun
• 2.3. CHAPTER III: SOME STRATEGIES IN THE TRANSLATION OF THE SELECTED JOURNAL-ARTICLE ABSTRACTS
• 2.3.1. Implications of the study
• 2.3.2. Limitations of the study
• 2.3.3. Suggestions for further study
• 3. PART C – CONCLUSION

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu dịch tiếng Anh sang tiếng Việt cho tóm tắt bài báo khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các ngôn ngữ và văn hóa khác nhau. Dịch thuật không chỉ đơn thuần là việc chuyển đổi từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà còn là một hoạt động giao tiếp phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về ngữ nghĩa và ngữ cảnh. Tóm tắt bài báo khoa học thường chứa đựng những thuật ngữ chuyên ngành, do đó, việc dịch chính xác các thuật ngữ này là rất cần thiết. Nghiên cứu này nhằm mục đích phân tích các phương pháp dịch thuật và chiến lược dịch thuật được sử dụng trong việc dịch tóm tắt bài báo khoa học từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

1.1. Tầm quan trọng của dịch thuật

Dịch thuật có vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông tin và kiến thức giữa các nền văn hóa khác nhau. Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc hiểu và sử dụng các tài liệu khoa học từ các ngôn ngữ khác nhau là rất cần thiết. Dịch thuật không chỉ giúp người đọc tiếp cận thông tin mà còn tạo điều kiện cho việc trao đổi học thuật và nghiên cứu. Việc dịch tóm tắt bài báo khoa học từ tiếng Anh sang tiếng Việt không chỉ đơn thuần là chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là việc truyền tải ý nghĩa và ngữ cảnh của bài báo, giúp người đọc hiểu rõ hơn về nội dung và kết quả nghiên cứu.

II. Các phương pháp dịch thuật

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có nhiều phương pháp dịch thuật khác nhau được áp dụng trong việc dịch tóm tắt bài báo khoa học. Các phương pháp này bao gồm phiên dịch, dịch tự động, và dịch thủ công. Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Dịch tự động có thể tiết kiệm thời gian nhưng thường không đảm bảo độ chính xác cao, đặc biệt là với các thuật ngữ chuyên ngành. Ngược lại, dịch thủ công mặc dù tốn thời gian hơn nhưng lại cho kết quả chính xác và phù hợp hơn với ngữ cảnh. Việc lựa chọn phương pháp dịch phù hợp phụ thuộc vào mục đích và đối tượng người đọc.

2.1. Chiến lược dịch thuật

Chiến lược dịch thuật là một phần quan trọng trong quá trình dịch. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chiến lược như dịch nghĩa, dịch theo ngữ cảnh, và dịch thuật ngữ thường được sử dụng. Dịch nghĩa giúp đảm bảo rằng ý nghĩa của văn bản gốc được truyền tải một cách chính xác. Dịch theo ngữ cảnh giúp người dịch hiểu rõ hơn về ngữ cảnh và mục đích của bài báo, từ đó đưa ra quyết định dịch phù hợp. Cuối cùng, việc dịch thuật ngữ là rất quan trọng, vì các thuật ngữ chuyên ngành thường không có tương đương trực tiếp trong tiếng Việt.

III. Đánh giá chất lượng dịch

Chất lượng dịch là một yếu tố quan trọng trong nghiên cứu này. Đánh giá chất lượng dịch không chỉ dựa trên độ chính xác mà còn dựa trên tính tự nhiên và khả năng hiểu của văn bản dịch. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật có thể nâng cao chất lượng dịch. Tuy nhiên, sự can thiệp của con người vẫn là yếu tố quyết định trong việc đảm bảo rằng bản dịch không chỉ chính xác mà còn phù hợp với ngữ cảnh văn hóa của người đọc. Chất lượng dịch có thể được cải thiện thông qua việc đào tạo và nâng cao kỹ năng dịch cho các dịch giả.

3.1. Ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc đào tạo các dịch giả và biên dịch viên. Việc hiểu rõ các phương pháp và chiến lược dịch thuật sẽ giúp các dịch giả nâng cao kỹ năng của mình, từ đó cải thiện chất lượng dịch. Hơn nữa, nghiên cứu cũng cung cấp những gợi ý cho việc phát triển các công cụ hỗ trợ dịch thuật, giúp cho quá trình dịch trở nên hiệu quả hơn. Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch thuật trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG ------------------------------- ISO 9001:2015 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: NGÔN NGỮ ANH Sinh viên :Phạm Thị Nghĩa Giảng viên hướng dẫn: ThS. Bùi Thị Mai Anh HẢI PHÒNG - 2019 1 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG ----------------------------------- A STUDY OF ENGLISH – VIETNAMESE TRANSLATION OF JOURNAL ARTICLE ABSTRACTS KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: NGÔN NGỮ ANH Sinh viên :Phạm Thị Nghĩa Giảng viên hướng dẫn:ThS. Bùi Thị Mai Anh HẢI PHÒNG - 2019 2 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG -------------------------------------- NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Phạm Thị Nghĩa Mã SV: 1312751029 Lớp: NA1701 Ngành: Ngôn Ngữ Anh Tên đề tài: A study of English – Vietnamese translation of journal article abstracts 3 Luan van NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI 1. Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp ( về lý luận, thực tiễn, các số liệu cần tính toán và các bản vẽ).

Các số liệu cần thiết để thiết kế, tính toán. Địa điểm thực tập tốt nghiệp. 4 Luan van CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Người hướng dẫn thứ nhất: Họ và tên: Bùi Thị Mai Anh Học hàm, học vị: Thạc Sĩ Cơ quan công tác: Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng Nội dung hướng dẫn: A study of English – Vietnamese translation of journal article abtracts Người hướng dẫn thứ hai: Họ và tên:. Học hàm, học vị:.

Nội dung hướng dẫn:. Đề tài tốt nghiệp được giao ngày tháng năm Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày tháng năm Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN Đã giao nhiệm vụ ĐTTN Sinh viên Người hướng dẫn Phạm Thị Nghĩa Bùi Thị Mai Anh Hải Phòng, ngày .năm 2019 Hiệu trưởng GS.NGƯT Trần Hữu Nghị 5 Luan van PHẦN NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN 1. Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp: ……………………………………………………………………………. Đánh giá chất lượng của khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…): …………………………………………………………………………….

Cho điểm của cán bộ hướng dẫn (ghi bằng cả số và chữ): ……………………………………………………………………………. Hải Phòng, ngày … tháng … năm Cán bộ hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ tên) 6 Luan van ACKNOWLEDGEMENTS I would like to give my sincere thanks those who have taken part in my research and those who have given their support and encouragement during the time I have conducted this study. First of all, I would like express my special thanks to my supervisor Bui Thi Mai Anh, M. for her careful reading, critical and useful comments and continental guidance and patience throughout my thesis.

Her contribution plays an important role in the completion of my study. Without her guidance I wouldn’t have successfully completed my study. Secondly, I wish to thank the whole English department staff of HaiPhong Private University for their useful lectures and advice. Lastly, I also would like to thank my family and friends for their encouragement and precious time during my study.

7 Luan van LIST OF ABBREVIATIONS SL: Source language TL: Target language ST: Source text TT: Target text 8 Luan van TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. i LIST OF ABBREVIATIONS. ii LIST OF TABLES. iii PART A – INTRODUCTION.

Rationale of the study. Scope of the study. Aims of the study. Methods of the study.

Organization of the study. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND. Definition of Translation. Translation procedures and strategies.

Shifts or transposition. Definitions of technical translation. Translation method of technical terms. Translation of Neologism .1 Definition of Neologism.

Types of Neologisms and the translation. Old words with new senses. The translation of non-equivalence at word level. Definition and common problems of non- equivalence at word level.

The SL concept is not lexicalized in the TL. The SL is semantically complex. Differences in form. Strategies for non-equivalence by professional translators.

Loan word without an explanation. Definition of terminology. Creation of terminology. The distinction between terms and words.

CHAPTER II: TERMINOLOGIES IN THE TRANSLATION OF SELECTED JOURNAL ARTICLE ABSTRACTS. Classification of terminology in the translation of select journal-article abstract. One-word terms and Neologisms. One-word terms in the form of verb.

One-word terms in the form of noun. CHAPTER III: SOME STRATEGIES IN THE TRANSLATION OF THE SELECTED JOURNAL-ARTICLE ABSTRACTS. Implications of the study. Limitations of the study.

Suggestions for further study. 11 Luan van PART A - INTRODUCTION 1. Rationale of the study Translation nowadays plays a more and more important role as a bridge shortening the gaps between two or more languages. Whether for daily interaction to entertainment or academic purposes, it is undeniable that bi-lingual text/speech is essential.

As an introduction and vital part of a research article, journal-article abstract and its translation and the translation of scientific texts in general is a guide to academic readers before the articles themselves. However, the study of this kind of translation is still limited to individual researches. Moreover, in an introductory summary as abstract, many of the concepts, or in other words, terminology cannot be fully explained; therefore, a study into how the translators deal with this matter would be worth looking at. This present study has made an attempt to study English-Vietnamese translation of journal-article abstracts which embraces its most important aspects, namely, the translation method of the terminology.

The study starts with some related concepts in translation to lay the foundation for the research, particularly, the translation methods, procedures and equivalence are of great importance. Then, in the main part, the study comes to investigate the translation of selected journal-article abstracts with focus on their terminology and translation strategies. The main part deals with the strategies of the translation of scientific texts in general and journal-article abstracts in particular. For these listed reasons, the study is focused to study English-Vietnamese translation of journal-article abstracts for this final graduation thesis with the expectation of that the study can contribute to translation theory in general view and translation of journal-article abstracts in particular.

Scope of the study 12 Luan van The study is limited to the revisit of theories of translation, especially those of scientific texts and the application of them to look at the translation of journal- article abstracts. Four abstracts are collected to support for the research. More specially, the study focuses on terminology translation; the equivalence archieved and the process employed in translation of journal-article abstracts. The equivalence for terminology examined in this paper is limited to word level only.

Aims of the study The study is aimed at: - Revisiting translation study, especially translation theory of scientific text and terminology to avoid the confuse at meaning of terms on word level only. - Looking at the procedure and equivalence of terminology translation of terminology of the chosen journal-article abstracts from English into Vietnamese. - Providing some suggestions for translating term in journal-article abstract to achieve an accurate, unambiguous translation based on the results of the study. Research questions The objectives above will be achieved through answering the following questions: - What are the common types of equivalence used in the translation of the chosen journal-article abstracts? - What are the strategies employed to achieve these types of equivalence? 5.

Methods of the study In order to achieve the goal of the study, the main method is quantitative data analysis. The source of data is documented gathered then analyzed to ensure both qualitative and quantitive properties of the study. Data is categorized into patterns as the primary basis for organizing and reporting results. Qualitative data analysis allows the researcher to study terms clearly.

It also enables multiple analytic strategies. Firstly, the study goes through a number of theories on translation to build up a theoretical background for the paper. 13 Luan van Then, as it was stated in the aims and scope of the study, development bases on clarifying and analyzing journal-article abstracts in particular and scientific in general. Therefore, to accomplish the thesis, a flexible combination of methods is employed, which embraces reference to publications, and description of results.

Organization of the study The study consists of three main parts: Part A - Introduction The rationale of the study is given in this part. It also explains the scope, aims, method and organization of the study. Part B - Development Chapter I: Theoretical background This chapter forms the theoretical background of the study, which looks at the theory of translation, terminology and translation equivalence, translation method and procedures to study English-Vietnamese translation of journal-article abstracts. Chapter II: Terminology achieved in English-Vietnamese translation of journal- article abstracts This chapter provides details of terminology achieved during the translation of English-Vietnamese of journal-article abstracts.

Chapter III: Some strategies employed for the translation of English-Vietnamese of journal-article abstracts. This chapter looks at some strategies professional translators employ to translate the selected English-Vietnamese journal-article abstracts. Part C – Conclusion This part summarizes the study, its theoretical background, data analysis and findings. Moreover, the limitations of the study and suggestions for further research to tackle these limitations are also provided.

14 Luan van PART B - DEVELOPMENT CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND 1. Definition of Translation Although the theory of traslation has been discussed by different authors under different studies, agreement still exists in the following viewpoints. Both Tudor, as cited in Duff (1989), and Hatim; Mason (1990) consider translation as a communicative activity which convey messages across linguistic and cultural barriers (Tudor) and ctakes place within a social context (Hatim; Mason). In a more detailed manner, Catford (1967), in his book A Linguistic Theory of Translation, defines translation as the placement of textual material in one language (source language) by equivalent textual material in another language (target language).Holding the same opinion, Wills (1982) argues, Translation is a procedure which leads from a written source language text (SLT) to an optimally equivalent target language text (TLT).

(1975) claimd: “translating consists in producing in the receptor language that closest natural equivalent to the message of the SL, first in meaning second in style”. Those definitions above though differ from their expressions; they all share the same essence of translation which lies in the preservation of semantic, pragmatic, and textual aspects of meaning across two different languages. Translation procedures and strategies According to Newmark (1988), translation procedures are used for the translation of sentences and the smaller units of language. The followings are the translation strategies and procedures proposed by Newmark: - Transference - Naturalization - Cultural equivalent 15 Luan van - Descriptive equivalent - Synonymy - Through-translation - Shifts or transpositions - Modulation - Recognized translation - Translation label - Compensation - Componential analysis - Reduction and expansion - Paraphrase - Other procedures - Couplets Some of these procedures are often employed in the translation of terminology.

Transference Transference is the process of transferring a SL word to a TL text. The translators have to decide whether or not to transfer a word unfamiliar in TL, which in principle should be a SL cultural word. Words and expression that are normally transferred are cultural concepts or objects to give local color, to attract reader, to give a sense of intimate between the text and the reader. Most of the acronyms and eponyms investigated in the text book are translated by transference.

For example: EPS (Electrical Power system), PTC2 (Power transmission Company 2), HMM (Hidden Markov Models), VQ (Vector Quantization), PES (Potential energy surfaces), ISO (International Standard Organization).