Luận văn thạc sĩ hus nghiên cứu địa tầng phân tập và đánh giá tiềm năng dầu khí trầm tích oligocene miocene sớm phía nam bể phú khánh

Luận văn thạc sĩ phân tích hus nghiên cứu địa tầng phân tập và đánh giá tiềm năng dầu khí trầm tích oligocene miocene sớm phía, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Duy Mười
• Người hướng dẫn: GS. Trần Nghi
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên – Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Địa Chất Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Địa Tầng Phân Tập Và Đánh Giá Tiềm Năng Dầu Khí Trầm Tích Oligocene – Miocene Sớm Phía Nam Bể Phú Khánh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC
• 1.1. Vị trí nghiên cứu
• 1.2. Đặc điểm cấu trúc – kiến tạo
• 1.3. Đặc điểm đứt gãy
• 1.4. Các đơn vị cấu trúc
• 1.5. Lịch sử phát triển địa chất
• 2. CHƯƠNG 2: LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lịch sử nghiên cứu
• 2.1.1. Giai đoạn trước năm 1975
• 2.1.2. Giai đoạn sau năm 1975
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp địa chấn – địa tầng
• 2.2.2. Phương pháp phân tích tướng địa chấn
• 2.2.3. Phương pháp địa tầng phân tập
• 2.2.4. Phương pháp phục hồi mặt cắt địa chất
• 2.3. Cơ sở tài liệu
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊA TẦNG PHÂN TẬP TRẦM TÍCH OLIGOCEN – MIOCEN SỚM PHÍA NAM BỂ PHÚ KHÁNH
• 3.1. Địa tầng phân tập
• 3.2. Lựa chọn mô hình địa tầng phân tập
• 3.3. Phân tích địa tầng phân tập
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM TƯỚNG ĐÁ, CỔ ĐỊA LÝ VÀ TIỀM NĂNG
• 4.1. Đặc điểm tướng đá – cổ địa lý
• 4.2. Cộng sinh tướng
• 4.3. Đặc điểm tướng đá cổ địa lý
• 4.4. Đánh giá tiềm năng dầu khí
• 4.5. Hệ thống dầu khí dựa trên tướng và địa tầng phân tập
• 4.6. Khoanh vùng tiềm năng dầu khí khu vực phía Nam bể Phú Khánh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu địa tầng Oligocene Miocene bể Phú Khánh

Nghiên cứu địa tầng Oligocene-Miocene phía Nam bể Phú Khánh là một lĩnh vực quan trọng trong ngành địa chất học và dầu khí. Khu vực này không chỉ có tiềm năng dầu khí lớn mà còn chứa đựng nhiều thông tin quý giá về lịch sử địa chất. Việc hiểu rõ về địa tầng sẽ giúp các nhà nghiên cứu và các công ty dầu khí có cái nhìn tổng quan về khả năng khai thác và phát triển nguồn tài nguyên này.

1.1. Đặc điểm địa chất khu vực phía Nam bể Phú Khánh

Khu vực phía Nam bể Phú Khánh nằm dọc theo bờ biển miền Trung Việt Nam, với địa hình đáy biển phức tạp. Địa chất nơi đây chủ yếu bao gồm các trầm tích Kainozoi với chiều dày lớn, có khả năng chứa dầu khí. Các nghiên cứu cho thấy rằng khu vực này có nhiều đơn vị địa chất khác nhau, từ đá móng granit đến các trầm tích Oligocene và Miocene.

1.2. Lịch sử nghiên cứu địa tầng tại bể Phú Khánh

Lịch sử nghiên cứu địa tầng tại bể Phú Khánh đã trải qua nhiều giai đoạn, từ trước năm 1975 đến nay. Các phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng để phân tích và đánh giá tiềm năng dầu khí trong khu vực. Những nghiên cứu này đã giúp xác định được các đơn vị địa tầng và mối quan hệ giữa chúng.

II. Thách thức trong nghiên cứu địa tầng Oligocene Miocene

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nghiên cứu địa tầng Oligocene-Miocene phía Nam bể Phú Khánh cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu dữ liệu địa chất, sự phức tạp của cấu trúc địa tầng và các yếu tố môi trường đều ảnh hưởng đến quá trình nghiên cứu.

2.1. Thiếu dữ liệu địa chất và khảo sát

Một trong những thách thức lớn nhất trong nghiên cứu địa tầng là thiếu dữ liệu địa chất đầy đủ. Chỉ có một số ít giếng khoan được thực hiện trong khu vực, điều này làm hạn chế khả năng đánh giá chính xác tiềm năng dầu khí.

2.2. Sự phức tạp của cấu trúc địa tầng

Cấu trúc địa tầng tại bể Phú Khánh rất phức tạp với nhiều hệ thống đứt gãy và các đơn vị địa chất khác nhau. Điều này tạo ra khó khăn trong việc xác định các tầng chứa dầu khí và đánh giá khả năng khai thác.

III. Phương pháp nghiên cứu địa tầng Oligocene Miocene hiệu quả

Để vượt qua các thách thức trong nghiên cứu địa tầng, nhiều phương pháp hiện đại đã được áp dụng. Các phương pháp này không chỉ giúp phân tích địa tầng mà còn đánh giá tiềm năng dầu khí một cách chính xác hơn.

3.1. Phương pháp địa chấn và địa tầng

Phương pháp địa chấn là một trong những công cụ quan trọng nhất trong nghiên cứu địa tầng. Nó cho phép xác định cấu trúc địa chất và đánh giá các tầng chứa dầu khí một cách hiệu quả.

3.2. Phân tích tướng địa chấn

Phân tích tướng địa chấn giúp nhận diện các đặc điểm của trầm tích và cấu trúc địa tầng. Điều này rất quan trọng trong việc xác định các khu vực có tiềm năng dầu khí cao.

IV. Đánh giá tiềm năng dầu khí khu vực phía Nam bể Phú Khánh

Đánh giá tiềm năng dầu khí là một phần quan trọng trong nghiên cứu địa tầng Oligocene-Miocene. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khu vực này có nhiều tầng chứa dầu khí tiềm năng, đặc biệt là trong các trầm tích Oligocene và Miocene.

4.1. Các tầng chứa dầu khí tiềm năng

Các tầng chứa dầu khí trong khu vực chủ yếu là các trầm tích Oligocene và Miocene. Những tầng này có đặc tính chứa tốt và có khả năng tích tụ dầu khí lớn.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu đã giúp xác định các khu vực có tiềm năng dầu khí cao, từ đó định hướng cho các hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu địa tầng Oligocene-Miocene phía Nam bể Phú Khánh không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn cao. Những kết quả đạt được sẽ là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo và các hoạt động khai thác dầu khí trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu địa tầng

Nghiên cứu địa tầng đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và khai thác các nguồn tài nguyên dầu khí. Nó giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về cấu trúc địa chất và tiềm năng dầu khí của khu vực.

5.2. Triển vọng phát triển ngành dầu khí tại bể Phú Khánh

Với những tiềm năng hiện có, ngành dầu khí tại bể Phú Khánh có triển vọng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tiếp tục làm sáng tỏ hơn về tiềm năng dầu khí của khu vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp dầu khí giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế Việt Nam khi đóng góp tới 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và mang lại nguồn thu ngoại tệ quan trọng. Trước yêu cầu gia tăng trữ lượng năng lượng quốc gia, công tác tìm kiếm thăm dò tại các vùng nước sâu xa bờ trở thành nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu. Khu vực phía Nam bể Phú Khánh là một bồn trũng trầm tích giàu tiềm năng nhưng mức độ nghiên cứu còn sơ khai, chỉ có duy nhất giếng khoan thăm dò 127-NT-1X hoạt động trực tiếp trong phạm vi khảo sát. Vấn đề cốt lõi đặt ra là cấu trúc địa chất bị chia cắt phức tạp bởi các hệ thống đứt gãy và biến động mực nước biển, gây khó khăn cho việc nhận diện bẫy chứa.

Nghiên cứu tập trung vào mục tiêu xác lập khung địa tầng phân tập, làm sáng tỏ các chu kỳ lắng đọng trầm tích Oligocene – Miocene sớm và đánh giá toàn diện tiềm năng bẫy chứa dầu khí. Phạm vi nghiên cứu trải rộng từ 11°00' đến 12°30' vĩ độ Bắc và từ 109°20' đến 111°00' kinh độ Đông, tập trung chủ yếu tại các lô 125, 126 và một phần lô 127 với độ sâu đáy biển biến thiên mạnh từ 0 đến 3000m. Tại đây, trầm tích Kainozoi phát triển rất dày, có nơi đạt tới 9000m phủ bất chỉnh hợp lên móng kết tinh. Ý nghĩa của luận văn thể hiện qua việc định lượng hóa các thông số tướng đá và mô hình sinh chứa chắn, hỗ trợ giảm thiểu tới 40% rủi ro địa chất cho các chiến dịch khoan thăm dò thương mại ngoài khơi thềm lục địa miền Trung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết địa tầng phân tập hiện đại được khởi xướng bởi Peter Vail năm 1977, kết hợp các mô hình cải tiến của Catuneanu vào các năm 2006 và 2009 cùng mô hình tướng trầm tích của Giáo sư Trần Nghi năm 2010. Khung nghiên cứu tích hợp cơ chế tác động tương hỗ giữa ba yếu tố nền tảng: sự dao động mực nước biển chân tĩnh toàn cầu, tốc độ sụt lún kiến tạo đồng rift và nguồn cung cấp vật liệu trầm tích lục nguyên.

Năm khái niệm chuyên ngành then chốt được áp dụng xuyên suốt bao gồm: Phức tập trầm tích (Sequence) giới hạn bởi hai bề mặt bất chỉnh hợp xói mòn liên tiếp; Miền hệ thống trầm tích biển thấp (LST) đặc trưng bởi tướng aluvi thô và quạt ngầm turbidite; Miền hệ thống trầm tích biển tiến (TST) với cấu trúc xếp chồng lùi và hạt mịn dần lên trên; Miền hệ thống trầm tích biển cao (HST) với các tướng châu thổ bồi tụ lấn biển; và Bề mặt ngập lụt cực đại (MFS) đóng vai trò ranh giới chuẩn định tầng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ mạng lưới khảo sát địa chấn 2D rộng lớn với tổng chiều dài hơn 3522 km bao gồm các tuyến SVOR93, PV08, AW và S74, ghi nhận thời gian truyền sóng sâu tới 9 giây. Cơ sở dữ liệu giếng khoan bao gồm giếng 127-NT-1X nội vùng cùng các giếng khoan đối sánh lân cận như 124-CMT, 120-CS-1X và 01-RB-1X. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích dọc theo các mặt cắt địa chấn ngang và dọc cắt qua các cấu trúc địa hào, địa lũy tiêu biểu nhằm thu thập toàn diện các dị thường biên độ và tần số.

Bốn phương pháp phân tích chính được phối hợp gồm: Phương pháp địa chấn – địa tầng để phân chia các tập phản xạ; Phương pháp phân tích tướng địa chấn để nhận diện hình thái nêm lấn, thể gò đồi, ám tiêu; Phương pháp địa tầng phân tập để giải đoán chu kỳ biển tiến – thoái; và Phương pháp phục hồi mặt cắt địa chất để khôi phục cấu trúc nguyên thủy của bồn trũng trước khi bị biến dạng kiến tạo. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này là hoàn toàn tối ưu vì giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt mẫu lõi thực tế ở vùng nước sâu, giúp chuẩn hóa thời địa tầng trong suốt tiến trình nghiên cứu từ năm 1993 đến năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác lập bốn phát hiện địa chất mang tính đột phá tại khu vực phía Nam bể Phú Khánh:

Thứ nhất, cấu trúc địa chất bị kiểm soát bởi ba hệ thống đứt gãy lớn. Hệ thống đứt gãy kinh tuyến 109°E – 110°E dài từ 25 đến 200 km với biên độ dịch chuyển đứng khoảng 5 km chia bồn trũng thành hai nửa: thềm trong nông từ 0 đến 200m nước và thềm ngoài sâu từ 500 đến 2500m nước. Đới trượt Tuy Hòa theo phương Tây Bắc – Đông Nam có chiều rộng 50 đến 60 km với biên độ trượt đứng từ 5 đến 10 km tạo ra các cấu trúc nén ép hình hoa rất rõ nét.

Thứ hai, xác định hai phức tập địa tầng đồng rift chủ đạo. Tập Oligocene phát triển các phân vị cát kết xen sét kết đầm hồ, châu thổ bị biến đổi thứ sinh ở pha Katagenesis. Phủ bất chỉnh hợp lên trên là tập Miocene sớm hình thành trong môi trường biển ven bờ đến biển nông, xuất hiện các thân đá vôi ám tiêu san hô dày và cát kết hạt mịn chọn lọc tốt.

Thứ ba, minh giải các bẫy dầu khí triển vọng trên các mặt cắt địa chấn tuyến SVOR93-101 và SVOR93-115. Tại đây bộc lộ rõ các bẫy cấu trúc dạng vòm móng granit nứt nẻ và các bẫy phi cấu trúc là bẫy ám tiêu carbonat xây đắp trên các khối móng nhô cao và quạt cát ngầm biển sâu thuộc miền hệ thống LST.

Thứ tư, tầng chắn khu vực được khẳng định có chất lượng tuyệt hảo. Tập sét kết đồng nhất chứa phức hệ vi cổ sinh Rotalid và Foraminifera tuổi Miocene sớm và Miocene muộn phân bố rộng khắp với bề dày liên tục từ 100m đến trên 1700m, đảm bảo khả năng bịt kín hoàn hảo cho các vỉa chứa bên dưới.

Thảo luận kết quả

Sự phân dị tướng đá và cấu trúc phía Nam bể Phú Khánh bắt nguồn từ lịch sử tiến hóa tách giãn phức tạp của Biển Đông kết hợp chuyển động trượt bằng của mảng Đông Dương. So với bể Cửu Long (nơi dầu khí tập trung chủ yếu trong móng nứt nẻ và cát kết Oligocene hạ) và bể Nam Côn Sơn (nơi đá carbonat Miocene giữa chiếm ưu thế), phía Nam bể Phú Khánh sở hữu hệ thống dầu khí đa dạng hơn với sự cộng sinh giữa quạt bồi tích nước sâu và rạn san hô sinh vật.

Các kết quả phân tích có thể được mô hình hóa trực quan qua bảng đối sánh tướng địa chấn (thể hiện phản xạ dạng thấu kính tương ứng với cát kết LST, dạng gò đồi tương ứng với ám tiêu san hô) và bản đồ đẳng dày trầm tích Kainozoi (thể hiện trũng sâu trung tâm đạt bề dày trên 5000m). Minh giải cho thấy các điểm rỉ dầu tự nhiên tại Đầm Thị Nại hoàn toàn phù hợp với mô hình dịch chuyển hydrocacbon từ các trũng sinh sâu qua hệ thống đứt gãy thuận và đới cắt trượt Tuy Hòa lên các cấu trúc nông ven bờ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa tiềm năng kinh tế từ nguồn tài nguyên dầu khí tại vùng biển miền Trung, bốn nhóm giải pháp chiến lược được khuyến nghị triển khai:

Thứ nhất, tổ chức tái xử lý và khảo sát mới địa chấn 3D độ phân giải cao trên diện tích khoảng 1500 km² thuộc các lô 125, 126 và 127. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam cùng các nhà thầu dầu khí cần chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2026 – 2028 nhằm xác định chính xác ranh giới các khối ám tiêu san hô và bẫy cát kết quạt ngầm.

Thứ hai, triển khai khoan thăm dò ít nhất 2 giếng thẩm lượng sâu tại các cấu tạo mục tiêu trên tuyến địa chấn SVOR93-101 và SVOR93-115. Các đơn vị điều hành cần nhắm tới các tầng chứa cát kết LST Oligocene và đá vôi Miocene sớm ở độ sâu 2500 đến 3500m dưới đáy biển trong khung thời gian 2027 – 2029.

Thứ ba, ứng dụng công nghệ mô hình hóa bồn trũng 3D nhiệt – áp suất và mô phỏng động học dịch chuyển dầu khí. Viện Dầu khí Việt Nam và các trường đại học chuyên ngành cần phối hợp định lượng mức độ trưởng thành hữu cơ tại trũng sâu Phú Khánh trước năm 2027 để tối ưu hóa vị trí đặt giàn khoan.

Thứ tư, hoàn thiện khung pháp lý và chính sách ưu đãi hợp đồng chia sản phẩm dầu khí (PSC) cho các dự án khai thác nước sâu từ 500 đến 2500m nước. Cơ quan quản lý nhà nước cần ban hành biểu thuế ưu đãi nhằm thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế ước tính khoảng 500 triệu USD trong giai đoạn 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt phù hợp với bốn nhóm đối tượng:

Thứ nhất, các kỹ sư địa chất và chuyên gia minh giải địa vật lý dầu khí tại các công ty năng lượng. Luận văn cung cấp quy trình nhận diện bẫy phi cấu trúc và phương pháp liên kết tướng địa chấn trong điều kiện thiếu tài liệu giếng khoan.

Thứ hai, các nhà quản lý dự án và chuyên viên hoạch định chiến lược đầu tư tìm kiếm thăm dò. Số liệu về cấu trúc đứt gãy, chiều dày tầng trầm tích và phân vùng tiềm năng tại các lô 125 – 127 là cơ sở dữ liệu quan trọng để thẩm định rủi ro kinh tế trước khi mở thầu.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Địa chất học, Địa vật lý và Kỹ thuật Dầu khí. Tài liệu là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp địa tầng phân tập và kỹ thuật phục hồi mặt cắt địa chất cổ địa lý Kainozoi.

Thứ tư, các cơ quan nghiên cứu biển và hoạch định chính sách an ninh tài nguyên biển. Công trình cung cấp cái nhìn khoa học sâu sắc về cấu trúc đáy biển, hỗ trợ xây dựng quy hoạch không gian biển bền vững và bảo vệ chủ quyền thềm lục địa.

Câu hỏi thường gặp

Địa tầng phân tập mang lại ưu thế vượt trội gì so với địa tầng thạch học truyền thống khi nghiên cứu bể Phú Khánh? Phương pháp địa tầng phân tập thiết lập khung thời gian đồng bộ dựa trên chu kỳ dâng hạ mực nước biển toàn cầu. Phương pháp này giúp liên kết chính xác các tầng trầm tích xuyên suốt từ bờ ra vùng biển sâu 3000m, khắc phục triệt để sai số do biến đổi tướng đá cục bộ gây ra.

Tầng sinh dầu khí chủ lực ở khu vực phía Nam bể Phú Khánh nằm ở phân vị nào? Tầng sinh dầu khí tiềm năng nhất được xác định là các lớp sét kết giàu vật chất hữu cơ lắng đọng trong môi trường đầm hồ, vũng vịnh tuổi Oligocene và sét biển nông Miocene sớm, hiện đã nằm trong cửa sổ sinh dầu khí ở độ sâu chôn vùi trên 4000m.

Đới trượt Tuy Hòa đóng vai trò như thế nào đối với tiềm năng dầu khí khu vực? Đới trượt Tuy Hòa rộng 50 đến 60 km với các đứt gãy nén ép trượt bằng phương Tây Bắc – Đông Nam đóng vai trò kép: vừa tạo ra các cấu trúc bẫy hình hoa khép kín, vừa đóng vai trò kênh dẫn đưa hydrocacbon từ các trũng sâu dịch chuyển vào tầng chứa.

Loại tầng chứa dầu khí nào được đánh giá có triển vọng thương mại cao nhất? Hai đối tượng chứa dầu khí hứa hẹn nhất là đá vôi ám tiêu san hô Miocene sớm (dạng packstone, grainstone có độ rỗng cao phát triển trên các khối móng nâng) và cát kết quạt ngầm turbidite thuộc miền hệ thống trầm tích biển thấp LST.

Khối lượng số liệu thực tế được sử dụng trong luận văn có độ tin cậy ra sao? Nghiên cứu sử dụng mạng lưới đồng bộ hơn 3522 km tuyến địa chấn 2D với chiều sâu thu nổ 9 giây, kết hợp phân tích đối sánh tài liệu địa vật lý giếng khoan 127-NT-1X và các giếng lân cận, đảm bảo cơ sở khoa học vững chắc.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ đã mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn sâu sắc cho công tác nghiên cứu địa chất dầu khí Việt Nam:

• Xác lập khung địa tầng phân tập chi tiết cho trầm tích Oligocene – Miocene sớm tại khu vực phía Nam bể Phú Khánh.
• Phân tích và làm sáng tỏ quy luật phân dị cấu trúc kiến tạo dưới sự chi phối của ba hệ thống đứt gãy và đới trượt Tuy Hòa.
• Phát hiện và khoanh vùng hệ thống bẫy dầu khí triển vọng gồm bẫy vòm móng nứt nẻ, bẫy quạt cát LST và bẫy rạn carbonat ám tiêu.
• Đánh giá hoàn chỉnh hệ thống dầu khí với tầng sinh Oligocene, tầng chứa đa dạng và tầng chắn sét dày từ 100m đến trên 1700m.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và định hướng khảo sát địa chấn 3D nhằm tối ưu hóa chiến lược thăm dò vùng nước sâu miền Trung.

Trong tiến trình 2026 – 2030, việc mở rộng thu nổ địa chấn 3D và khoan thẩm lượng là bước đi tất yếu. Các nhà khoa học và đơn vị thăm dò hãy khai thác triệt để những kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả các dự án khai mở nguồn tài nguyên biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 - ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC 1.1 Vị trí nghiên cứu Khu vực phía Nam bể Phú Khánh nằm dọc theo bờ biển miền Trung Việt Nam, giới hạn bởi 110 – 12030’ vĩ độ Bắc và 1090 20’ - 1110 kinh độ Đông và được phân cách với bể Cửu Long bởi đới trượt Tuy Hòa, phía Đông là đới nâng ngoài (Hình 1). Địa hình đáy biển trong vùng rất phức tạp với đặc trưng của một biển rìa, bao gồm các địa hình: thềm lục địa, sườn lục địa và chân lục địa với các hố sụt và khối nâng địa phương, mực nước biển sâu từ 0-3000m. Các đơn vị địa chất ở đây nằm trên phần vỏ lục địa và vỏ chuyển tiếp giữa lục địa và đại dương. Trầm tích Kainozoi có chiều dày lớn có nơi đạt tới 9000n , phủ bất chỉnh hợp trên móng granit phân dị, nơi móng nhô cao tạo thành các dải nâng ngầm và nơi sụt lún tạo thành các trũng tích tụ.

Do hoạt động của các hệ thống đứt gãy, móng của thềm bị trượt theo khối, tạo ra dạng địa hình bậc thang, sâu dần về phía Biển Đông. Sườn lục địa kế tiếp thềm Phan Rang là một vùng có độ sâu nước biển từ 0 đến 300m, độ dốc từ vài độ đến vài chục độ, bề rộng từ 20km- 200km. Mức độ phân cắt sườn lục địa cao hơn nhiều so với phần thềm, với nhiều dãy núi ngầm và rạch ngầm. Ở phần phía Bắc, tương ứng với Quảng Nam đến Bình Định và phần phía Nam tương ứng với Bình Thuận- Ninh Thuận, sườn lục địa tương đối rộng, ngược lại ở vùng giữa, tương ứng với Nam Bình Định đến Khánh Hòa, sườn lục địa rất hẹp, có nơi chỉ còn 18km, tạo thành một hình móng ngựa, đánh dấu vùng biển tách giãn lấn sâu nhất vào gần địa khối Kon Tum.

Các đồng bằng biển thẳm địa hình tương đối bằng phẳng nằm ở phía ngoài chân sườn lục địa. Tuy không có những tài liệu địa chấn nhưng theo các kết quả nghiên cứu trọng lực, đồng bằng biển thẳm là những địa hào kích thước khác nhau, đó là những trũng tích tụ, bề dày trầm tích có thể lên đến 3-4 km. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Khoa học Địa chất Hình 1.Vị trí phía Nam bể Phú Khánh (theo ảnh vệ tinh Google Earth) Phần phía Nam bể Phú Khánh chủ yếu tập trung ở diện tích các lô 125,126 và một phần của lô 127. Ở đây công tác nghiên cứu còn ít, chỉ duy nhất 1 giếng khoan 127 – NT – 1X nằm trong vùng nghiên cứu nên những nét cấu trúc địa chất chính của bể được khái quát theo tài liệu khảo sát địa chấn khu vực là chính và liên hệ với các bể trầm tích lân cận, nơi đã được nghiên cứu tương đối chi tiết, đã có phát hiện và đang khai thác dầu khí.

11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Khoa học Địa chất 1.2 Địa tầng Địa tầng phía nam bể Phú Khánh được liên kết và đối sánh với các phân vị địa tầng tổng hợp của bể Phú Khánh và một số giếng khoan của các vùng lân cận cho thấy khu vực phía nam bể gồm các phân vị địa tầng có tuổi từ Eocen (?) - Đệ tứ, chúng được mô tả như sau (Hình 2) Đá móng trước Kainozoi Theo kết quả minh giải tài liệu địa chấn, tài liệu địa chất vùng rìa, tài liệu địa vật lý giếng khoan trong khu vực nghiên cứu và lân cận cho phép dự báo đá móng trước Kainozoi là đá biến chất, đá granit, granodiorit. Đây là các thành tạo magma, biến chất có tuổi và thành phần khác nhau, trong đó các thành tạo granit tuổi Creta bị phong hóa, nứt nẻ có khả năng phát triển rộng ở vùng thềm Phan Rang, đới cắt trượt Tuy Hòa. Đá móng loại này cũng xuất hiện ở hầu hết các lô ở Bắc bể Cửu Long, phía Tây- Tây Bắc và Nam- Tây Nam bể Nam Côn Sơn. Ngoài ra còn gặp đá phiến Mica, phiến thạch anh Mica như giếng khoan RĐ- 1X, Emerald- 1X (bể Cửu Long); một số giếng khoan ở bể Nam Côn Sơn và đá phiến gneis ở Rồng 8 (bể Cửu Long).

Các thành tạo thuộc Kainozoi Oligocen Phần trên của mặt cắt trong cát kết đôi nơi có mặt cả glauconit. Điều đó chứng tỏ sự ảnh hưởng của biển ngày càng tăng. Trong các lớp sét kết tại các giếng khoan ở Đông Bắc bể Cửu Long gặp các phức hệ bào tử phấn hoa F.trilobata, Veutricolporotes, Cicatricosisporites và Oculopollis. Phức hệ này đặc trưng cho tuổi Oligocen.

Đá biến đổi thứ sinh ở giai đoạn Katagenes nên tính chất chứa chỉ vào khoảng trung bình. Trầm tích Oligocen thành tạo trong các điều kiện môi trường khác nhau: từ sườn tích, lũ tích, sông, kênh lạch tới đồng bằng châu thổ, đầm hồ vũng vịnh và ảnh hưởng của biển ( phần trên mặt cắt thuộc phía Đông của bể). Miocen 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Khoa học Địa chất Các trầm tích Miocen chủ yếu là các trầm tích lục nguyên, châu thổ, đôi nơi có sự xen kẹp bởi trầm tích biển và biển nông. Phần phía Đông thềm Đà Nẵng, Phan Rang phát triển đá vôi dạng thềm, đá vôi ám tiêu.Có thể phân ra trầm tích Miocen dưới, giữa và trên.

Cột địa tầng tổng hợp bể Phú Khánh (Theo Viện Dầu Khí Việt Nam) Miocen dưới Trầm tích Miocen dưới phân bố rộng rãi trong toàn bể, phủ bất chỉnh hợp trên các trầm tích Oligocen. Tuy nhiên chúng có thể vắng mặt tại các khu vực nổi cao tương tự như đã quan sát thấy tại địa lũy Tri Tôn. Thành phần trầm tích và tướng có sự biến đổi nhiều giữa các khu vực. Phía Nam của bể, trầm tích Miocen sớm thành tạo chủ yếu trong môi trường biển ven bờ, biển nông.

Phần phía Đông phát triển chủ yếu các đá sét thuộc tướng biển sâu, phần phía Tây gặp cát kết, bột kết, sét kết của các pha đầm hồ, 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Khoa học Địa chất tam giác châu. Mặt cắt trầm tích gồm chủ yếu các đá hạt mịn sét kết, bột kết, cát kết hạt nhỏ và đá vôi xen kẽ lớp sét vôi. Đá vôi gặp nhiều ở phần trung tâm gồm đá vôi bẩn (mudstone), đá vôi vacke (wacketone) và một ít đá vôi nén (packstone), chứa nhiều san hô và các hóa thạch biển khác. Tuy nhiên các lớp đá vôi này giảm đi rõ rệt hoặc hầu như vắng mặt tại phần phía Tây.

Cát kết phân từ mỏng đến dày, chủ yếu hạt nhỏ, ít hạt trung, độ chọn lọc từ trung bình đến tốt, xi măng giàu cacbonat và sét , đôi chỗ chứa glauconit và foram. Đá cát kết và đá vôi dạng ám tiêu là những đá có đặc tính chứa vào loại tốt, đặc biệt là phần phía Tây và trung tâm các lô 122-126. Phần phía Bắc môi trường trầm tích tam giác châu dần được thay thế bằng biển ven bờ đến biển nông, phần phía Đông tại các lô 127- 130 có khả năng chuyển sang tướng biển sâu (Đông Bắc bể Cửu Long). Tương tự như trầm tích Oligocen, cát kết Miocen ở phía Bắc gồm các trầm tích vụn đa khoáng arkos, arkoz - lithic và lithic độ hạt từ trung bình đến kém.Đá sét có thành phần khá đồng nhất gồm kaolinit, clorit và một lượng đáng kể Montmorillonit.Tập đá sét này được coi như là một tầng đánh dấu và là một tầng chắn dầu khí tốt cho toàn khu vực nghiên cứu.

Tập sét chưa Rotalid này tồn tại và có khả năng dày ở phần phía Nam bể Phú Khánh. Miocen giữa Trầm tích Miocen giữa được nhận biết và liên kết trên tài liệu địa chấn với đặc điểm là các phản xạ song song hoặc gần song song, biên độ thay đổi từ thấp đến cao, tính liên tục và tần số trung bình.Trầm tích Miocen giữa gồm các thành tạo lục nguyên, cacbonat thềm thành tạo trong môi trường biển nông ven bờ. Khu vực phía Đông môi trường trầm tích chuyển dần sang biển nông đến biển sâu. Chiều dày của trầm tích Miocen giữa thay đổi từ 0m đến 3200m.

Phần phía Tây bà Bắc của bể Phú Khánh, trầm tích Miocen giữa chủ yếu là lục nguyên do ở gần nguồn cung cấp vật liệu từ đất liền. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Khoa học Địa chất Trong phần phía Nam của bể, các tập trầm tích vũng vịnh Oligocen và Miocen dưới bị chôn vùi dưới các tập sét, cát, cacbonat trầm đọng trong Miocen giữa. Trong Miocen phổ biến các thành tạo chảy rối với sự hình thành các quạt bồi tích ngầm dọc theo sườn nghiêng của bể Phú Khánh. Đây có thể là những tầng chứa có khả năng cho tích tụ dầu khí.

Ngoài ra theo rìa thềm phía Đông còn phát triển cacbonat thềm. Đá cacbonat ở khu vực phát triển nhiều đá ám tiêu xen kẽ cacbonat nền tương tự như những đá đã phát hiện tại các giếng khoan ở địa lũy Tri Tôn thuộc bể Nam Sông Hồng. Cacbonat này ở phần trên gồm chủ yếu đá vôi, vôi dolomit, và ở phần dưới chủ yếu là dolomit- vôi và dolomit. Đá cacbonat gặp ở địa lũy Tri Tôn rất đa dạng từ đá vôi bẩn (mudstone), đá vôi vacke (wackestone), đá vôi nén (packstone), đến đá hạt (grainstone) với đặc tính độ rỗng, độ thấm rất tốt.

Ở phần phía Nam bể các lớp đá vôi dạng ám tiêu và dạng nền thành tạo trong môi trường biển nông đến biển mở có thể tồn tại nhiều trong phạm vi các lô 123-130 bể Phú Khánh. Miocen trên Trầm tích Miocen trên được nhận biết bởi các phản xạ thường là song song đến song song hơi phân kỳ, biên độ từ thấp đến trung bình, tính liên tục tốt ở phần phía Tây bể và có dạng hạnh nhân (chữ S) nêm lấn về phía sườn dốc hướng ra biển. Trầm tích Miocen trên có mặt trong toàn khu vực bể gồm các thành tạo lục nguyên sét, sét vôi, bột kết đôi chỗ có xen các lớp đá vôi mỏng. Trầm tích được hình thành trong môi trường đồng bằng châu thổ, đầm lầy ven biển, biển ven bờ (Đông Bắc bể Cửu Long) chuyển dần sang biển nông (phần Tây- Tây Nam bể Phú Khánh) đến biển sâu (phần phía Đông các lô 126- 130).

Trầm tích Miocen trên có chiều dày thay đổi từ 100m- 1700m. Khu vực phía Bắc bể Phú Khánh trầm tích Miocen trên đặc trưng bởi sét kết, sét vôi xen kẽ với các lớp mỏng bột kết, cát kết và đá cacbonat được thành 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.